Nowa gospodarka" i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowa gospodarka" i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych"

Transkrypt

1

2 Nowa gospodarka" i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych

3

4 Nowa gospodarka" i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych Grzegorz W. Kołodko redakcja naukowa Warszawa 2001

5 2001 Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego Redakcja: Korekta: Projekt okładki: Koordynator wydania: Hanna Grajewska-Rychlik Anita Rodek Paweł Rosołek Marek B. Kamiński Redaktor naukowy: Grzegorz W. Kołodko - Centrum Badawcze Transformacji, Integracji i Globalizacji (TIGER) ISBN Skład i łamanie: Wydawnictwo Key Text sp. z o.o., Warszawa, ul. Prosta 2/14 tel , tel./fax Druk: ZP Hera Warszawa, ul. Golędzinowska 10 tel

6 Spis treści Wprowadzenie Część I. Nowa szansa czy nowe wyzwanie Grzegorz W. Kołodko Nowa gospodarka" i stare problemy. Perspektywy szybkiego wzrostu w krajach posocjalistycznej transformacji Andrzej Wojtyna Czy tradycyjna ekonomia pozwala zrozumieć nową gospodarkę"? Lech W. Zacher Nowa gospodarka" jako interakcja techniki, gospodarki i społeczeństwa... Zbigniew Bauer Ludzie w sieci. Czy Internet zmienia nasz światopogląd? Część II. Nowy-stary biznes Stefan Kwiatkowski Przedsiębiorczość intelektualna a trwały rozwój gospodarczy europejskich krajów posocjalistycznych Jerzy A. Kisielnicki Technologia Informacyjna jako czynnik wspomagający proces globalizacji - studium na przykładzie polskiej transformacji Witold T. Bielecki Przedsiębiorcy wobec e-biznesu. Szanse i zagrożenia dla polskiej e-gospodarki... Robert A. Rządca Negocjacje w warunkach gospodarki cyfrowej. Kontynuacja i zmiana Vito Tanzi Globalizacja, rozwój technologiczny i działanie termitów fiskalnych

7 Część III. E-biznes. Podejście sektorowe 193 Andrea Goldstein, David 0'Connor Handel elektroniczny jako czynnik rozwoju: perspektywy, wyzwania, ograniczenia 195 Stanisław Flejterski E-finanse a makro-, mezzo- i mikroekonomia. Wstęp do analizy kosztów i korzyści 231 Beata Świecka Bankowość elektroniczna - implikacje dla rozwoju sektora bankowego w Polsce 247 Jacek Brdulak Nowa gospodarka" i techniki informatyczne czynnikiem zmian polskiego transportu 265 Część IV. E-biznes. Podejście regionalne 277 Andrea Szalavetz Strukturalne i regionalne implikacje nowej gospodarki" w krajach transformacji (na przykładzie Węgier) 279 Siergiej B. Perminov Upowszechnianie technologii handlu elektronicznego w Rosji Część V. Światowe doświadczenia i wnioski dla regionalnej polityki gospodarczej 315 Matti Pohjola Technologie informatyczne a wzrost gospodarczy: analiza porównawcza 317 Stefano Scarpetta, Philip Hemmings Związek polityki gospodarczej ze wzrostem: wyniki analizy porównawczej 335 Stephen S. Cohen, J. Bradford DeLong, Steven Weber, John Zysman Technologie informatyczne jako motor rozwoju handlu elektronicznego 367 Indeks 393

8 Wprowadzenie Dwanaście lat po wejściu w fazę ustrojowej transformacji i przystąpieniu do tworzenia gospodarki rynkowej kraje posocjalistyczne wciąż poszukują dróg prowadzących do szybkiego wzrostu gospodarczego. Z tego punktu widzenia pierwsza dekada - lata były zdecydowanie nieudane. Coraz bogatsza jest literatura przedmiotu w tym zakresie i chociaż dzisiaj na ogół panuje dość powszechna zgodność poglądów, że można było zdziałać więcej mniejszym kosztem, to nadal trwają spory co do rzeczywistych możliwości osiągnięcia lepszych rezultatów na polu poprawy efektywności produkcji. Fakty jednak są bezsporne. W roku 2000 produkt krajowy brutto (PKB) - licząc średnią ważoną dla całego regionu 27 posocjalistycznych gospodarek Europy Środkowowschodniej oraz Wspólnoty Niepodległych Państw - wciąż wynosił ledwie około 75 procent wielkości z roku 1989, umownie traktowanego jako początek transformacji, chociaż jej korzenie w niektórych krajach (zwłaszcza w Polsce i na Węgrzech) sięgają głębiej, do czasów reform socjalistycznej gospodarki centralnie planowanej. Nawet w najlepszym wypadku, czyli w odniesieniu do Polski, udało się iść do przodu ścieżką szybkiego wzrostu jedynie przez cztery lata, podczas realizacji Strategii dla Polski" w okresie Zarówno przedtem - podczas transformacyjnej recesji wywołanej szokiem bez terapii" -jak i później, kiedy to niepotrzebne schłodzenie koniunktury sprowadziło tempo wzrostu z ponad 7 procent w pierwszej połowie 1997 roku do niewiele ponad 2 procent w pierwszej połowie roku 2001, nie udało się utrzymać wysokiej dynamiki rozwojowej. A było to możliwe, gdyby oprzeć realizowaną politykę gospodarczą na innej koncepcji teoretycznej, lepiej koordynować stojące do dyspozycji instru-

9 II Grzegorz W. Kołodko menty polityki fiskalnej i pieniężnej, a zwłaszcza przemysłowej i handlowej, a także gdyby umiejętniej wykorzystywać pojawiające się okoliczności sprzyjające poprawie mikroekonomicznej efektywności oraz przyspieszaniu tempa wzrostu produkcji. W tym kontekście trzeba też mieć nadzieję, że sytuacja ulegnie odczuwalnej poprawie, a nade wszystko należy poszukiwać sposobów na skuteczne przyspieszenie tempa wzrostu w krajach posocjalistycznych w przyszłości. Przy tym nie chodzi bynajmniej o najbliższe lata, ale o rozwój długookresowy, o dłuższą perspektywę czasową, w której można będzie także nadrabiać olbrzymie zaległości w poziomie rozwoju - jeszcze dodatkowo zwiększone podczas Wielkiej Transformacyjnej Depresji - niwelując tym samym dystans dzielący te kraje od najwyżej rozwiniętych gospodarek świata. Szanse takie powinna stworzyć sama transformacja, która przecież będzie miała ostatecznie sens wtedy i tylko wtedy, kiedy wyłaniające się w jej wyniku posocjalistyczne gospodarki rynkowe będą wykazywały się wyższą efektywnością, a więc będą również cieszyć się wyższym tempem wzrostu niż w epoce centralnego planowania. Szanse takie stwarza także współczesna faza globalizacji. Jeśli chodzi o kraje posocjalistyczne, to z pewnością implikuje ona dodatkowe koszty, eksponując je na ostrą międzynarodową konkurencję, ale przynosi im też wiele nowych korzyści z tytułu rosnących możliwości twórczego włączania się do światowego obiegu gospodarczego. Dodatkowe szanse na poprawę efektywności, postęp w odniesieniu do konkurencyjności, a na dłuższą metę także przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego stwarza ponadto fenomen tzw. nowej gospodarki (ang. new ecomomy" lub e-conomy"). Oczywiście, tak naprawdę to nie ma żadnej nowej gospodarki", jest wszakże wiele nowych technologii oraz ich społecznych, kulturowych, ekonomicznych i finansowych konsekwencji. Powszechna komputeryzacja oraz Internet wywierają znaczny wpływ na wszystkie bez mała sfery życia, na prawie wszystkie formy aktywności gospodarczej - od szczebla rządów i organizacji międzynarodowych po zarządzanie strategiczne wielkimi ponadnarodowymi korporacjami i małymi firmami. Jest to, oczywiście, przede wszystkim domeną krajów wysoko rozwiniętych. Jednakże technologie i w ślad za tym nowe sposoby zarządzania oraz ewolucja instrumentów polityki ekonomicznej i finansowej przenoszą się jak fale po wodzie, do której wrzucono kamień, do bardziej peryferyjnych części gospodarki światowej. Zataczające się kręgi dotarły także szybko do wyłaniających się posocjalistycznych gospodarek rynkowych. I one zatem stają w obliczu nowych możliwości, które może przynieść nowa gospodarka". Jak je wykorzystać? Co powinno czynić państwo, a co należy pozostawić oddolnej inicjatywie przedsiębiorczości? Co jest domeną żywiołowego mechanizmu rynkowego, a co z kolei powinno być regulowane i ujęte w ścisłe ramy instytucjonalne? W jaki sposób koordynować na tym polu współdziałanie rządów z organizacjami międzynarodowymi?

10 Wprowadzenie III To są główne pytania, na które próbujemy odpowiedzieć w tej wielowątkowej książce. Jest to pierwsza w polskiej literaturze - a także jedna z pierwszych w literaturze przedmiotu w ogóle - tak obszerna i kompleksowa praca omawiająca różne aspekty fenomenu nowej gospodarki" i rozważająca jej implikacje dla krajów posocjalistycznych, a w szczególności dla perspektyw ich szybkiego wzrostu. Książka zawiera dorobek badawczy grupy ponad 20 autorów. Został on zaprezentowany podczas międzynarodowej konferencji zorganizowanej w Warszawie w dniach marca 2001 roku przez TIGER - Centrum Badawcze Transformacji, Integracji i Globalizacji przy Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie (WSPiZ). Głównym sponsorem projektu badawczego była Telekomunikacja Polska SA. TIGER (www.tiger.edu.pl) jest nowym ośrodkiem badawczym prowadzącym studia z zakresu posocjalistycznych przemian w szerszym kontekście integracji z gospodarką światową, w tym konsekwencjami, jakie przynosi globalizacja dla procesów rozwoju społeczno-gospodarczego w krajach Europy Środkowowschodniej i byłego Związku Radzieckiego. Badania z tego zakresu TIGER będzie kontynuował także w następnych latach. Pierwsza część książki jest zatytułowana Nowa szansa czy nowe wyzwanie? Zawiera ona cztery rozdziały. W pierwszym, pt. Nowa gospodarka" i stare problemy. Perspektywy szybkiego wzrostu w krajach posocjalistycznej transformacji - rozważam realne szanse, jakie swoisty czwarty sektor, czy idąca w poprzek tradycyjnych działów nowa gospodarka", może stwarzać dla przezwyciężania wielu piętrzących się trudności i starych problemów" związanych z niedostatkami kapitału i nowoczesnych technologii w krajach posocjalistycznej transformacji. Nie ulega wątpliwości, że nowa gospodarka" bynajmniej nie jest panaceum na problemy trapiące kraje naszego regionu, ale w wielu wypadkach może stwarzać pewne dodatkowe impulsy do ich przezwyciężania. W drugim rozdziale - Czy tradycyjna ekonomia pozwala zrozumieć nową gospodarkę?, profesor Andrzej Wojtyna z Akademii Ekonomicznej w Krakowie przedstawia główne nurty debaty dotyczące teoretycznych prób interpretacji modyfikacji przebiegu cyklu koniunkturalnego pod wpływem rozwoju nowej gospodarki". Dyskusja ta ogniskuje się przede wszystkim wokół tego procesu w USA w latach 90., gdyż tam rozwinęła się najbardziej zarówno tzw. e-conomy, jak i - konsekwentnie - e-conomics. Jednak twarde lądowanie" amerykańskiej gospodarki, które z całą ostrością daje o sobie znać w szczególności w roku 2001, wyraźnie dowodzi, że stare prawa ekonomiczne nadal działają, a nowe technologie nie zawieszają ich działania. Podobne zagadnienia, choć pod innym kątem, omawia w trzecim rozdziale profesor Lech Zacher z WSPiZ i Uniwersytetu Śląskiego. Rozdział zatytułowany Nowa gospodarka" jako interakcja techniki, gospodarki i społeczeństwa analizuje zmiany zachodzące we wzajemnym powiązaniu tych sfer oraz wystę-

11 IV Grzegorz W. Kołodko pujące pomiędzy nimi sprzężenia zwrotne. Są to zatem rozważania o charakterze interdyscyplinarnym, łączące elementy analizy ekonomicznej z socjologiczną. Ewidentne są zmiany w obrębie stosunków społecznych, wywołane charakterem współczesnego postępu technologicznego, a jedne i drugie w odczuwalny sposób rzutują na stosunki produkcji. Z kolei w rozdziale czwartym pt. Ludzie w sieci. Czy Internet zmienia nasz światopogląd? dr Zbigniew Bauer z Akademii Pedagogicznej w Krakowie koncentruje swoją uwagę na wątkach kulturowych współczesnej odsłony rewolucji technologicznej. Poddaje on wnikliwej analizie zmiany, jakie zachodzą w zachowaniach ludzkich - indywidualnych i zbiorowych, w odniesieniu do różnych grup społecznych - pod wpływem eksplozji technik informatycznych i szybkiego rozprzestrzeniania się Internetu. Cztery kolejne rozdziały zawiera druga część książki, zatytułowana Nowy-stary biznes. Rozdział piąty, którego autorem jest profesor Stefan Kwiatkowski z WSPiZ i Uniwersytetu Warszawskiego, nosi tytuł Przedsiębiorczość intelektualna a trwały rozwój gospodarczy europejskich krajów posocjalistycznych. Autor zwraca uwagę na specyficzną, wymagającą najwyższych kwalifikacji formę aktywności, tzw. przedsiębiorczość intelektualną, która jest podstawą funkcjonowania gospodarki opartej na wiedzy, a której rola w epoce rewolucji informatycznej szybko rośnie. Fragment ten zawiera też omówienie wielu przykładów przedsiębiorczości intelektualnej zaczerpniętych z polskiej rzeczywistości. W rozdziale szóstym pt. Technologia informacyjna jako czynnik wspomagający proces globalizacji - studium na przykładzie polskiej transformacji, profesor Jerzy A. Kisielnicki z WSPiZ i uniwersytetu Warszawskiego omawia związki pomiędzy nowymi technologiami, które przynosi nowa gospodarka", a procesem integracji rynków towarowych i kapitałowych. Z takiego punktu widzenia analizuje on także wpływ globalizacji i ekspansji technologii informacyjnej na ewolucję polskiej gospodarki. Autorem rozdziału siódmego, zatytułowanego Przedsiębiorcy wobec e-biznesu. Szanse i zagrożenia dla polskiej e-gospodarki, jest dr Wiktor T. Bielecki z WSZiP i Uniwersytetu Warszawskiego. Przedstawia on liczne fakty obrazujące rodzenie się i powolną ekspansję tzw. e-biznesu w naszych realiach instytucjonalnych i strukturalnych, przeprowadzając przy okazji krytyczną ocenę stanu i perspektyw rozwojowych tego rodzaju aktywności gospodarczej. Rozdział ósmy, którego autorem jest dr Robert A. Rządca z WSZiP i Uniwersytetu Warszawskiego, nosi tytuł Negocjacje w warunkach gospodarki cyfrowej. Kontynuacja i zmiana. Także i tutaj dyskutowane są uwarunkowania dalszego rozwoju sektorów opartych na technologiach informatycznych w gospodarce uwikłanej w głębokie przeobrażenia systemowe. Analiza podkreśla głównie mikroekonomiczne aspekty gospodarowania i zachowania się firm w nowych, zmieniających się warunkach, które jednak wciąż pozostają

12 Wprowadzenie V pod wpływem pozostałości starych struktur, instytucji, mechanizmów i nawyków. Tę część książki wieńczy rozdział dziewiąty pt. Globalizacja, rozwój technologiczny i działanie termitów fiskalnych. Został on przygotowany przez profesora Vito Tanziego z Carnegie Endowment, długoletniego dyrektora Fiscal Affairs Departament Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Profesor Tanzi to światowy autorytet naukowy z zakresu polityki fiskalnej, a także znawca problematyki implikacji nowej gospodarki" dla funkcjonowania systemów podatkowych. W swoim studium wskazuje on na zupełnie nowe zjawiska, jakie do funkcjonowania systemów fiskalnych przynosi handel elektroniczny i przenoszenie się różnych form aktywności do przestrzeni wirtualnej. Stanowi to nowe wyzwanie dla polityki fiskalnej, także w wymiarze jej koordynacji na skalę ponadnarodową. Trzecia część pracy to E-biznes. Podejście sektorowe. Rozpoczyna ją rozdział dziesiąty, zatytułowany Handel elektroniczny jako czynnik rozwoju: perspektywy, wyzwania, ograniczenia, przygotowany przez dwóch ekspertów z Development Centre OECD - Andrea Goldsteina oraz Davida 0'Connora. Jeśli chodzi o studia dotyczące nowej gospodarki", Organizacja Rozwoju i Współpracy Gospodarczej jest na tym polu bezsprzecznie jednym z najlepszych ośrodków na świecie. Rezultaty kompleksowych porównawczych badań w zakresie rozwoju handlu elektronicznego oraz e-biznesu zawarte są właśnie w tym rozdziale. Z przedstawionych obserwacji i analiz wynikają także interesujące wnioski oraz postulaty dla gospodarek posocjalistycznych, zwłaszcza co do możliwości niwelowania różnic rozwojowych poprzez szersze inwestowanie w sferę badań i wdrożeń oraz poprzez zwiększanie nakładów na kapitał ludzki. Rozdział jedenasty na temat E-finanse a makro-, mezzo- i mikroekonomia. Wstęp do analizy kosztów i korzyści przygotował profesor Stanisław Flejterski z Uniwersytetu Szczecińskiego. Jego interesujące rozważania pokazują, jakie są możliwości ekspansji tzw. e-finansów, ale przede wszystkim, na jakie bariery ich rozwój napotyka w polskiej rzeczywistości i co w związku z tym należy czynić, aby sukcesywnie następował rozwój usług i instytucji pośrednictwa finansowego. Na dłuższą metę powinno to podnosić ogólną sprawność procesów finansowania rozwoju, przyczyniając się do poprawy efektywności alokacyjnej. W dwunastym rozdziale dr Barbara Świecka - także z Uniwersytetu Szczecińskiego - dyskutuje kwestie związane z rozwojem e-bankowości w warunkach zmian własnościowych i głębokich przeobrażeń strukturalnych {Bankowość elektroniczna. Implikacje dla rozwoju sektora bankowego w Polsce). Bankowość elektroniczna chyba jako pierwszy segment nowej gospodarki" dała o sobie wyraźniej znać w polskiej rzeczywistości, zwłaszcza w większych aglomeracjach miejskich i w stosunku do relatywnie lepiej uposażonych grup ludności. Szczególne znaczenie może ona wywrzeć na rozliczenie finansowe

13 VI Grzegorz W. Kołodko pomiędzy przedsiębiorstwami, bankami i innymi uczestnikami wymiany na rynkach, co jednak wymaga znacznych inwestycji oraz odpowiednich regulacji. W ostatnim czasie odnotowano tu znaczny postęp, ale wciąż bardzo wiele pozostaje do zrobienia. W rozdziale trzynastym profesor Jacek Brdulak z SGH traktuje o potencjalnych i realnych konsekwencjach komputeryzacji dla funkcjonowania transportu ( Nowa gospodarka" i techniki informatyczne czynnikiem zmian polskiego transportu). Nie ulega wątpliwości, że z czasem także zmieni się oblicze transportu, a zwłaszcza sposoby zarządzania nim, z pozytywnymi tego skutkami dla usprawnienia funkcjonowania całej infrastruktury. Dotychczas jednak to właśnie przestarzała infrastruktura stanowi jedno z wąskich gardeł utrudniających przyspieszenie tempa wzrostu produkcji. Czwarta część książki - E-biznes. Podejście regionalne - zawiera rozdziały prezentujące doświadczenia innych krajów posocjalistycznych. W rozdziale czternastym dr Andrea Szalavetz z Instytutu Badań Gospodarki Światowej Węgierskiej Akademii Nauk w Budapeszcie analizuje Strukturalne i regionalne implikacje nowej gospodarki" w krajach transformacji (na przykładzie Węgier), a w rozdziale piętnastym profesor Siergiej B. Perminov z Centralnego Instytutu Ekonomii i Matematyki Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie omawia Upowszechnienie technologii handlu elektronicznego w Rosji. Zestawienie tych dwóch krajów nie jest przypadkowe, gdyż chodziło tutaj o skonfrontowanie doświadczeń i problemów małego kraju, o relatywnie bardziej otwartej gospodarce i wysokim stopniu zaawansowania w procesie budowy instytucjonalnych podstaw gospodarki rynkowej z gospodarką kraju dużego, o mniejszym stopniu otwarcia na kontakty zewnętrzne oraz względnie zapóźnionego w przechodzeniu do systemu rynkowego. Wreszcie piąta część książki to Światowe doświadczenia i wnioski dla regionalnej polityki gospodarczej. Zawiera ona trzy rozdziały przygotowane przez wybitnych uczonych z różnych stron świata. Autorem rozdziału szesnastego, zatytułowanego Technologie informatyczne a wzrost gospodarczy: analiza porównawcza, jest profesor Matti Pohjola z World Institute for Development Economics Research Uniwersytetu ONZ w Helsinkach (UNU/WIDER). Te bogate studium pokazuje, jak bardzo w tyle w odniesieniu do wykorzystania technik informatycznych pozostają kraje mniej technologicznie zaawansowane, a zarazem jaki potencjał kryje w sobie szersze zastosowanie tamże - jeśli tylko jest to poparte solidnymi fundamentami makroekonomicznymi i poprawą w zakresie instytucjonalnej podbudowy rynku - technik i zarządzania kryjącego się za pojęciem nowa gospodarka". Podobnie w rozdziale siedemnastym, pt. Związek polityki gospodarczej ze wzrostem: wyniki analizy porównawczej, eksperci Economics Department OECD z Paryża - Stefano Scarpetta i Philip Hemmings - wskazują na korelację występującą pomiędzy inwestycjami w technologie nowej gospodarki"

14 Wprowadzenie VII i dynamiką rozwojową. Ich bogata analiza statystyczna oraz dogłębne studia merytoryczne pokazują, że zaiste techniki i technologie komputerowe oraz szybki rozwój Internetu mogą być źródłem dodatkowego wzrostu gospodarczego, ale wymaga to zawsze wsparcia ze strony polityki gospodarczej państwa i rozwoju oddolnej przedsiębiorczości. Rozdział osiemnasty, zatytułowany Technologie informatyczne jako motor rozwoju handlu elektronicznego, został przygotowany przez znakomite grono amerykańskich ekonomistów. Profesor John Zysman, dyrektor Berkeley Roundtable on International Economy (BRIE) z Berkeley University oraz profesorowie Stephen S. Cohen, J. Bradford DeLong i Steven Weber poddają krytycznej i wszechstronnej analizie uwarunkowania i perspektywy rozwoju handlu elektronicznego. Ich rozważania, odnoszące się w pierwszym rzędzie do gospodarki USA i innych najbardziej ekonomicznie i technologicznie zaawansowanych krajów, są szczególnie ciekawe w konfrontacji z rozważaniami zaprezentowanymi we wcześniejszych rozdziałach, odnoszącymi się do krajów posocjalistycznych. Książka zatem jest bogata w liczne nurty rozważań dotyczące powstania, funkcjonowania, rozwoju i perspektyw nowej gospodarki". Zawiera ona nie tylko wielowątkową dyskusję dotyczącą tego fenomenu w krajach posocjalistycznej transformacji, ale - co wydaje się szczególnie cenne - przedstawia ją na szerokim porównawczym tle osiągnięć i problemów w krajach wysoko rozwiniętych. Dodatkową zaletą wydaje się także ujęcie dyskutowanych kwestii w różnych perspektywach. Z jednej strony, wszechstronnie potraktowane są mikroekonomiczne aspekty rodzenia się i rozwoju gospodarki ery komputerowej oraz Internetu w Polsce i innych krajach posocjalistycznych, ale zarazem, z drugiej strony, rozważania te są uplasowane w kontekście analizy makroekonomicznej. Spojrzeniu od strony nauki o zarządzaniu towarzyszy nieustannie punkt widzenia ekonomii i polityki gospodarczej, a w ślad za tym aspekty teoretyczne przeplatają się w inspirujący sposób z kwestiami natury praktycznej. Wreszcie - co ważne - książka ta łączy różne punkty widzenia; ekonomiczny i socjologiczny, psychologiczny i polityczny, historyczny i antropologiczny, europejski" i amerykański". To wszystko z pewnością wzbogaca ją jeszcze bardziej, choć jest to - również na pewno - książka ekonomiczna. Ale przecież - podobnie jak dzieje się to w wielu innych sytuacjach, tak i w odniesieniu do nowej gospodarki" - nie sposób zrozumieć i wyjaśnić tak skomplikowanego zagadnienia nie opuszczając od czasu do czasu czysto ekonomicznego poletka. Aby dobrze dostrzec, co się na nim dzieje, niekiedy koniecznie trzeba na nie popatrzeć także z zewnątrz. Nie inaczej jest w odniesieniu do nowej gospodarki". Grzegorz W Kołodko Warszawa, lipiec 2001 r.

15

16 Część I Nowa szansa czy nowe wyzwanie

17

18 Grzegorz W. Kołodko Nowa gospodarka" i stare problemy. Perspektywy szybkiego wzrostu w krajach posocjalistycznej transformacji Globalizacja epoki Internetu Trwa czwarta rewolucja przemysłowa, związana z rozpowszechnianiem się technik informatycznych i komputeryzacją bez mała wszystkich form ludzkiej aktywności. W latach koszt jednostki obliczeniowej komputera spadł na niebywałą skalę, bo aż prawie 50 tysięcy razy. Jeśli 1 Mhz mocy procesora kosztował przed 30 laty aż 7600 dolarów, to obecnie ledwie około 15 centów. Koszt gromadzenia w pamięci komputera informacji o objętości jednego megabitu w tym samym czasie zmniejszył się o około 30 tysięcy razy, a przesłania biliona bitów o szokujące razy! Rewolucja ta obejmuje także rozwój biotechnologii i inżynierii genetycznej oraz przenikanie dokonywanych na tych polach odkryć ze sfery badań do wdrożeń przemysłowych, a z czasem - szybko nadchodzącym - do produkcji na wielką skalę. Szczególnie wielkie zmiany za lat kilkanaście (lub więcej) może przynieść wielki przełom w farmaceutyce, który doprowadzi do masowej, a więc i relatywnie taniej produkcji leków stanowiących antidotum na wiele chorób współcześnie trapiących ludzkość. Jednakże z wyjątkiem zamożniejszych warstw najbogatszych narodów, gdzie skokowe wydłużenie przeciętnego czasu trwania życia o lat pięć czy dziesięć nie spowoduje kryzysu finansów publicznych, większość ludzkości niestety jest do tego ekonomicznie zupełnie nieprzygotowana. W wielu krajach ten aspekt postępu nauki bynajmniej nie musi mieć początkowo pozytywnego wpływu na sytuację gospodarczą, gdyż w jego wyniku zwiększą się obciążenia społeczeństwa wydatkami spowodowanymi pogarszaniem się stopy zależności demograficznej, czyli proporcji ludności w wieku

19 10 Grzegorz W. Kołodko poprodukcyjnym do liczby ludności aktywnej zawodowo. Jeśli w tym samym czasie nie nastąpi co najmniej odpowiedni skok wydajności pracy i nie poprawi się odpowiednio produktywność kapitału, może nastąpić nawet zwolnienie tempa wzrostu produkcji na głowę mieszkańca. Tym razem nie dlatego, że więcej ludzi będzie się rodzić, ale dlatego, iż będą oni żyć dłużej. Może wszakże zdarzyć się i tak - i w tym nadzieja - że inne wątki i aspekty toczącej się czwartej rewolucji przemysłowej przyniosą w stosunku do efektywności gospodarczej zmiany dostatecznie daleko idące i wydajność pracy aktywnej zawodowo, zatrudnionej części ludzkości - choć znowu dotyczyć to będzie w tej fazie głównie społeczeństw najzamożniejszych - zmieni się dostatecznie, by można było uniknąć narastania kryzysowych dysproporcji. Wówczas całokształt przemian w sferze produkcji i dystrybucji, wywołany czynnikami związanymi z postępem naukowym i technologicznym, wpłynie per saldo korzystnie na utrzymanie dynamicznej równowagi, tak w znaczeniu ekonomiczno-finansowym, jak i społeczno-politycznym. Tak może - choć nie musi - być i przed nami będzie się wyłaniać jeszcze wiele nowych teoretycznych i praktycznych problemów o implikacjach zarówno finansowych, jak i kulturowych oraz politycznych. Patrząc z takiej perspektywy, szczególne znaczenie będzie miał przede wszystkim rozwój Internetu, który coraz bardziej będzie wkraczał w kolejne sfery życia gospodarczego i towarzyszące mu obszary polityki oraz kultury. Internet - z całym jego otoczeniem technologicznym, instytucjonalnym i kulturowym - jest fundamentem tzw. nowej gospodarki, tego fenomenu przełomu wieków. W samej istocie rzeczy nie mamy żadnej nowej gospodarki", a jedynie nowe techniki i technologie wytwarzania oraz dystrybucji, co skądinąd ma jednak jakościowy wpływ na sposób gospodarowania. Występujące na tym polu zmiany - a ogłoszenie śmierci" zarówno cyklu koniunkturalnego, jak i alternatywy inflacja-bezrobocie, podobnie jak kiedyś Marka Twaina, okazało się zdecydowanie przedwczesne - dają się przy tym wyjaśnić w ramach dotychczasowego paradygmatu ekonomii (FRB 1999, Economist 2000, Wojtyna 2001). Tak więc choć mamy nowe techniki i formy aktywności gospodarczej, to nadal działają stare prawa i prawidłowości ekonomiczne, poczynając od prawa popytu i podaży. Pamiętać przy tym trzeba, że tak koncepcja nowej gospodarki", jak i nowatorskie (choć często tylko na pozór) próby jej teoretycznego wyjaśnienia są pod olbrzymim wpływem amerykańskiego spojrzenia na rzeczywistość. Obecnie większość nowinek teoretycznych z tego obszaru przeżywa okres twardego lądowania", podobnie jak rozwijająca się zdecydowanie wolniej - o kilka punktów procentowych mniej w kategoriach przyrostu PKB niż przez całą dekadę lat gospodarka USA (Donovan 2000, Economist 2001). Jednakże wiele spostrzeżeń i uogólnień teoretycznych poczynionych w okresie boomu firm nowej gospodarki", zwłaszcza w USA, zachowuje swoją aktualność.

20 Nowa gospodarka" i stare problemy 11 Co więcej, faza załamania i upadku wielu firm typu dotcom po okresie tego boomu też wnosi do fenomenu nowej gospodarki" dodatkowe impulsy oraz wyzwania zarówno teoretyczne, jak i praktyczne. Nawet jeśli słynny skądinąd Amazon.com stracił podczas niespełna roku aż około 90 procent swojej rynkowej wartości, to i tak prawdą pozostaje fakt, że Internet zmienia oblicze świata. Wpierw jego najbardziej rozwiniętej części, a potem - wraz z poszerzaniem swojej domeny - także innych rewirów naszej globalnej wioski, zmienia on bowiem sposób kontaktowania się ludzi. Dotyczy to przede wszystkim tempa wymiany informacji, w ślad za czym niebywale spadają koszty transakcyjne. Jeśli w roku 1860 przesłanie dwu słów przez Atlantyk kosztowało 40 dzisiejszych dolarów, to obecnie za tę cenę, teoretycznie biorąc, można by przesłać całą zawartość Library of Congress. Od roku 1930 koszt rozmowy telefonicznej między Londynem a Nowym Jorkiem spadł 1500 razy. Od 1970 roku realne koszty komputerowych zdolności obliczeniowych spadły o 99,999 procent i liczą się w rachunku nakładów tylko ze względu na przeogromną masę dokonywanych operacji. Gospodarka w sieci Coraz więcej transakcji przenosi się do sieci, zarówno na płaszczyznę business-to-business" (B2B), jak i business-to-consumer" (B2C), co redukuje koszty, wymuszając dodatkowo proefektywnościową konkurencję (Shapiro i Varian 1999, OECD 2000a). Wiele transakcji i transferów będzie się też dokonywać na rosnącą skalę na linii G2B ( government-to-business") i odwrotnie, B2G ( business-to-government") oraz G2Cn ( government-to-citizen") i odwrotnie Cn2G ( citizen-to-government"), zwłaszcza w odniesieniu do realizacji zamówień publicznych, rozliczeń podatkowych i transferów w ramach opieki zdrowotnej i systemu ubezpieczeń społecznych, tam gdzie są one przedmiotem zaangażowania się państwa oraz rządów (samorządów) lokalnych. Ekspansja zawieranych kontraktów i realizowanych w przestrzeni wirtualnej transakcji to proces nieodwracalny, choć co do jego skali i tempa, a także dynamiki i jej rytmu wciąż więcej jest pytań niż odpowiedzi. By jednak proces ten stał się istotny z punktu widzenia funkcjonowania całej gospodarki, musi być przekroczona masa krytyczna nasycenia użytkownikami Internetu. W przypadku elektryczności, która wywarła swe wielkie piętno podczas drugiej rewolucji przemysłowej - a Internet jest wynalazkiem porównywalnym - wyraźne przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego nastąpiło dopiero w 40 lat po jej zastosowaniu w produkcji. Internet jednakże rozpowszechnia się dużo szybciej, nie trzeba więc czekać aż tak długo. Ale nawet w USA tzw.

21 12 Grzegorz W. Kołodko nowa gospodarka związana z rewolucją internetową ruszyła ostro dopiero wtedy, gdy komputery znalazły się w blisko połowie gospodarstw domowych. Innym krajom wciąż jeszcze daleko do takiego stanu nasycenia, ale postęp jest szybki (Eriksson i Adahl 2000). Tak więc również do innych, obecnie mniej zaawansowanych technologicznie gospodarek szybko docierać będą efekty rozprzestrzeniania się Internetu. Aczkolwiek wiele musi zmienić się w odniesieniu do stanu twardej infrastruktury, niezbędnej do sprawnego funkcjonowania sieci, to niektóre rejony technologicznie nie najwyżej rozwiniętych, a niekiedy wręcz zacofanych gospodarek mogą już teraz korzystać z szans i możliwości, jakie stwarza rewolucja ery komputerów i Internetu. Przykładowo, w Zachodnim Bengalu przypada tylko 27 telefonów, a w dziesięciomilionowej Kalkucie jedynie 4,5 komputera na 1000 mieszkańców (Mulligan 2001). O indyjskiej wsi nie ma co nawet w tym kontekście wzmiankować. Ale i w biednych Indiach - obok masy starych problemów, których w dotychczasowym rozwoju cywilizacyjnym nie udało się przezwyciężyć - rozwijają się segmenty nowej gospodarki". I to nie tylko w najwyżej (pod pewnymi względami nie mniej niż w Europie czy Ameryce) rozwiniętym rejonie Bangalore, ale także właśnie w jakże biednej Kalkucie, którą przecież nie bez powodu za centrum aktywności obrała sobie Matka Teresa. Tam właśnie, w niespełna rok po uruchomieniu lokalnego, bezpłatnego serwisu, aż 300 tysięcy użytkowników zaczęło w miarę regularnie korzystać z dostępu do Internetu, co ma swoje przełożenie na ich zajęcia, w tym także na kwalifikacje, wydajność pracy i - w konsekwencji - również na formy aktywności gospodarczej. W niektórych regionach świata stan nasycenia Internetem - a stąd także możliwości rodzenia się i ekspansji różnorakich form aktywności ekonomicznej oraz czerpania z towarzyszących im zmian kulturowych, zwłaszcza zwiększonych możliwości edukacyjnych - jest daleko gorszy. Dzieje się tak pomimo niekiedy przeciętnie wyższego poziomu rozwoju w kategoriach PKB przypadającego na mieszkańca. Ma to rozliczne uwarunkowania, nie tylko ekonomiczne, ale także kulturowe (jak chociażby zakres znajomości języka angielskiego), polityczne (zakres autentycznych swobód demokratycznych i siła państwowego wsparcia dla rozwoju sieci) i wreszcie ekonomiczne (struktura podziału dochodów i rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej). Na takim tle zupełnie inaczej postrzegać trzeba stan i perspektywy gospodarki internetowej w takich krajach posocjalistycznej transformacji, jak przykładowo Estonia czy Azerbejdżan 1, skoro w tym drugim kraju przypada led- 1 W Azerbejdżanie w 2001 roku PKB na mieszkańca (według parytetu siły nabywczej) można było szacować na około 2315 dolarów (PlanEcon 2000a), podczas gdy w Indiach - kraju niebywałe zróżnicowanym - wahał się on w przedziale od tysiąca do dwóch tysięcy dolarów.

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp Podręcznik oddawany do rąk Czytelników jest rezultatem wyników badań Zespołu Katedry Samorządu Terytorialnego i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Projektant biznes planu

Projektant biznes planu Projektant biznes planu Projektant biznes planu Jeżeli planujesz rozpoczęcie nowej działalności lub realizację inwestycji to Projektant biznes planu jest narzędziem stworzonym specjalnie dla Ciebie. Naszym

Bardziej szczegółowo

Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji

Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji KONSUMENT I RYNEK partnerstwo czy konflikt interesów? Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji dr Jerzy Małkowski Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Warszawa, 14

Bardziej szczegółowo

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ Bożena Wolińska Warszawa, wrzesień 2003 Rzecznik Ubezpieczonych Aleje Jerozolimskie 44, 00 024 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Wyzwani; w warun OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009

Wyzwani; w warun OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009 Wyzwani; w warun o OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009 Spis treści Wstęp 11 Władysław Szymański 1. Niekompletny proces globalizacji i jego skutki 15 1.1. Wprowadzenie 15

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ dr Barbara Ptaszyńska Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Podstawowym celem wspólnoty europejskiej jest wyrównanie poziomu rozwoju poszczególnych

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE ADAM GOLICKI SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE Praca magisterska napisana w Katedrze Bankowości Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie pod kierunkiem naukowym dr. Emila Ślązaka Copyright

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów. Słowo wstępne

Wykaz skrótów. Słowo wstępne Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział pierwszy Pojęcia 1.Początki ekonomii (Marcin Smaga) 2.Definicja ekonomii (Tadeusz Włudyka, Marcin Smaga) 3.Prawidłowości i prawa ekonomiczne (Tadeusz Włudyka, Marcin

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

BS/170/2005 OCENY I PRZEWIDYWANIA DOTYCZĄCE INFLACJI I DOCHODÓW REALNYCH - OPINIE BADANYCH Z POLSKI, CZECH, WĘGIER I SŁOWACJI KOMUNIKAT Z BADAŃ

BS/170/2005 OCENY I PRZEWIDYWANIA DOTYCZĄCE INFLACJI I DOCHODÓW REALNYCH - OPINIE BADANYCH Z POLSKI, CZECH, WĘGIER I SŁOWACJI KOMUNIKAT Z BADAŃ BS/170/2005 OCENY I PRZEWIDYWANIA DOTYCZĄCE INFLACJI I DOCHODÓW REALNYCH - OPINIE BADANYCH Z POLSKI, CZECH, WĘGIER I SŁOWACJI KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, PAŹDZIERNIK 2005 PRZEDRUK MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

T I G E R. Transformation, Integration, and Globalization Economic Research Centrum Badawcze Transformacji, Integracji i Globalizacji

T I G E R. Transformation, Integration, and Globalization Economic Research Centrum Badawcze Transformacji, Integracji i Globalizacji T I G E R Transformation, Integration, and Globalization Economic Research Centrum Badawcze Transformacji, Integracji i Globalizacji Nowa gospodarka a transformacja Redakcja naukowa Marcin Piątkowski Warszawa

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wahania koniunktury gospodarczej Konrad Walczyk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 22 maja 2013 r. Plan wykładu Co to jest koniunktura gospodarcza? W jaki sposób ją mierzyć?

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.) Czwartek na rynku walutowym przyniósł pierwsze, poważniejsze umocnienie dolara od kilku dni. Przez większość minionego tygodnia dolar taniał, czemu pomagały

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne

Zarządzanie strategiczne 1 Zarządzanie strategiczne Metody i narzędzia BCG rafal.trzaska@ue.wroc.pl www.ksimz.ue.wroc.pl www.rafaltrzaska.pl BCG metoda portfelowa powstała 1969 model nazywany niekiedy Growth-ShareMatrix skonstruowana

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej.

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (P&G, NYSE: PG) to globalna grupa kapitałowa mająca swoją siedzibę w Cincinnati, Ohio, USA. Wytwarza dobra konsumpcyjne,

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku MSG (Wydział NE) Katedra Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: ZIP-3-803-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Zarządzania Kierunek: Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia III stopnia Forma i tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Wyniki badania ankietowego Dr Jarosław Górski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Europejski Instytutu Marketingu Miejsc

Bardziej szczegółowo

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Czesław Witkowski Magdalena Kachniewska Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Warszawa 2005 Czesław Witkowski: wstęp, rozdział I pkt. 5, rozdział II, rozdział III, rozdział IV, rozdział

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego Tytuł: Konkurencyjność przedsiębiorstw podsektora usług biznesowych w Polsce. Perspektywa mikro-, mezo- i makroekonomiczna Autorzy: Magdalena Majchrzak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2012 Opis: Praca

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Definicja przedsiębiorczości a jej pomiar Czy skupić się na ambitnym

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny 25 wrzesień 215 r. 5 lat funduszu Lyxor WIG2 UCITS ETF rynek wtórny 22 września 215 r. minęło dokładnie pięć lat od momentu wprowadzenia do obrotu giełdowego tytułów uczestnictwa subfunduszu Lyxor WIG2

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Makroekonomia II 2. Kod modułu : MEKOII (10-MEKOII-z2-s; 10-MEKOII-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia Poziom innowacyjności Duże korporacje Ewolucja poglądów na temat istoty i roli przedsiębiorczości I. Wizja Schumpetera

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Dlaczego jedne kraje są biedne, a drugie bogate? dr Jacek Rodzinka

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Dlaczego jedne kraje są biedne, a drugie bogate? dr Jacek Rodzinka Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Dlaczego jedne kraje są biedne, a drugie bogate? dr Jacek Rodzinka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 22 maja 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo