Handel detaliczny żywnością w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Handel detaliczny żywnością w Polsce"

Transkrypt

1 Małgorzata Kosicka-Gębska Agnieszka Tul-Krzyszczuk Jerzy Gębski Handel detaliczny żywnością w Polsce Wydanie II Wydawnictwo SGGW Warszawa 2011

2 Copyright by Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2011 Wydanie II, poprawione i uzupełnione Autorzy rozdziałów: Małgorzata Kosicka-Gębska: 4, 5, 6, 10. Agnieszka Tul-Krzyszczuk: 1, 2, 3. Jerzy Gębski: 8, 9. Małgorzata Kosicka-Gębska, Agnieszka Tul-Krzyszczuk, Jerzy Gębski: 7 Recenzenci: Dr hab. prof. n. Krystyna Żelazna, Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych w Warszawie Dr inż. Karol Krajewski, Katedra Handlu i Usług, Wydział Towaroznawstwa i Przedsiębiorczości, Akademia Morska w Gdyni Redaktor Jadwiga Rydzewska Redaktor techniczny Krystyna Piotrowska ISBN Wydawnictwo SGGW ul. Nowoursynowska 166, Warszawa tel. (22) (-22; -25 sprzedaż), fax (22) Druk: Agencja Reklamowo-Wydawnicza A. Grzegorczyk,

3 Spis treści Wstęp Handel detaliczny żywnością w Polsce Istota i funkcje kanałów dystrybucji żywności Rola i struktura handlu w Polsce Handel hurtowy Handel detaliczny Typy handlu detalicznego Analiza handlu detalicznego w Polsce Wielkość i struktura handlu detalicznego w Polsce Punkty sprzedaży detalicznej liczba i powierzchnia sklepów Tendencje rozwojowe w handlu detalicznym w Polsce Ewolucja handlu detalicznego w Polsce Wpływ przemian gospodarczych na handel detaliczny od 1989 roku Zmiany własnościowe w handlu detalicznym Zmiany organizacyjne przedsiębiorstw handlowych Zmiany ilościowe w handlu detalicznym Zmiany jakościowe w handlu detalicznym Wejście Polski do Unii Europejskiej konsekwencje dla handlu Kierunki zmian strukturalnych w organizacji handlu detalicznego Wpływ zmian zachowań konsumentów na handel detaliczny Wpływ internacjonalizacji i globalizacji gospodarki na handel detaliczny Procesy konsolidacyjne w handlu detalicznym Rozwój nowoczesnych technologii informatycznych Inwestycje zagraniczne w handlu Wpływ kryzysu gospodarczego na sytuację w handlu detalicznym Kierunki specjalizacji handlu detalicznego na rynku żywności w Polsce Struktura branżowa sklepów detalicznych Wyróżniki oferty asortymentowej sklepów wyspecjalizowanych Wybrane instrumenty handlu detalicznego Organizacja sprzedaży detalicznej Lokalizacja i wizerunek placówki handlowej Wyposażenie placówki handlowej Merchandising jego rola i zadania Asortyment w placówce handlowej Marka własna (handlowa) Promocja sprzedaży i reklama Strategie cenowe

4 4. Decyzje podejmowane w procesie zakupu produktów Istota procesu podejmowania decyzji Rodzaje podejmowanych decyzji Czynniki warunkujące proces decyzyjny Specyfika produktów żywnościowych Ogólna charakterystyka produktu Wymagania klientów wobec produktów żywnościowych Cechy produktów żywnościowych i ich wpływ na zachowanie konsumentów Zachowania konsumentów związane z zakupami żywności Istota zachowań konsumentów Uczestnicy procesu zakupu Konsumenci wobec wyboru miejsca zakupu Czynniki warunkujące wybór miejsca nabywania żywności Czynniki warunkujące zakup żywności w placówkach handlu detalicznego Preferencje czasowe związane z zakupami żywności Częstotliwość dokonywania zakupów Odpowiedzialność zakupowa w zależności od płci Wybrane modele zachowania konsumenta Model zachowania konsumenta Nicosii Model zachowania konsumenta Horwarda-Shetha Model zachowania konsumenta Rosaniego Model zachowania konsumenta EBK Internet jako źródło pozyskiwania informacji i miejsce dokonywania zakupów Społeczeństwo informacyjne Rozwój Internetu oraz handlu elektronicznego w Polsce Relacje w handlu internetowym Charakterystyka użytkowników Internetu i osób kupujących za jego pośrednictwem Handel z wykorzystaniem mediów elektronicznych na rynku żywności w Polsce Analiza sklepów internetowych oferujących żywność i produkty żywnościowe Zasady funkcjonowania e-handlu żywnością Dostępność żywności w sklepach internetowych Wady i zalety zakupów internetowych Formy płatności za zakupy w sieci

5 9.6. Sposoby ograniczania ryzyka podczas zakupu Usługi cateringowe w Internecie Idea Sprawiedliwego Handlu żywnością Geneza powstania Sprawiedliwego Handlu Istota Sprawiedliwego Handlu Znaki handlowe Sprawiedliwego Handlu przeznaczone dla żywności Korzyści dla konsumentów i producentów żywności Dostępność produktów w Polsce Piśmiennictwo

6

7 Wstęp Wprowadzenie wolnej gospodarki rynkowej, przystąpienie Polski do UE oraz kryzys gospodarczy na początku XXI wieku miały znaczący wpływ na zmiany w sektorze handlu detalicznego żywnością w Polsce. Pod wpływem przekształceń polityczno-społeczno-gospodarczych, jakie miały miejsce po 1989 roku, nastąpiło otwarcie rynku, a jego duża chłonność spowodowała napływ wielu inwestorów zagranicznych, którzy w uruchamianych, najczęściej wielkopowierzchniowych sklepach, wprowadzili nowe produkty, technologie i formy obsługi nabywców. Nowoczesny charakter powstających różnorodnych form i metod sprzedaży był odpowiedzią na ujawniające się na rynku zróżnicowanie preferencji nabywców detalicznych co do czasu i miejsca dokonywania zakupu, wyboru asortymentu, jakości i ceny towaru oraz zakresu usług towarzyszących sprzedaży towarów. Polscy konsumenci stali się bardziej wymagający i chętnie podążają za światowymi trendami i nowościami, co stanowiło szansę dla nowatorskich pomysłów inwestycyjnych. Charakteryzując obecną sytuację na polskim rynku detalicznym można stwierdzić, iż jest on rozproszony. Niemniej jednak w ostatnich latach postępuje coraz większa jego koncentracja mierzona udziałami wiodących firm. Dla przykładu, w 2006 roku łączne udziały 20 największych uczestników rynku wynosiły niespełna 30%. Według raportu firmy badawczo-konsultingowej PMR w 2008 roku wartość ta przekroczyła 40%, co może być następstwem szybkiego rozwoju liderów rynku, ale także serią większych i mniejszych przejęć, które miały miejsce w latach Charakterystyczną cechą polskiego handlu detalicznego jest również duża popularność małych firm handlowych. Raport Centrum Monitorowania Rynku (CMR) za styczeń 2009 r. pokazuje jednak pierwsze oznaki zmiany tego trendu, bowiem w styczniu 2009 r. liczba transakcji zawieranych w sklepach osiedlowych spadła o prawie 4% w porównaniu do stycznia 2008 roku. Spadek liczby mniejszych sklepów jest efektem ekspansji sieci, zmian preferencji klientów, a także nieuchronnym procesem obserwowanych w wielu krajach Europy Zachodniej. Współczesny handel detaliczny w Polsce niewiele różni się pod względem form sprzedaży od handlu w krajach Unii Europejskiej. W Polsce przybywa hipermarketów (według klasyfikacji AC Nielsen sklepów o powierzchni ponad 2500 m 2 ), supermarketów (poniżej 2500 m 2 ) i dużych sklepów spożywczych. Liczba hipermarketów i supermarketów w 2009 roku zwiększyła się o 10% w stosunku do 2007 roku. Według danych GUS w 2009 roku w Polsce działało 7

8 495 hipermarketów i 4041 supermarketów. W 2009 roku najszybciej rozwijał się najliczniejszy format handlu nowoczesnego, do którego należą dyskonty. Wyniki raportu Wizerunek sieci handlowych, przygotowanego przez firmę On Board PR Ecco Network na podstawie badań opinii publicznej przeprowadzonych przez PBS DGA w 2010 roku pokazały, że 57% osób uważało Biedronkę za sklep godny polecenia. Na kolejnych miejscach znalazły się Lidl, Carrefour oraz Real. Polscy konsumenci coraz przychylniejszym okiem patrzą na produkty firmowane przez sieci handlowe. O ich zakupie decyduje nie tylko niższa cena, ale także dobra jakość. Dając towarom własne nazwy, sklepy dbają o zawartość opakowania. W czasach kryzysu gospodarczego, który ogarnął cały świat, w tym również Polskę, analitycy są podzieleni co do tego, jak wpłynie on na tempo konsolidacji i rozwoju krajowego handlu detalicznego. Według raportu firmy PMR Handel detaliczny artykułami spożywczymi w Polsce 2008 roku, pomimo spowolnienia gospodarczego, prognozuje się, że spożywczy rynek detaliczny będzie się rozwijał w tempie blisko 6% średniorocznie w latach Jedną z podstawowych gałęzi rozwoju handlu będzie prawdopodobnie nowoczesna jego forma czyli internetowy handel elektroniczny. Umożliwia on dokonywanie zakupów na odległość w skali krajowej i międzynarodowej. Jego obroty w 2009 roku osiągnęły wartość ponad 13 mld zł. Z badania E-commerce w Polsce w 2009 roku, wykonanego przez firmę badawczą Gemius, wynika, że e-sklepy będą się nadal szybko rozwijać, bowiem rośnie zainteresowanie klientów taką formą zakupów, a największy wzrost sprzedaży w najbliższych latach mają uzyskać coraz popularniejsze sieciowe delikatesy oferujące bogatą gamę produktów żywnościowych. W niniejszej publikacji, w celu pokazania głównych zagadnień dotyczących funkcjonowania handlu detalicznego w warunkach nowoczesnych kanałów dystrybucji, z uwzględnieniem specyfiki produktów żywnościowych i zachowań konsumentów żywności, dokonano szczegółowej analizy danych dostępnych w bogatej literaturze przedmiotu. Ponadto zaprezentowano wyniki badań własnych, przeprowadzonych w 2008 roku, których istotą było poznanie zwyczajów i oczekiwań zakupowych konsumentów oraz identyfikacja głównych czynników wpływających na wybór wielkopowierzchniowej placówki handlu detalicznego jako miejsca zakupu żywności. Książka jest II wydaniem publikacji pt. Handel detaliczny żywnością w Polsce, skierowanym do studentów wyższych uczelni na kierunkach: technologia żywności i żywienie, ekonomicznych i rolniczych, jako podstawa do nauczania przedmiotów z obszaru analizy rynku, organizacji handlu i ekonomiki konsumpcji oraz dla osób zajmujących się szeroko pojętą organizacją handlu żywnością.

9 1 Handel detaliczny żywnością w Polsce Handel, jako istotna część systemu dystrybucji, wpływa zarówno na rozwój innych dziedzin gospodarki, jak i na jakość życia społeczeństwa, umożliwiając mu wygodny dostęp do dóbr i usług. W warunkach rynku żywności bardzo ważną rolę odgrywa organizacja infrastruktury rynku i zarządzanie procesami dystrybucyjnymi, albowiem zapewniają one niezmienioną jakość i trwałość tych produktów. W zespole instrumentów i działań związanych z dystrybucją towarów, która jest ogniwem pośredniczącym między sferą produkcji i sferą konsumpcji, wyróżnia się podstawowe części składowe, tj. kanały dystrybucji i fizyczny przepływ towarów. W niniejszym rozdziale zaprezentowano analizę handlu detalicznego żywnością, jego znaczenie i charakterystykę struktur funkcjonalnych Istota i funkcje kanałów dystrybucji żywności Warunkiem osiągania celów ustalonych w dziedzinie sprzedaży jest to, aby wytworzony (gotowy) produkt był dostarczony do punktu sprzedaży detalicznej i zaoferowany konsumentowi zgodnie z jego potrzebami, a więc w odpowiedniej formie oraz we właściwym czasie i miejscu (Garbarski i wsp., 1994). Według Rutkowskiego i wsp. (2002) produkt ten dodatkowo powinien być dostępny we właściwej ilości i jakości oraz po akceptowalnych cenach (co będzie warunkiem zadowolenia klienta). Spełnienie tych warunków oznacza podjęcie pewnych działań i zastosowanie określonych instrumentów składających się na jeden z instrumentów marketingu, tj. dystrybucję towarów. Zdaniem Kotlera (1995) i Czubały (1996) dystrybucja oznacza zorientowaną na osiąganie zysku działalność obejmującą planowanie, organizację i kontrolę sposobu rozmieszczania gotowych produktów na rynku i zaoferowania ich do sprzedaży. Natomiast Kramer (2003) uważa, że na proces dystrybucji składają się czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic między produkcją a konsumpcją. Zalicza się tu takie czynności, jak transport, magazynowanie, konserwacja i uszlachetnianie produktów, czyli czynności związane z fizycznym przemieszczaniem dóbr do klienta, oraz określenie liczby 9

10 i rodzaju ogniw pośredniczących w procesie dystrybucji, a także podział zadań uczestników tego procesu. Dystrybucja jest więc ogniwem pośredniczącym pomiędzy produkcją a konsumpcją. Jej zadaniem jest przede wszystkim wypełnianie różnych luk dzielących te dwie sfery, a mianowicie (Rutkowski i wsp., 2005): luki czasowej pewnych nieciągłych odstępów czasu dzielących czynności związane z zakupem różnych produktów przez konsumentów, podczas gdy większość firm prowadzi produkcję na zasadzie ciągłości, aby osiągnąć oszczędności w kosztach produkcji; luki przestrzennej konsumenci są zwykle rozproszeni na rynku, natomiast producenci zlokalizowani w niewielu miejscach (dzieli ich zawsze pewna odległość); luki ilościowej w określonym przedziale czasu producenci wytwarzają przeważnie duże ilości produktów, podczas gdy konsumenci kupują znacznie mniejsze ilości; luki w asortymencie producenci wytwarzają ograniczony asortyment produktów, natomiast konsumenci mają wiele potrzeb, do których zaspokojenia wymagają dużej liczby zróżnicowanych asortymentowo produktów; luki informacyjnej konsumenci nie zawsze wiedzą o dostępności, ilości czy źródle pozyskania potrzebnych produktów, zaś producenci często nie wiedzą kim są i gdzie się znajdują ich potencjalni klienci (Rutkowski i wsp., 2005). Biorąc pod uwagę aspekt funkcjonalny przyjmuje się, że kanały dystrybucji to łańcuch kolejnych ogniw (instytucji i osób), za których pośrednictwem następuje przepływ jednego lub większej liczby strumieni związanych z działalnością marketingową (Sztucki, 2000; Czubała, 2001). Do strumieni tych zalicza się poszczególne funkcje dystrybucji, a mianowicie: przemieszczenie produktu, przekazywanie prawa własności produktu lub jego użytkowania, promocję, zamawianie towaru, transport, utrzymywanie zapasów, przekazywanie należności, podejmowanie ryzyka, negocjacje czy informację rynkową (rys. 1). Podstawowym instrumentem dystrybucji, w tym również produktów żywnościowych, są kanały dystrybucji (kanały marketingowe), które obejmują doprowadzenie towarów do sklepów lub innych miejsc ich przejmowania przez konsumentów oraz oferowanie tych towarów finalnym nabywcom (Garbarski i wsp., 1994). Kanał dystrybucji oznacza też liczbę i kolejność występowania pośredników na drodze przesuwania produktów od wytwórcy do ostatecznego nabywcy (Altkorn, 1995). Według Michalskiego (2004), Rutkowskiego i wsp. (2005) kanały dystrybucji określane są jako zbiór wzajemnie zależnych od siebie organizacji (tj. przed- 10

11 ). DYSTRYBUCJA Kana y dystrybucji: Rodzaje, struktura, liczba Wspó uczestnicy kana u Instytucje wspomagaj ce przep yw strumieni rynkowych Dystrybucja fizyczna: Obs uga zamówie Transport U ytkowanie magazynów Utrzymywanie zapasów Przepustowo kana u... efekty Poziom obs ugi dystrybucyjnej.. koszty Rysunek 1. Funkcje dystrybucji Źródło: Czubała A., 2001: Dystrybucja produktów. Wyd. PWE, Warszawa. siębiorstw, instytucji, agencji itp.) współuczestniczących w procesie dostarczania produktu lub usługi od producentów do użytkownika lub konsumenta i ułatwiające ten proces. Zgodnie z tą definicją można wyróżnić podmiotową strukturę kanału dystrybucji, którą tworzą: uczestnicy dokonujący sprzedaży i zakupu produktów, przejmujący i przekazujący tym prawo własności do towarów tj. producenci, hurtownicy, dystrybutorzy czy dealerzy oraz nabywcy instytucjonalni i indywidualni, pośrednicy handlowi o ograniczonym zakresie usług, którzy nie przejmują prawa własności do dystrybuowanych towarów, lecz aktywnie wspomagają proces jego przekazywania, tj. agenci i brokerzy, instytucje świadczą różnego rodzaju usługi na rzecz pozostałych uczestników kanału dystrybucji, wspomagają również ich działania, tj. banki, firmy ubezpieczeniowe, przewoźnicy, spedytorzy, agencje reklamowe czy wywiadownie handlowe (Rutkowski i wsp., 2005). Kanały dystrybucji funkcjonują sprawnie i efektywnie, gdy istnieje zgodność celów i motywacji wszystkich ich uczestników, kiedy korzyści, czynniki ryzyka i koszty wspólnego działania rozkładają się równomiernie (Czubała, 2008). Według Sztuckiego (1998) kanały dystrybucji można określić jako funkcjonalne, ekonomiczne oraz instytucjonalno-organizacyjne sposoby kierowania ruchem produktów i niezbędnymi strumieniami towarzyszącymi im od wytwórców do ostatecznych nabywców. Pośrednicy uczestniczący w tym procesie pełnią trzy podstawowe funkcje (Rutkowski i wsp., 2005), a mianowicie: transakcyjną, która obejmuje zakup (w celu ponownej sprzedaży), sprzedaż (tj. kontakt z potencjalnymi konsumentami) i przejmowanie ryzyka związa- 11

12 nego z nabywaniem prawa własności do zapasów (które mogą na przykład ulec zepsuciu); logistyczną poprzez budowanie asortymentu (pozyskiwanie towaru z kilku różnych źródeł), składowanie (gromadzenie i przechowywanie towaru), dekonsolidacja, czyli rozdzielanie dużej ilości towaru na mniejsze partie zgodnie z zapotrzebowaniem klientów, a także transport (fizyczne przemieszczanie produktów do klientów); wspomagającą obejmującą: finansowanie (np. kredyty), klasyfikowanie produktów (przyznawanie klas jakości sprzedawanym produktom) oraz informację i badania marketingowe (tj. dostarczanie klientom i dostawcom odpowiednich informacji związanych z przemieszczaniem i zapotrzebowaniem na sprzedawane produkty). Dlatego też analizując kanał dystrybucji należy zwrócić baczną uwagę na specyfikę struktury kanału dystrybucji, na którą mają szczególny wpływ (Rutkowski i wsp., 2005): rodzaj pośredników kanał bezpośredni i pośredni; długość kanału liczba szczebli pośrednich, tj. krótkie dwuszczeblowe; długie wieloszczeblowe; szerokość kanału liczba pośredników na każdym szczeblu kanału. W kanale bezpośrednim (tzw. zeroszczeblowym) producent sam zajmuje się na własny koszt i własne ryzyko sprzedażą swych produktów nabywcom finalnym (np. poprzez sklepy firmowe). Ta forma jest coraz częściej wykorzystywana także na rynku instytucjonalnym, gdzie lepiej spełnia tendencje sprzedaży towarów żywnościowych dzięki: lepszemu dostosowaniu się do oczekiwań klienta, przejmowaniu przez producenta zwiększonego ryzyka realizacji transakcji, większej ilości funkcji związanych ze sprzedażą, jednocześnie przejmując całą marżę i zabezpieczając szybki przepływ gotówki, pozyskiwaniu przez producenta bieżących informacji o rynku, obniżaniu kosztów dystrybucji, co wpływa na niższą cenę oferowanego produktu bądź stwarza możliwość jej większego obniżania w walce konkurencyjnej o klienta. Formy sprzedaży bezpośredniej dotyczą zwykle działania na rynkach rzeczywistych bądź elektronicznych (Szymanowski, 2008). Natomiast w kanale pośrednim między producentem i konsumentem występuje co najmniej jeden pośrednik (indywidualny lub instytucjonalny) (Czubała, 1996). Jednak w praktyce formy organizacyjne tych kanałów są bardziej rozbudowane, co przedstawia rysunek 2 (Coyle i wsp., 2007; Szymanowski, 2008). 12

13 PRODUCENCI YWNO CI Dystrybutorzy ywno ci Hurtownicy artyku ów spo ywczych Agenci, brokerzy, po rednicz cy w handlu Restauracje Sektor HoReCa Specjalne punkty ywienia (linie lotnicze, koleje itp.) Sieci detaliczne (lokalne i regionalne) Detaliczne sklepy spo ywcze Nabywcy instytucjonalni Sieci detaliczne ogólnokrajowe KONSUMENCI ARTYKU ÓW YWNO CIOWYCH Rysunek 2. Kanały dystrybucji artykułów żywnościowych Źródło: Coyle J.J. i wsp., 2007: Zarządzanie logistyczne. PWE, Warszawa. Kanały marketingowe mogą być scharakteryzowane przez liczbę występujących w nim szczebli. Każdy pośrednik, który zajmuje się przesuwaniem produktu i prawa własności do niego w kierunku finalnego odbiorcy, stanowi szczebel w kanale. Liczba pośrednich szczebli w kanale dystrybucyjnym określa długość kanału (Rutkowski i wsp., 2005). Wielokrotnie w dystrybucji produktów żywnościowych obecność podmiotów pośrednich, takich jak hurtownie czy agencje pośredniczące w handlu żywnością, zwiększa możliwość opanowania rynku przez zwielokrotnienie transakcji między poszczególnymi punktami zbytu. Poza tym dystrybucja pośrednia pozwala na zmniejszenie liczby kontaktów z małymi odbiorcami na rzecz między innymi kilku dużych hurtowni, co znacząco obniża koszty dystrybucji i jednocześnie pozwala na specjalizację danego przedsiębiorstwa. Niejednokrotnie pozwala również przedsiębiorcy na zrezygnowanie z prowadzenia własnej sieci dystrybucji i przeniesienie odpowiedzialności na kolejne ogniwo w łańcuchu dystrybucji (Czubała, 1996). 13

14 Szerokość kanału marketingowego to inaczej gęstość struktury, tzn. liczba podmiotów, pośredników występujących na tym samym szczeblu obrotu w kanale marketingowym. Kształtuje dostępność nabywców do produktu, którą osiąga się przez włączanie małej lub dużej liczby pośredników. Ze względu na stopień intensywności wyróżnia się trzy strategie dystrybucji (Rutkowski i wsp., 2005): Intensywną bardzo szeroką, co oznacza, że produkt jest wszędzie dostępny, we wszystkich możliwych (dostępnych) punktach sprzedaży. Jest najczęściej stosowana na rynku towarów ogólnego i częstego zakupu (np. artykułów spożywczych, gazet, środków czystości itp.). Wymaga zastosowania długich i szerokich kanałów ułatwiających głęboką penetrację obsługiwanego rynku. Selektywną polegającą na oferowaniu produktów przez ograniczoną liczbę wybranych pośredników. Są to pośrednicy ściśle dopasowani, wyspecjalizowani do odpowiednich kryteriów producenta. Występuje ona głównie na rynku towarów wybieralnych lub okresowego zakupu (np. sprzęt AGD, meble). Wyłączną (ekskluzywną) gdzie sprzedażą danego produktu zajmuje się tylko jeden lub kilku pośredników mających wyłączność terytorialną, np. wyłączny importer. Zapewnia producentowi szeroki zakres kontroli nad zbytem towarów, poziomem świadczonych usług czy cenami i dotyczy produktów luksusowych i unikatowych oraz dóbr epizodycznego zakupu Rola i struktura handlu w Polsce Handel jest produktem wymiany towarowo-pieniężnej, która nabrała swego kształtu w drodze ewolucji, poczynając od wymiany towar za towar, a kończąc na obecnej formie. Odegrał on znaczącą rolę w kształtowaniu procesu wymiany poprzez udział pośredników, którzy w imieniu producentów poszukiwali dróg sprzedaży i konsumentów ujawniających swoje potrzeby i sposoby nabycia towarów (Sulivan i Adcock, 2003; Szumilak i wsp., 2004). Handel jest dziedziną gospodarki polegającą na zawodowym pośredniczeniu w wymianie towarów, a tym samym na ich zakupie w celu ich dalszej odsprzedaży. W ujęciu funkcjonalnym oznacza wymianę wszelkich dóbr (np. dóbr materialnych, nieruchomości, prawa, usług) pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Natomiast w ujęciu instytucjonalnym dotyczy przedsiębiorstw, które kupują towary w celu ich dalszej sprzedaży, działając we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosząc ryzyko handlowe (Pilarczyk i wsp., 2001). 14

15 Według raportu Rynek wewnętrzny w 2008 roku opublikowanego przez GUS (2009), w 2007 roku najwyższy udział w przychodach sektora usług (67%), stanowiły przychody przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową. Zajmowały one drugie miejsce po przemyśle w tworzeniu produktu krajowego brutto. Udział handlu w tworzeniu PKB w 2008 roku kształtował się na poziomie 15,8%, a w 2009 roku osiągnął poziom 16,2% wg szacunków GUS (Rynek wewnętrzny, 2009 i 2010). Według danych GUS, w Polsce w 2009 roku przedsiębiorstwa usługowe wytworzyły 66,5% ogółu wartości dodanej brutto całej gospodarki narodowej. Dały też miejsca pracy dla 57,5% ogółu pracujących. Dominującą pozycję wśród podmiotów prowadzących działalność usługową zajmują przedsiębiorstwa handlowe. Stanowiły one na koniec 2009 roku 28,7% ogólnej liczby podmiotów usługowych zarejestrowanych w rejestrze REGON. Na poziom wartości dodanej brutto wytworzonej przez przedsiębiorstwa handlowe istotne znaczenie miały przede wszystkim czynniki wpływające na ich rentowność, a mianowicie: przychody, marże handlowe i poniesione koszty (Rynek wewnętrzny, 2009). Handel, stanowiąc istotną część systemu dystrybucji, wpływa zarówno na rozwój innych dziedzin gospodarki, jak i na jakość życia społeczeństwa, stwarzając wygodny dostęp do dóbr i usług. Ze względu na specyfikę swojego produktu oraz usytuowanie jest jedną z dziedzin gospodarki, która ma najszersze i najbardziej intensywne kontakty z uczestnikami rynku, w sposób szczególny z konsumentami i szeroko rozumianymi wytwórcami (Misiąg, 2002). Zmiany na rynku produktów wytwórczych, w tym również żywnościowych, spowodowały w Polsce zmiany w organizacji handlu i jego dostępności. Tradycyjne sklepy spożywcze skurczyły się często do rozmiaru półki w supermarkecie, która jest obszarem dokonywania przez konsumenta ograniczonego wyboru. Określone przyzwyczajenia, preferencje, czy sposoby postępowania konsumenta podczas dokonywania zakupów wpływają zarówno na częstotliwość i wielkość zakupów, ale także oddziaływują bezpośrednio na wzorzec zakupowy całego gospodarstwa domowego i wszystkich jego członków (Dąbrowski, 2002). Handel, według Sławińskiej (2002) realizuje następujące zadania: zakup i oferowanie w odpowiednim miejscu i czasie towarów należących do jednej lub wielu różnych kategorii produktów, utrzymywanie zapasu towarów w celu zapewnienia ich dostępności oraz ciągłości zaopatrzenia, ponoszenie ryzyka handlowego, dostarczanie informacji, świadczenie usług przed- i posprzedażowych, 15

16 kreowanie odpowiednich warunków do dokonywania zakupu, świadczenie innych usług wynikających z koncepcji działania przedsiębiorstw. Dietl (1991) wyróżnia jedną podstawową funkcję handlu, określoną jako dystrybucyjna oraz kilka funkcji pomocniczych. Istota funkcji dystrybucyjnej wyraża się w doprowadzeniu do zawarcia umowy kupna-sprzedaży i jej realizacji. Natomiast funkcje pomocnicze wiążą się z określonymi zadaniami, m.in. utrzymywaniem i kontrolą zapasów towarowych, przekazywaniem informacji nabywcom i pozostałym uczestnikom procesu dystrybucji, pobudzaniem popytu przez aktywne oddziaływanie na rynek, tworzeniem różnych użyteczności dla pośrednich i ostatecznych nabywców, wreszcie funkcja wzrostotwórcza i cywilizacyjno-kulturowa. Za innowacje w handlu uznaje się zarówno nowe instytucjonalne formy handlu, jak i nowe metody działania detalistów na rynku. Były one wprowadzane w krajach wysoko rozwiniętych przez przedsiębiorców dążących do zmiany produktywności czynników wytwórczych i realizację zysków nadzwyczajnych. Innowacje, które zostały zaadaptowane, zmieniły obraz zarówno handlu, jak również wpływały na jego otoczenie, głównie producentów (Śmigielska, 2001). Zdaniem Szulce (1998), przedstawiając strukturę podmiotową handlu artykułami spożywczymi i kryteria jego podziału, należy wymienić dwa podstawowe rodzaje handlu: hurtowy i detaliczny, wyodrębnionych na podstawie kryterium wykonywanych funkcji. Handel hurtowy, jak również sprzedaż detaliczna, jako ogniwa kanału dystrybucji produktów żywnościowych pełnią rolę pośrednika między produkcją a konsumpcją Handel hurtowy Działalność hurtowa polega na zakupie dużych, jednorodnych partii produktów w celu ich dalszej odsprzedaży z zyskiem detalistom, innym hurtownikom bądź nabywcom instytucjonalnym, tj. detalistom, usługobiorcom, producentom i innym hurtownikom (Rutkowski i wsp., 2005), rzadko nabywcom indywidualnym (Czubała, 2001). Do istotnych funkcji handlu hurtowego należy przekształcenie asortymentu produkcyjnego w asortyment handlowy oraz pokonanie rozbieżności występujących między produkcją a konsumpcją w czasie, przestrzeni i ilości dóbr, tzw. partii towarów. Zmusza to handel hurtowy do gromadzenia i przechowywania zapasów oraz tworzenia asortymentu zgodnego z potrzebami konsumentów lub też innych ostatecznych odbiorców (Szulce, 1998). Hurt pośredniczy między sferą produkcji a sferą konsumpcji. Charakteryzuje się dokonywaniem transakcji bezgotówkowych i obrotem dużych partii towarów. Producenci bądź importerzy dostarczają je dla hurtu. Natomiast ich nabyw- 16

17 cami są przede wszystkim detal, przemysł, konsumenci zbiorowi, instytucje oraz drobni producenci (Alkorn, 1995; Mruk i wsp., 1996; Kramer, 1997; Sztucki, 1998; Szymanowski, 2008). Źródłem funkcjonowania handlu hurtowego jest istnienie rozbieżności między sferą wytwarzania a sferą konsumpcji, którego głównymi funkcjami są: organizacja dostaw przepływu towarów (tworzenie użyteczności miejsca), gromadzenie i przechowywanie zapasów (tworzenie użyteczności czasu), przekształcanie asortymentu produkcyjnego w handlowy, przygotowywanie (tj. dzielenie i koncentrowanie) partii towarów do dostaw, ubezpieczanie towarów i kontrola przebiegów towarowych, ponoszenie kosztów magazynowania i związanego z tym ryzyka (Dietl, 1991; Mruk i wsp., 1996). W grupie organizacji gospodarczych występują przedsiębiorstwa zajmujące się również skupem produktów rolnych, tzw. hurtem pierwotnym. Należą do nich (Szymanowski, 2008): niezależni kupcy skupujący produkty na własny rachunek i ryzyko, pośrednicy działający na zlecenie przedsiębiorstw przetwórstwa, ekspertów, spółdzielnie bądź stowarzyszenia producentów, przedsiębiorstwa przetwórcze, agendy rządowe, np. Agencja Rynku Rolnego. Podstawowymi formami rynków zorganizowanych w handlu żywnościowym, zwłaszcza w hurcie pierwotnym, są: rynki hurtowe, giełdy towarowe, aukcje, przetargi oraz centra handlu hurtowego (Szymanowski, 2008). Rynki hurtowe zostały stworzone jako alternatywa dla targowisk w handlu artykułami rolnymi i ukształtowane w latach 90. ubiegłego wieku. Różnią się one wyższym stopniem sformalizowania transakcji oraz zaawansowaną infrastrukturą techniczną i organizacyjną. Instytucje rynków hurtowych mają osobowość prawną. Koncentrują one handel produktami rolnymi (w tym spożywczymi), w układzie czasowym i przestrzennym (Jerzak, 1997). Obejmują sferę handlu (tj. wiaty, hale wraz z prezentacją i transakcją towarów), sferę towarzyszącą (tj. magazynowanie, przygotowanie i konfekcjonowanie, pakowanie i wysyłka i inne usługi towarzyszące) oraz centrum zarządzania i obsługi administracyjnej rynku hurtowego. Giełdy towarowe to rynki na których w określonym miejscu i czasie dochodzi do obrotu kontraktami na towary masowe, wysoko ujednolicone pod 17

18 względem jakości, gatunku, wagi, klasy czy cen (Drewiński, 1997). Umożliwia to przeprowadzenie transakcji giełdowych bez konieczności fizycznej obecności towarów na giełdzie (Adamowicz, 1997). Na giełdach towarowych przeprowadzane są transakcje rzeczywiste, tj. natychmiastowe (spot, cash) i dostawcze (forward) na przybycie, na załadowanie i na dostarczenie, jak również na transakcje terminowe (futures). Do transakcji terminowych zalicza się transakcje spekulacyjne (np. na zwyżkę, na zniżkę, pożyczkowe czy opcyjne) i zabezpieczające (hedding zakupowy i hedding sprzedażowy) (Szymanowski, 2008). Aukcja to publiczna sprzedaż w drodze licytacji, która organizowana jest gdy przedmiotem obrotu są towary niemające cech zamienności (nabywca oczekuje konkretnego towaru), których nie daje się wystandaryzować, a do zawarcia przyszłego kontraktu wystarczy jedynie ustalenie ceny. Przedmiotem aukcji mogą być niektóre gatunki owoców i warzyw oraz zwierząt koni czy bydła. Przetargi są formą rynku zorganizowanego i takim sposobem zawarcia umowy, w którym strona zainteresowana transakcją handlową organizuje składanie ofert według określonych warunków przetargowych (Dudziak, 2003). Przetarg, jako sposób zawierania umowy, jest obowiązkowym trybem postępowania w ramach ustawy o zamówieniach publicznych. Ogłoszenie przetargu powinno zawierać informacje nt. miejsca, czasu, przedmiotu oraz warunków przetargu (Szymanowski, 2008). Centra handlu hurtowego są szczególną formą rynku zorganizowanego, ściśle powiązanym z handlem hurtowym. Tworzone są przez jednostki samorządu gospodarczego i terytorialnego oraz przez instytucje publiczne, natomiast ich organizacją i zarządzaniem zajmują się wyspecjalizowane firmy. Jest to rodzaj hurtowego targowiska umożliwiającego sprzedaż produktów w ilościach hurtowych oraz ich nabywanie przez detalistów, zakłady gastronomiczne czy instytucje użyteczności publicznej. Przykładami takich centrów handlowych w Polsce mogą być centra handlu hurtowego produktami rolnymi, tj.: 18 Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy SA Bronisze, Dolnośląskie Centrum Hurtu Rolno-Spożywczego SA we Wrocławiu, Lubelska Giełda Rolno-Ogrodnicza SA w Lublinie, Pomorskie Hurtowe Centrum Rolno-Spożywcze SA w Gdańsku, Wielkopolska Gildia Rolno-Ogrodnicza SA w Poznaniu, Giełda Rolno-Towarowa SA w Białymstoku. Do innych form tworzących skoncentrowane i jednocześnie nowoczesne formy koncentracji funkcjonalno-przestrzennej wspólnych sieci handlowych i hurtowych o zasięgu krajowym (podobnie jak dostawcy-producenci), oprócz centrów handlu hurtowego, zalicza się własne centra dystrybucyjne i logistycz-

19 ne. Do podstawowych zadań jakie spełniają centra dystrybucyjne zaliczyć można: przeładunek ładunków transferowych, pochodzących od wielu dostawców, przyjęcie i składowanie zapasów, przechowywanie, etykietowanie i kompletowanie przesyłek zgodnie z zamówieniami, rozdział i kompletowanie ładunków przeznaczonych dla wielu odbiorców, zapewnianie właściwych środków transportu. Centra usług logistycznych pełnią dodatkowo funkcje związane z kompleksowym zarządzaniem procesami dystrybucji towarów, w zakresie: procedur zakupu i sprzedaży, transportu i operacji ładunkowych, składowania zapasów, przepływu informacji towarzyszących zakupom i sprzedaży, rejestracji potrzeb klientów (Barcik, 2005; Szymanowski, 2008). W centrach usług logistycznych dokonuje się wyboru najkorzystniejszych wariantów kosztów: składowania, transportu, operacji zakupu i sprzedaży, pakowania, przeładunku towarów, zapewniających satysfakcjonujący poziom obsługi klienta (Szymanowski, 2008) Handel detaliczny W myśl Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 roku o ogólnych zasadach i wymaganiach prawa żywnościowego, handel detaliczny oznacza obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego. Określenie to obejmuje także terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie. Natomiast wg GUS za sprzedaż detaliczną towarów uważa się sprzedaż towarów własnych i komisowych (nowych i używanych) w punktach sprzedaży detalicznej, placówkach gastronomicznych oraz innych punktach sprzedaży (np. magazynach, składach itp.), w ilościach wskazujących na zakupy dla potrzeb indywidualnych nabywców. Wartość sprzedaży detalicznej stanowi sumę sprzedaży zrealizowaną przez jednostki handlowe i niehandlowe. Jednocześnie sprzedaż żywności obejmuje produkty pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, które po obróbce technologicznej lub kulinarnej stanowią pokarm człowieka. Nie zalicza się do żywności napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych oraz leków. Natomiast za sprze- 19

20 daż towarów nieżywnościowych wg GUS, uważa się zaspokajanie potrzeb bytowych ludności związanych z ubiorem, wyposażeniem mieszkania, z higieną osobistą i ochroną zdrowia, z kulturą osobistą, wypoczynkiem i transportem. Obejmuje też towary służące do zaspokajania potrzeb gospodarstw domowych w sferze produkcji rolniczej i budowlanej (Rynek wewnętrzny, 2009). Sprzedaż detaliczna, według Kotlera (1994), obejmuje wszystkie rodzaje działalności, mające na celu sprzedawanie produktów i usług bezpośrednio konsumentowi do jego osobistego, niekomercyjnego użytku. Każda jednostka organizacyjna, która prowadzi taką sprzedaż bez względu na to czy jest to producent, hurtownik czy sprzedawca detaliczny zajmuje się handlem detalicznym. Podstawową funkcją sprzedaży detalicznej jest dostarczanie finalnym nabywcom, w sposób stały i rytmiczny, towarów i usług przeznaczonych do zaspokojenia ich osobistych potrzeb oferowanych we właściwym miejscu i czasie oraz w odpowiednim asortymencie. Funkcje te są też zdeterminowane faktem, że jest to ostatnie ogniwo kanałów dystrybucji mające bezpośredni kontakt z ostatecznym odbiorcą, czyli konsumentem indywidualnym bądź (rzadziej) instytucjonalnym. Zasadniczą cechą sprzedaży detalicznej jest, poza dużą liczbą klientów (tj. ostatecznych odbiorców, konsumentów), zawieranie niewielkich (pod względem ilościowym i wartościowym) transakcji handlowych i zwykle jest to natychmiastowa zapłata za kupione towary (Szulce, 1998; Rutkowski i wsp., 2005). Oferowanie towarów ostatecznym nabywcom wiąże się z podejmowaniem w handlu detalicznym wielu przedsięwzięć i uwzględnieniem takich czynników, jak: lokalizacja produktów sprzedaży detalicznej, wielkość i rodzaj punktów sprzedaży detalicznej, szerokość i głębokość asortymentu produktów, formy sprzedaży i ekspozycji produktów, formy obsługi konsumentów, zakres świadczonych usług dodatkowych (Szulce, 1998; Rutkowski i wsp., 2005). Istnieje kilka rodzajów klasyfikacji handlu detalicznego. Biorąc pod uwagę formę własności wyróżnia się następujące formy handlu detalicznego (Mruk i wsp.,1996): prywatną, spółdzielczą, państwową. Obecnie w gospodarce polskiej dominuje handel prywatny. Nadal istnieje handel spółdzielczy, choć na niewielką skalę. Handel państwowy stanowiący 20

DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX

DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX DEFINICJA Dystrybucja - proces transferu dóbr i usług ze sfery wytwarzania do sfery finalnej konsumpcji lub finalnego zużycia poprzez kolejne szczeble i etapy kanałów dystrybucyjnych.

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Dystrybucja - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Funkcje dystrybucji: Koordynacyjne polegające na: określeniu długości,

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele projekt

Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele projekt Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele projekt Rozdział I Przepisy ogólne Art. 1 1.Ustawa określa: 1) zasady zakazu handlu w placówkach handlowych w niedziele oraz w wigilię Bożego Narodzenia i Wielką

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

32 Ewa Bąk-Filipek STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU

32 Ewa Bąk-Filipek STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU 32 Ewa Bąk-Filipek STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe tom XVI zeszyt 6 Ewa Bąk-Filipek Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie FORMY I ORGANIZACJA SPRZEDAŻY PRODUKTÓW

Bardziej szczegółowo

Grupa Nokaut rusza oferta publiczna

Grupa Nokaut rusza oferta publiczna Warszawa, 29 listopada 2011 rusza oferta publiczna Akwizycja Skąpiec.pl i Opineo.pl S.A. czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek cen opublikowała dziś prospekt emisyjny

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY RYNEK WEWNĘTRZNY W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY RYNEK WEWNĘTRZNY W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w dniu 26 sierpnia 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS RYNEK WEWNĘTRZNY W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

Handel niezależny i sieciowy w Polsce wobec wyzwań gospodarki opartej na wiedzy. Zmiany w handlu w okresie chwiejnego rozwoju gospodarczego Polski

Handel niezależny i sieciowy w Polsce wobec wyzwań gospodarki opartej na wiedzy. Zmiany w handlu w okresie chwiejnego rozwoju gospodarczego Polski Handel niezależny i sieciowy w Polsce wobec wyzwań gospodarki opartej na wiedzy Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji Warszawa, 2 marca 2015 r. Zmiany w

Bardziej szczegółowo

Market Microstructure and Financial Intermediation

Market Microstructure and Financial Intermediation Market Microstructure and Financial Intermediation by F. Spulber - Corporate Yield Spreads: Default Risk or Liquidity? New Evidence from the Credit Default Swap Market by Francis A. Longstaff, Sanjay Mithal

Bardziej szczegółowo

BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY

BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY BADANIE SATYSFAKCJI KONSUMENCKIEJ W SEKTORZE HANDLU DETALICZNEGO RAPORT KRAJOWY Polska SPORZĄDZONY PRZEZ IPSOS BELGIUM dla KOMISJI EUROPEJSKIEJ Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów Czerwiec

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe?

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe? 1. Opakowania wielokrotnego użytku: A. Są to zwykle opakowania jednostkowe nieulegające zniszczeniu po jednokrotnym użyciu (opróżnieniu), które podlegają dalszemu skupowi. B. Do opakowań wielokrotnego

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO

LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO LOKALE NA WYNAJEM PLATFORMA DLA HANDLU DETALICZNEGO TRENDY Od kilku lat na polskim rynku handlu zachodzą bardzo dynamiczne zmiany. Klienci cenią wygodę i szybkość zakupów dokonywanych blisko domu oraz

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki Logistyka zaopatrzenia i produkcji Magazynowanie dr inż. L. Wicki LZIP_2_LW Funkcjonalne rozgraniczenie systemów logistycznych Gospodarka magazynowa Zapasy magazynowe przy przepływie towarów Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

System dystrybucji rynkowej. Krzysztof Podstawka

System dystrybucji rynkowej. Krzysztof Podstawka System dystrybucji rynkowej Krzysztof Podstawka Dystrybucja projektowanie systemu dystrybucji zarządzanie systemem dystrybucji System dystrybucji System dystrybucji jest to zespół ogniw (instytucji i osób)

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Trendy w e-biznesie. Anna Sołtysik-Piorunkiewicz

Trendy w e-biznesie. Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Trendy w e-biznesie Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Agenda Wprowadzenie koncepcja systemu e-biznesu Obszary i modele systemów e- biznesu Korzyści wynikające z przekształcenia przedsiębiorstw w e- biznes Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Franczyza z Carrefour. ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes

Franczyza z Carrefour. ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes Franczyza z ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes Franczyza z Szanowni Państwo! Właściciele sklepów spożywczych coraz chętniej korzystają z możliwości działania pod znaną marką. Obecnie na terenie kraju

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Usługi dystrybucyjne FMCG

Usługi dystrybucyjne FMCG Usługi dystrybucyjne FMCG 1990 powstaje firma handlowa Mister w Tychach 1992 rozpoczynamy współpracę z firmą Procter&Gamble jako jedna z 650 polskich hurtowni 1993 25 firm zostaje regionalnymi dystrybutorami

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

OBNIŻANIE KOSZTÓW WŁASNYCH SPRZEDAŻY. - dzięki kupowaniu możliwie największych ilości oraz - poprzez korzystanie z upustów, rabatów i promocji

OBNIŻANIE KOSZTÓW WŁASNYCH SPRZEDAŻY. - dzięki kupowaniu możliwie największych ilości oraz - poprzez korzystanie z upustów, rabatów i promocji OBNIŻANIE KOSZTÓW Dostawcy sklepów spożywczych starannie wyliczają swoje WŁASNYCH SPRZEDAŻY ceny i z reguły nie można ich negocjować. Mimo to ich klienci (hurtownicy i detaliści) znajdują sposoby obniżenia

Bardziej szczegółowo

RAPORT STRATEGICZNY 2016 Dystrybucja FMCG w Polsce Oferta zakupu raportu. GfK 2016 Oferta zakupu Raportu Strategicznego 2016

RAPORT STRATEGICZNY 2016 Dystrybucja FMCG w Polsce Oferta zakupu raportu. GfK 2016 Oferta zakupu Raportu Strategicznego 2016 RAPORT STRATEGICZNY 2016 Dystrybucja FMCG w Polsce Oferta zakupu raportu 1 Raport Strategiczny 2016 W lutym 2016 opublikujemy najnowszą edycję Raportu Strategicznego, Dystrybucja FMCG w Polsce, edycja

Bardziej szczegółowo

Między młotem technologicznych możliwości e-biznesu a kowadłem możliwości jego logistycznej obsługi

Między młotem technologicznych możliwości e-biznesu a kowadłem możliwości jego logistycznej obsługi Między młotem technologicznych możliwości e-biznesu a kowadłem możliwości jego logistycznej obsługi Prof. dr hab. Krzysztof Rutkowski Prof. Krzysztof Rutkowski 1 Czasy Duplologistyki w Polsce skończyły

Bardziej szczegółowo

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw 1. Wymienić etapy rozwoju logistyki. 2. Podaj definicje logistyki. 3. Jakie wnioski wypływają z definicji określającej, co to jest logistyka?

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie dyplomowym (licencjackim)

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład przychodów w latach 2015-2018

Rozkład przychodów w latach 2015-2018 Strategia na lata 2015-2018 Strategicznym celem spółki PIK S.A. jest dalszy, dynamiczny wzrost przychodów i zysków oraz dywersyfikacja dotychczasowych źródeł przychodów, przy jednoczesnym wzroście kapitalizacji

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development Journal of Agribusiness and Rural Development www.jard.edu.pl tłumaczenie KONCENTRACJA HANDLU DETALICZNEGO W POLSCE Michał Gazdecki Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Streszczenie. W artykule omówiono

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, styczeń 2011 r. Profil działalności Power Price Podstawowym przedmiotem działalności spółki Power Price S.A. jest obsługa platformy e-commerce przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Centrum Partnerstwa Społecznego Dialog. 28.04.2016r.

Centrum Partnerstwa Społecznego Dialog. 28.04.2016r. Centrum Partnerstwa Społecznego Dialog 28.04.2016r. 1.Ustawa określa: Rozdział I Przepisy ogólne Art. 1 1) zasady zakazu handlu w placówkach handlowych w niedziele oraz w wigilię Bożego Narodzenia i Wielką

Bardziej szczegółowo

Instytut Ogrodnictwa

Instytut Ogrodnictwa Instytut Ogrodnictwa Analiza wpływu zwiększającej się wymiany towarowej produktów sadowniczych na rynkach światowych, przy bieżącym poziomie kosztów, na produkcję sadowniczą w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Zasady współpracy z partnerami handlowymi oraz pośrednikami występującymi w eksporcie

Zasady współpracy z partnerami handlowymi oraz pośrednikami występującymi w eksporcie Zasady współpracy z partnerami handlowymi oraz pośrednikami występującymi w eksporcie 14 października 2014 Spotkanie informacyjne w Wągrowcu Co eksporter wiedzieć powinien? Aby nawiązać skuteczną współpracę:

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

NTT System S.A. Warszawa, 28 maja 2008 r.

NTT System S.A. Warszawa, 28 maja 2008 r. NTT System S.A. Warszawa, 28 maja 2008 r. Agenda Rynek IT - rynek komputerów stacjonarnych - rynek notebooków - rynek serwerów Strategia rozwoju Realizacja inwestycji w 2008 r Przetargi publiczne Wyniki

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

...Gospodarka Materiałowa

...Gospodarka Materiałowa 1 Gospodarka Materiałowa 3 Obsługa dokumentów magazynowych 4 Ewidencja stanów magazynowych i ich wycena 4 Inwentaryzacja 4 Definiowanie indeksów i wyrobów 5 Zaopatrzenie magazynowe 5 Kontrola jakości 5

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Wartość dodana podejścia procesowego

Wartość dodana podejścia procesowego Zarządzanie procesami dr Mariusz Maciejczak Wartość dodana podejścia procesowego www.maciejczak.pl Wartość dodana w ujęciu ekonomicznym Wartość dodana - przyrost wartości dóbr w wyniku określonego procesu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego

Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego Marek Michalski, Project manager, Galindia Sp. z o.o. B2B czyli o tym, o czym każdy słyszał, ale nie każdy wie, że to coś dla niego Plan prezentacji 1. Znaczenie pojęcia B2B 2. B2B - biznes pomiędzy firmami

Bardziej szczegółowo

Food brokers w Kanadzie - pośrednicy w handlu żywnością 2015-11-18 21:11:23

Food brokers w Kanadzie - pośrednicy w handlu żywnością 2015-11-18 21:11:23 Food brokers w Kanadzie - pośrednicy w handlu żywnością 2015-11-18 21:11:23 2 Kim są food brokerzy, rola, zasady współpracy. Kim są food brokerzy? W Kanadzie, tzw. food brokers (pośrednicy w handlu żywnością)

Bardziej szczegółowo

Strategie wejścia na rynki zagraniczne

Strategie wejścia na rynki zagraniczne lasyfikacja strategii wejścia trategie wejścia na rynki zagraniczne Handlowe ooperacyjne bezkapitałowe ooperacyjne kapitałowe Hierarchiczne Eksport przerobowy Eksport pośredni Eksport kooperacyjny Eksport

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu

Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu www.awans.net Publikacje nauczycieli Jolanta Kasprzyk Zespół Szkół Technicznych w Bytomiu Test sprawdzający z marketingu Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym AWANS.NET Test sprawdzający

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Oferta organizacji wyjazdowej misji gospodarczej na targi FRUIT LOGISTICA Berlin 3 4 5 LUTY 2016

Oferta organizacji wyjazdowej misji gospodarczej na targi FRUIT LOGISTICA Berlin 3 4 5 LUTY 2016 Oferta organizacji wyjazdowej misji gospodarczej na targi FRUIT LOGISTICA NIP: 946 25 74 510 Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o.o. powstało w 2009 roku w Lublinie aby wspierać przedsiębiorczość i pokazywać

Bardziej szczegółowo

Udziałowcy wpływający na poziom cen:

Udziałowcy wpływający na poziom cen: Analiza procesu wytwórczego Udziałowcy wpływający na poziom cen: - dostawcy podzespołów - kooperanci - dystrybutorzy - sprzedawcy detaliczni tworzą nowy model działania: Zarządzanie łańcuchem dostaw SCM

Bardziej szczegółowo

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One Partner wdrożeniowy Nazwa firmy F.H. Nowalijka Branża Handel Produkty i usługi Obrót owocami i warzywami Strona WWW www.nowalijka.pl

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. sprzedawca 522301 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach

Bardziej szczegółowo

Znaczenie handlu wielkopowierzchniowego dla rozwoju miasta na przykładzie miasta Wodzisław Śląski

Znaczenie handlu wielkopowierzchniowego dla rozwoju miasta na przykładzie miasta Wodzisław Śląski UNIWERSYTET EKONOMICZNY W KATOWICACH WYDZIAŁ EKONOMII GOSPODARKA PRZESTRZENNA DOROTA WIKTORIA WALCZAK Znaczenie handlu wielkopowierzchniowego dla rozwoju miasta na przykładzie miasta Wodzisław Śląski The

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA PRODUKTU PRODUKT POSZERZONY PRODUKT RZECZYWISTY RDZEŃ PRODUKTU. - Kształt

STRUKTURA PRODUKTU PRODUKT POSZERZONY PRODUKT RZECZYWISTY RDZEŃ PRODUKTU. - Kształt PRODUKT PRODUKT......PRODUKTEM jest wszystko, co jest oferowane na rynku, aby zaspokoić potrzeby i pragnienia konsumentów; Produktem może być dobro materialne, usługa, miejsce, osoba, organizacja, idea

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach TYTUŁ PREZENTACJI Podejście systemowe w zarządzaniu logistyką Zarządzanie łańcuchem dostaw w pionowo zintegrowanych

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011 1 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W04: Spedycja w systemie transportowym Spedycja to działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru. Do

Bardziej szczegółowo

Ogólna oferta logistyczna firmy Pro.fill

Ogólna oferta logistyczna firmy Pro.fill Ogólna oferta logistyczna firmy Pro.fill Spis treści Wstęp Zarządzanie bazą nagród i materiałów promocyjnych Obsługa zamówień Zakup produktów Magazynowanie Dystrybucja nagród Logistyka dokumentacji IT

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT

KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT NOWY SYSTEM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA DOROSŁYCH Nowy model kształcenia zawodowego wychodzi naprzeciw potrzebom

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW Opakowania są najlepszą promocją owoców i warzyw oraz kluczem do efektywnej sprzedaży świeżych produktów ogrodniczych. W procesie sprzedaży owoce i warzywa tworzą

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach Projekt współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail Wydanie: z 0 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon/Fax Strona internetowa NIP PESEL E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Kobieta jest właścicielem lub współwłaścicielem:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY KOMPUTRONIK S.A. OPUBLIKOWAŁ PROSPEKT EMISYJNY

KOMUNIKAT PRASOWY KOMPUTRONIK S.A. OPUBLIKOWAŁ PROSPEKT EMISYJNY KOMUNIKAT PRASOWY 13 czerwca 2007 KOMPUTRONIK S.A. OPUBLIKOWAŁ PROSPEKT EMISYJNY Komputronik S.A., czołowy na polskim rynku dostawca sprzętu i oprogramowania komputerowego, elektroniki użytkowej oraz operator

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services Łatwiejszy leasing w Siemens Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services s 6% Struktura portfela środków trwałych sfinansowanych przez Siemens Finance Sp. z o.o. w roku 21 (w procentach)

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od:

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Liczy się tu i teraz!

Liczy się tu i teraz! Liczy się tu i teraz! 1. Musimy kupować, ale nie musimy sprzedawać. 2. Wszyscy chcemy żyć lepiej tzn. mieć więcej wolnego czasu i więcej pieniędzy. 3. Co powoduje, że nasz pomysł jest lepszy niż? a) brak

Bardziej szczegółowo