30 lat Kopalni Soli Wieliczka na Pierwszej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Cena 12 zł (w tym 7% VAT) nr 5 (20) wrzesień październik 2008

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "30 lat Kopalni Soli Wieliczka na Pierwszej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Cena 12 zł (w tym 7% VAT) nr 5 (20) wrzesień październik 2008"

Transkrypt

1 Cena 12 zł (w tym 7% VAT) nr 5 (20) wrzesień październik 2008 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne nr 5 (20) wrzesień październik 2008 ISSN lat Kopalni Soli Wieliczka na Pierwszej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO

2

3 LOTOS Asfalt Sp z o.o. Ul. Elbl ska Gda sk tel fax

4 Spis treści Fala przetargów ruszy w przyszłym roku Z Lechem Witeckim, p.o. generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad rozmawia Anna Biedrzycka 8 Opinie 10 Most Vasco da Gamy dziedzictwo dla przyszłości Bernarda Ambroża-Urbanek 11 Zwiększamy udział w branży drogowej Z Konradem Jaskółą, prezesem zarządu Polimeksu- Mostostalu SA rozmawia Anna Biedrzycka 16 ALPINE światowy specjalista w budowie stadionów Siegfried Suchanek 18 Doświadczenia HOBAS na świecie HOBAS System Polska Sp. z o.o. 22 Pustynia Atakama i najgłębsza odkrywka świata kopalnia miedzi Chuquicamata Krystian Probierz 26 Fala wzrostu projektów inżynieryjnych dopiero nadchodzi Bartłomiej Sosna 32 W skrócie 36 O górnictwie nafty i gazu dziś i w przyszłości Stanisław Rychlicki, Stanisław Stryczek 40 OVR wibrator na koparkę Dariusz Mazur 41 Modele analityczne i nowe koncepcje w konstrukcjach żelbetowych i murowych Renata Kotynia 42 Niezależne źródło energii wynajem agregatów prądotwórczych Aleksander Muss 43 Dobra przyczepność również w wysokich temperaturach Magdalena Lisowska 44 Kalendarium 46 Nowy most nad Sołą w Żywcu Paulina Kowal 47 Za trzy lata A-1 z Gdańska do Torunia Anna Siedlecka 48 Najdłuższy i najgłębszy tunel tramwajowy w Polsce Alina Ryż 52 Bonarka City Center wielofunkcyjne centrum miejskie Anna Siedlecka 56 Badanie krzyża na Giewoncie Antoni Tajduś, Tadeusz Mikoś 58 Łączy województwa i Europę Zachodnią ze Wschodnią Bernarda Ambroża-Urbanek 60 Opinie 62 Największy most łukowy w Polsce Krzysztof Grej, Jan Biliszczuk 63 Infrastruktura komunalna a zrównoważony rozwój terenów zurbanizowanych Józef Dziopak 66 Modernizacja Lewobrzeżnej Oczyszczalni Ścieków w Poznaniu realizacja konsorcjum HYDROBUDOWA 9 SA i PBG SA Andrzej Łamaszewski 70 Nadszedł czas powrotu do melioracji podstawowych Anna Biedrzycka 74 Kraków nie będzie płacił kar wszystkie inwestycje powstaną do 2010 r. Joanna Łukasik 76 Termiczna utylizacja osadów w oczyszczalni Czajka Anna Siedlecka 78 Asfalty MODBIT nagrodzone godłem Teraz Polska LOTOS Asfalt 80 Orbiton i Bitrex asfalty modyfikowane z Orlen Asfalt Andrzej Grabowski 82 Przepusty w infrastrukturze komunikacyjnej cz. 4 Adam Wysokowski, Jerzy Howis 84 Pomorskie Targi Infrastruktury Międzynarodowe Targi Gdańskie SA 89 Ma 115 lat i wciąż funkcjonuje, ale czy powróci do dawnej świetności? Adam Podhorecki, Justyna Sobczak-Piąstka, Anna Podhorecka 90 Stacja Słodowiec już otwarta Sebastian Bogaczyk 94 Katalog branżowy 98

5

6 Wydawca: Redakcja: Redaktor naczelny: Redaktor wydania: Administracja: Studio graficzne: Dziennikarze: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne ogólnopolski magazyn branżowy Reklama i marketing: Internet: Prenumerata: Sprzedaż: Kolportaż: Nakład: Druk: Zdjęcie na okładce: Rada programowa: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Mariusz Karpiński-Rzepa ul. Zakopiańska 9/101, Kraków tel.: , fax: Mariusz Karpiński-Rzepa Lena Bełdan Anna Sikora Kebo Design Dominik Jarząbek (szef studia) Magdalena Kręcioch Anna Biedrzycka (szef działu) Anna Siedlecka, Bernarda Ambroża-Urbanek, Kinga Wolska Anna Sikora tel.: , Lidia Pobidyńska tel.: , Dominik Jarząbek, Damian Karpiński Kolporter SA oraz redakcja NBI Salony EMPiK oraz redakcja NBI Ararat Vision Teresa Siedlecka egzemplarzy Pasaż Kopalnia Soli Wieliczka SA prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej prof. dr hab. inż. Stanisław Stryczek Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Prezes Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, członek ISTT prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk Instytut Inżynierii Lądowej Zakład Mostów Politechnika Wrocławska prof. dr hab. inż. Józef Dubiński Główny Instytut Górnictwa prof. dr hab. inż. Andrzej Gonet Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński Wydział Inżynierii Środowiska Politechnika Warszawska dr hab. inż. Kazimierz Kłosek, prof. PŚl Kierownik Katedry Dróg i Mostów Zakładu Dróg i Kolei Politechnika Śląska w Gliwicach prof. zw. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH Katedra Górnictwa Odkrywkowego dr hab. inż. Marek Łagoda, prof. PL Wydział Inżynierii Budowlanej i Sanitarnej Katedra Budownictwa Drogowego Politechnika Lubelska Instytut Badawczy Dróg i Mostów prof. dr hab. inż. Maciej Mazurkiewicz Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH Katedra Ekologii Terenów Górniczych prof. dr hab. inż. Krystian Probierz Wydział Górnictwa i Geologii Politechnika Śląska dr hab. inż. Jerzy Z. Piotrowski, prof. PŚk Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechnika Świętokrzyska prof. dr hab. inż. Jakub Siemek członek, korespondent PAU, PAN Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH Zakład Gazownictwa Ziemnego prof. dr hab. inż. Andrzej Wichur Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. UZ Kierownik Zakładu Dróg i Mostów Uniwersytet Zielonogórski Tadeusz C. Alberski, Ph.D., P.E. New York State Department of Transportation dr inż. Marek Cała Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki dr inż. Agata Zwierzchowska dr inż. Dariusz Zwierzchowski Katedra Wodociągów i Kanalizacji Politechnika Świętokrzyska Drodzy Czytelnicy! P olscy olimpijczycy nie przywieźli z Pekinu spodziewanych medali, za to minister sportu przywiózł obietnicę, że Chińczycy mogą zbudować całą potrzebną infrastrukturę na Euro 2012, od stadionów po autostrady i szybką kolej. We wrześniu do Polski mają przyjechać przedstawiciele chińskich firm, którym zostanie przedstawiony zakres inwestycji planowanych przed mistrzostwami. Coraz bardziej mnie denerwuje, że Polska nagle stała się łowiskiem dla tych, którzy chcą u nas budować wszystko dwa, nawet trzy razy drożej niż robili to we Francji czy w Niemczech. Na to naszej zgody nie będzie. Otrzymaliśmy propozycję wybudowania w Warszawie 6 km odcinka metra za 6 mld zł. To propozycja bezczelna, nie jesteśmy zmuszeni płacić dwa razy drożej niż wynosi rzeczywisty koszt inwestycji mówił Mirosław Drzewiecki. Tak ostre słowa musiały wywołać reakcję polskich firm. Ustami przedstawicieli samorządu gospodarczego ripostowały one, że właściwe przygotowanie infrastruktury na Euro 2012 stoi pod coraz większym znakiem zapytania przede wszystkim z powodu opieszałości administracji w rozpisywaniu i rozstrzyganiu przetargów, trudnych do spełnienia oczekiwań stawianych zamówieniom publicznym i przerzucaniu całego ryzyka na barki firm. Kolejne miesiące upływają bez rozstrzygnięć kto, kiedy i za ile ma budować drogi, mosty, stadiony i hotele przypominał prezydent Konfederacji Pracodawców Polskich Andrzej Malinowski, podkreślając, że po spełnieniu przez Chińczyków wszystkich wymagań, jakie są stawiane polskim firmom, atrakcyjność cenowa chińskich firm, na którą tak bardzo liczy polski rząd, stanie się iluzją. Cała sytuacja jest niepokojąca, bowiem pokazuje, że mimo zapowiedzi rząd nadal nie ma pomysłu na to, jak zmienić prawo, aby umożliwiało szybsze wykonawstwo, jak uprościć procedury i procesy decyzyjne, jak zmotywować urzędników, by dobrze przygotowywali inwestycje. W publikowanym w tym numerze NBI wywiadzie, Konrad Jaskóła, prezes Polimeksu-Mostostalu, ocenia, że największą bolączką firm budujących drogi są niekompletne pozwolenia, brak dostępności terenu i braki w dokumentacji projektowej. Przyjęciem filozofii miski ryżu, jak określono rządowy plan, tych problemów się nie rozwiąże. By jednak nie popadać w niepotrzebny pesymizm, przywołam słowa Galileusza: A jednak się kręci!. Postęp widać zwłaszcza na ulicach dużych miast, zakorkowanych bardziej niż zwykle z powodu prowadzonych budów. Na łamach tego numeru, który w dużej części poświęciliśmy drogownictwu i mostownictwu, pokazujemy przykłady ukończonych inwestycji i opisujemy rozpoczynane, np. budowę A-1 na odcinku Nowe Marzy Czerniewice. Lech Witecki, p.o. generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad, zapewnia w wywiadzie, że nowych inwestycji będzie przybywać, bo w 2009 r. ruszy fala przetargów. Szczególnie polecam blok artykułów o oddanym właśnie do użytku moście przez Wisłę w Puławach, nie dość, że wygodnym, to jeszcze pięknym, co dotąd w Polsce nie zawsze szło w parze. Prezentujemy też stadiony zbudowane przez koncern Alpine i najdłuższy tunel tramwajowy w Polsce, którego budowa po 34 latach wreszcie dobiegła końca w Krakowie. Na zakończenie chciałbym z przyjemnością zawiadomić, że Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne świętuje skromny jubileusz 20. wydanie czasopisma. Jest to zarazem pierwszy numer, który będzie dostępny w sieci EMPiK. Dziękujemy za zainteresowanie i prosimy, by byli Państwo z nami przez kolejne lata. Budownictwo inżynieryjne ma w Polsce przyszłość, pracujmy nad tym wspólnie! Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, artykułów sponsorowanych i ogłoszeń oraz zastrzega sobie prawo do skracania nadesłanych tekstów i opatrywania ich własnymi tytułami. Jakiekolwiek wykorzystywanie w całości lub we fragmencie materiałów zawartych w ogólnopolskim magazynie branżowym Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne bez zgody wydawcy jest zabronione. Dane osobowe adresatów, do których przesyłamy Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne podlegają ochronie i nie są udostępniane osobom trzecim. Mogą też być dowolnie zmieniane przez ich właścicieli i w każdym momencie wycofane z bazy danych. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, Kraków 2008 Partnerzy: Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Politechnika Świętokrzyska Centrum Kształcenia Ustawicznego w Inżynierii Komunikacyjnej IKKU Sp. z o.o. Politechnika Śląska Wydział Górnictwa i Geologii Polski Komitet Geotechniki Oddział Małopolski

7 GOSPODARKA WODNO-ŚCIEKOWA W KRAKOWIE ETAP I PROJEKT NR 2005 PL 16 C PE 009 UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNO CI CELE PROJEKTU KOSZTY KWALIFIKOWANE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA REALIZACJA PRZEWIDYWANA STRUKTURA FINANSOWA PROJEKTU

8 Wywiad numeru Fala przetargów ruszy w przyszłym roku Z Lechem Witeckim, p.o. generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad rozmawia Anna Biedrzycka fot. Łukasz Jóźwiak/GDDKiA Firmy budowlane mają pretensje do GDDKiA, że ogłosiła w tym roku niewiele przetargów, zdecydowanie mniej niż w tym samym okresie 2007 r., i to mimo zapowiedzi o przyspieszeniu realizacji inwestycji drogowych w związku z mistrzostwami Euro Ile przetargów ogłoszono w 1. półroczu tego roku, jak wypada porównanie z 2007 r.? Z czego wynikają te różnice? Czy kiedy ruszy fala przetargów nie zabraknie firm do ich realizacji, podczas gdy teraz firmy budowlane notują przestoje? Dlaczego GDDKiA nie stara się zapewnić płynności procesów inwestycyjnych? Obecnie Generalna Dyrekcja prowadzi 51 postępowań przetargowych na budowę 743,6 km dróg. Do połowy 2008 r. łącznie podpisano 111 umów na 656,4 km za kwotę 8682,25 mln zł. W 2007 r. podpisano 248 umów. Program budowy dróg krajowych na lata przewiduje wybudowanie ok. 900 km autostrad oraz ok km dróg ekspresowych. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy GDDKiA przyspieszyła działania związane z przygotowaniem 23 inwestycji na 403,6 km dróg. To uruchomi kolejne postępowania. Proszę jednak pamiętać, że najwięcej inwestycji przewidzianych do rozpoczęcia jest zaplanowanych na rok Wtedy rzeczywiście ruszy fala przetargów. Jednak nie obawiam się problemów z brakiem zainteresowanych realizacją inwestycji drogowych. Co więcej, jestem przekonany, że konkurencja korzystnie wpłynie na wynik tych postępowań. Czy nowelizacja specustawy drogowej, której pierwsze czytanie miało miejsce 10 lipca br. w sejmowej Komisji Infrastruktury, może przynieść rzeczywiste uproszczenie oraz przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych w Polsce? Podkreśla się, że problemem dotychczas obowiązującej ustawy nie są złe przepisy, ale ich niestosowanie w praktyce. Jakie nowe rozwiązania winny Pana zdaniem znaleźć się w noweli? Jak powinna wyglądać egzekucja tych przepisów, aby nie był to kolejny martwy dokument? Jak specustawa wpłynie na pracę GDDKiA? Dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jest to jeden z kluczowych projektów. W pracach nad specustawą uczestniczyliśmy wraz z Ministerstwem Infrastruktury. Wiele naszych postulatów zostało uwzględnionych. Najważniejszą zmianą w ustawie jest likwidacja dwóch decyzji administracyjnych: o ustaleniu lokalizacji oraz pozwoleniu na budowę. Zostaną zastąpione jednym zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej. Wydanie go będzie trwało o dwa miesiące krócej niż obecnych zezwoleń. Ponadto właściciele wywłaszczonych nieruchomości otrzymają dodatkowe pieniądze za umożliwienie szybkiego dostępu do terenów przeznaczonych pod budowę dróg. Bonus w wysokości 5% wartości nieruchomości dostaną osoby, które udostępnią nieruchomość w ciągu 30 dni od podjęcia decyzji lokalizacyjnej. W przypadku opuszczenia lokalu mieszkalnego właściciel otrzyma dodatkowo ok. 10 tys. zł. Nowelizacja specustawy skróci przygotowanie inwestycji o połowę. Pozwoli także ograniczyć liczbę protestów dzięki dodatkowym odszkodowaniom za wywłaszczane nieruchomości. To są naprawdę dobre przepisy, więc nie widzę zagrożenia, by miały pozostać martwe. Kwestią, która dzieli GDDKiA i firmy wykonawcze, są kalkulacje kosztów inwestycji. Przykładów dużych rozbieżności w kosztorysach można by wymienić wiele, jednym z głośniejszych w ostatnim czasie był spór z GTC o cenę budowy 62-kilometrowego odcinka autostrady A-1 z Nowych Marz do Torunia. Ostatecznie wynegocjowano cenę 11,7 mln euro za 1 km, a to i tak mniej niż domagał się wykonawca (udało się osiągnąć kompromis dzięki zmianie projektu). A przecież minister transportu Jerzy Polaczek odbierając GTC na początku 2006 r. koncesję na tę budowę zapowiadał że państwo wybuduje ten odcinek taniej i szybciej niż prywatny koncesjonariusz, bo za ok. 5 mln euro/km, podczas gdy cena GTC z końca 2005 r. wynosiła 7,6 mln euro/km. Z czego wynikają te rozbieżności w kosztorysach? Czy wykonawcy zawyżają ceny, czy też GDDKiA pracuje na nieaktualnych danych? Nie zawsze ceny oferentów przekraczają kosztorys inwestorski. Przykładem może być budowa obwodnicy Wyrzyska w ciągu drogi krajowej S10. Najtańsza oferta była o 12 mln zł niższa od kosztorysu inwestorskiego. Ciekawym i spektakularnym przykładem wyceny wykonawcy poniżej kosztorysu inwestorskiego były oferty na budowę autostrady A-1 Bełk Świerklany. Najtańsza oferta była niższa o 95 mln euro od wyceny inwestora. Oczywiście, zdarza się niedoszacowanie kosztorysów. Taki przypadek miał miejsce przy Autostradowej Obwodnicy Wrocławia A8, gdzie GDDKiA musiała ponownie zweryfikować wycenę i przystać na kosztorysy wykonawców. Jeśli chodzi o negocjacje z GTC, to cena 5 mln euro za km była realna w 2005 r. Od tego czasu ceny materiałów budowlanych wzrosły o 100%. Dziś średnia cena budowy 1 km autostrady w Europie to ok. 12 mln euro za km, a zatem cena wynegocjowana z GTC nie odbiega od standardów europejskich. Są też przykłady niemożności osiągnięcia porozumienia, czego przykładem jest impas w rozmowach z Autostradą Wielkopolską SA w sprawie budowy odcinka A-2 z Nowego Tomyśla do granicy w Świecku. AW SA domaga się ceny 12,5 mln euro/km, tymczasem GDDKiA gotowa jest zapłacić 9,6 mln euro/km. Czy GDDKiA przejmie tę inwestycję? Negocjacje z koncesjonariuszem wciąż trwają i trudno mówić o jakimkolwiek impasie czy sporze. Do czasu zakończenia rozmów nie będę jednak zdradzał szczegółów ustaleń. Czy wdrożenie na stałe w inwestycjach drogowych międzynarodowego standardu Fidic nie było wyjściem naprzeciw oczekiwaniom firm wykonawczych i sposobem na uniknięcie konfliktów, które często swój finał znajdują dopiero w sądzie? 8 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

9 Drogi Warunki Fidic stanowią swego rodzaju język, jakim posługują się wszyscy uczestnicy procesu inwestycyjnego i brak biegłej znajomości tego języka ma bardzo niekorzystny wpływ na realizację zamówienia, w tym na sytuację wykonawcy. GDDKiA dysponuje licznymi przykładami kontraktów, przy okazji których brak dobrej znajomości warunków kontraktu przez kierownictwo wykonawcy skutkował problemami w organizacji i postępie robót. Kontrakty infrastrukturalne opiewają na gigantyczne kwoty, nieporównywalne np. z kontraktami w budownictwie kubaturowym. Jak duże jest zainteresowanie wykonawców udziałem w przetargach? Czy oferty są dobrze przygotowane? Średnio do każdego przetargu startuje 5 10 firm. Problemem, który bardzo często przeciąga procedurę przetargową są pytania od wykonawców, powtarzające się przy każdym postępowaniu. Niechlubnym rekordzistą był przetarg na przebudowę krajowej czwórki na odcinku Machowa Łańcut, kiedy wykonawcy zadali 1400 pytań, wskutek czego procedura przetargowa przesunęła się o kilka miesięcy. Średnio przy każdym przetargu GDDKiA otrzymuje ok. 800 pytań od wykonawców, na które oczywiście jest zobligowana udzielić wyczerpujących odpowiedzi. Kluczowe znaczenie dla tempa budowy dróg mają przepisy środowiskowe. W lipcu rząd przyjął projekt ustawy O uprawnieniach społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i organach administracji w tym zakresie, która dzięki dostosowaniu polskiego prawa do unijnego pozwoli korzystać z funduszy unijnych, przyznanych Polsce w latach , m.in. na budowę dróg. Jesienią br. ma powstać nowy urząd, którego celem będzie usprawnienie procesu zarządzania środowiskiem Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ). Jak wyznaczyć obszary i formy współpracy pomiędzy GDDKiA i GDOŚ, aby obie instytucje nie tylko sobie nie przeszkadzały, ale razem wspierały procesy inwestycyjne? Generalna Dyrekcja niecierpliwie czeka na wspomnianą ustawę. Jednak nie zasypiamy gruszek w popiele. Podjęliśmy działania, by stworzyć możliwość wcześniejszego przygotowania raportów o oddziaływaniu na środowisko, sporządzanych w ramach powtórnej oceny środowiskowej, co po wejściu w życie tej ustawy umożliwi niezwłoczne składanie kompletnych wniosków o zezwolenie na realizację inwestycji. Powołanie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i dostosowanie prawa polskiego do unijnego to główne założenia ustaw Ministerstwa Środowiska, mających usprawnić i ułatwić inwestycje infrastrukturalne. Utworzenie GDOŚ umożliwi uproszczenie procedur związanych z oceną środowiskową, niezbędną w procesie Budowa nowej przeprawy mostowej w Puławach, fot. Łukasz Jóźwiak/GDDKiA realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Dzięki działalności tej instytucji procedura oceny środowiskowej ulegnie skróceniu z 300 do dni. GDOŚ będzie także zarządzała obszarami Natura 2000, zacznie funkcjonować na początku 2009 r. Co zamierza Pan zrobić z inwestycjami, które już obecnie wymagają natychmiastowych decyzji, jak np. budowa obwodnicy Augustowa? Każdy dzień zwłoki naraża skarb państwa na koszty, jeśli Budimex wystąpi, co zapowiada, z roszczeniami za opóźnienie. Jakie są decyzje w sprawie rozbudowy zakopianki na odcinku Poronin Zakopane? Tamtejsi mieszkańcy odrzucają propozycje podjęcia rozmów, nawet gdy apelują o to takie osoby, jak kardynał Stanisław Dziwisz i Adam Małysz. W przypadku obwodnicy Augustowa czekamy na rozstrzygnięcie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i do czasu zapadnięcia wyroku prace nie mogą być prowadzone na odcinku spornym. W przypadku rozbudowy zakopianki na odcinku Poronin Zakopane, prace projektowe zostały wstrzymane do czasu opracowania polityki transportowej dla całego Podhala. Dokument ma identyfikować problemy i wskazywać rozwiązania wszystkich potrzeb transportowych regionu, z uwzględnieniem całej sieci dróg publicznych, również samorządowych wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Naszym zdaniem zapisy tego dokumentu powinny zostać zaakceptowane przez ogół społeczeństwa na Podhalu, np. w referendum, by podejmowane potem działania nie budziły sprzeciwu. Można się spodziewać, że jeśli nie uda się zdążyć z budową dróg na Euro 2012, GDDKiA będzie uchodzić w oczach opinii publicznej za jednego z głównych winowajców tego stanu rzeczy, jak Pan sobie radzi z tą presją? Presja jest rzeczywiście duża, ale to mobilizuje wszystkich do jeszcze większych starań. Nie może się nie udać. Wszystko wskazuje na to, że założony plan budowy podstawowej sieci infrastruktury drogowej zostanie zrealizowany. Inwestycje zostały wpisane do zadań priorytetowych rządu, a to może oznaczać tylko jedno dotrzymanie terminu wykonania. Ile kilometrów dróg ekspresowych i autostrad możemy zbudować do Euro 2012? Kiedy Polska dorówna krajom europejskim pod względem sieci drogowej? Jak już wspominałem, Program budowy dróg krajowych na lata przewiduje wybudowanie ok. 900 km autostrad oraz ok km dróg ekspresowych. Dziś, mając dostęp do środków unijnych, możemy zacząć realizować wiele śmiałych projektów. Plan jest ambitny, ale i możliwy do wykonania. Proszę pamiętać, że w latach na polskie drogi zostanie wydanych ponad 130 mld zł. To największa jak dotąd pula środków, przeznaczona na rozbudowę polskiej infrastruktury drogowej. Trudno więc porównywać obecną sytuację do tej sprzed kilku lat. Dziękuję za rozmowę. Wrzesień Październik 2008 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 9

10 NBI OPINIe prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk Ryc. 1. Widok na jedną z kładek Calatravy prowadzącą do Centrum Vasco da Gamy, fot. J. Tadla W zwi zku z organizacj wystawy Expo 98 w Lizbonie, na lewym brzegu rzeki Tag powsta y fascynuj ce budowle, które do dzi przyci gaj rzesze turystów. Do najciekawszych nale : dworzec kolejowy Orient i Centrum Vasco da Gamy (ryc. 1), po czone rze biarskimi k adkami projektu Santiago Calatravy (niestety, po niespe na 10 latach eksploatacji k adki, z uwagi na bezpiecze stwo u ytkowania, zosta y zamkni te), wie a widokowa Vasco da Gamy (ryc. 2), najwi ksze w Europie oceanarium (ryc. 3), Pawilon Wiedzy, w którym mo na zapozna si na ywo z ró nymi tajnikami nauki, Pawilon Atlantycki (ryc. 4), czyli olbrzymia hala sportowo-widowiskowa na 20 tys. osób, gdzie m.in. odbywaj si koncerty wiatowych gwiazd muzyki popularnej, kolejka linowa wzd u terenów Expo oraz most Vasco da Gamy (ryc. 5). Ostatni z wymienionych nale y, obok Wielkiego Be tu w Danii i mostu przez Sund, cz cego Dani ze Szwecj, do najwi kszych przepraw mostowych w Europie. Jego najciekawszym elementem jest bia y, betonowy most podwieszony o rozpi to ci prz s a g ównego 420 m. Mie ci si on w pierwszej dziesi tce najwi kszych betonowych podwieszonych mostów wiata. Most zbudowano w latach Jego budowa by a przedsi wzi ciem in ynierskim o najwy szej skali trudno ci. Przeprawa sk ada si z pi ciu cz ci, a ka da z nich stanowi a wyzwanie realizacyjne. Wykonanie robót o warto- ci 1 mld euro na d ugo ci 12 km by o zarazem Ryc. 2. Wieża Vasco da Gamy przebudowywana obecnie na hotel, fot. J. Tadla Ryc. 4. Pawilon Atlantycki, fot. J. Tadla wielkim wyzwaniem organizacyjnym. Dzi ki Expo 98 most zyska wiatow reklam, a jego widok jest wci utrwalany m.in. na pocztówkach, które tysi cami wysy aj w wiat tury ci zwiedzaj cy Lizbon. Powierzenie Polsce organizacji Euro 2012 to wielka szansa promocji naszego kraju. B dzie Ryc. 3. Oceanarium, fot. J. Tadla Ryc. 5. Każdy chce się sfotografować na tle mostu Vasco da Gamy na fotografii Janusz Tadla, fot. J. Biliszczuk ona wykorzystana tylko wtedy, gdy wybudujemy stadiony, hotele czy mosty o godnej zachwytu architekturze. Wymaga to wi kszych rodków, ale na d u sz met zwraca si z nawi zk w postaci korzy ci finansowych wynikaj cych z gwa townego rozwoju turystyki. dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego Most Vasco da Gamy w Lizbonie zosta dobrze wkomponowany w otaczaj cy krajobraz, zamykaj c szerokim ukiem perspektyw zatoki rzeki Tag. Usytuowanie obiektu w uku ukazuje most w ciekawej perspektywie uporz dkowanej gry prz se, urozmaiconej konstrukcj podwieszon z jej charakterystycznymi pylonami. Zespolenie p yty w kierunku poprzecznym zwi ksza lekko konstrukcji pomostu. Ciekawostk jest fakt, e do jego budowy u yto miejscowych kruszyw, uzyskuj c jednocze nie du e wytrzyma o ci betonu konstrukcyjnego. Na podkre lenie zas uguje za o ona trwa o obiektu, wynosz ca 120 lat, a tak e uwzgl dnienie aspektów sejsmicznych przy jego projektowaniu. Most Vasco da Gamy, wybudowany przed Expo 1998, odci y miejski most Lizbony, przejmuj c ruch tranzytowy i obecnie stanowi kolejny ciekawy akcent architektoniczny stolicy Portugalii. 10 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

11 Najdłuższa przeprawa mostowa południowej Europy NBI B Świat Most Vasco da Gamy dziedzictwo dla przyszłości Bernarda Ambroża-Urbanek W 2008 r. mija 10 lat, odkąd oddano do użytku najdłuższą przeprawę mostową południowej Europy most Vasco da Gamy w Lizbonie, łączący stolicę Portugalii z Montijo, miejscowością znajdującą się po drugiej stronie rzeki Tag. 29 marca 1998 r., w czasie wystawy światowej Expo 98, z myślą o której most został zbudowany, przeprawa została otwarta dla ruchu samochodowego, stając się jednocześnie symbolem obchodów 500. rocznicy odkrycia drogi morskiej z Europy do Indii i zyskując imię sławnego żeglarza Vasco da Gamy. Szybko, sprawnie i skutecznie Decyzję o budowie mostu podjęto w 1991 r., powołując jednocześnie Biuro ds. Przeprawy przez Tag w Lizbonie GATTEL, którego zadaniem było określenie lokalizacji nowego mostu, a także koordynacja i nadzór nad wszelkimi niezbędnymi procedurami. Lokalizację liczącej aż 17,2 km przeprawy uzależniono od kilku czynników, m.in. rozładowania ruchu na jedynym łączącym Lizbonę z terenami po przeciwnej stronie rzeki moście (Ponte 25 de Abril), wyprowadzenia intensywnego ruchu samochodowego z centrum i połączenia autostrad rozpoczynających się w stolicy. W 1994 r. rząd Portugalii ogłosił międzynarodowy przetarg na realizację inwestycji. Koncesję na zaprojektowanie, budowę, finansowanie i użytkowanie nowego mostu wraz z pobieraniem opłat za przejazd przez 30 lat otrzymało konsorcjum Lusoponte. W skład tego konsorcjum weszły firmy portugalsko-brytyjskofrancuskie, mające odpowiednio swój udział w poszczególnych etapach prac. Firmy należące do konsorcjum Lusoponte to: Kvaerner Corporate Development (z udziałem w inwestycji na poziomie 23,8%), Kvaerner Construction (1%), Campenon Bernard SGE (22%), Sociedade de Construcoes H Hagen (2,80%), Bento Pedroso Construcoes (14,84), Mota & Companhia (13, 83%), Somague (13,83%), Teixeira Duarte Engenharia e Construcoes (7,50%), Edifer Construcoes Pires Coelho e Fernandes (0,40%). Głównym wykonawcą mostu była francuska spółka Campenon Bernard SGE, która ukończyła prace w imponująco krótkim okresie zaledwie 44 miesięcy, z zachowaniem wszelkich norm Wrzesień Październik 2008 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 11

12 i ograniczeń prawno-środowiskowych. Zarządzanie mostem w zakresie bieżącej kontroli, konserwacji i poboru opłat przypadło w udziale konsorcjum Novaponte, w skład którego weszły takie firmy, jak: CampenonBernard SGE (udział 18%), Sociedade de ConstrucoesH Hagen (5%), Bento Pedroso Construcoes (14,34%), Mota & Companhia (13,33%), Somague (13,33%), Teixeira Duarte Engenharia e Construcoes (9%), Edifer Construcoes Pires Coelho e Fernandes (4%), Kvaerner Construction (23%). Właściwe spożytkowanie know-how w zakresie projektowania, budowy oraz funkcjonowania mostu zaświadczają o doskonałym wykorzystaniu umiejętności technicznych i zdolności zarządzania wielkimi projektami. Proste rozwiązania z natury najlepsze Ważnym aspektem projektu nowego mostu była przyrodnicza ochrona terenu przeznaczonego pod inwestycję. Szczegółowy plan środowiskowy przewidywał utworzenie rezerwatu przyrody na ok. 400 ha obszaru solnych jezior Samouco, ważnego miejsca lęgowego wielu chronionych gatunków ptaków. Prowadzony przez Lusoponte program ochrony środowiska był największym tego typu przedsięwzięciem w skali całej Europy. Za prace badawcze i pomiarowe związane z jakością wody i powietrza, flory i fauny, natężenia dźwięku, a także prace archeologiczne odpowiadało Centrum Monitorowania we współpracy z ekspertami z poszczególnych dziedzin naukowych. W trosce o okoliczne zabytki odnowiono znajdującą się w odległości ok. 200 m od mostu XV-wieczną kaplicę Capela da Nossa Senhora da Conceicao. Prace renowacyjne doprowadziły do odkrycia m.in. płytek ceramicznych, ozdobnego fresku sprzed trzech wieków i mosiężnego medalu z XVII w. Lusoponte zarządzał również programem w zakresie wysiedleń i przesiedleń, co w rezultacie doprowadziło do polepszenia warunków życiowych prawie tysiąca mieszkańców. W ramach realizacji tego założenia odnowiono szkołę w pobliskim Moscavide, a także wybudowano szkołę w Portela oraz nowe dzienne centrum dla osób starszych. Jeden most miliony powodów Ze względu na nadzwyczajne rozmiary przedsięwzięcia, forma finansowania inwestycji była sprawą złożoną i wieloetapową. Całkowity łączny koszt budowy mostu wraz z drogami dojazdowymi wyniósł 897 mln euro, z czego ok. 644 mln euro przeznaczono na prace budowlane, a pozostałą kwotę na płatności za tereny wywłaszczone, przesiedlenia, projekt środowiskowy, a także na eksplatację i konserwację obu mostów. Niezbędne zatem okazało się oprócz zasobów unijnych i rządowych zaangażowanie funduszy pochodzących z sektora prywatnego. Ostatecznie inwestycja została sfinansowana ze środków Funduszu Spójności UE (319 mln euro 35%), kredytu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (299 mln euro 33%), zysków z opłat za przejazd przez most 25 Abril (50 mln euro 6%) oraz innych źródeł, do których zaliczyć należy środki finansowe akcjonariuszy, także udziałowców Lusoponte, dotacje rządowe i inne (229 mln euro 26%). Termin spłaty kredytu w Europejskim Banku Inwestycyjnym mija po 20 latach bez spłaty kapitału przez pierwszych 120 miesięcy, z zabezpieczeniem przez banki komercyjne przez 15 lat. W 2000 r. Lusoponte wynegocjował z rządem portugalskim szkic Umowy o globalnym bilansowaniu finansowym, która pozwoliła na rozstrzygnięcie wszelkich sporów ze stroną rządową, przedłużenie okresu koncesji do 2030 r. oraz określiła sześciomiesięczne płatności, które miały być dokonywane przez okres 19 lat w celu zrekompensowania zmian w opłatach za przejazd przez most 25 Abril. W dniu parafowania umowy dokonano również akceptacji programu refinansowania Lusoponte, którego głównym celem miało być m.in. dopasowanie kosztów finansowania projektu do aktualnych warunków rynkowych. Lusoponte w negocjacjach z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym udało się uzyskać zamianę pierwotnych kredytów na jeden długoterminowy kredyt w euro, zabezpieczony przez banki komercyjne na 19 lat. Termin spłaty kredytu Europejskiego Banku Inwestycyjnego wynosi 21 lat. Uzyskano również kolejny kredyt na 19 lat, na kwotę 120 mln euro, która to została przeznaczona na pokrycie dodatkowych kosztów budowy. W ten sposób całkowita wartość inwestycji zamknęła się w kwocie ponad 1 mld euro. Wszystko na dobrej drodze Priorytetowym celem prac projektowych był aspekt bezpieczeństwa i odporności konstrukcji na czynniki zewnętrzne, dlatego gwarantowana trwałość obiektu wynosi aż 120 lat, nawet przy podmuchach wiatru dochodzących do 250 km/h. Z uwagi na fakt, że Lizbona leży w strefie zagrożenia sejsmicznego, zadbano o wytrzymałość konstrukcji podczas ewentualnych wstrząsów. Jak wynika z symulacji, most jest w stanie wytrzymać trzęsienie ziemi nawet 4,5 razy silniejsze niż siła wstrząsu, jaki miał miejsce w Lizbonie w 1755 r., a którego natężenie według współczesnych nam sejsmologów wynosiło ok. 9 stopni w skali Richtera. W celu redukcji drgań i ruchów wywołanych ewentualnym trzęsieniem, zastosowano specjalnie zaprojektowane, umieszczone pomiędzy pylonami a pomostem, urządzenia tłumiące, zaś podpory przęseł dojazdowych skonstruowano elastycznie dla zmniejszenia częstotliwości drgań. Prace projektowe przeprowadziło konsorcjum, w skład którego weszły firmy: Kvaerner Technology Ltd.; EEG Europe Etudes Gecti; COBA Consultores para Obras, Barragens e Planeamento; PROPONTE Projectos de Pontes e Estruturas Especiais. Każdy z członków konsorcjum był odpowiedzialny za inny odcinek inwestycji, a ich działania były koordynowane przez zespół zarządzający, złożony z przed- 12 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

13 stawicieli każdej z wymienionych firm. Projekty weryfikowało niezależne konsorcjum konsultacyjne Tejo Ponte Control. W związku z wielkością inwestycji budowę mostu podzielono na kilka głównych odcinków. Węzły drogowe Sacavém oraz EN10 Variant, po północnej stronie rzeki Tag, połączyły most z autostradą A-1, CRIL oraz z EN 10 Variant, umożliwiając dostęp do Lizbony oraz terenów Expo 98. Most główny położony nad kanałem żeglownym Cala do Norte, z wysokością skrajni żeglownej 45 m, to spektakularna konstrukcja betonowa płyta pomostu jest przymocowana do pylonów. Główne przęsło ma długość 420 m, a boczne przęsła mierzą 203 m. Pylony mają 150 m wysokości, a płyta pomostu zapewnia 47 m prześwitu powyżej poziomu wody w Kanale Północnym. Północne i południowe pylony o wysokości 147 m, skonstruowane na kształt litery H, opierają się na fundamentach zaprojektowanych w taki sposób, by wytrzymać uderzenie statku ważącego 30 tys. t i poruszającego się z prędkością 12 węzłów. Każdą z podstaw pylonów umieszczono na 44 prefabrykowanych palach o średnicy 2,2 m, które osiągają głębokość do 90 m. Wiadukt centralny (6351 m) został zbudowany przy użyciu podwójnych elementów prefabrykowanych o długości 78 m, ważących 2200 t i posadowionych na 81 podporach. Podstawa każdej pary podpór została umieszczona na palach, które są wbite w dno rzeki na głębokość 65 m. Płyta pomostu na większej części długości znajduje się mniej niż 14 m nad poziomem wody, ale osiąga 30 m wysokości ponad dwoma kanałami nawigacyjnymi: Barracas oraz Samora. Podpory umieszczone na tych kanałach także są w stanie wytrzymać uderzenie potężnego statku. Pięć odcinków płyty pomostu posiada szersze krawędzie, by zapewnić awaryjny parking dla pojazdów. Znajdujący się w odległości 22 km od terenu budowy olbrzymi teren produkcyjny w Seixal, był używany do wytwarzania żelbetowych elementów prefabrykowanych wiaduktu. Belki do budowy płyty pomostu zostały przetransportowane na miejsce budowy za pomocą dźwigu umieszczonego na barkach. Wytwarzanie elementów przebiegało zgodnie z harmonogramem, który zakładał produkcję jednej belki przez dwa dni. Wiadukt północny (448 m) składa się z 11 przęseł o rozpiętości 42 i 45 m w przekroju poprzecznym płytowo-belkowym z dźwigarami z betonu sprężonego. Cztery belki o wysokości 3,4 m podpierają płytę pomostu w przęśle rozpiętości 31 m. Ze względu na ewentualne przemieszczenia podłużne spowodowane drganiami sejsmicznymi, zaprojektowano tłumiki hydrauliczne umieszczone na przyczółku północnym wiaduktu. Wiadukt południowy (3825 m) składa się z podwójnego pomostu, zawierającego 85 przęseł o rozpiętości 45 m. Filary wiaduktu umieszczono na palach, posadowionych częściowo na lądzie, a częściowo w rzece. Ziemna część wiaduktu przecina teren Samuoco Salt Pans, na którym znajduje się rezerwat ptaków. Południowa droga dojazdowa o długości 3,9 km łączy most Vasco da Gamy z węzłem Południowym i prowadzi głównie przez tereny rolnicze. Niedaleko wiaduktu południowego, po obu stronach mostu, zaplanowano kompleksowe miejsce obsługi podróżnych. Dojazdy od strony południowej i północnej oraz węzły mają łączną długość ok. 4 km. Sam pomost osiąga szerokość ok. 30 m. Wiadukt Expo, bezpośrednio sąsiadujący z terenami wystawy Expo 98, ma łączną długość 672 m. Rozpiętość przęseł zwiększa się od 42 do 61 m. Konstrukcja pomostu to dwukomorowy ustrój skrzynkowy o stałej wysokości 3,4 m umieszczony na podporach o prostokątnym przekroju skrzynkowym. Podobnie jak w przypadku innych wiaduktów, wykorzystano tłumiki hydrauliczne w celu zabezpieczenia konstrukcji przed ewentualnymi wstrząsami. Most składa się z sześciu pasów ruchu. Istnieje jednak możliwość zwiększenia ich liczby do ośmiu, co nastąpi z chwilą, gdy ruch samochodowy wzrośnie do 52 tys. samochodów na dobę. Na długości całego mostu obowiązuje ograniczenie prędkości do dopuszczalnej na autostradzie, czyli do 120 km/h przy dobrych 13

14 Projekt konstrukcji GIE Novaponte Kierownik projektu Michel Bernard Całkowita długość mostu m Całkowita długość konstrukcji m Długość drogi dojazdowej Sacavém 945 m Długość wiaduktu Północnego 488 m (11 przęseł) Całkowita długość wiaduktu Expo 672 m (12 przęseł) Długość głównego mostu 826 m Długość głównego przęsła 420 m Wysokość głównego przęsła 148 m Prześwit 47 m Długość wiaduktu Głównego 6531 m (80 przęseł) Długość wiaduktu Południowego 3825 m (84 przęseł) Długość drogi dojazdowej Montijo 3895 m Jednostki kesonowe 81 Całkowita wymagana objętość betonu m 3 Waga stali zbrojeniowej t Całkowita ilość pokładów prefabrykowanych 150 Całkowita objętość robót ziemnych m 3 Całościowa powierzchnia m 2 Maksymalna liczba zatrudnionych 3300 Czas budowy luty 1995 marzec 1998 warunkach atmosferycznych. Wyjątkiem jest jedna sekcja, gdzie ograniczenie prędkości wynosi 100 km/h. Przejazd przez most Vasco da Gamy jest płatny opłata ta ma się przyczynić do zwrotu części kosztów inwestycji. Utrzymanie i eksploatacja mostu będzie, zgodnie z umową, zadaniem koncesjonariusza przez najbliższych kilkadziesiąt lat. Imponujące inspirujące W 2000 r. most Vasco da Gamy otrzymał pierwszą nagrodę, przyznaną przez renomowany Iberoamerykański Instytut Architektury i Budownictwa Ogólnego. Cała inwestycja zyskała tym samym międzynarodowe uznanie. Nie bez powodu budowa tego mostu przeszła do historii budownictwa jako jeden z największych i najbardziej udanych projektów XX w. Obiekt stał się czymś więcej niż tylko imponującym osiągnięciem architektury i inżynierii jest przykładem sprawnego i dobrze zorganizowanego procesu decyzyjnego, którego finał można było z dumą podziwiać zaledwie po 44 miesiącach realizacji. Stał się także egzemplifikacją doskonałej współpracy w ramach międzynarodowego konsorcjum przygotowującego projekt i pracującego przy budowie, dowodząc, że można zrobić wiele byle razem. W kontekście wystawy Expo 98, kiedy powstawał most, nieodparcie narzuca się porównanie do sytuacji naszego kraju przed Euro Wiele się mówi o narastających i niebezpiecznych opóźnieniach, braku kluczowych decyzji, trudnościach we współpracy poszczególnych podmiotów odpowiedzialnych za projekty. Wiele się mówi, a niestety niewiele się robi i to prawdopodobnie nasz największy problem. O poziomie współczesnej techniki oraz możliwościach firm budowlanych chyba nie trzeba dyskutować, ten pierwszy jest bowiem wysoki, a możliwości są wielkie. Świadczy o tym działanie takich firm, jak Mota-Engil, przy budowie mostu Vasco da Gama wchodząca w skład konsorcjum Novaponte, działająca w wielu obszarach branży budowlanej, również na polskim rynku. Mota Engil Polska SA, specjalizująca się w wykonawstwie robót publicznych związanych z budową i modernizacją autostrad, dróg, ulic i obiektów mostowych, ma już w swoich dokonaniach takie przedsięwzięcia, jak udział w realizacji wielu odcinków autostrady A-2 i A-4. Wyspecjalizowana i doświadczona kadra inżynierska, korzystanie z nowoczesnych technik i technologii, wsparcie ze strony najnowocześniejszego specjalistycznego sprzętu oraz wysoka jakość stosowanych materiałów sprawdzają się w trakcie każdej realizowanej przez Mota-Engil inwestycji, pozwalając na terminową realizację oraz bezpieczną i długą eksploatację wykonanych obiektów. Warto wykorzystać ten potencjał, zwłaszcza że w perspektywie najbliższych czterech lat czekają nas wielkie inwestycje w infrastrukturę naszego kraju. Mając za przykład imponujące osiągnięcie, jakim jest most Vasco da Gamy, można się zainspirować! WE WOULD LIKE TO EXPRESS OUR DEEP GRATITUDE TO THOSE PERSONS WHO PROVIDED US WITH MATERIALS THAT CONTRIBUTED TO THE CREATION OF THIS ARTICLE, ESPECIALLY TO: CARLOS MOTA SANTOS, SANTOS PATO, TERESA OLIVEIRA, ELISABETH SOUSA 14 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

15

16 Wywiad branżowy Zwiększamy udział w branży drogowej Z Konradem Jaskółą, prezesem zarządu Polimeksu-Mostostalu SA rozmawia Anna Biedrzycka Polimex-Mostostal SA jest jednym z liderów polskiego rynku inżynieryjno-budowlanego o ponad 60- letniej tradycji. W 2004 r. nastąpiła fuzja firm: Polimex-Cekop SA i Mostostal Siedlce SA. Przedmiotem działalności grupy jest świadczenie usług budowlanomontażowych dla sektorów: naftowego i gazowego, chemicznego i petrochemicznego, ochrony środowiska, energetyki, budownictwa przemysłowego, drogowego, kolejowego i ogólnego. Spółka jest wiodącym producentem i eksporterem wyrobów stalowych i krat pomostowych oraz świadczy usługi w zakresie zabezpieczeń antykorozyjnych metodą cynkowania ogniowego. Spółki grupy zajmują się produkcją urządzeń energetycznych, pieców technologicznych, grupa prowadzi również działalność deweloperską. Polimex- Mostostal SA jest notowany na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (indeks WIG 20). Obwodnica Skoczowa, wykonawca Polimex-Mostostal SA Polimex-Mostostal SA swą pozycję jednego z liderów rynku inżynieryjnobudowlanego w Polsce zbudował przede wszystkim jako wykonawca dużych projektów w segmencie naftowym i gazowym, chemicznym, ochrony środowiska i energetyki. Ostatnio stał się bardziej aktywny również w sektorze drogownictwa. Jakie najważniejsze przedsięwzięcia drogowe realizuje obecnie, jakie ma w najbliższych planach? Najważniejszym realizowanym obecnie kontraktem jest budowa autostrady A-4, odcinek węzeł Wielicka węzeł Szarów, o wartości 688 mln zł netto. Pozostałe budowy to: drogi dojazdowe (krajowe) do drugiej przeprawy mostowej w Płocku (60 mln zł brutto) oraz obwodnica Gostynina w ciągu drogi krajowej nr 60 (120 mln zł). W ramach projektu Łódzki Tramwaj Regionalny Zgierz Łódź Pabianice, zadanie 1, etap 1 Łódź wykonujemy roboty torowo-sieciowe oraz w zakresie zasilania (25 mln zł). Niebawem powinniśmy podpisać umowę na budowę Trasy Nowohuckiej w Krakowie o docelowych parametrach drogi ekspresowej na odcinku od węzła Bieżanów do węzła Christo Botewa. Ofertę o wartości 199 mln zł brutto złożyliśmy w konsorcjum z firmą Doprastav z Bratysławy. Aktualnie bierzemy udział w sześciu dużych przetargach drogowych dla planowanych odcinków m.in. w rejonie Śląska, Krakowa i Warszawy. Są to: odcinki autostrady A-1, węzeł Sośnica Pyrzowice przy A-1, obwodnice Lublińca, Siewierza i Bielska-Białej oraz most Północny w Warszawie. Od kilku lat plasujemy naszą działalność w segmencie drogowym i kolejowym. Polimex-Mostostal jest, obok PBG SA, jedyną dużą firmą inżynieryjno-budowlaną z polskim kapitałem, tj. nie posiadającą zagranicznego inwestora branżowego. Chcąc działać na rynku inwestycji autostradowych trzeba dysponować potężnym kapitałem, posiadać duże zdolności kredytowe. Czy do przetargów na inwestycje drogowe przystępują Państwo wyłącznie w ramach konsorcjów? Przeważnie składamy oferty w konsorcjum z innymi firmami i zazwyczaj jesteśmy liderem. Jest to spowodowane potrzebą zaangażowania znacznych środków finansowych oraz dużego potencjału wykonawczego w wielu branżach. W kwietniu 2007 r. w konsorcjum z hiszpańską firmą budowlaną Dragados SA rozpoczęli Państwo prace przy budowie prawie 20-kilometrowego odcinka autostrady A-4 pomiędzy Krakowem a Szarowem. Podkreślano wówczas, że jest to inauguracja inwestycji drogowych przygotowujących do organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012, gdyż odcinek Kraków Szarów jest pierwszym odcinkiem autostrady prowadzącej do granicy z Ukrainą. Budowa ma się zakończyć po dwóch latach, tymczasem obserwatorzy określają tempo prac mianem żółwiego. Na jakie przeszkody napotykają prace? Tempo prac jest zgodne z założonym harmonogramem. Prace prowadzone są na wszystkich odcinkach i przewidujemy, że zostaną ukończone w terminie kontraktowym. W polskich realiach należy brać pod uwagę to, że na postęp prac przy budowie autostrad wpływa bardzo długa procedura przetargowa (często ok. pół roku), szczególnie z powodu protestów i odwołań oferentów. Najbardziej jednak utrudnia pracę złe przygotowanie inwestycji brak kompletu pozwoleń i dostępności terenu oraz braki w dokumentacji projektowej. Trudności sprawiają również bardzo długie terminy płatności ze strony inwestorów, które zestawione z czasem potrzebnym na opracowanie dokumentów odbiorowych i ich ocenę przez nadzór, często przekraczają 100 dni. Czy w takim razie są Państwo zainteresowani udziałem w kontynuowaniu budowy A-4 na odcinku Szarów Tarnów? Uważam, że kontynuowanie budowy A-4 byłoby prostsze, gdyby pracujące na realizowanym odcinku zespoły mogły dalej prowadzić pracę i jednocześnie wykorzystywać zdobyte doświadczenie przy budowie odcinka węzeł Wielicka węzeł Szarów. Poza tym można by eksploatować część posiadanego w tym rejonie poten- 16 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

17 Wykonawca cjału technicznego, np. nowoczesną otaczarnię do produkcji masy bitumicznej na nawierzchnię, o wydajności 240 t/h, którą ustawiliśmy w rejonie aktualnie budowanego odcinka. Wraz z wnioskiem o wydanie decyzji lokalizacyjnej GDDKiA zwróciła się o nadanie spodziewanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzyskanie pozwolenia budowlanego jest spodziewane pod koniec tego roku i wówczas zostanie ogłoszony przetarg na roboty. Aby zdążyć na Euro 2012, prace muszą ruszyć już w 1. półroczu 2009 r. Czy te plany są realistyczne? Wiele zależy od czasu trwania postępowania przetargowego, na co pozwala obecne Prawo zamówień publicznych. Wskazane byłoby, aby roboty mogły być rozpoczęte przez wykonawcę już w 2. kwar - tale 2009 r. Zakład budownictwa drogowego i kolejowego Polimexu-Mostostalu był wykonawcą odcinka Drogowej Trasy Średnicowej w centrum Katowic wraz z przebudową ronda im. Gen. Ziętka i budową nad rondem nowoczesnej kopuły. Inwestycja ta zyskała duże uznanie, m.in. zdobyła tytuł Budowy Roku Jakie elementy tej budowy charakteryzowały się szczególnym stopniem trudności? Największym wyzywaniem okazał się montaż konstrukcji stalowej kopuły oraz utrzymanie ciągłości ruchu samochodowego i komunikacji tramwajowej na jednym z głównych skrzyżowań aglomeracji miejskiej Katowic, tj. w okolicach hali Spodka. Prace przy realizacji kopuły postępowały bardzo profesjonalnie. Kadra kierownicza i grupy montażowe przeprowadziły go niezwykle sprawnie. Zastosowano niecodzienne rozwiązania logistyczne, by nie przerywać ruchu pieszego ani kołowego na głównym węźle komunikacyjnym aglomeracji śląskiej. Planujemy udział w kolejnych przetargach na realizację pozostałych odcinków DTŚ. Polimex-Mostostal zwyciężył w przetargu na budowę stadionu piłkarskiego przy ul. Łazienkowskiej w Warszawie. Czy ten projekt może być swego rodzaju przepustką, niezbędną referencją, do podjęcia starań o wykonawstwo dużych inwestycji stadionowych planowanych w ramach Euro 2012, zwłaszcza Stadionu Narodowego? W przypadku stadionu Legii nasza oferta, złożona w konsorcjum z Baugesellschaft Walter Hellmich GmbH z Niemiec, została uznana za najkorzystniejszą ze względu na cenę (374 mln zł netto). Stadion będzie liczył miejsc i będzie można na nim rozgrywać mecze pucharu UEFA czy Ligi Mistrzów. Mamy nadzieję, że uda nam się także zwyciężyć w przetargu na generalnego wykonawcę stadionu Baltic Arena w Gdańsku lub być może innych stadionów. Również te projekty byłyby realizowane w konsorcjum. Rentowność uzyskiwana w budownictwie drogowym jest niższa niż w sektorze energetycznym i budownictwie przemysłowym. Czy większe niż dotąd zaangażowanie Polimeksu-Mostostalu w sektor drogownictwa należy tłumaczyć zastojem inwestycyjnym w przemyśle? A może nie będąc firmą stricte drogową, ale o szerokim spektrum specjalności, wybierają Państwo w danym momencie najbardziej rentowne projekty w poszczególnych segmentach budownictwa? Szeroki zakres świadczonych usług, jak realizacje w przemyśle naftowym, chemicznym, w sektorze ochrony środowiska, energetycznym, budownictwa ogólnego, produkcji i sektorze developerskim, drogowym i kolejowym, czynią spółkę bardzo stabilną. Natomiast realizacje inwestycji drogowych i kolejowych w porównaniu z innymi cechują się niższą rentownością, są to jednak kontrakty o dużej wartości. To właśnie projekty infrastrukturalne napędzają koniunkturę w gospodarce, choć i tak jest ich za mało. Polimex-Mostostal, jako jedna z nielicznych na polskim rynku firm, jest w stanie świadczyć pełny zakres usług budowlanych, montażowych i serwisowych oraz realizować we własnym zakresie wszystkie fazy nawet najbardziej wymagających projektów inwestycyjnych. Krótko mówiąc, nasza grupa posiada umiejętność realizacji dużych zadań inwestycyjnych na potrzeby różnych branż przemysłu. Najbardziej dochodowa jest produkcja wyrobów stalowych, dlatego ją zwiększamy. Rozwija się też nasze wykonawstwo w branży energetycznej. W budownictwie preferujemy przemysł oraz budownictwo kubaturowe galerie, hale, supermarkety, centra logistyczne. Realizujemy m.in. w Warszawie budynek Głównego Inspektoratu Sanitarnego, Centrum Chopinowskie, Centrum Biblioteczno-Informacyjne Uniwersytetu Medycznego, a ponadto budynki węzła ekspedycyjnorozdzielczego Poczty Polskiej w Lublinie, Po dwóch kwartałach 2008 r. Polimex-Mostostal SA zanotował 57,7 mln zł zysku netto, 114,2 mln zł zysku operacyjnego i 2,03 mld zł przychodów. Przewidywane przychody w 2. półroczu 2008 r. powinny być jeszcze wyższe. Wzrost tegorocznej sprzedaży szacuje się na 20 30% w stosunku do wyniku ubiegłorocznego. Spodziewana rentowność grupy netto na koniec tego roku wyniesie 3%, a w latach następnych 4 5%. jak również galerię handlową w Nowym Sączu. Aktualny portfel zamówień spółki opiewa niemal na 6 mld zł. Zapowiedział Pan, że w latach Polimex-Mostostal przeznaczy ok. 400 mln zł na inwestycje w grupie. W 2008 r. na ten cel wyasygnuje 314 mln zł, w tym 131 mln zł zostanie zainwestowanych w spółce Polimex. Jakie to będą inwestycje? Zdecydowaliśmy podwoić nasze zdolności produkcyjne w zakresie konstrukcji stalowych, krat podestowych i cynkowania, przeznaczając na ten cel ok. 250 mln zł. Podwajamy zdolności produkcyjne w Siedlcach, zwiększamy wydajność cynkowania i produkcji krat pomostowych w Częstochowie oraz budujemy ocynkownię w Żytomierzu na Ukrainie, a także intensyfikujemy produkcję w Czerwonogradzie. Rozbudowywana jest zdolność wytwórcza kotłów w Fabryce Kotłów Sefako w Sędziszowie, która już teraz należy do największych producentów kotłów energetycznych w Polsce. Popyt na ten asortyment będzie rósł, gdyż polska energetyka musi się zmodernizować, chociażby po to, by sprostać wymogom ochrony środowiska. Konieczna jest budowa kotłów o lepszych parametrach, wyższej sprawności, bardziej elastycznych, jeśli chodzi o paliwo. Rozbudowujemy również wielobranżowe biuro projektów w Gliwicach, będzie ono zatrudniać docelowo od 500 do 700 osób, by wyeliminować tzw. wąskie gardło, jakim jest podaż na dokumentację techniczną budów. Dziękuję za rozmowę. Budowa autostrady A-4, odcinek Kraków Szarów, wykonawca Polimex-Mostostal SA Wrzesień Październik 2008 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 17

18 Świat NBI Obiekty sportowe, które stały się wizytówką miast ALPINE światowy specjalista w budowie stadionów Siegfried Suchanek Allianz Arena w Monachium rze. Allianz Arena stała się znakiem rozpoznawczym Monachium. Mimo ogromnej pojemności, wynoszącej 69 tys. widzów, stadion robi z zewnątrz wrażenie lekkiego, wręcz zwiewnego, a wewnątrz stwarza przestrzeń doskonale podkreślającą dramaturgię sportowego widowiska. Firma ALPINE osiągnęła w ostatnich latach najwyższe międzynarodowe kompetencje w budowie obiektów sportowych. Doskonała estetyka obiektów, terminowe wykonawstwo i efektywność w zakresie kosztów budowy przekonują inwestorów na całym świecie. Allianz Arena z Monachium na cały świat Miasta mają swoje znaki rozpoznawcze, którymi zwykle są charakterystyczne budowle. Rzadko można znaleźć wśród nich budowle współczesne. Jeszcze rzadziej zdarza się, że jedno miasto chciałoby kopiować u siebie architektoniczny znak innego miasta. Jest jednak wyjątek: stadion Allianz Arena w Monachium. Jego niezwykła forma robi ogromne wrażenie, dlatego ten stadion stał się symbolem najnowocześniejszej architektury obiektów sportowych. Wybrana później do realizacji, wspólna propozycja firmy ALPI- NE Bau Deutschland AG i Biura Architektonicznego Herzog & de Meuron z Bazylei zachwyciła członków jury już podczas prezentacji różnych modeli, zgłoszonych jesienią 2002 r. Narodził się stadion o estetyce klasy super i z niczym nieporównywalnej infrastruktu- Prawdziwe dzieło sztuki w dziedzinie inżynierii i logistyki Budowa tego cudu techniki inżynierskiej trwała tylko 2,5 roku i została zakończona w terminie, w kwietniu 2005 r. Wielka powłoka membranowa o powierzchni 70 tys. m 2 uchodzi za największą na świecie i składa się z 2760 poduszek powietrznych. Jarzeniówki w liczbie 25 tys., umieszczone w poduszkach powietrznych, umożliwiają imponujące podświetlanie fasady zewnętrznej w trzech różnych kolorach, które już z daleka sygnalizują kibicom, czyj mecz jest właśnie rozgrywany na stadionie: kolor biały oznacza drużynę narodową, czerwony to FC Bayern, a niebieski TSV Konstrukcja wewnętrzna zbudowana została głównie z żelbetu. Zastosowanie 24 dźwigów przy budowie tego stadionu było wielkim osiągnięciem logistycznym. Całość budowy podzielono na części, w sposób umożliwiający optymalne wykorzystanie dźwigów. Prefabrykowane elementy trybun o ciężarze do 13 t musiały być przenoszone nawet na najwyższych rzędach. Konstrukcję nośną dachu, pokrytą poduszkami membrany i stanowiącą całość z okalającą stadion fasadą, tworzy 96 głównych dźwigarów wspornikowych i konstrukcja szprosowa. Znajdujący się obok parking z 9,8 tys. miejsc postojowych jest największym parkingiem w Europie. Cel wycieczek Na stadion Allianz Arena przybywają dzisiaj tysiące ludzi, także wtedy, kiedy nie odbywają się tam mecze. Wśród nich jest wielu włodarzy miast z całego świata, którzy chcą zobaczyć ten monachijski znak rozpoznawczy i zastanowić się, czy nie dałoby się go skopiować we własnym mieście. Pomysł zapożyczono np. na tegoroczną olimpiadę w Pekinie. Ten całkowicie przejrzysty stadion piłkarski doceniają także sponsorzy i VIP-y. W eleganckich lożach można zasiadać nie tylko podczas rozgrywek piłkarskich, doskonale nadają się także jako miejsce spotkań z klientami. 18 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

19 reflektor dźwięku. Wszystkie stadiony to przestrzenie o dużym zagęszczeniu, tworzące doskonałe warunki dla niezapomnianych przeżyć sportowych. Stadion Wals-Siezenheim w Salzburgu Stadion Wals-Siezenheim został ukończony w swojej pierwotnej formie w 2003 r. Na Euro 2008 jego pojemność została powiększona z 17 tys. do 30 tys. widzów. Najważniejszą i najbardziej imponującą częścią rozbudowy było podniesienie dachu. Istniejący dach był podnoszony przy zachowaniu normalnych funkcji stadionu, co stanowiło niemałe wyzwanie technologiczne. Dach o powierzchni 17 tys. m 2 i ciężarze ponad 1,9 t podniesiono w ciągu zaledwie dwóch dni o 10,5 m. Dwanaście dużych wsporników podnoszących i 56 mniejszych dźwigów pociągowych uchwyciło dach za dolną konstrukcję pomocniczą i pociągnęło do wymaganej pozycji końcowej. Nowa kondygnacja górna była budowana odcinkami. Po ukończeniu każdego segmentu powstawała nowa para podpór podniesionego i pierwotnie jedynie prowizorycznie podwieszonego dachu. Dwa miesiące po podniesieniu dach został opuszczony o kilka centymetrów i ostatecznie zamontowany na nowej konstrukcji stalowej. Aby sprostać temperamentom fanów futbolu, konstrukcja stalowa została wykonana wyjątkowo masywnie. Zewnętrzne wieże klatek schodowych oraz kondygnacje wychodzące na zewnątrz zostały na Euro 2008 wyłożone odpowiednią tkaniną. Stadion, wzbogacony o spadziste konstrukcje stalowe, zdecydowanie zyskał na atmosferze i formie architektonicznej. Istotną cechą tego obiektu jest kontrast między masywnym korpusem trybun i leżącą niżej powierzchnią boiska a lekkim dachem. Aby wpasować tę dużą budowlę w jej otoczenie obiekt znajduje się na wolnej płaskiej przestrzeni, w pobliżu barokowego zamku Kießheim obniżono stadion do poziomu lustra wody gruntowej i otoczono nasypem. Fasadę stadionu zbudowano z nieobrobionego drewna modrzewiowego. Euro 2008 sukces z pomocą firmy ALPINE Kompetencje koncernu ALPINE w zakresie budowy stadionów przekonały Austriaków. Przetargi na trzy stadiony, na których miały być rozgrywane mecze Euro 2008 w Salzburgu, Klagenfurcie i Innsbrucku wygrała firma ALPINE w konsorcjum z firmą PORR. Na tych trzech stadionach stworzono specjalny rodzaj architektury, umożliwiający dobrą widoczność i akustykę oraz bezpieczne poruszanie się dużej liczby ludzi. Centralnymi elementami były przy tym: zagęszczenie, spadziste górne kondygnacje, koncentracja na boisko i hermetyzacja powłoki, tworząca przestrzeń akustyczną. Wszystkie trzy stadiony mają ten sam podział kondygnacja dolna w konstrukcji betonowej z betonu układanego na miejscu oraz betonu towarowego dla wersji bazowej, na której posadowiono rozbudowaną kondygnację górną. Z wyjątkiem stadionu w Innsbrucku, między kondygnacjami zbudowano też płaszczyznę rozdzielającą, z której są dostępne trybuny. Kondygnację górną zbudowano jako konstrukcję stalową nadającą się do demontażu. Ogromne powierzchnie dachowe i fasadowe z blachy i materiałów translucentnych chronią przed złą pogodą, stanowiąc jednocześnie Stadion Tivoli w Innsbrucku Stadion Tivoli w Innsbrucku ma już prawie stuletnią historię. W ramach przygotowań do Euro 2008 stadion ten został rozbudowany z 17,4 tys. do 31,6 tys. miejsc siedzących, przy czym rozbudowa odbywała się przy niezakłóconym funkcjonowaniu obiektu. Z pierwotnej konstrukcji stalowej zdjęto zadaszenie. Jego miejsce zajęła trójstronna kondygnacja górna, która oparła się częściowo na istniejącej konstrukcji stalowej. Z uwagi na uwarunkowania budowlane, obiekt został podniesiony tylko z trzech stron, dzięki czemu zachowano panoramiczny widok na wysoki masyw górski. Dach podniesiono o 30 m. Ta czasowa rozbudowa jest zdeterminowana uwzględnieniem konieczności demontażu i powrotu do stanu pierwotnego. Wszystkie stalowe elementy konstrukcji składają się z rozbieralnych modułów. Zamiast spawania stosowano połączenia śrubowe. Z uwagi na wyjątkowo krótki czas produkcji i montażu, jakim dysponowano przy rozbudowie stadionu, podjęto decyzję o zastosowaniu dźwigarów z belek falistych, które ze względu na ich statyczną konstrukcję sprawdzają się także przy niewielkim tonażu. Dźwigary te wykonano w pełni automatycznie. Stadion Wals-Siezenheim w Salzburgu Wrzesień Październik 2008 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 19

20 Stadion Tivoli w Innsbrucku Stadion Wörthersee w Klagenfurcie Stadion w Dubaju Stadion Wörthersee w Klagenfurcie Stadion Wörthersee w Klagenfurcie to najnowocześniejszy stadion w Austrii. Budowla zwraca uwagę charakterystycznymi elementami architektonicznymi, które optymalnie integrują się z idyllicznym krajobrazem. Konstrukcja dachu w formie sierpowatych dźwigarów kratowych ze stali wraz z dolną konstrukcją z dźwigarów drugorzędnych tworzą strukturę nośną pokrycia dachu stadionu. Konstrukcja ta dla stadionu bazowego została obniżona do poziomu parteru. Pokrycie dachu zaadaptowano odpowiednio do jego zmniejszonej powierzchni. Również w Klagenfurcie zachodnia strona trybun pozostała niższa, aby zostawić widok na góry Karawanke. Innowacją jest transparentna część trybuny dla VIP-ów w dolnej części budynku zachodniego. Podwyższenie trybuny wschodniej dynamizuje elegancką formę muszli i nadaje obiektowi charakterystyczny kształt zewnętrzny. Konstrukcję stadionu można dopasować do liczby widzów. Na Euro 2008 stadion został wyposażony w 32 tys. miejsc siedzących. Biegnąca dookoła płaszczyzna rozdzielająca stanowi konstrukcyjne połączenie góry z dołem. Z uwagi na specyficzne warunki gruntowe, konstrukcja nośna i konstrukcja schodów kondygnacji dolnej zostały wykonane z żelbetu. Pod kątem późniejszego demontażu do 12,5 tys. miejsc siedzących, trzeba było odpowiednio przystosować nie tylko konstrukcję, ale także podział pomieszczeń. Dobrze pomyślana jest koncepcja kiosków i toalet, które umieszczono na płaszczyźnie rozdzielającej. Poszczególne elementy konstrukcji to modułowo ustawione boksy, które można bez problemu przesuwać przy pomocy wózków widłowych i żurawi samochodowych. Dzięki temu łatwo jest zmieniać ich miejsce w obrębie stadionu lub całkowicie usuwać. W dostosowaniu do trybun stalową konstrukcję dachu skonstruowano w taki sposób, aby można ją było modułowo demontować i montować ponownie. Jest to możliwe dzięki wyłącznemu zastosowaniu połączeń śrubowych. Dubaj stadion z najwyższej półki Kompetencje firmy ALPINE w zakresie budowy stadionów znajdują uznanie nie tylko w Europie, lecz również poza starym kontynentem. Przykładem może być stadion krykieta w Dubaju, który zostanie ukończony jeszcze w 2008 r. Obiekt ten, przeznaczony dla 30 tys. widzów, jest częścią jednego z największych światowych centrów sportu Dubai Sports City i z całą pewnością stanie się wzorcowym modelem stadionu krykieta na całym świecie. Arena do krykieta w Dubaju odpowiada najwyższym wymaganiom graczy, organizatorów turniejów, widzów i mediów. Zarówno pod względem technicznym, jak i estetycznym stadion ten stanie się znakiem rozpoznawczym miasta i całego centrum sportu Dubai Sports City. Konstrukcja nośna dachu jest konstrukcją krzyżowo-łukową. Dźwigary kratowe ze stali pokryte są membraną wykonaną z PTFE. Konstrukcja dachu okrywa wszystkie miejsca siedzące, stanowiąc ochronę przed słońcem i wiatrem. Oprócz stadionu krykieta mają powstać, umieszczone w półkolu obok siebie, stadion hokejowy (10 tys. miejsc) oraz wielofunkcyjny stadion piłki nożnej, rugby, futbolu amerykańskiego i lekkoatletyki (60 tys. miejsc). Poszczególne stadiony będą połączone dwukondygnacyjną aleją handlową. ALPINE partner kompetentny i niezawodny ALPINE Bau Deutschland AG została utworzona w 1989 r. w Monachium jako spółka-córka austriackiej ALPINE Bau GmbH. Dziesięć oddziałów spółki oraz ponad 750 pracowników w Niemczech, Polsce i Zjednoczonych Emiratach Arabskich gwarantują zachowanie przez ALPINE Bau Deutschland AG wysokiego poziomu jakościowego przy realizacji inwestycji budowlanych w kraju i za granicą. Firma działa w różnych dziedzinach oprócz budowy stadionów wykonuje obiekty budownictwa naziemnego, jak np. Allee Hotel we Frakfurcie czy wykonanie pod klucz ambasady kanadyjskiej w Berlinie, oraz inwestycje w zakresie budownictwa podziemnego, górniczego, przemysłowego, wodnego, a także budowy elektrowni i obiektów mostowych. ALPINE Bau GmbH jest jednym z wiodących koncernów budowlanych Austrii. Firma zrealizowała w 2007 r. roboty budowlane o wartości 2,6 mld euro, zatrudnia 13,6 tys. pracowników i posiada 30 przedsiębiorstw zależnych w różnych krajach. Krajowa i międzynarodowa działalność ALPINE obejmuje całe spektrum robót budowlanych: budownictwo naziemne, budowa dróg i mostów, budowlane roboty górnicze, specjalistyczne budownictwo podziemne oraz finansowanie inwestycji i konsulting. Koncern ALPINE jest aktywny i odnosi sukcesy w realizacji dużych krajowych i międzynarodowych inwestycji w zakresie infrastruktury, wykonywanych na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego. W 2006 r. większościowy pakiet udziałów w ALPINE objęła hiszpańska spółka giełdowa Grupa FCC (Fomento de Construcciones Y Contratas SA). 20 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wrzesień Październik 2008

Most Vasco da Gamy dziedzictwo dla przyszłości

Most Vasco da Gamy dziedzictwo dla przyszłości Najdłuższa przeprawa mostowa południowej Europy NBI B Świat Most Vasco da Gamy dziedzictwo dla przyszłości Bernarda Ambroża-Urbanek W 2008 r. mija 10 lat, odkąd oddano do użytku najdłuższą przeprawę mostową

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r.

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r. PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD Warszawa, wrzesień 2015r. MIRBUD S.A. działa przede wszystkim jako generalny wykonawca. Spółka jest notowana od 2008r. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce "

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008 Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce " budownictwie drogowym w Polsce Autostrada A-2A Pierwsze trzy koncesje

Bardziej szczegółowo

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi.

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. Zapewniamy: Najwyższy standard produktów potwierdzony certyfikatami, spełniający najwyższe normy Szeroki wybór asfaltów

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana ustawa jest aktem normatywnym, który ma stworzyć warunki umożliwiające organizację finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012 (UEFA Euro 2012).

Bardziej szczegółowo

AUTOSTRADA A2 ŚWIECKO NOWY TOMYŚL (105,9 km) Sejmik Województwa Lubuskiego, 7 lutego 2012, Andrzej Patalas

AUTOSTRADA A2 ŚWIECKO NOWY TOMYŚL (105,9 km) Sejmik Województwa Lubuskiego, 7 lutego 2012, Andrzej Patalas AUTOSTRADA A2 ŚWIECKO NOWY TOMYŚL (105,9 km) Sejmik Województwa Lubuskiego, 7 lutego 2012, Andrzej Patalas A2 Świecko Nowy Tomyśl (105,6 km) Struktura finansowa projektu A2 do Świecka Kredyt Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI P/07/067 KKT-41003-4/07 Marek Zająkała Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Bardziej szczegółowo

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Trasa Augustów-Suwałki a Via Baltica Trasa Augustów-Suwałki to część planowanej transeuropejskiej trasy tranzytowej Via Baltica. Będzie to najkrótsza droga

Bardziej szczegółowo

wraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej potwierdzenie wystąpienia o decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

wraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej potwierdzenie wystąpienia o decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej W związku z ogłoszonym w dniu 01.12.2010 r. naborem projektów do działania IV.1 PO RPW bardzo proszę o interpretację poniżej opisanej sytuacji: Zgodnie z dokumentem Procedura naboru projektów do Listy

Bardziej szczegółowo

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami Raport fot. Scanrail - fotolia.com Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami UEFA EURO 2012 mgr inż. Maciej Kaczorek, Biuro Strategii, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Bardziej szczegółowo

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014 POLSKA Budujemy lepsze miasta marzec 2014 Grupa Lafarge wyniki 2013 Światowy lider oferujący rozwiązania budowlane na bazie cementu, kruszyw i betonu Innowacyjne rozwiązania do rozwoju urbanizacji, by

Bardziej szczegółowo

AUTOSTRADA A1. Autostrada A1

AUTOSTRADA A1. Autostrada A1 AUTOSTRADA A1 Autostrada A1 A1 zwana Autostradą Bursztynową biegnie w ciągu drogi międzynarodowej E75, leżącej w VI transeuropejskim korytarzu transportowym. Przebiega przez cztery województwa: pomorskie,

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R.

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. Skuteczne zarządzanie Thomas Lehmann Prezes Zarządu Dyrektor Zarządzający Libet S.A. Udział w rynku Ireneusz Gronostaj Członek Zarządu Dyrektor Finansowy Libet S.A.

Bardziej szczegółowo

euro na EURO Podpisanie Umów o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA i ŚRODOWISKO Warszawa, r Finansowanie projektów infrastrukturalnych w ramach PO IiŚ (mln

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław u Autostrada A4 Krzywa-Wrocław Projekt ten, współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszania różnic społecznych i gospodarczych pomiędzy obywatelami Unii. Informacje podstawowe Całkowity

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD. 10 kwietnia 2014 r.

Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD. 10 kwietnia 2014 r. Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD 10 kwietnia 2014 r. PLAN PREZENTACJI: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O GRUPIE MIRBUD 2. WYNIKI FINANSOWE GRUPY MIRBUD 3. PERSPEKTYWY GRUPY KAPITAŁOWEJ 4. WYBRANE REALIZOWANE

Bardziej szczegółowo

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie 18 kwietnia 2011 r. Oddział Warszawski ZMRP zorganizował kolejną wycieczkę techniczną na budowę mostu Północnego. Powód był jeden: podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Rozwój i działania podejmowane w zakresie infrastruktury drogowej w ostatniej dekadzie z wyszczególnieniem województwa podkarpackiego

Rozwój i działania podejmowane w zakresie infrastruktury drogowej w ostatniej dekadzie z wyszczególnieniem województwa podkarpackiego Rozwój i działania podejmowane w zakresie infrastruktury drogowej w ostatniej dekadzie z wyszczególnieniem województwa podkarpackiego Rafał Nowak Kierujący Departamentem Dróg i Autostrad, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Stan zaawansowania prac nad budową autostrady A1 i perspektywy zakończenia całego polskiego odcinka

Stan zaawansowania prac nad budową autostrady A1 i perspektywy zakończenia całego polskiego odcinka Stan zaawansowania prac nad budową autostrady A1 i perspektywy zakończenia całego polskiego odcinka Autostrada A1 w Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T Sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce Sieć dróg

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne OPRACOWYWANIE KONCEPCJI PROGRAMOWEJ DLA PRZEDSIĘWZIĘCIA PN: BUDOWA WSCHODNIEJ OBWODNICY BEŁCHATOWA w ramach zadania pn.: Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr 484 na odcinku Bełchatów Kamieńsk wraz z budową

Bardziej szczegółowo

Transport w słuŝbie Euro 2012.

Transport w słuŝbie Euro 2012. Transport w słuŝbie Euro 2012. A co potem? Adrian Furgalski Zespół Doradców Gospodarczych TOR 25 listopada 2011 r. Kibice i turyści przyjadą do Polski na Euro, przede wszystkim wykorzystując transport

Bardziej szczegółowo

MPZ 48 Fundament w systemie RASTO MPZ 48 filary w systemie MANTO

MPZ 48 Fundament w systemie RASTO MPZ 48 filary w systemie MANTO Radymno - Korczowa Firma Harsco Infrastructure Polska Sp. z o.o. dostarcza deskowania i rusztowania niezbędne do budowy odcinka Autostrady A4 o długości 22,6 km z Radymna do miejscowości Korczowa (granica

Bardziej szczegółowo

GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1

GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1 GENERALNA DYREKCJA DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD ODDZIAŁ W KATOWICACH 1 Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Przebudowa węzła stan Krajowych projektowany i Autostrad w Katowicach administruje na terenie woj.

Bardziej szczegółowo

O FIRMIE KERD. Świadczymy usługi generalnego wykonawstwa,

O FIRMIE KERD. Świadczymy usługi generalnego wykonawstwa, PREZENTACJA FIRMY O FIRMIE KERD Firma KERD Sp. z o.o. od początku swojej działalności w 2011 roku rozwija się i odnosi sukcesy na rynku budowlanym na terenie całej Polski. Naszą nadrzędną strategią jest

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA. EMAT HRC Elżbieta Matysiak. ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn. www.emat.com.pl info@emat.com.pl. agencja zatrudnienia

OFERTA SZKOLENIOWA. EMAT HRC Elżbieta Matysiak. ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn. www.emat.com.pl info@emat.com.pl. agencja zatrudnienia OFERTA SZKOLENIOWA EMAT HRC Elżbieta Matysiak ul. Dąbrowskiego 1 64-200 Wolsztyn www.emat.com.pl info@emat.com.pl agencja zatrudnienia badania psychologiczne projekty unijne Szanowni Państwo! Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r Droga Regionalna Racibórz - Pszczyna Stan przygotowań do realizacji inwestycji Rybnik, 16 listopada 2015 r Dlaczego niemożliwe stało się możliwe? do listopada 2014 dziś Budowa drogi nie jest możliwa z

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 marca 2011 r. NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie. Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Warszawa, 30 marca 2011 r. NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie. Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie Warszawa, 30 marca 2011 r. P/10/114 LWA-4100-08-03/2011 Tekst jednolity Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie Drogi Ekspresowej S3 do realizacji

Przygotowanie Drogi Ekspresowej S3 do realizacji 04.12.2007 Przygotowanie Drogi Ekspresowej S3 do realizacji Lubawka () ok.376,2 km Plan Prezentacji I. Plan sytuacyjny II. Procedury związane z budową dróg ekspresowych III. Opis postępu prac związanych

Bardziej szczegółowo

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r.

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. FREE ARTICLE Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce, I połowa 2011 Prognozy rozwoju na lata 2011-2013 Maj 2011 Bartłomiej Sosna, Starszy analityk rynku budowlanego

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. z dnia... 2011 r. w sprawie przygotowania przedsięwzięcia pn. Stworzenie połączenia DTŚ z Dąbrową Górniczą etap I połączenie

POROZUMIENIE. z dnia... 2011 r. w sprawie przygotowania przedsięwzięcia pn. Stworzenie połączenia DTŚ z Dąbrową Górniczą etap I połączenie POROZUMIENIE z dnia... 2011 r. w sprawie przygotowania przedsięwzięcia pn. Stworzenie połączenia DTŚ z Dąbrową Górniczą etap I połączenie DTŚ w Katowicach z Obrzeżną Zachodnią w Mysłowicach wraz z przebudową

Bardziej szczegółowo

CEE Market Forum Dni otwarte rynku giełdowego STALEXPORT S.A.

CEE Market Forum Dni otwarte rynku giełdowego STALEXPORT S.A. CEE Market Forum Dni otwarte rynku giełdowego STALEXPORT S.A. GPW Warszawa, 18 stycznia 2007 r. I - 1 Spis treści Wstęp trochę historii Pozyskanie inwestora strategicznego Sprzedaż części stalowej Rozwój

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie roku w Grupie Kapitałowej Stalexport Autostrady

Podsumowanie roku w Grupie Kapitałowej Stalexport Autostrady Podsumowanie roku w Grupie Kapitałowej Stalexport Autostrady Emil Wąsacz Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny Mariusz Serwa Wiceprezes Zarządu, Dyrektor Finansowy Warszawa, 11 marca 2015 r. Wszelkie informacje

Bardziej szczegółowo

"Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73.

Budowa południowej obwodnicy Morawicy w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 766 do skrzyżowania z projektowaną obwodnicą DK73. 1 SPIS TREŚCI 1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA... 2 2. LOKALIZACJA INWESTYCJI... 2 3. ZAKRES INWESTYCJI... 2 4. CEL INWESTYCJI... 2 5. WARIANTY INWESTYCYJNE... 3 5.1 WARIANT 1 (czerwony)...5 5.2 WARIANT 2 (żółty)...7

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na interpelację Pana posła Edwarda Siarki, przesłaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r.

Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na interpelację Pana posła Edwarda Siarki, przesłaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r. Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na interpelację Pana posła Edwarda Siarki, przesłaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r., znak SPS- 023-3869/12, w sprawie budowy drogi ekspresowej S7 Kraków Zakopane

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY 2009. 17 grudnia 2009 r.

RAPORT ROCZNY 2009. 17 grudnia 2009 r. 17 grudnia 2009 r. Sytuacja wyjściowa Cele załoŝone na początku 2009 roku: liberalizacja wymagań przetargowych zwiększenie potencjału wykonawczego przyspieszenie procesu przygotowania inwestycji maksymalizacja

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Budowana infrastruktura ITS na drogach krajowych oczekiwane korzyści ekonomiczne

Budowana infrastruktura ITS na drogach krajowych oczekiwane korzyści ekonomiczne Budowana infrastruktura ITS na drogach krajowych oczekiwane korzyści ekonomiczne Leszek Sekulski Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad 1 Zadania zrealizowane GDDKiA na sieci dróg krajowych zaimplementowała:

Bardziej szczegółowo

Przebieg autostrad i dróg ekspresowych w Polsce: czy potrzebne są zmiany?

Przebieg autostrad i dróg ekspresowych w Polsce: czy potrzebne są zmiany? Przebieg autostrad i dróg ekspresowych w Polsce: czy potrzebne są zmiany? Prof. Wojciech Suchorzewski POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII LĄDOWEJ INSTYTUT DRÓG I MOSTÓW Wschodnie Forum Drogowe "Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach

Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach Zastosowanie modelu partnerstwa publiczno-prywatnego w kolejowych projektach infrastrukturalnych w wybranych krajach UE Robert Frey, Magdalena Cholewa Łódź, 30-03-2011 Plan prezentacji 1. Wyzwania w obszarze

Bardziej szczegółowo

MARR Business Park. Nowe inwestycje. www.marr.pl

MARR Business Park. Nowe inwestycje. www.marr.pl MARR Business Park Nowe inwestycje www.marr.pl MARR Business Park Nowoczesna przestrzeń dla firm: MARR Business Park to blisko 50 hektarów nieruchomości na terenie Krakowa udostępnionych przedsiębiorcom

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan prac w zakresie budowy sieci Kolei Dużych Prędkości w Polsce

Aktualny stan prac w zakresie budowy sieci Kolei Dużych Prędkości w Polsce Aktualny stan prac w zakresie budowy sieci Kolei Dużych Prędkości w Polsce Zbigniew Ciemny Dyrektor PKP PLK S.A. Centrum Kolei Dużych Prędkości Warszawa 15.06.2011 r. 2008 Uchwała Rady Ministrów 276/2008

Bardziej szczegółowo

kolejowej nr 358 na odcinku Zbąszynek Czerwieńsk wraz

kolejowej nr 358 na odcinku Zbąszynek Czerwieńsk wraz V Projekt RPLB.01.01.00-08-038/09 00 08 038/09 Modernizacja linii ii kolejowej nr 358 na odcinku Zbąszynek Czerwieńsk wraz budową łącznicy kolejowej Pomorsko Przylep etap I Projekt ten, współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja inwestycji

Lokalizacja inwestycji Lokalizacja inwestycji Przedmiotowa inwestycja będzie realizowana w województwie mazowieckim, powiecie garwolińskim na terenach gminy Garwolin, Górzno, Sobolew i Trojanów. Niniejszy zakres budowy jest

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU Położenie Nazwa lokalizacji Ul. Ceramiczna Ul. Szpitalna Miasto / Gmina Chełm Powierzchnia nieruchomości Powiat Województwo Maksymalna dostępna powierzchnia (w jednym kawałku)

Bardziej szczegółowo

Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa

Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa Z Modernizacja linii E 65 - Południe na odcinku Grodzisk Mazowiecki Kraków/Katowice Zwardoń/Zebrzydowice granica państwa Andrzej Góźdź Kierownik Kontraktu Kraków, 03 marca 2011 r. Uwarunkowania dla rozwoju

Bardziej szczegółowo

Fundusz Spójności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

Fundusz Spójności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Fundusz Spójności 2000-2006 1 Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Projekty realizowane w ramach FS Sektor Liczba projektów Suma kosztów kwalifikowanych w mln euro Środki FS w mln euro Udział środków FS %

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. ul. Woronicza J. P. 78 lok. 146 02-640 Warszawa

OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. ul. Woronicza J. P. 78 lok. 146 02-640 Warszawa OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. PPprojekt Sp. z o.o. to firma, która łączy w sobie młodość oraz doświadczenie uzyskane w trakcie wieloletniej praktyki, wsparte solidnym wykształceniem. Profil działalności

Bardziej szczegółowo

1. Definicje. 2. Procedury WWW.ZJAZDPROJEKT.PL

1. Definicje. 2. Procedury WWW.ZJAZDPROJEKT.PL 2. Zjazd z drogi publicznej INFORMACJE OGÓLE I DEFINICJE Poradnik Inwestora 1. Definicje... 1 2. Procedury... 1 3. Decyzja na lokalizację zjazdu... 2 4. Warunki jakie ma spełniać zjazd... 2 5. Warunki

Bardziej szczegółowo

Warszawa 09-09-2013. Rozprawa administracyjna - - Budowa drogi ekspresowej S8 na odcinku od km 11+600 do km 13+800

Warszawa 09-09-2013. Rozprawa administracyjna - - Budowa drogi ekspresowej S8 na odcinku od km 11+600 do km 13+800 Warszawa 09-09-2013 Rozprawa administracyjna - - Budowa drogi ekspresowej S8 na odcinku od km 11+600 do km 13+800 PLAN ORIENTACYJNY Omawiany odcinek S8 Styk ze stanem istniejącym Styk projektowany ZAKRES

Bardziej szczegółowo

Przebudowa Warszawskiego Węzła Drogowego a jego rola w krajowym i regionalnym systemie transportowym - wnioski dla obszaru metropolitalnego

Przebudowa Warszawskiego Węzła Drogowego a jego rola w krajowym i regionalnym systemie transportowym - wnioski dla obszaru metropolitalnego Przebudowa Warszawskiego Węzła Drogowego a jego rola w krajowym i regionalnym systemie transportowym - wnioski dla obszaru metropolitalnego dr Piotr Rosik prof. Tomasz Komornicki Sławomir Goliszek Plan

Bardziej szczegółowo

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 W zakresie polityki energetycznej Dania przykłada ogromną wagę do wspierania efektywności energetycznej na różnych etapach, począwszy od produkcji po konsumpcję,

Bardziej szczegółowo

Orły Polskiego Budownictwa- największa gala branży budowlanej już po finale

Orły Polskiego Budownictwa- największa gala branży budowlanej już po finale Orły Polskiego Budownictwa- największa gala branży budowlanej już po finale Organizatorzy przedsięwzięcia: Mazowieckie Zrzeszenie Handlu Przemysłu i Usług, Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług oraz Europa

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r.

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. Zarząd Spółki Presto S.A. z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury, 26 listopada 2010 r.

Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury, 26 listopada 2010 r. Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce Inwestycje infrastrukturalne do 2015 r. Nakłady na 2010-2013 Łącznie 25 648 504,6 tys. zł POIiŚ 17 760 065,0 tys. zł RPO 1 751 125,0 tys. zł Inne programy

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Projekt ubiega się o finansowanie przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie I półrocza 2015

Podsumowanie I półrocza 2015 Podsumowanie I półrocza 2015 W pierwszym półroczu 2015 roku tak jak w analogicznym okresie poprzedniego roku zanotowano wzrost popytu na beton towarowy. Poprawa sytuacji w branży budowlanej była spowodowana

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku

UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku w sprawie uchwalenia Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń i urządzeń kanalizacyjnych dla Gminy Pieszyce na lata

Bardziej szczegółowo

Program budowy linii dużych prędkości

Program budowy linii dużych prędkości Program budowy linii dużych prędkości zachodnia część województwa łódzkiego Jan Raczyński Dyrektor Centrum Kolei Dużych Prędkości PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warta, 12.11.2010 Program budowy linii

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SLD DS. MONITOROWANIA TURNIEJU MISTRZOSTW EUROPY W PIŁCE NOŻNEJ UEFA EURO 2012 WARSZAWA, 2 LIPCA 2012

ZESPÓŁ SLD DS. MONITOROWANIA TURNIEJU MISTRZOSTW EUROPY W PIŁCE NOŻNEJ UEFA EURO 2012 WARSZAWA, 2 LIPCA 2012 ZESPÓŁ SLD DS. MONITOROWANIA TURNIEJU MISTRZOSTW EUROPY W PIŁCE NOŻNEJ UEFA EURO 2012 WARSZAWA, 2 LIPCA 2012 CEL: MONITORING STANU PRZYGOTOWAŃ I REALIZACJI PROJEKTU EURO 2012 SKŁAD ZESPOŁU: TOMASZ GARBOWSKI

Bardziej szczegółowo

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

O inwestycji. 55O mieszkań. 6 5OO m² powierzchni. 640 miejsc postojowych. 14 297 m² pow. terenu. 8 684 m² pow. zabudowy

O inwestycji. 55O mieszkań. 6 5OO m² powierzchni. 640 miejsc postojowych. 14 297 m² pow. terenu. 8 684 m² pow. zabudowy KOMERCJA O inwestycji Cztery Wieże to nowoczesny kompleks mieszkalno usługowy, zlokalizowany przy ul. Chorzowskiej w Katowicach. Inwestycja składa się z czterech piętnastopiętrowych budynków mieszkalnych

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY. VISTAL GDYNIA S.A. PO TRZECH KWARTAŁACH 2014: DOBRE WYNIKI FINANSOWE i OBIECUJĄCE PERSPEKTYWY ROZWOJU SPÓŁKI

KOMUNIKAT PRASOWY. VISTAL GDYNIA S.A. PO TRZECH KWARTAŁACH 2014: DOBRE WYNIKI FINANSOWE i OBIECUJĄCE PERSPEKTYWY ROZWOJU SPÓŁKI KOMUNIKAT PRASOWY 17 listopada 2014 VISTAL GDYNIA S.A. PO TRZECH KWARTAŁACH 2014: DOBRE WYNIKI FINANSOWE i OBIECUJĄCE PERSPEKTYWY ROZWOJU SPÓŁKI Grupa Vistal, wiodący producent wielkogabarytowych, specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Profil Grupy Spółka dominująca

Profil Grupy Spółka dominująca Agenda Profil Grupy PÓŁNOC Nieruchomości S.A. Segmenty działalności Grupy Inwestowanie w nieruchomości Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami Sieć franczyzowa PÓŁNOC Nieruchomości Zarządzanie nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PRZYGOTOWYWANY DO UBIEGANIA SIĘ O ŚRODKI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT PRZYGOTOWYWANY DO UBIEGANIA SIĘ O ŚRODKI UNII EUROPEJSKIEJ PROJEKT PRZYGOTOWYWANY DO UBIEGANIA SIĘ O ŚRODKI UNII EUROPEJSKIEJ Zespół projektowy drogowy: dr inŝ. Andrzej Brzeziński mgr Maciej Dobrosielski mgr inŝ. Tomasz Dybicz mgr inŝ. Magdalena Rezwow mgr inŝ.

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP

REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP REALIZACJA INWESTYCJI ŚRODOWISKOWYCH W FORMULE PPP Podstawy prawne PPP w Polsce USTAWA z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r., Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) USTAWA

Bardziej szczegółowo

Umowa nr FS 2005/PL/16/C/PT/001-06 na zarządzanie projektem nr FS 2005/PL/16/C/PT/001.

Umowa nr FS 2005/PL/16/C/PT/001-06 na zarządzanie projektem nr FS 2005/PL/16/C/PT/001. Modernizacja linii kolejowej E 65, odcinek Warszawa Gdynia, Etap II w ramach projektu nr FS 2005/PL/16/C/PT/001 współfinansowanego z Funduszu Spójności. Umowa nr FS 2005/PL/16/C/PT/001-06 na zarządzanie

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH W OBSZARZE DROGOWNICTWA ZAŁOŻENIA WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

WSPARCIE BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH W OBSZARZE DROGOWNICTWA ZAŁOŻENIA WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA WSPARCIE BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH W OBSZARZE DROGOWNICTWA ZAŁOŻENIA WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Cel RID Zrealizowanie i wdrożenie wyników projektów badawczych z zakresu poprawy bezpieczeństwa ruchu

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dla inwestorów ULMA Construccion Polska S.A. 21 sierpnia 2012 r.

Prezentacja dla inwestorów ULMA Construccion Polska S.A. 21 sierpnia 2012 r. Prezentacja dla inwestorów ULMA Construccion Polska S.A. 21 sierpnia 2012 r. 1 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w I półroczu 2012 r. slajdy 3-8 Wyniki finansowe za I półrocze 2012 r. slajdy 9-12 2

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zrealizowane, realizowane i planowane do realizacji na sieci dróg krajowych do 2020 roku

Inwestycje zrealizowane, realizowane i planowane do realizacji na sieci dróg krajowych do 2020 roku Inwestycje zrealizowane, realizowane i planowane do realizacji na sieci dróg krajowych do 2020 roku KRAKÓW, PAŹDZIERNIK 2012 r. SIEĆ DRÓG KRAJOWYCH WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Drogi krajowe województwa małopolskiego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Spis treści 2 Rynek budowlany w Polsce w 2013 r. slajdy 3-10 Wyniki finansowe w 2013 r. slajdy 11-14 Rynek budowlany w

Bardziej szczegółowo

PLANY INWESTYCYJNE PKP PLK S.A. ODDZIAŁ POŁUDNIOWY DO 2020 ROKU

PLANY INWESTYCYJNE PKP PLK S.A. ODDZIAŁ POŁUDNIOWY DO 2020 ROKU PLANY INWESTYCYJNE PKP PLK S.A. ODDZIAŁ POŁUDNIOWY DO 2020 ROKU DODATKOWA PARA TORÓW KOLEJOWYCH MIĘDZY KRAKOWEM GŁÓWNYM A KRAKOWEM PŁASZOWEM WARUNKIEM ROZWOJU SKA Kraków, 16 październik 2012 r. Realizacja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Bank Ochrony Środowiska Alicja Siemieniec Dyrektor Departamentu Finansowania i Projektów Ekologicznych Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Paliwa Alternatywne. Waste to Energy.

Bardziej szczegółowo

Strategia stabilnego rozwoju Grupy Polimex-Mostostal

Strategia stabilnego rozwoju Grupy Polimex-Mostostal Warszawa, 31 sierpnia 2015 r. Strategia stabilnego rozwoju Grupy Polimex-Mostostal Osiągnięcie pozycji wiodącej polskiej firmy budownictwa przemysłowego, wykorzystującej w pełni potencjał modelu wykonawcy

Bardziej szczegółowo

Interpelacja numer 51/2008 W sprawie: inwestycji przebudowy drogi wojewódzkiej 229 na odcinku Rudno Pelplin, Patryk Demski

Interpelacja numer 51/2008 W sprawie: inwestycji przebudowy drogi wojewódzkiej 229 na odcinku Rudno Pelplin, Patryk Demski Interpelacja numer 51/2008 W sprawie: inwestycji przebudowy drogi wojewódzkiej 229 na odcinku Rudno Pelplin, stanowiącej obwodnice Pelplina. Patryk Demski Działając na podstawie art. 23 ust.1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Oddziału. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. w Bydgoszczy

Inwestycje Oddziału. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. w Bydgoszczy Oddział w Bydgoszczy Inwestycje Oddziału Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Bydgoszczy Sejmik Województwa Kujawsko Pomorskiego 25 maj 2015r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce

Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce Prezentacja wyników raportu analitycznego Anna Dąbrowska, CATI Plan prezentacji Prezentacja autorów raportu

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r.

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r. MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ Andrzej Massel Podsekretarz Stanu Kraków, 16 X 2012 r. Strategiczne podstawy podejmowanych działań sanacyjnych M a s t e r P l a n d l a t r a

Bardziej szczegółowo

Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015

Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015 www.pwc.com Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015 kwiecień 2015 Prasa o Grupie PKP: sytuacja wyjściowa w 2011 roku * Źródła (od góry): Polska Dziennik Bałtycki, Głos

Bardziej szczegółowo

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013, priorytet

Bardziej szczegółowo

Most Północny w Warszawie Konsultacje Społeczne 08.10./ 09.10.2007

Most Północny w Warszawie Konsultacje Społeczne 08.10./ 09.10.2007 Most Północny w Warszawie Konsultacje Społeczne 08.10./ 09.10.2007 1. Prezentacja firmy Schüßler-Plan 2. Referencje w zakresie projektowania mostów 3. Prezentacja projektu 4. Konieczność realizacji projektu

Bardziej szczegółowo

Projekty transportowe Polski Zachodniej Transgraniczne Forum Samorządowe Polski Zachodniej

Projekty transportowe Polski Zachodniej Transgraniczne Forum Samorządowe Polski Zachodniej Projekty transportowe Polski Zachodniej Zielona Góra, 28 maja 2015 r. Odrzańska Droga Wodna Cel projektu: przywrócenie III klasy żeglowności zapewnienie głębokości 1,8 m przywrócenie i rozwój transportu

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze Mosty w Polsce

Najciekawsze Mosty w Polsce Najciekawsze Mosty w Polsce Potrafią zadziwić swoją wielkością, rozmachem, rozwiązaniami technicznymi. Niektóre z nich pretendują do miana osiągnięć inżynierii, inne zadziwiają rozwiązaniami funkcjonalnymi

Bardziej szczegółowo

Fabryka w Pile. Case Study. Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile. LOKALIZACJA Polska, Piła

Fabryka w Pile. Case Study. Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile. LOKALIZACJA Polska, Piła Fabryka w Pile Case Study Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile LOKALIZACJA Polska, Piła Wprowadzenie Philips Lighting Poland w Pile to największy producent oświetlenia

Bardziej szczegółowo

BUDOWA OBWODNICY MIASTA KLUCZBORKA OD DROGI KRAJOWEJ NR 45 W KUNIOWIE DO UL. FABRYCZNEJ"

BUDOWA OBWODNICY MIASTA KLUCZBORKA OD DROGI KRAJOWEJ NR 45 W KUNIOWIE DO UL. FABRYCZNEJ "BUDOWA OBWODNICY MIASTA KLUCZBORKA OD DROGI KRAJOWEJ NR 45 W KUNIOWIE DO UL. FABRYCZNEJ" 25.06.2012r. Kluczbork CELE PROJEKTU podniesienie standardu gminnej infrastruktury drogowej o znaczeniu gospodarczym

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK)

STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK) STUDIUM TECHNICZNO EKONOMICZNO ŚRODOWISKOWE BUDOWY DROGI EKSPRESOWEJ S6 LĘBORK CHWASZCZYNO (GDYNIA WIELKI KACK) Projektowany odcinek drogi S6 na tle docelowej sieci autostrad i dróg ekspresowych A autostrada,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT Gospodarka wodno-ściekowa miasta Nowa Sól i gmin ościennych

PROJEKT Gospodarka wodno-ściekowa miasta Nowa Sól i gmin ościennych Projekt współ finansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko i przyczynia się do zmniejszenia różnic społecznych i gospodarczych pomiędzy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ POLNORD S.A. ZA I PÓŁROCZE

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ POLNORD S.A. ZA I PÓŁROCZE SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ POLNORD S.A. ZA I PÓŁROCZE 2003 Zasady sporządzenia półrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały przedstawione we Wstępie sprawozdania. I.

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo