Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta"

Transkrypt

1 Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta

2 Promieniowanie jonizujące - jedno z podstawowych narzędzi współczesnej medycyny, zarówno w diagnostyce, jak i terapii. Rodzaje promieniowania jonizującego stosowane w medycynie : prom. X gamma beta alfa protony neutrony

3 Chociaż promieniowanie jonizujące jest bardzo często stosowanie w diagnostyce i terapii medycznej, posługiwanie się nim wiąże się z możliwością wystąpienia ujemnych skutków zdrowotnych u pacjentów

4 Oddziaływanie promieniowania jonizującego na poziomie molekularnym Najbardziej wrażliwym na promieniowanie jonizujące elementem komórki jest jądro, a w nim chromatyna i ostatecznie DNA.

5 Uszkodzenia DNA DNA uszkodzenie pośrednie OH H.. H H O uszkodzenie bezpośrednie

6 Rodzaje uszkodzeń DNA JEDNONICIOWE Dość skutecznie naprawiane przez komórki DWUNICIOWE Także naprawiane, ale często błędnie

7 Schemat powstawania popromiennych aberracji chromosomowych mutacje prowadzi do śmierci komórki dicentryk fragmenty acentryczne translokacja

8 Efekty napromienienia komórki DNA naprawione Komórka przeżywa śmierć komórki Komórka nie przeżywa Pęknięcie DNA DNA naprawione błędnie. Komórka żyje zmutowana mutacje

9 EFEKTY BIOLOGICZNE Działanie bezpośrednie Działanie pośrednie Uszkodzenie Naprawa Śmierć komórki Mutacja komórki Uszkodzenie narządu Komórki somatyczne Komórki rozrodcze Śmierć organizmu Nowotwór Następstwa dziedziczne Następstwa deterministyczne Następstwa stochastyczne

10 Efekty napromienienia organizmu ludzkiego dzielą się na 2 grupy: deterministyczne (tkankowo-narządowe)- zmiany chorobowe będące następstwem letalnego działania promieniowania jonizującego (śmierci dużej części komórek) stochastyczne (stosujące się do praw prawdopodobieństwa) zmiany o charakterze mutacyjnym, które mogą prowadzić do rozwoju nowotworów lub następstw dziedzicznych

11 Działanie promieniowania jonizującego na organizm człowieka Następstwa deterministyczne - obserwuje się tylko po dużych dawkach pochłoniętych Cechy następstw deterministycznych Przyczyna śmierć komórki. Występują po przekroczeniu dawki progowej. Ich nasilenie rośnie wraz ze wzrostem dawki pochłoniętej

12 Wielkość ryzyka związanego z promieniowaniem jest zależna od jego dawki Dawka pochłonięta Ilość energii jaką traci promieniowanie na jednostkę masy ośrodka przez który przechodzi. Dawka= Energia Masa

13 1dzul 1Grej ( Gy) 1mGy Gy 1kg Dawki duże: 1 Gy Dawki średnie: 0,1 1 Gy Harold Gray Dawki małe: < 0,1 Gy (100 mgy) Dawki dla narządów wynikające ze stosowania promieniowania jonizującego w diagnostyce zawierają się zwykle w granicach od kilku do kilkunastu (w wyjątkowych przypadkach kilkudziesięciu) mgy. 13

14 Krzywa reprezentująca zależność dawka odpowiedź dla następstw deterministycznych D Th D 50 D Th dawka progowa D 50 - dawka powodująca wystąpienie efektu u połowy napromienionych

15 Następstwa deterministyczne i dawki progowe dla napromienienia jednorazowego Tkanka, następstwo Równoważna dawka progowa [G] Jądra niepłodność czasowa niepłodność trwała 0,4 3,5 6,0 Jajniki niepłodność 2,5 6,0 Soczewka oka Szpik kostny wykrywalne zmętnienie, zaćma upośledzenie hematopoezy 0,5 2,0 5,0 0,5 Skóra właściwej rumień, suche złuszczanie sączące złuszczanie martwica naskórka i skóry 3,0 5, Całe ciało ostra choroba popromienna zgon 1,0

16 Napromienienie w życiu płodowym (następstwa deterministyczne!!) 1. Okres implantacyjny (1-3 tyg.) - śmierć zarodka (lub normalny rozwój) 2. Okres organogenezy (3-8 tyg.) - wady rozwojowe (0,1-0,2 Gy) 3. Okres rozwoju OUN (8-25 tyg.) - niedorozwój umysłowy(ok.0,2 Gy) Powstanie wad wrodzonych (malformacji płodu) na skutek jego napromienienia możliwe jest tylko po przekroczeniu dawek progowych, które nie są osiągane w diagnostycznym stosowaniu promieniowania jonizującego

17 Profilaktyka uszkodzeń deterministycznych opiera się na ograniczeniu dawek promieniowania do wartości istotnie niższych niż wartości progowe. W ogromnej większości przypadków poza radioterapią i wypadkami radiacyjnymi nie nasuwa to istotnych trudności. Frakcjonowanie dawki lub aplikowanie jej z małą mocą znacznie zwiększa wartość dawki progowej

18 Działanie promieniowania jonizującego na organizm człowieka. Następstwa stochastyczne (probabilistyczne) Przyczyny - mutacja komórki somatycznej (transformacja nowotworowa) lub mutacja komórki rozrodczej (następstwa dziedziczne). Nasilenie skutków stochastycznych nie zależy od wielkości dawki pochłoniętej. Częstość tych następstw wzrasta wraz ze wzrostem dawki pochłoniętej

19 Grupy osób, które dostarczyły ilościowych informacji o ryzyku indukcji nowotworów popromiennych 1. Osoby, które przeżyły atak atomowy na Hiroszimę i Nagasaki 2. Pacjenci poddawani leczeniu promieniowaniem Radioterapia narządów rodnych Radioterapia zesztywniającego zapalenia kręgosłupa Radioterapia ok. szyi i klatki piersiowej (dzieci) Depilacja skóry owłosionej u dzieci Radioterapia zapaleń sutka Terapia Ra Diagnostyka radiologiczna Wielokrotne prześwietlenia klatki piersiowej Wielokrotne zdjęcia kręgosłupa (skolioza) Napromienienie w życiu płodowym ( zdjęcia rtg j. brzusznej w ciąży) 4. Ekspozycja zawodowa Górnicy w kopalniach Grupy malujące farbami zawierającymi izotopy Ra Pracownicy przemysłu jądrowego 3 krajów 5. Ekspozycja środowiskowa - radon w mieszkaniach

20 Dawka efektywna Odmiana dawki (inny sposób jej wyliczania), uwzględniająca zarówno różną skuteczność biologiczną ( szkodliwość ) różnych rodzajów promieniowania, jak i zróżnicowaną wrażliwość poszczególnych tkanek i narządów na wywołanie nowotworów. Dawkę efektywną wylicza się dla całego organizmu. Jest ona uważana za miarę narażenia organizmu na wystąpienie efektów stochastycznych (tylko dla małych dawek pochłoniętych do 100 mgy - wielkość ta nie znajduje więc zastosowania w radioterapii). Jednostką dawki efektywnej jest Sievert [Sv]

21 Jednostka 1 Sivert (Sv) (1mSv = 1/1000 Sv) serce serce 99m Tc- MIBI SPECT 18 FDG PET 21

22 Dawki od najczęściej wykonywanych badań radioizotopowych Badanie Radiofarmaceutyk Aktywność Dawka efektywna (msv) Scyntygrafia tarczycy Scyntygrafia kości Związki fosfonianowe znakowane 99m Tc Scyntygrafia perf. serca Scyntygrafia statyczna nerek Nadtechnecjan 99m Tc 80 MBq 1 99m Tc-MIBI wysiłek 99m Tc-MIBIspoczynek 201 Tl-chlorek 750 MBq MBq 800 MBq 100 MBq 7,2 6,3 11,5 99m Tc-DMSA 200 MBq 3,2

23 Dawki od najczęściej wykonywanych badań radioizotopowych c.d. Badanie Radiofarmaceutyk Aktywność Dawka efektywna (msv) Badanie perfuzji mózgu 99m-Tc HMPAO 925 MBq 8,6 Renoscyntygrafia 99m Tc-EC 100 MBq 0,6 Badanie układu dopaminergicznego 123 I Datscan 185 MBq 4,4 Badanie SPECT/CT - dodatkowa dawka efektywna od badania CT (niediagnostycznego) nie przekracza 1mSv

24 Dawki od najczęściej wykonywanych badań radioizotopowych c.d. Badanie PET Radiofarmaceutyk Aktywność Dawka efektywna (msv) 18 F-FDG 370 MBq 7 18 F-FDG 185 MBq 3,5 Badanie PET/CT - dodatkowa dawka efektywna od badania CT (niediagnostycznego) nie przekracza 3mSv

25 Następstwa stochastyczne promieniowania jonizującego Krzywa zależności dawka-odpowiedź dla sumy nowotworów litych po ekspozycji całego ciała na promieniowanie jonizujące

26 Ryzyko następstw stochastycznych Przyjmuje się, że dawka efektywna jest wielkością skorelowaną z ryzykiem następstw stochastycznych. Przy wyliczaniu ryzyka następstw stochastycznych przyjmuje się hipotezę proporcjonalnej, bezprogowej zależności między dawką a tym ryzykiem. dawka

27 Ryzyko mutacji dziedzicznych w komórkach rozrodczych gonad : częstość wad rozwojowych 2x10-5 /msv (2 na sto tysięcy) (pierwsze dwa pokolenia). Ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy wywołany przez promieniowanie jonizujące : (1 : : ) /msv czyli np. przy dawce ok. 10 msv (scynt. perfuzyjna m. sercowego) - 0,1-1 (ryzyko zachorowania na nowotwór występujący spontanicznie: 1:4) 25% ) 27

28 28

29 Popromienne następstwa dziedziczne Wszystkie rozważania nad ryzykiem zmian dziedzicznych, wywoływanych przez promieniowanie jonizujące u ludzi opierają się na ekstrapolacjach obserwacji poczynionych na innych gatunkach. Żadne pozytywne obserwacje na ten temat u ludzi nie istnieją, włączając w to badania na potomstwie osób, które przeżyły atak atomowy na Hiroszimę i Nagasaki.

30 Następstwa stochastyczne promieniowania jonizującego Guzy lite Białaczki Czas w latach Ryzyko zgonu z powodu nowotworu po jednorazowym napromienieniu w zależności od czasu, który upłynął od momentu ekspozycji

31 Najkrótszy okres utajenia dla białaczek popromiennych wynosi 2-3 lata (śr. ok. 7 lat), a nowotworów litych lat (śr. ponad 20 lat) Ryzyko indukcji nowotworów przez promieniowanie jonizujące zmniejsza się z wiekiem pacjenta. Prawdopodobieństwo indukcji nowotworu po 60 r.ż. jest ok. 5 mniejsze niż dla r.ż., a po 70 r.ż. zbliża się do zera. Wrażliwość na promieniowanie jonizujące płodu i dzieci w pierwszych latach po urodzeniu jest większa ryzyko nowotworu jest 2-3 wyższe niż dla całej populacji. 31

32 Ciąża a promieniowanie jonizujące Zarodek i płód ludzki jest wrażliwy na indukcję nowotworów (efekty stochastyczne) ujawniających się w ciągu pierwszych 10 lat po urodzeniu, a także w późniejszym wieku. Ważne jest, że małe dawki stanowią tutaj istotny problem, a ryzyko związaną z dawką 10 mgy zwiększa ryzyko względne o 40% (ryzyko bezwzględne: 1przypadek/1700 dzieci badanych).

33 Dawki pochłonięte przez płód na skutek badań radioizotopowych Badanie: Aktywność Dawki dla (MBq) płodu (mgy) Kościec (Tc99m) Płuca (Tc99m-MAA) Nerki (MAG3) Guz lub ropień (Ga-67 cytrynian) Perfuzja serca (Tc99m-MIBI) Perfuzja serca (Tl-201) Tarczyca (Tc99m) Data from Russell, Stabin et al.; Radiation dose to the embryo/fetus from radiopharmaceuticals Draft, 1997

34 Prawdopodobieństwa urodzenia i wychowania zdrowego dziecka w funkcji dawki pochłoniętej przez płód Dawka pochłonięta przez płód, ponad naturalne tło (mgy) 0 0, , Prawdopodobieństwo, że płód nie będzie miał wady wrodzonej (malformacji), w % ok.97 Prawdopodobieństwo, że dziecko nie zachoruje na nowotwór (0-19 lat) 99,7 99,7 99,7 99,7 99,7 99,6 99,4 99,1 Dawka pochłonięta przez płód do 100 mgy nie stanowi uzasadnienia do przerywania ciąży.

35 Ciąża a badania radioizotopowe Każda pacjentka w wieku rozrodczym powinna być traktowana jak potencjalna ciężarna. Poprawnie przeprowadzona procedura rejestracji pacjentek na wszystkie badanie radioizotopowe powinna zakładać pozyskanie informacji od pacjentki czy jest lub może być w ciąży, a wszelkie wątpliwości powinny być wyjaśnione przed podjęciem decyzji o wykonaniu badania. 35

36 Metody ograniczenia ekspozycji medycznej na promieniowanie jonizujące Racjonalne stosowanie badań z użyciem promieniowania jonizującego uzasadnienie konieczności wykonania badania (korzyści znacznie przewyższają prawdopodobieństwo niepożądanych skutków) - podobnych informacji diagnostycznych nie da się uzyskać bez wykorzystania promieniowania jonizującego Zapewnienie kontroli jakości w rentgenodiagnostyce i medycynie nuklearnej. Ograniczenie dawek do możliwie najniższych wartości, przy których możliwe jest uzyskanie pełnych informacji diagnostycznych (poziomy referencyjne)

37 Stosowanie promieniowania jonizującego w diagnostyce związane jest jedynie z niewielkim ryzykiem radiacyjnym. Badanie przy użyciu promieniowania jonizującego, o ile jest wykonywane we właściwy sposób i z istotnych wskazań, jest źródłem korzyści zdrowotnych dla pacjenta przewyższających zdecydowanie potencjalnie istniejące (lecz bardzo niewielkie) zagrożenie dla życia i zdrowia. 37

38 Stosowanie promieniowania jonizującego w diagnostyce powinno opierać się na 2 zasadach: właściwego uzasadnienia podejmowania procedury diagnostycznej optymalizacji ochrony pacjenta tzn. ekspozycji na możliwie małe dawki gwarantujące jednak poprawny i wartościowy wynik badania (ALARA as low as reasonably achievable) 38

39 Dzieci i kobiety ciężarne wymagają szczególnej uwagi przy kierowaniu na badania radiologiczne i radioizotopowe, ze względu na wyższe prawdopodobieństwo wywołania nowotworu. U kobiet ciężarnych medycznie uzasadnione badania radiologiczne okolic ciała odległych od miednicy mogą być bezpiecznie wykonywane w każdym okresie ciąży. Aby uniknąć ciężkiego uszkodzenia tarczycy u płodu nie należy kobiecie ciężarnej podawać wolnych jonów 131 I, nawet o małej aktywności. Kobiety karmiące piersią mogą być badane przy użyciu radiofarmaceutyków; w przypadku 131 I karmienia należy zaprzestać. W badaniach dzieci zmniejszenie dawki uzyskuje się dzięki stosowaniu warunków procedury właściwych dla dzieci.

40 Radioterapia kobiety ciężarnej Dawka dla zarodka (3-8 tygodni po zapłodnieniu) od bezpośredniej wiązki pierwotnej znacznie przekracza próg dla wywołania wad rozwojowych różnych narządów, a w późniejszym okresie ciąży może wywołać uszkodzenie mózgu z rezultatem w postaci upośledzenia umysłowego. Terapia części ciała odległej od macicy może być prowadzona. Terapia nadczynności tarczycy przy użyciu 131 I u kobiety ciężarnej jest zdecydowanie przeciwwskazana. Terapia raka tarczycy z przerzutami za pomocą 131 I jest nie do pogodzenia z kontynuacją ciąży.

41 Zasady ochrony przed skutkami promieniowania jonizującego Osłony Czas ekspozycji Odległość od źródła promieniowania

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

Ciąża - radiofarmaceityki

Ciąża - radiofarmaceityki Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Ekspozycje medyczne dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących Jezierska Karolina Ciąża - radiofarmaceityki

Bardziej szczegółowo

RYZYKO RADIACYJNE ZWIĄZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU. Dariusz Kluszczyński

RYZYKO RADIACYJNE ZWIĄZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU. Dariusz Kluszczyński RYZYKO RADIACYJNE ZWIĄZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU Dariusz Kluszczyński 1 Każdego roku tysiące kobiet eksponowane jest na promieniowanie jonizujące Brak wiedzy jest odpowiedzialny za obawy i prawdopodobnie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Ergonomia przemysłowa Promieniowanie jonizujące Wykonali: Katarzyna Bogdańska Rafał Pećka Maciej Nowak Krzysztof Sankiewicz Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące to promieniowanie korpuskularne

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM W 1927 r. Międzynarodowy Kongres Radiologiczny powołał Międzynarodową Komisję Ochrony Radiologicznej / Internacinal

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja.

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

RYZYKO RADIACYJNE ZWIAZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU

RYZYKO RADIACYJNE ZWIAZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU RYZYKO RADIACYJNE ZWIAZANE Z EKSPOZYCJĄ PŁODU Wykonywanie procedur radiologicznych u kobiet w wieku rozrodczym zawsze stwarza ryzyko ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące. Z drugiej strony nie

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

Lekarz : lek. Grażyna Kucharska, specjalista radiolog. Telefon:

Lekarz : lek. Grażyna Kucharska, specjalista radiolog. Telefon: Lekarz : Telefon: 032 331 99 61 lek. Grażyna Kucharska, specjalista radiolog W Pracowni RTG wykonywane są badania dla pacjentów hospitalizowanych w Szpitalu, pacjentów Poradni Przyszpitalnej, pacjentów

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Plan prezentacji 1. Ryzyko i dawki w ochronie przed promieniowaniem 2. Skutki ekonomiczne i zdrowotne po awarii

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów Mgr Aneta Krawiec Informacja dla pacjentów W pracowni rentgenowskiej, w widocznym miejscu, znajduje się informacja o konieczności powiadomienia rejestratorki i operatora aparatu rentgenowskiego, przed

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski PODSTAWY DOZYMETRII Fot. M.Budzanowski Fot. M.Budzanowski NARAŻENIE CZŁOWIEKA Napromieniowanie zewnętrzne /γ,x,β,n,p/ (ważne: rodzaj promieniowania, cząstki i energia,) Wchłonięcie przez oddychanie i/lub

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Środowisko człowieka zawiera wiele źródeł promieniowania

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

II. Promieniowanie jonizujące

II. Promieniowanie jonizujące I. Wstęp Zgodnie z obowiązującym prawem osoba przystępująca do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące powinna być do tego odpowiednio przygotowana, czyli posiadać, miedzy innymi, niezbędną

Bardziej szczegółowo

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2

H 2 O => H 2 O + + e - => OH* + H + + e - H 2 O + + e - => H 2 O - => H* + OH - H* + O 2 => HO* 2 Organizm ludzki wystawiony na działanie promieniowania jonizującego jest poddawany pewnym zmianom, których stopień zależy od rodzaju narażenia, odzaju promieniowania, wielkości otrzymanej dawki promieniowania,

Bardziej szczegółowo

J E Z I E R S K A K A R O L I N A

J E Z I E R S K A K A R O L I N A Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zapobieganie i postępowanie w sytuacjach awaryjnych. J E Z I E R S K A K A R O L I N A Wypadek

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU Dariusz Kluszczyński DAWKA GRANICZNA(1) ZASTOSOWANIE Dawka efektywna Narażenie zawodowe 20 msv rocznie uśredniona przez okres 5 lat (2) Dawka efektywna dla zarodka lub 1

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Jakub Ośko Czynniki decydujące o skutkach promieniowania Rodzaj narażenia Rodzaj promieniowania Wielkość dawki promieniowania Rozkład

Bardziej szczegółowo

Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne. Dariusz Kluszczyński

Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne. Dariusz Kluszczyński Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne Dariusz Kluszczyński W języku potocznym słowo ryzyko oznacza możliwość niepowodzenia, porażki, straty lub przedsięwzięcie, czyn, którego wynik jest niepewny,

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Promieniowanie jonizujące EM to dodatkowa energia, która oddziaływuje na układ (organizm). Skutki tego oddziaływania zależą od ilości energii,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące.

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące. PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące. lp 2 3 4 5 temat Promieniowanie rentgenowskie ) powstawanie

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE Stosowanie promieniowania jonizującego zawsze związane jest z pewnym ryzykiem wywołania skutków stochastycznych lub deterministycznych będącym efektem

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET)

OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 88/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 grudnia 2013 r. OPIS PRZEDMIOTU UMOWY Część L - Opis świadczenia POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r.

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Liczba godzin lekcyjnych zależna od specjalności zgodnie z tabelą załącznika 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno Medycyna Nuklearna Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem izotopów promieniotwórczych w diagnozowaniu chorób oraz w ich leczeniu. Izotop jest odmianą tego samego pierwiastka, który posiada taką samą

Bardziej szczegółowo

Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1

Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1 Dawki i efekty promieniowania jonizującego 1 ALARA Dawka pochłonięta Dawka zewnętrzna Dawka wewnętrzna Dawka letalna Względna skuteczność biologiczna (RBE) Współczynnik jakości Równoważnik dawki Współczynnik

Bardziej szczegółowo

Dawki promieniowania jądrowego

Dawki promieniowania jądrowego FOTON 112, Wiosna 2011 9 Dawki promieniowania jądrowego Paweł Moskal Instytut Fizyki UJ I. Przykłady promieniowania jądrowego Promieniowanie jądrowe są to cząstki wylatujące z jąder atomowych na skutek

Bardziej szczegółowo

Opis programu Leczenie radioizotopowe

Opis programu Leczenie radioizotopowe Opis programu Leczenie radioizotopowe I. Leczenie radioizotopowe z zastosowaniem 131-I Leczenie dotyczy schorzeń tarczycy (choroby Graves-Basedowa, wola guzowatego, guzów autonomicznych). Polega ono na

Bardziej szczegółowo

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie.

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie. Wstęp Dzięki postępowi medycyny coraz większej liczbie pacjentów udaje się pokonać choroby onkologiczne. W grupie tych pacjentów są również osoby młode, w wieku rozrodczym, które pragną mieć dzieci po

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie. Promieniowanie tak, ale. Jerzy Kierzkowski

Promieniowanie. Promieniowanie tak, ale. Jerzy Kierzkowski Promieniowanie jonizujące i niejonizujące Promieniowanie tak, ale Jerzy Kierzkowski Rodzaje oddziaływania Promieniowanie jonizujące Promieniowanie niejonizujące - promieniowanie elektromagnetyczne (mikrofale,

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej

Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej Współczesne metody obrazowania w medycynie nuklearnej prof. Jacek Kuśmierek Zakład Medycyny Nuklearnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kamera Scyntylacyjna 2013r. 1958r. Kamery scyntylacyjne SPECT (2 głowice)

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Marek Chojnowski II Letnia Szkoła Energetyki i Chemii Jądrowej Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostnostawowego

Bardziej szczegółowo

Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie

Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie Obrazowanie pomaga lekarzom w diagnozowaniu i leczeniu pacjentów. Niektóre metody obrazowania wykorzystują promieniowanie jonizujące.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

SYSTEM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ SYSTEM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Narażenie na promieniowanie może mieć dla wielu ludzi szereg źródeł. Narażenie to można sumować (liniowa zależność od dawki) można też rozpatrywać oddzielnie; to samo dotyczy

Bardziej szczegółowo

1. WPROWADZENIE PL0202049

1. WPROWADZENIE PL0202049 OCENA DAWKI POCHŁONIĘTEJ W DIAGNOSTYCE MEDYCZNEJ RADIOIZOTOPOWEJ I RENTGENOWSKIEJ Marta Wasilewska-Radwańska 17, Artur Stępień 2 ' Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków

Bardziej szczegółowo

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA Edyta Dąbrowska METODY LECZENIA NOWOTWORÓW - chirurgia - chemioterapia - radioterapia CEL RADIOTERAPII dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do objętości tarczowej

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: JFM s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: JFM s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Podstawy radiofarmakologii i medycyny nuklearnej Rok akademicki: 2014/2015 Kod: JFM-1-601-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Fizyki i Informatyki Stosowanej Kierunek: Fizyka Medyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych Program badań prenatalnych 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU BADAŃ PRENATALNYCH, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego W ostatnich latach wzrasta systematycznie średni wiek

Bardziej szczegółowo

Zakład Medycyny Nuklearnej z Ośrodkiem PET [1]

Zakład Medycyny Nuklearnej z Ośrodkiem PET [1] Zakład Medycyny Nuklearnej z Ośrodkiem PET [1] Dane kontaktowe: rejestracja tel.: 41 36-74-850 sekretariat, tel.: 41 36-74-860 fax: 41 36-74-887 e-mail: zmnsco@onkol.kielce.pl [2] Kierownik: prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Podstawowe zasady ochrony radiologicznej Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak PODSTAWA PRAWNA OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania

Biologiczne skutki promieniowania Biologiczne skutki promieniowania Promieniowanie padające na żywe organizmy powoduje podczas naświetlania te same efekty co przy oddziaływaniu z nieożywioną materią Skutki promieniowania mogą być jednak

Bardziej szczegółowo

System zarządzania jakością

System zarządzania jakością System zarządzania jakością mgr inż. Wioletta Korycka-Sawińska Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin czerwiec 2013 System zarządzania jakością Zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań,

Bardziej szczegółowo

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Materiał dydaktyczny dla Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej w ramach bloku wykładów pt.: Podstawy Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Zadanie nr 33 Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Bezpośredni komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia

Bezpośredni komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia Bezpośredni komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia Wersja 2, data zatwierdzenia przez URPL: 07.11.2016 Strona 1/7 Acytretyna (Neotigason): poważne ryzyko działania teratogennego oraz ryzyko

Bardziej szczegółowo

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Czy promieniowanie kosmiczne może zagrozić załodze? Jak szacujemy narażenie? 14.01.2004 G.W. Bush ogłasza program lotu na Marsa WYPRAWA NA MARSA Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany do odpowiednich punktów druków informacyjnych

Aneks III. Zmiany do odpowiednich punktów druków informacyjnych Aneks III Zmiany do odpowiednich punktów druków informacyjnych Uwaga: Zmiany do odpowiednich punktów druków informacyjnych są rezultatem postępowania arbitrażowego. Druki informacyjne mogą zostać zaktualizowane

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna 2

Ochrona radiologiczna 2 WYDZIAŁ FIZYKI UwB KOD USOS: 0900-FM1-2ORA Karta przedmiotu Przedmiot grupa ECTS kierunek studiów: FIZYKA specjalność: FIZYKA MEDYCZNA Ochrona radiologiczna 2 Formy zajęć wykład konwersatorium seminarium

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Katowice 2011 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2011

Bardziej szczegółowo

Dozymetria i ochrona radiologiczna

Dozymetria i ochrona radiologiczna Dozymetria i ochrona radiologiczna Promieniowanie jonizujące, wykryte niewiele ponad 100 lat temu (w roku 1896) przez Becquerqlla i badane intensywnie przez naszą rodaczkę Marię Skłodowską-Curie i jej

Bardziej szczegółowo

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI.

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. Magdalena Łukowiak ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1 z dnia 18 lutego

Bardziej szczegółowo

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica.

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. - W przeciwnym razie pozostaje nam umrzeć z desperacji. Philip Pullman

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie Wykład 6 Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie A Zastosowania diagnostyczne - zewnętrzne źródła promieniowania - preparaty promieniotwórcze umieszczone w organizmie

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA. Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny

PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA. Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA kierowanie wzrostem i rozwojem narządu żucia w każdym okresie rozwojowym dziecka poprzez:

Bardziej szczegółowo

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw.

RADIO TERA PIA. informacje dla lekarzy. Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. RADIO TERA PIA RT informacje dla lekarzy Opracowanie: dr hab. n. med. Iwona Gisterek prof. nadzw. Spis treści 4 Radioterapia zasada działania 5 Rodzaje radioterapii 6 Wskazania do radioterapii 7 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006.

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006. A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek Dawki indywidualne na całe e ciało o i dawki środowiskowe zmierzone w zakładach adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE (J. SKOWRONEK)...

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Pojęcie Ochrona radiologiczna związane jest z ochroną przed nadmiernym narażeniem na działanie promieniowania jonizującego i niejonizującego jonizujące niejonizujące

Bardziej szczegółowo

BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE

BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE BADANIA KONTROLNE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Marian Reinfuss CENTRUM ONKOLOGII ODDZIAŁ W KRAKOWIE OCENA WARTOŚCI CENTRUM ONKOLOGII ODDZIAŁ W KRAKOWIE PROWADZENIA BADAŃ KONTROLNYCH 1. długość przeŝycia

Bardziej szczegółowo

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Efektywna kontrola ścisła obserwacja po leczeniu

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Technika i technologia Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Jezierska Karolina Zasady ograniczania dawek dla pacjentów:

Bardziej szczegółowo

Podstawy medycyny nuklearnej

Podstawy medycyny nuklearnej Podstawy medycyny nuklearnej Obrazowanie w medycynie Rtg CT Promieniowanie rentgenowskie Ultradźwięki Magnetyczny rezonans jądrowy MR usg Medycyna nuklearna SPECT PET Promieniowanie X Jonizujące Obraz

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Pacjentka lat 47 ocena zmian w płucach w poszukiwaniu ogniska pierwotnego liczne zmiany meta w obu płucach, w układzie kostnym, wątrobie i węzłach chłonnych

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne

Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne Rak piersi - zagrożenie cywilizacyjne dr n. med. Marcin Wiszniewski, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Kopernika w Łodzi Regionalny Ośrodek Onkologiczny II Ogólnopolska Konferencja Medycyny Pracy

Bardziej szczegółowo

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków,

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków, I. WSTĘP Medycyna nuklearna jest specjalnością medyczną zajmującą się bezpiecznymi i względnie tanimi technikami izotopowymi zarówno obrazowania stanu narządów wewnętrznych, jak i terapii. Pozwala ona

Bardziej szczegółowo