Analiza transformatora

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza transformatora"

Transkrypt

1 ĆWICZENIE 4 Analia transformatora. CEL ĆWICZENIA Celem ćwicenia jest ponanie bodowy, schematu astępcego ora ocena pracy transformatora.. PODSTAWY TEORETYCZNE. Budowa Podstawowym adaniem transformatora jest miana wartości napięcia. Zmiana ta odbywa się asadnico pry niemienionej cęstotliwości. Transformatory mogą pracować jako podwyŝsające lub jako obniŝające napięcie, w wiąku tym mówimy o stronie napięcia górnego i stronie napięcia dolnego. W transformatore obniŝającym strona napięcia górnego jest stroną pierwotną. Transformator składa się rdenia i co najmniej dwóch uwojeń stanowiące obwody elektrycne (rys. 4.). Rys. 4.. Budowa transformatora trójfaowego o mocy 35 kva; - iolator i acisk uwojenia górnego napięcia (6kv), - iolator i acisk uwojenia dolnego napięcia (380/0 V), 3- termometr, 4 - kolumna rdenia, 5 - uwojenie, 6 - kadź olejem, 7 - radiatory, 8 - biornik oleju (konserwator) Elektrotechnika str.

2 Jedno uwojeń asilane jest sieci elektrycnej i potocnie naywane jest uwojeniem pierwotnym (więksość transformatorów obniŝa napięcie), ora uwojenia, które po mianie wartości napięcia na Ŝądaną wielkość asila odbiorniki i jest naywane wtórnym. wojenie wykonuje się najcęściej miedi radiej aluminium. Najcęściej w postaci drutu o prekroju okrągłym (małe trafo.) lub prostokątnym (więkse trafo.). Jako iolację stosuje się najcęściej papier lub emalię, ale takŝe moŝna stosować bawełną lub jedwab. Jednak asadnicą cęścią transformatora jest rdeń, stanowiący obwód magnetycny transformatora. Rdeń budowany jest blach stalowych o grubości 0,3:0,5mm iolowanych od siebie papierem, lakierem lub skłem wodnym. Blachy układa się w tw. pakiety. Pakietowanie ma na celu mniejsenie powstawania prądów wirowych, a tym samym mniejsenie strat wiroprądowych i abepieceniem pred nadmiernym nagrewaniem się transformatora. Elementy rdenia na których umiescone jest uwojenie naywa się słupami lub kolumnami. Słupy połącone są międy sobą jarmami. Jarma wplata się międy blach słupów pamiętając aby nie dosło międy nimi do warcia, które mogłoby spowodować miejscowe pregrewanie się układu. Rdeń nawiniętymi uwojeniami duŝych macowo transformatorów umiesca się w kadi alanej olejem, a taki transformator naywa się olejowym. Olej spełnia rolę cynnika iolującego i chłodącego. Ponadto transformatory tego typu posiadają wymusony lub sterowany prepływ oleju i wyposaŝone są w chłodnice powietrne lub wodne. Transformatory buduje się najcęściej jako jednofaowe lub trójfaowe. Konstrukcja rdenia transformatora -faowego jest ramkowa, natomiast 3-faowego trójkolumnowa lub pięciokolumnowa. Licna astosowanych uwojeń po stronie pierwotnej i wtórnej moŝe być róŝna.. Zasada diałania Jedno uwojeń asila się napięciem premiennym (rys. 4.). Pod wpływem pryłoŝonego napięcia w uwojeniu pierwotnym płynie prąd premienny (I ). Prąd ten wywołuje w rdeniu transformatora premienny strumień magnetycny Φ wany strumieniem głównym, który jest skojarony obydwoma uwojeniami. Strumień ten indukuje w drugim uwojeniu napięcie premienne. Poa tym strumieniem występują teŝ strumienie roprosenia, które są skojarone tylko jednym uwojeniem; bądź pierwotnym, bądź wtórnym. Na ogół w transformatorach, strumienie roprosenia stanowią kilka procent strumienia głównego. W najnowsych transformatorach obwód magnetycny jest prawie idealny i dlatego strumień roprosenia jest niewielki, cyli moŝna pryjąć, Ŝe cały strumień Φ Elektrotechnika str.

3 skojarony jest obu uwojeniami. JeŜeli stronę wtórną obciąŝymy jakimkolwiek odbiornikiem, to w tym uwojeniu popłynie prąd I. Φ Rys. 4.. Zasada diałania transformatora Premienny strumień magnetycny wnieca w kaŝdym uwojeniu transformatora siłę elektromotorycną (4.): dφ e = (4.) dt Wartość napięcia indukowanego w kaŝdej e stron jest aleŝna od ilości jej wojów połąconych seregowo. Dla uwojenia pierwotnego o wojach połąconych seregowo wartość skutecną indukowanego napięcia moŝna wylicyć e woru (4.): E = 4, 44fΦ m (4.) a dla strony wtórnej awierającej woi równania (4.3): E = 4, 44 fφm (4.3) gdie: Φ m - amplituda strumienia magnetycnego. Stosunek napięć indukowanych w obu uwojeniach transformatora naywa się prekładnią wojową (4.4): E = = ϑ (4.4) E Elektrotechnika str. 3

4 W stanie jałowym napięcia na aciskach pierwotnych jak i wtórnych są równe siłom elektromotorycnym je wywołujące = E, a więc moŝemy apisać (4.5): E E = = ϑ u (4.5) PowyŜse równanie określa się pojęciem prekładni napięciowej. Prekładnia napięciowa transformatora jest jednym parametrów charakteryujących transformator, który jest awse dokładnie achowany. Sprawność transformatorów energetycnych awiera się w granicach od 97% do 99% (4.6): P P I cosϕ η = = = 00% (4.6) P P + P + P I cosϕ + P + 0 Cu 0 P Cu Z powyŝsego równania wynika iŝ jest to ilora mocy cynnej oddanej do mocy cynnej pobieranej pre transformator..3 Schemat astępcy transformatora Analiując pracę transformatora (rys. 4.) naleŝy mieć na uwade nie tylko istnienie strumienia głównego, którego linie spręŝone są e wsystkimi wojami arówno uwojenia pierwotnego jak i wtórnego, ale takŝe strumienie roprosenia. Strumień roprosenia jest to strumień, którego wsystkie linie spręgają się e wsystkimi wojami ale tylko danej strony, stąd mamy do cynienie dwoma strumieniami roprosenia Φ s i Φ s. Istnienie tych strumieni musimy uwględnić pry budowie schematu astępcego transformatora. Tak więc pry stałym współcynniki prenikania magnetycnego µ równania napięć strony górnego napięcia i dolnego napięcia moŝna apisać w postaci: di di u = Ri + L + L ; (4.7) dt dt gdie: di di = Ri + L L (4.8) dt dt u + L indukcyjność własna uwojenia górnego napięcia, L indukcyjność własna uwojenia dolnego napięcia, L = L indukcyjność wajemna uwojeń. PowyŜse dwa równania nie mieniają swej wartości, gdy dodamy i odejmiemy ten sam cłon, Elektrotechnika str. 4

5 di di di di u = Ri + L + L + L L ; (4.9) dt dt dt dt di di di di u = Ri + L + L + L L ; (4.0) dt dt dt dt ale po uporądkowaniu miennych stwierdamy, u ( L L ) di dt d ( i + i ) ; = Ri + + L (4.) dt ( i + i ) ; di d u ( L L ) dt dt iŝ pre indukcyjność L =L prepływa ten sam prąd, a ponadto jest sumą prądów i i i. = Ri + + L (4.) Dla powyŝsych równań schemat transformatora prybiera postać (rys. 4.3). Jest on prawdiwy dla dowolnej prekładni ϑ. I L -L L -L I R R I +I L =L Rys Schemat astępcy transformatora odpowiadający recywistej prekładni Jednak dla łatwiejsego oblicania elementów transformatora, recywisty obwód astępuje się obwodem astępcym o astępcej prekładni ϑ = (4.3). Tn. jedną e stron transformatora sprowadą się na drugą, a taki sposób aby uyskać jednakowe wartości parametrów dla jednej i drugiej strony. ' ' ϑ = = ; ' = (4.3) Warunki sprowadania: - wiąek międy napięciami (4.4): e = (4.4) ' ; e - wiąek międy prepływami (astępcy strumień musi być tak dobrany, aby był równy recywistemu strumieniowi (4.5) : Elektrotechnika str. 5

6 Zasady sprowadanie: - sprowadanie napięć (4.6): Θ i = (4.5) ' ' ' ; = Θ i ' u = u ; (4.6) ϑ - sprowadanie prądów (4.7); ' i = i ; (4.7) ϑ - sprowadanie reystancji (4.8); ' R = R ; (4.8) ϑ - sprowadanie indukcyjności własnej (4.9): ' L = L ; (4.9) ϑ Na podstawie powyŝsych prekstałceń ora po uwględnieniu, Ŝe: - w gałęi poprecnej płynie prąd (będący sumą dwóch prądów) odpowiedialny a wytwarani strumienia głównego w transformatore, dlatego naywamy go prądem magnesującym i onacamy iµ (4.0): ' i + i = i ; (4.0) µ - elementy L -L ora L -L są indukcyjnościami roprosenia więc onaca się je odpowiedni L s i L s, schemat astępcy moŝna predstawić następująco (rys. 4.4): I Ls L s R I R I µ = I +I L g =L g Rys Schemat astępcy transformatora po sprowadeni strony na stronę Elektrotechnika str. 6

7 Podcas analiie pracy transformatora gdy uwględnimy iŝ jest on asilany napięciem sinusoidalnie miennym, indukcyjności moŝemy astąpić reaktancjami (4.), ora Ŝe powstają równieŝ strat mocy cynnej w rdeniu (4.): X = ΠfL ; (4.) s s P = R I ; (4.) Fe Fe Fe które moŝe repreentować reystancja R Fe, schemat transformatora naleŝy predstawić następująco (rys. 4.5): I X s R R X s I I Fe I µ R Fe E =E X µ Rys Schemat astępcy transformatora.4 Stany pracy transformatora Stan jałowy występuje wówcas, gdy jedno uwojenie transformatora asilane jest napięciem o wartości namionowej, natomiast drugie uwojenie poostaje rowarte (cyli nie płynie w nim prąd) (rys. 4.6). Prąd I 0 pobierany w stanie jałowym pry namionowym napięciu w transformatorach - faowych, wynosi najcęściej (5...0)% I n, a dla transformatorów 3-faowych, których rdenie wykonane są materiałów o niskiej stratności, moŝe wynosić ułamek procenta. Prąd stanu jałowego jest sumą dwóch prądów (rys. 4.6) (4.), a mianowicie prądu magnesującego Iµ odpowiedialnego wytworenie strumienia magnesującego Φ ora prądu I Fe repreentującego straty mocy w rdeniu transformatora (4.): I = I µ + I (4.) 0 Fe ; Elektrotechnika str. 7

8 Straty mocy w uwojeniu pierwotnym (R I 0 ) są bardo małe i moŝna pryjąć, Ŝe cała moc cynna jaką transformator pobiera w stanie jałowym, to moc strat w rdeniu P 0 (4.3): P P = Fe ; (4.3) 0 k a) I 0 X s R I 0 I Fe I µ R Fe E X µ b) Rys Transformator w stanie jałowym: a) układ asilania b)schemat astępcy W stanie jałowym moŝna pryjąć, iŝ napięcie na transformatore jest w prybliŝeniu równe napięciu asilania E (bardo małe spadki napięć). Ponadto napięcie strony wtórnej jest równe indukowanemu napięciu E =, gdyŝ obwód po tej stronie jest rowarty, nie ma spadków napięć. MoŜemy więc wylicyć prekładnię napięciową transformatora, która jest równa dość duŝą dokładnością stosunkowi wartości skutecnych napięć, wynaconych w stanie jałowym (4.5). Elektrotechnika str. 8

9 Stan warcia - jest to taki stan, w którym jedno uwojenie jest asilane napięciem, natomiast drugie jest warte (rys. 4.7). Zwarcie pomiarowe (laboratoryjne) dokonuje się celowo aby dokonać pomiaru: - strat mocy, - reystancji, - reaktancji uwojeń - określić napięcia warcia transformatora. a) I 0 X s R R X I E =E b) Rys Transformator w stanie warcia: a) układ asilania b)schemat astępcy Napięciem warcia transformatora naywamy napięcie, jakie naleŝy pryłoŝyć do acisków uwojenia pierwotnego, aby pry wartych aciskach uwojenia wtórnego spowodować prepływ prądu namionowego w obu uwojeniach. Zwarcie takie realiuje się asilając uwojenie pierwotne napięcie obniŝonym, stanowiącym 4% - % napięcia namionowego pry warciu strony wtórnej transformatora. W takim prypadku, pre obydwa uwojenia płyną prądy nie prekracające prądów namionowych i w sposób bepiecny moŝemy dokonać pomiarów. Elektrotechnika str. 9

10 Cała moc cynna pobierana w stanie warcia P jest uŝywana na straty w miedi uwojenia pierwotnego i wtórnego (4.4): PZ = RIZcosϕ = P cu (4.4) Moc pobierana pry warciu P praktycnie w całości pokrywa straty obciąŝeniowe w uwojeniach, co powala na oblicenie reystancji warcia transformatora (4.5): gdie: I Z prąd warciowy namionowy. R P = ; (4.5) I Prądem warcia naywamy ustaloną wartość prądu pobieranego pre transformator warty po jednej stronie pry asilaniu napięciem namionowym drugiej strony. Impedancja warcia transformatora (4.6): Z = ; (4.6) I Znając Z ora R moŝna oblicyć reaktancję warcia transformatora (4.7): X = Z R ; (4.7) Współcynnik mocy pry warciu pomiarowym (4.8): P cosϕ = ; (4.8) I Znamionowe straty mocy w stanie warcia naleŝą do charakterystycnych parametrów transformatora i są podawane jako wartości procentowe odniesione do mocy namionowej transformatora. Stan obciąŝenia jest to taki stan w którym jedno uwojeń transformatora jest asilane sieci, a do drugiego pryłącony jest odbiornik energii elektrycnej. W stanie obciąŝenia transformatora moŝna wynacyć jego charakterystykę ewnętrną ora charakterystykę sprawności. Charakterystyką ewnętrną transformatora naywamy aleŝność napięcia na aciskach uwojenia wtórnego od prądu wtórnego I pry = n =const, f=const, cosϕ =const. Prykładowy prebieg tych charakterystyk predstawiono na rys.4.8, którego wynika, Ŝe pry wroście prądu I, napięcie maleje, pry cym spadek napięcia jest tym więksy, im mniejsy jest współcynnik mocy odbiornika charakteru indukcyjnego. Dla Elektrotechnika str. 0

11 odbiornika o charaktere pojemnościowym, pry wroście prądu I wystąpiłby wrost napięcia. Rys.4.8. Charakterystyki ewnętrne transformatora jednofaowego Zmianą napięcia pry określonym współcynniku mocy i określonym prądie obciąŝenia, naywa się spadek napięcia wtórnego pry prejściu od stanu jałowego do określonego obciąŝenia pry niemienionym napięciu pierwotnym i stałej cęstotliwości. Sprawność transformatora moŝna równieŝ wynacyć tw. metodą strat poscególnych. Moc cynna P pobierana pre uwojenie pierwotne jest równa sumie mocy cynnej P, oddawanej pre uwojenie wtórne ora stratom mocy; w uwojeniach P u (wynaconym w próbie warcia) ora w rdeniu P 0 (wynaconym w próbie stanu jałowego). Sprawność transformatora (4.9): P η = = P 00% P P + P0 + P 00% (4.9) u PoniewaŜ moc strony wtórnej moŝna apisać równaniem (4.30); P = I cosϕ (4.30) wobec tego sprawność transformatora określa się aleŝnością (4.3): I cosϕ η = 00% (4.3) I cosϕ + P0 + P u Sprawność nowocesnych transformatorów jest duŝa i wykle prekraca 97%, w jednostkach wielkiej mocy dochodi do 99%. Prykładowy prebieg krywej sprawności predstawiony jest na rys Krywa sprawności ma pewne maksimum. MoŜna dowieść, Ŝe maksimum to wystąpi wówcas, gdy straty w uwojeniach są równe stratom w rdeniu, tn. straty obciąŝeniowe równe stratom jałowym. Najcęściej maksimum achodi pry obciąŝeniach Elektrotechnika str.

12 ( )% namionowego. Pry obciąŝeniu namionowym, tn. dla I =I n, straty obciąŝeniowe są kilkakrotnie więkse od strat jałowych. Rys.4.9. Charakterystyki sprawności transformatora jednofaowego 3. LITERATRA Plamiter A.: Masyny elektrycne, wyd. VII, WNT, Warsawa 98 Latek W. : Zarys masyn elektrycnych, Pry wykonywaniu niniejsego opisu, sugerowano się opracowaniem Badanie silnika indukcyjnego jednofaowego i transformatora dr inŝ. I. Krakowiaka 4. PRZEBIEG ĆWICZENIA 4.. Pomiar parametrów transformatora w stanie jałowym W stanie jałowym uwojenie pierwotne transformatora pryłącone jest do sieci asilającej, natomiast uwojenie wtórne poostaje rowarte. Prąd płynie tylko w uwojeniu pierwotnym, jest to prąd stanu jałowego I 0 =I, a jego wartość stanowi tylko kilka procent prądu namionowego I n. Moc cynna pobierana pre transformator uŝywana jest na pokrycie strat w rdeniu stalowym ( P Fe ). Połącyć układ wg schematu 4.. Regulować wartość napięcia asilającego od wartości namionowej (0V) do 0V co 0V, odcytując wskaania mierników. Narysować charakterystyki P 0 =f( ), cosϕ 0 = f( ), I = f( ), określić prekładnię napięciową. P cosϕ 0 = ; (4.3) I Elektrotechnika str.

13 ϑ = ; (4.33) lp Wartości mierone W. oblicone I P cosϕ ϑ [V] [I] [W] [V] [-] [-] Schemat 4.. Badanie parametrów transformatora w stanie jałowym. 4.. Pomiary parametrów transformatora w stanie warcia W stanie warcia pomiarowego uwojenie pierwotne transformatora pryłącone jest do sieci asilającej, natomiast uwojenie wtórne jest warte pre nikomo małą impedancję. Połącyć układ wg schematu 4.. Regulować wartość napięcia asilającego od 0 do wartości pry której prąd strony wtórnej uyska wartość równą prądowi namionowemu badanego transformatora, odcytując wskaania mierników. Narysować charakterystyki P = f( ), cosϕ = f( ), I = f( ), I = f( ), określić wielkość strat w miedi ora napięcie warcia dla warunków namionowych. P cosϕ Z = ; (4.34) I % = 00%; (4.35) n Elektrotechnika str. 3

14 lp Wartości mierone W. oblicone I P I cosϕ % [V] [A] [W] [A] [-] [%] Schemat 4.. Badanie parametrów transformatora w stanie warcia pomiarowego 4.3. Pomiary parametrów transformatora w stanie obciąŝenia W stanie obciąŝenia uwojenie pierwotne transformatora pryłącone jest do sieci asilającej, natomiast uwojenie wtórne jest obciąŝone odbiornikiem energii elektrycnej. Połącyć układ wg schematu 4.3. Regulować wartość prądu strony wtórnej od era do wartości namionowej, odcytując wskaania mierników. Narysować charakterystyki = f(i ), cosϕ = f(i ), I = f(i ), η= f(i ). P cosϕ = ; (4.36) I n d = 00%; (4.37) n I η = 00%; (4.38) P lp. Wartości mierone W. oblicone I I P cosϕ d P η [V] [A] [V] [A] [W] [-] [%] [W] [%] Elektrotechnika str. 4

15 4.4. Inne Schemat 4.3. Badanie parametrów transformatora w stanie obciąŝenia Elektrotechnika str. 5

Transformator Φ M. uzwojenia; siła elektromotoryczna indukowana w i-tym zwoju: dφ. = z1, z2 liczba zwojów uzwojenia pierwotnego i wtórnego.

Transformator Φ M. uzwojenia; siła elektromotoryczna indukowana w i-tym zwoju: dφ. = z1, z2 liczba zwojów uzwojenia pierwotnego i wtórnego. Transformator Φ r Φ M Φ r i i u u Φ i strumień magnetycny prenikający pre i-ty wój pierwsego uwojenia; siła elektromotorycna indukowana w i-tym woju: dφ ei, licba wojów uwojenia pierwotnego i wtórnego.

Bardziej szczegółowo

5. Badanie transformatora jednofazowego

5. Badanie transformatora jednofazowego 5. Badanie transformatora jednofaowego Celem ćwicenia jest ponanie budowy i asady diałania transformatora jednofaowego, jego metod badania i podstawowych charakterystyk. 5.. Wiadomości ogólne 5... Budowa

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ

SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁAD ELEKTROENERGETYKI Ćwicenie: URZĄDZENIA PRZECIWWYBUCHOWE BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO Opracował: kpt.dr inż. R.Chybowski Warsawa

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora Zakład Napędów Wieloźródłowych nstytut Masyn obocych Ciężkich PW Laboratorium lektrotechniki i lektroniki Ćwicenie M3 - instrukcja Badanie silnika indukcyjnego jednofaowego i transformatora Data wykonania

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO

Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO Ć W I C Z E N I E nr 9 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO CEL ĆWICZENIA: poznanie zasady działania, budowy, właściwości i metod badania transformatora. PROGRAM ĆWICZENIA. Wiadomości ogólne.. Budowa i

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA NWERSYTET TECHNOLOGCZNO-RZYRODNCZY W BYDGOSZCZY WYDZAŁ NŻYNER MECHANCZNEJ NSTYTT EKSLOATACJ MASZYN TRANSORT ZAKŁAD STEROWANA ELEKTROTECHNKA ELEKTRONKA ĆWCZENE: E BADANE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO iotr

Bardziej szczegółowo

Automatyczna kompensacja mocy biernej z systemem monitorowania kopalnianej sieci 6 kv

Automatyczna kompensacja mocy biernej z systemem monitorowania kopalnianej sieci 6 kv dr inż MARIAN HYLA Politechnika Śląska w Gliwicach Automatycna kompensacja mocy biernej systemem monitorowania kopalnianej sieci 6 kv W artykule predstawiono koncepcję, realiację ora efekty diałania centralnego

Bardziej szczegółowo

Ćw. 5. Określenie współczynnika strat mocy i sprawności przekładni ślimakowej.

Ćw. 5. Określenie współczynnika strat mocy i sprawności przekładni ślimakowej. Laboratorium Podstaw Konstrukcji Masyn - - Ćw. 5. Określenie współcynnika strat mocy i sprawności prekładni ślimakowej.. Podstawowe wiadomości i pojęcia. Prekładnie ślimakowe są to prekładnie wichrowate,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5 BADANIE ZASILACZY UPS

ĆWICZENIE 5 BADANIE ZASILACZY UPS ĆWICZENIE 5 BADANIE ZASILACZY UPS Cel ćwicenia: aponanie budową i asadą diałania podstawowych typów asilacy UPS ora pomiar wybranych ich parametrów i charakterystyk. 5.1. Podstawy teoretycne 5.1.1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

PRZEKŁADNIE ZĘBATE CZOŁOWE ŚRUBOWE. WALCOWE (równoległe) STOŻKOWE (kątowe) ŚLIMAKOWE HIPERBOIDALNE. o zebach prostych. walcowe. o zębach.

PRZEKŁADNIE ZĘBATE CZOŁOWE ŚRUBOWE. WALCOWE (równoległe) STOŻKOWE (kątowe) ŚLIMAKOWE HIPERBOIDALNE. o zebach prostych. walcowe. o zębach. CZOŁOWE OWE PRZEKŁADNIE STOŻKOWE PRZEKŁADNIE ZĘBATE CZOŁOWE ŚRUBOWE WALCOWE (równoległe) STOŻKOWE (kątowe) HIPERBOIDALNE ŚLIMAKOWE o ebach prostych o ębach prostych walcowe walcowe o ębach śrubowych o

Bardziej szczegółowo

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM

IMPULSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego. IMPSOWY PRZEKSZTAŁTNIK ENERGII Z TRANZYSTOREM SZEREGOWYM Przekształtnik impulsowy z tranzystorem szeregowym słuŝy do przetwarzania energii prądu jednokierunkowego

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE Optymaliacja transportu wewnętrnego w akładie mechanicnym

Bardziej szczegółowo

Ochrona_pporaz_ISiW J.P. Spis treści:

Ochrona_pporaz_ISiW J.P. Spis treści: Spis treści: 1. Napięcia normaliowane IEC...2 1.1 Podstawy prawne 2 1.2 Pojęcia podstawowe 2 2. Zasilanie odbiorców niepremysłowych...3 2.1 kłady sieciowe 4 3. Zasady bepiecnej obsługi urądeń elektrycnych...8

Bardziej szczegółowo

Informacje uzupełniające: Wyboczenie z płaszczyzny układu w ramach portalowych. Spis treści

Informacje uzupełniające: Wyboczenie z płaszczyzny układu w ramach portalowych. Spis treści S032a-PL-EU Informacje uupełniające: Wybocenie płascyny układu w ramach portalowych Ten dokument wyjaśnia ogólną metodę (predstawioną w 6.3.4 E1993-1-1 sprawdania nośności na wybocenie płascyny układu

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI. TRANSFORMATOR II (E 20) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI. TRANSFORMATOR II (E 20) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape POLTECHNKA LSKA WYDZAŁ NYNER RODOWSKA ENERGETYK NSTYTUT MASZYN URZDZE ENERGETYCZNYCH LABORATORUM ELEKTROTECHNK TRANSFORMATOR (E 0) www.imiue.polsl.pl/~wwwmiape Opracował: Dr in. Jan Około-Kułak Sprawdił:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN POLITECHNIA LUBELSA J. Banasek, J. Jonak PODSTAW ONSTRUCJI MASN WPROWADENIE DO PROJETOWANIA PREŁADNI ĘBATCH I DOBORU SPRĘGIEŁ MECHANICNCH Wydawnictwa Ucelniane 008 Opiniodawca: dr hab. inŝ. Stanisław rawiec

Bardziej szczegółowo

Jakie nowe możliwości daje właścicielom i zarządcom budynków znowelizowana Ustawa termomodrnizacyjna

Jakie nowe możliwości daje właścicielom i zarządcom budynków znowelizowana Ustawa termomodrnizacyjna dr inż. Wiesław Sarosiek mgr inż. Beata Sadowska mgr inż. Adam Święcicki Katedra Podstaw Budownictwa i Fiyki Budowli Politechniki Białostockiej Narodowa Agencja Posanowania Energii S.A. Filia w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Próba statyczna rozciągania metali. Obowiązująca norma: PN-EN 10002-1:2002(U) Zalecana norma: PN-91/H-04310 lub PN-EN10002-1+AC1

TEMAT: Próba statyczna rozciągania metali. Obowiązująca norma: PN-EN 10002-1:2002(U) Zalecana norma: PN-91/H-04310 lub PN-EN10002-1+AC1 ĆWICZENIE NR 1 TEMAT: Próba statycna rociągania metali. Obowiąująca norma: PN-EN 10002-1:2002(U) Zalecana norma: PN-91/H-04310 lub PN-EN10002-1+AC1 Podać nacenie następujących symboli: d o -.....................................................................

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie funkcji inżynierskich w arkuszach kalkulacyjnych zadania z rozwiązaniami

Zastosowanie funkcji inżynierskich w arkuszach kalkulacyjnych zadania z rozwiązaniami Tadeus Wojnakowski Zastosowanie funkcji inżynierskich w arkusach kalkulacyjnych adania rowiąaniami Funkcje inżynierskie występują we wsystkich arkusach kalkulacyjnych jak Excel w MS Office Windows cy Gnumeric

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6 BADANIE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH

ĆWICZENIE 6 BADANIE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH ĆWCZENE 6 BADANE OBWODÓW MAGNETYCZNYCH Cel ćwiczenia: poznanie procesów fizycznych zachodzących, w cewce nieliniowej i jej własności, przez wyznaczenie rezystancji oraz indukcyjności cewki w różnych warunkach

Bardziej szczegółowo

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych Mosina 2001 Od autora Niniejszy skrypt został opracowany na podstawie rozkładu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASACH I - III GIMNAZJUM. Rok szkolny 2015/16

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASACH I - III GIMNAZJUM. Rok szkolny 2015/16 WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASACH I - III GIMNAZJUM Rok skolny 2015/16 POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH: (2) - ocena dopscająca (2); (3) - ocena dostatecna (3); (4) - ocena dobra (4);

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO

ĆWICZENIE 2 BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO ĆWICZENIE BADANIE TRANSFORMATORA JEDNOFAZOWEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania i własności transformatora oraz zachodzących w nim zjawisk w stanie jałowym, przy próbie zwarcia i obciążeniu.1.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZDZIAŁU SIŁ HAMOWANIA POJAZDU HYBRYDOWEGO Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE W ASPEKCIE REKUPERACJI ENERGII

ANALIZA ROZDZIAŁU SIŁ HAMOWANIA POJAZDU HYBRYDOWEGO Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE W ASPEKCIE REKUPERACJI ENERGII Zesyty Problemowe Masyny Elektrycne Nr 9/211 15 Marcin Fice, Rafał Setlak Politechnika Śląska, Gliwice ANALIZA ROZDZIAŁU SIŁ HAMOWANIA POJAZDU HYBRYDOWEGO Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE W ASPEKCIE REKUPERACJI

Bardziej szczegółowo

MODEL MUNDELLA-FLEMINGA

MODEL MUNDELLA-FLEMINGA Danuta Miłasewic Uniwersytet Sceciński MODEL MUNDELLA-FLEMINGA 1. OPIS MODELU MUNDELLA-FLEMINGA Model ten, stworony na pocątku lat seśćdiesiątych XX wieku pre Roberta A. Mundella i Markusa Fleminga, opisuje

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P N, Napięcie znamionowe uzwojenia stojana U 1N, oraz układ

Wykład 2. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P N, Napięcie znamionowe uzwojenia stojana U 1N, oraz układ Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 2 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik indukcyjny 3-fazowy tabliczka znam. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P, apięcie znamionowe

Bardziej szczegółowo

Metody dokładne w zastosowaniu do rozwiązywania łańcuchów Markowa

Metody dokładne w zastosowaniu do rozwiązywania łańcuchów Markowa Metody dokładne w astosowaniu do rowiąywania łańcuchów Markowa Beata Bylina, Paweł Górny Zakład Informatyki, Instytut Matematyki, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Plac Marii Curie-Skłodowskiej 5, 2-31

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru mocy w obwodach prądu przemiennego.. Wprowadzenie: Wykonując pomiary z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

dt Sem transformacji, które zostały zaindukowane przez ten sam strumień są ze sobą w fazie czyli (e 1,e 2 ) = 0. Stosunek tych napięć wynosi

dt Sem transformacji, które zostały zaindukowane przez ten sam strumień są ze sobą w fazie czyli (e 1,e 2 ) = 0. Stosunek tych napięć wynosi 19 2. TRANSFORMATORY 2.1. Zasada działania Najprostszym urządzeniem, w którym wykorzystano zjawisko indukcji elektromagnetycznej jest transformator jednofazowy. Składa się on z dwóch uzwojeń (o liczbie

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANA EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACYJNYCH DODATKÓW PRZECIWCIERNYCH DO OLEJÓW SMARNYCH

ZRÓŻNICOWANA EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACYJNYCH DODATKÓW PRZECIWCIERNYCH DO OLEJÓW SMARNYCH PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYCH UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYCH Łódź, 15-16 maja 1997 r. Zbigniew Zalis Politechnika Opolska w Opolu ZRÓŻNICOWANA EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACYJNYCH DODATKÓW PRZECIWCIERNYCH DO OLEJÓW SMARNYCH

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

UKŁADY TENSOMETRII REZYSTANCYJNEJ

UKŁADY TENSOMETRII REZYSTANCYJNEJ Ćwicenie 8 UKŁADY TESOMETII EZYSTACYJEJ Cel ćwicenia Celem ćwicenia jest ponanie: podstawowych właściwości metrologicnych tensometrów, asad konstrukcji pretworników siły, ora budowy stałoprądowych i miennoprądowych

Bardziej szczegółowo

Document: Exercise-03-manual --- 2014/12/10 --- 8:54--- page 1 of 8 INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 3. Optymalizacja wielowarstwowych płyt laminowanych

Document: Exercise-03-manual --- 2014/12/10 --- 8:54--- page 1 of 8 INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 3. Optymalizacja wielowarstwowych płyt laminowanych Document: Exercise-03-manual --- 2014/12/10 --- 8:54--- page 1 of 8 PRZEDMIOT TEMAT KATEDRA MECHANIKI STOSOWANEJ Wydiał Mechanicny POLITECHNIKA LUBELSKA INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 3 1. CEL ĆWICZENIA Wybrane

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Część 3 Zagadnienie mocy w obwodzie RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Przypomnienie ostatniego wykładu Prąd i napięcie sinusoidalnie

Bardziej szczegółowo

HAMOWANIE REKUPERACYJNE W MIEJSKIM POJEŹDZIE HYBRYDOWYM Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE

HAMOWANIE REKUPERACYJNE W MIEJSKIM POJEŹDZIE HYBRYDOWYM Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE ELEKTRYKA 213 Zesyt 1 (225) Rok LIX Marcin FICE Politechnika Śląska w Gliwicach HAMOWANIE REKUPERACYJNE W MIEJSKIM POJEŹDZIE HYBRYDOWYM Z NAPĘDEM NA KOŁA TYLNE Strescenie. W artykule predstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA UKŁADU REDUKCJI DRGAŃ Z TŁUMIKIEM MAGNETOREOLOGICZNYM I ELEKTROMAGNETYCZNYM PRZETWORNIKIEM ENERGII

SYMULACJA UKŁADU REDUKCJI DRGAŃ Z TŁUMIKIEM MAGNETOREOLOGICZNYM I ELEKTROMAGNETYCZNYM PRZETWORNIKIEM ENERGII MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 9-77X 39, s. 77-, Gliwice SYMULACJA UKŁADU REDUKCJI DRGAŃ Z TŁUMIKIEM MAGNETOREOLOGICZNYM I ELEKTROMAGNETYCZNYM PRZETWORNIKIEM ENERGII BOGDAN SAPIŃSKI, PAWEŁ MARTYNOWICZ,

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego Zakład Napędów Wieloźródłowych nstytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie P1 - protokół Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych prądu stałego i przemiennego

Bardziej szczegółowo

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego (E 6) Opracował: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

A = {dostęp do konta} = {{właściwe hasło,h 2, h 3 }} = 0, 0003. (10 4 )! 2!(10 4 3)! 3!(104 3)!

A = {dostęp do konta} = {{właściwe hasło,h 2, h 3 }} = 0, 0003. (10 4 )! 2!(10 4 3)! 3!(104 3)! Wstęp do rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycnej MAP037 wykład dr hab. A. Jurlewic WPPT Fiyka, Fiyka Technicna, I rok, II semestr Prykłady - Lista nr : Prestreń probabilistycna. Prawdopodobieństwo

Bardziej szczegółowo

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0).

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0). Temat: Wielkości charakteryzujące pracę silnika indukcyjnego. 1. Praca silnikowa. Maszyna indukcyjna jest silnikiem przy prędkościach 0 < n < n 1, co odpowiada zakresowi poślizgów 1 > s > 0. Moc pobierana

Bardziej szczegółowo

6. Narysować wykres fazorowy uproszczony transformatora przy obciąŝeniu (podany będzie charakter obciąŝenia) PowyŜszy wykres jest dla obciąŝenia RL

6. Narysować wykres fazorowy uproszczony transformatora przy obciąŝeniu (podany będzie charakter obciąŝenia) PowyŜszy wykres jest dla obciąŝenia RL TRANSFORMATORY 1. Podać wyraŝenie opisujące wartość skuteczną siły elektromotorycznej indukowanej w uzwojeniu transformatora przy sinusoidalnym przebiegu strumienia magnetycznego. (Pomijając rezystancję

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Automatyzacji Procesów

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie. Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Automatyzacji Procesów AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Stasica w Krakowie Wydiał Inżynierii Mechanicnej i Robotyki Katedra Automatyacji Procesów ROZPRAWA DOKTORSKA Układy redukcji drgań tłumikami magnetoreologicnymi

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Wykład dla studentów II roku MSE Kraków, rok ak. 2006/2007 Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Źródła wysokich napięć przemiennych Marcin Ibragimow Typy laboratoriów WN Źródła wysokich

Bardziej szczegółowo

INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA

INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA Wstęp INDKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA Zajęcia wyrównawcze, Częstochowa, 009/00 Ewa Jakubczyk Michalel Faraday (79-867) odkrył w 83roku zjawisko indukcji elektromagnetycznej. Oto pierwsza prądnica -generator

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E19 BADANIE PRĄDNICY

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Wielokryteriowa optymalizacja liniowa (WPL)

Wielokryteriowa optymalizacja liniowa (WPL) arek isyński BO UŁ 007 - Wielokryteriowa optymaliaja liniowa (WPL) -. Wielokryteriowa optymaliaja liniowa (WPL) Zadaniem WPL naywamy następująe adanie optymaliaji liniowej: a a m L O L L O L L a a n n

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD BŁĘDÓW PRZY PROJEKTOWANIU POŚREDNIEGO OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO ZA POMOCĄ OPRAW KWADRATOWYCH

ROZKŁAD BŁĘDÓW PRZY PROJEKTOWANIU POŚREDNIEGO OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO ZA POMOCĄ OPRAW KWADRATOWYCH Andrej PAWLAK Krystof ZAREMBA ROZKŁAD BŁĘDÓW PRZY PROJEKTOWANIU POŚREDNIEGO OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO ZA POMOCĄ OPRAW KWADRATOWYCH STRESZCZENIE W wielkoowierchniowych instalacjach oświetlenia ośredniego

Bardziej szczegółowo

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH 14. PARAMETRY PRZEKŁADNKÓW PRĄDOWYCH 14.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów indukcyjnych przekładników prądowych stosowanych w układach elektroenergetycznych,

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE POLTECHNKA GDAŃSKA WYDZAŁ ELEKTROTECHNK ATOMATYK KATEDRA ENERGOELEKTRONK MASZYN ELEKTRYCZNYCH LABORATORM MASZYNY ELEKTRYCZNE ĆWCZENE (M) MASZYNY NDKCYJNE/ASYNCHRONCZNE TRÓJFAZOWE BADANE CHARAKTERYSTYK:

Bardziej szczegółowo

Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala

Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Zalecenia projektowe i montaŝowe dotyczące ekranowania Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Mechanizmy powstawania zakłóceń w układach elektronicznych. Głównymi źródłami zakłóceń są: - obce pola elektryczne

Bardziej szczegółowo

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH LORTORIUM ELEKTROTEHNIKI I ELEKTRONIKI Grupa Podgrupa Numer ćwiczenia 5 Lp. Nazwisko i imię Ocena Data wykonania 1. ćwiczenia. Podpis prowadzącego 3. zajęcia 4. 5. Temat Data oddania sprawozdania DNI ODIORNIKÓ

Bardziej szczegółowo

Moduł 4. Zasada działania transformatorów

Moduł 4. Zasada działania transformatorów Moduł 4 Zasada działania transformatorów 1. Zasada działania transformatorów 2. Stan jałowy, obciążenia i zwarcia transformatorów 3. Praca równoległa transformatorów 4. Nagrzewanie się i chłodzenie transformatorów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium grafiki komputerowej i animacji. Ćwiczenie III - Biblioteka OpenGL - wprowadzenie, obiekty trójwymiarowe: punkty, linie, wielokąty

Laboratorium grafiki komputerowej i animacji. Ćwiczenie III - Biblioteka OpenGL - wprowadzenie, obiekty trójwymiarowe: punkty, linie, wielokąty Laboratorium grafiki komputerowej i animacji Ćwicenie III - Biblioteka OpenGL - wprowadenie, obiekty trójwymiarowe: punkty, linie, wielokąty Prygotowanie do ćwicenia: 1. Zaponać się ogólną charakterystyką

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH

ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH Cel ćwiczenia: zbadanie wpływu typu układu prostowniczego oraz wartości i charakteru obciążenia na parametry wyjściowe zasilacza. 3.1. Podstawy teoretyczne 3.1.1.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH

LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji WIECZOROWE STUDIA NIESTACJONARNE Semestr III LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie 3 Temat: Badanie zasilaczy napięć stałych

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 5. Analiza pracy oraz zasada działania silników asynchronicznych

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 5. Analiza pracy oraz zasada działania silników asynchronicznych ĆWCZENE 5 Analiza pracy oraz zasada działania silników asynchronicznych 1. CEL ĆWCZENA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi układami elektrycznego sterowania silnikiem trójfazowym asynchronicznym

Bardziej szczegółowo

UZĘBIENIA CZOŁOWE O ŁUKOWO KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW KSZTAŁTOWANE NARZĘDZIEM JEDNOOSTRZOWYM

UZĘBIENIA CZOŁOWE O ŁUKOWO KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW KSZTAŁTOWANE NARZĘDZIEM JEDNOOSTRZOWYM MODELOWANIE INŻYNIESKIE ISSN 896-77X 40, s. 7-78, Gliwice 00 UZĘBIENIA CZOŁOWE O ŁUKOWO KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW KSZTAŁTOWANE NAZĘDZIEM JEDNOOSTZOWYM PIOT FĄCKOWIAK Instytut Technologii Mechanicnej, Politechnika

Bardziej szczegółowo

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe 42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie praw obowiązujących w obwodach prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Deformacja krzywej napięcia moŝe być określona współczynnikiem odkształcenia THD U (ang. total harmonic distorsion) THD u =

Deformacja krzywej napięcia moŝe być określona współczynnikiem odkształcenia THD U (ang. total harmonic distorsion) THD u = dr inŝ. Krzysztof Matyjasek ELMA energia, Olsztyn FILTRY PASYWNE 1. Wstęp Przy obecnej tendencji wprowadzania duŝych urządzeń tyrystorowych i innych odbiorników nieliniowych występuje często konieczność

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

NAJWYŻSZY CZAS ZAPRZESTAĆ PARODIOWANIA NORMALIZACJI

NAJWYŻSZY CZAS ZAPRZESTAĆ PARODIOWANIA NORMALIZACJI Dr inż. Edward Musiał, Cł. SEP Oddiał Gdański SEP. Wstęp NAJWYŻSZY CZAS ZAPRZESTAĆ PARODIOWANIA NORMALIZACJI Z pocątkiem roku 2000 w trech periodykach technicnych ukaał się artykuł Cy Polska Norma jest

Bardziej szczegółowo

Strukturalne elementy symetrii. Krystalograficzne grupy przestrzenne.

Strukturalne elementy symetrii. Krystalograficzne grupy przestrzenne. Uniwerstet Śląski Insttut Chemii Zakład Krstalografii Laboratorium Krstalografii Strukturalne element smetrii. Krstalograficne grup prestrenne. god. Cel ćwicenia: aponanie się diałaniem elementów smetrii

Bardziej szczegółowo

Badanie przekładnika prądowego

Badanie przekładnika prądowego Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Ćwiczenia laboratoryjne nstrukcja do ćwiczenia Badanie przekładnika prądowego Autor: dr inż. Sergiusz Boron Gliwice, czerwiec 2009 -2- Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Symbole a a 1 operator obrotu podstawowej zmiennych stanu a 1 podstawowej uśrednionych zmiennych stanu b 1 podstawowej zmiennych stanu b 1 A A i A A i, j B B i cosφ 1

Bardziej szczegółowo

Przedmiot przedsięwzięcia i jego lokalizacja

Przedmiot przedsięwzięcia i jego lokalizacja Predmiot predsięwięcia i jego lokaliacja Predmiotem opisanego predsięwięcia jest opracowanie koncepcji programowo-prestrennej Trasy Mostu Północnego od węła ulicą Marymoncką do węła ulicą Modlińską wra

Bardziej szczegółowo

Napięcia wałowe i prądy łożyskowe w silnikach indukcyjnych

Napięcia wałowe i prądy łożyskowe w silnikach indukcyjnych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I INFORMATYKI Napięcia wałowe i prądy łożyskowe w silnikach indukcyjnych dr inż. Piotr Zientek GENEZA BADAŃ a) b) Uszkodzenia bieżni łożysk:

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 6 (letni) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: STUDIA I STOPNIA NIESTACJONARNE ELEKTROTECHNIKA Maszyny Elektryczn Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

PROWIZJA I AKORD1 1 2

PROWIZJA I AKORD1 1 2 PROWIZJA I AKORD 1 1 1. Pracodawca może ustalić wynagrodenie w formie prowiji lub akordu. 2. Prowija lub akord mogą stanowić wyłącną formę wynagradania lub występować jako jeden e składników wynagrodenia.

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania, metod rozruchu, źródeł strat mocy i podstawowych charakterystyk silnika indukcyjnego trójfazowego. 4.. Budowa i zasada działania

Bardziej szczegółowo

Dynamika układów elektrycznych. dr hab. inż. Krzysztof Patan

Dynamika układów elektrycznych. dr hab. inż. Krzysztof Patan Dynamika układów elektrycznych dr hab. inż. Krzysztof Patan Wprowadzenie Modele elektryczne opisują zjawiska zachodzące podczas przemieszczania się ładunków elektrycznych pomiędzy punktami obwodu o różnych

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ

SPRAWDZENIE PRAWA OHMA POMIAR REZYSTANCJI METODĄ TECHNICZNĄ Laboratorium Podstaw Elektroniki Marek Siłuszyk Ćwiczenie M 4 SPWDZENE PW OHM POM EZYSTNCJ METODĄ TECHNCZNĄ opr. tech. Mirosław Maś niwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 2013 1. Wstęp Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE BDNIE WYMIENNIK CIEPŁ TYPU RUR W RURZE. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z konstrukcją, metodyką obliczeń cieplnych oraz poznanie procesu przenikania ciepła w rurowych wymiennikach ciepła..

Bardziej szczegółowo

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 8 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 8. Badanie prostowników niesterowanych Wprowadzenie Prostownikiem nazywamy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński

Laboratorium Podstaw Elektroniki. Badanie przekształtnika obniżającego napięcie. Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Laboratorium Podstaw Elektroniki Badanie przekształtnika obniżającego napięcie Opracował: dr inż. Rafał Korupczyński Zakład Gospodarki Energetycznej, Katedra Podstaw Inżynierii.Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

WZMACNIACZ OPERACYJNY. Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych. Rodzaj wzmacniacza Rezystancja wejściowa Rezystancja wyjściowa

WZMACNIACZ OPERACYJNY. Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych. Rodzaj wzmacniacza Rezystancja wejściowa Rezystancja wyjściowa WZMACNIACZ OPEACYJNY kłady aktywne ze wzmacniaczami operacyjnymi... Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych odzaj wzmacniacza ezystancja wejściowa ezystancja wyjściowa Bipolarny FET MOS-FET Idealny

Bardziej szczegółowo

Transformatory. Schematyczne przedstawienie idealnego transformatora. Liczba zwojów N 2. Liczba zwojów N 1

Transformatory. Schematyczne przedstawienie idealnego transformatora. Liczba zwojów N 2. Liczba zwojów N 1 Wykorzystanie indukcji magnetycznej Budowa i zasada działania transformatora Autor: Weronika Gawrych Spis treści 1. Transformatory 1. Podział transformatorów 2. Budowa transformatora 3. Zadania transformatora

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie SERIA: Edukacja Techniczna i Informatyczna 2010 z. V M. Drabik, A. Roman Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

Bardziej szczegółowo

Specjalizujemy się w Średnich Napięciach

Specjalizujemy się w Średnich Napięciach Transformatory Dystrybucyjne Transformatory Olejowe Do 36 kv Spis treści Od 25 do 2500 kva Poziom Izolacji do 24 kv W izolacji olejowej lub innych dielektryków Transformatory Olejowe 3 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna 1. W jakich jednostkach mierzymy natężenie pola magnetycznego: a) w amperach na metr b) w woltach na metr c) w henrach d) w teslach 2. W przedstawionym na rysunku układzie trzech rezystorów R 1 = 8 Ω,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI I AUTOMATYKI KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I MASZYN ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE ĆWICZENIE (PS) MASZYNY SYNCHRONICZNE BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDNICY/GENERATORA

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK Ilość godzin: 1 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń który Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń który:

Bardziej szczegółowo

Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Instytut Politechniczny LABORATORIUM ELEKTROENERGETYKI

Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Instytut Politechniczny LABORATORIUM ELEKTROENERGETYKI 1 Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Pile Instytut Politechniczny ABORATORIM EEKTROENERGETYKI INSTRKCJA DO ĆWICZENIA NR ANAIZA PRACY INII EEKTROENERGETYCZNYCH WYSOKICH I NAJWYśSZYCH NAPIĘĆ 1. CE ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAOWYCH Celem ćwiczenia jest poznanie własności odbiorników trójfazowych symetrycznych i niesymetrycznych połączonych w trójkąt i gwiazdę w układach z przewodem neutralnym

Bardziej szczegółowo

Temat: MontaŜ mechaniczny przekaźników, radiatorów i transformatorów

Temat: MontaŜ mechaniczny przekaźników, radiatorów i transformatorów Zajęcia nr 7 Temat: przekaźników, radiatorów i transformatorów I. Przekaźniki Przekaźniki to urządzenia, które pod wpływem elektrycznych sygnałów sterujących małej mocy załącza lub wyłącza kilka obwodów

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60.

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 4 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik synchroniczny - wprowadzenie Maszyna synchroniczna maszyna prądu przemiennego, której wirnik w stanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo