Czym jest turbokapitalizm? Twórcą tego zyskującego coraz większą. popularność terminu jest ceniony amerykański ekonomista Edward

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czym jest turbokapitalizm? Twórcą tego zyskującego coraz większą. popularność terminu jest ceniony amerykański ekonomista Edward"

Transkrypt

1 Stefan J. Adamski Turbokapitalizm szanse i zagroŝenia Czym jest turbokapitalizm? Twórcą tego zyskującego coraz większą popularność terminu jest ceniony amerykański ekonomista Edward Luttwak. W ksiąŝce pod tym właśnie tytułem, wydanej niedawno takŝe w polskim przekładzie, utrzymuje on, iŝ w ostatnich dwóch dekadach mamy do czynienia - w skali światowej - z gospodarką zupełnie odmienną niŝ ta, do jakiej przyzwyczaiły nas podręczniki ekonomii, klasyczne definicje, a takŝe własne doświadczenia i obserwacje. Turbokapitalizm to innymi słowy - totalnie wolny rynek, kapitalizm z turboładowaniem, jak określa to autor. JakieŜ są zatem wyznaczniki tego nowego modelu kapitalizmu? MoŜna je wyliczyć dosłownie w jednym zdaniu. Deregulacja, prywatyzacja, liberalizacja handlu, zmiany technologiczne, globalizacja oraz - bodaj jako jedyny czynnik kontroli - skrupulatne przestrzeganie wskazań monetarystów. Warto równieŝ dodać, iŝ nowe oblicze najbardziej efektywnego systemu nowoŝytnej ekonomii jest takŝe po trosze swoistym mariaŝem kapitalizmu "korporacyjnego" z kapitalizmem "kasynowym". Kontrolowany w dość duŝej mierze przez państwo kapitalizm przez blisko pół wieku, zapewniał dynamiczny rozwój krajom Europy Zachodniej oraz Stanom Zjednoczonym i Japonii (były to w istocie trzy róŝne odmiany wywierania przez państwo wpływu na gospodarkę). Gwarantował on zarazem wzrost zamoŝności i bezpieczeństwo socjalne mieszkańcom stosujących go krajów, tworząc - zwłaszcza w wariancie europejskim - modelowe państwo opiekuńcze, toteŝ pozostawał obiektem tęsknot ludzi zza "Ŝelaznej kurtyny" i mieszkańców krajów Trzeciego Świata. Sterowanie przez państwo przejawiało się tu dosyć róŝnorodnie, stosunkowo najbardziej ograniczone było w wydaniu amerykańskim. Regulacja cen strategicznych surowców (ropy i gazu), arbitralnie ustalane stopy oprocentowania depozytów oraz subsydiowanie produkcji rolniczej i eksportu miały chronić newralgiczne punkty gospodarki. Luttwak przytacza nader interesujący przykład kas oszczędnościowopoŝyczkowych S&L, którym - podobnie jak bankom komercyjnym - odgórnie narzucano odsetki, toteŝ mogły one konkurować tylko poprzez obniŝanie kosztów operacyjnych, otwieranie nowych oddziałów, atrakcyjną reklamę czy sprawniejszą obsługę. Anegdotycznie rzecz ujmując formuła zarządzania nimi sprowadzała się do zasady 3-5-6, czyli 3 procent od depozytów, 5 procent od kredytów hipotecznych, a o szóstej - pole golfowe. Osoby zarządzające kasami nie musiały mieć nadzwyczajnych kwalifikacji menedŝerskich - miały przede wszystkim naleŝycie troszczyć się o los depozytów - za co otrzymywały godziwe, acz nie nazbyt sowite apanaŝe. Jakiekolwiek akrobacje finansowe wykluczały restrykcyjne regulacje prawne. Gdy je w latach 80-tych zniesiono, zastępy zachęconych do Strona 1 z 8

2 działania menedŝerów zaczęły uprawiać istny hazard, z jednej strony windując oprocentowanie depozytów na kilkakrotnie wyŝszy poziom, z drugiej - kupując niechciane i ryzykowne "śmieciowe" obligacje. Pozwoliło to im osiągnąć rekordowe zarobki - juŝ nie trzydzieści, ale trzysta razy wyŝsze od uposaŝenia kasjerów. W rezultacie przez kasy S&L przetoczyła się fala widowiskowych bankructw, przetrwały bardzo nieliczne. Zapewnienie pokrycia dla "przepuszczonych" lokat, liczonych w setkach milionów dolarów, spadło w końcu na barki podatników, natomiast tysiące szeregowych pracowników kas straciło pracę. Sprawcy tych trudnych do oszacowania strat zachowali natomiast swe łupy, przenosząc się z nimi gdzie indziej. Prawda, Ŝe pouczające? Podobnych przykładów moŝna wskazać mnóstwo takŝe na naszym kontynencie. Jeszcze bardziej dotkliwym skutkiem deregulacji - dla przegranych - jest daleko idąca likwidacja świadczeń socjalnych i niedostateczna ochrona zatrudnienia. Oczywiście, dla równowagi warto podkreślić niekwestionowane plusy deregulacji: powstrzymanie biurokratycznych ingerencji w gospodarkę, likwidację wielu barier handlowych w postaci zawyŝonych ceł czy kontyngentów, zniesienie wielu korupcjogennych systemów wydawania licencji, koncesji etc. A raŝące przejawy braku reguł i jaskrawej niesprawiedliwości? Zacytujmy Friedricha A. Hayeka: "Nauczyliśmy się uczestniczyć w tej grze nieustannego odkrywania, którą nazywamy konkurencją, poniewaŝ społeczności, które z nią eksperymentowały i stopniowo ulepszyły jej reguły, przeŝyły większy od innych rozkwit. W rezultacie stały się przedmiotem naśladownictwa. JednakŜe wynik tej gry, której reguły wymagają od ludzi, aby jak najpełniej wykorzystywali nadarzające się szanse ku poŝytkowi własnemu i innych, nie moŝe być bardziej sprawiedliwy niŝ wynik jakiejkolwiek innej gry opartej na przypadku". Prywatyzacja jawi się dziś jako powszechnie stosowane panaceum na rozwiązanie problemu nierentownych zakładów, dotowanych lub utrzymywanych przez państwo, a więc przez podatników, ponoszących koszty nieefektywnego zarządzania, słabej wydajności pracy, niedostatecznej jakości produktów, a często takŝe zachowania anachronicznych struktur. Często prywatyzacja w istocie przynosi spektakularne efekty nie tylko w postaci ocalenia nieodwołalnie - zdawać by się mogło - skazanych na likwidację przedsiębiorstw, ale takŝe w postaci sanacji całych gałęzi gospodarki. SprzedaŜ, czy to bezpośrednia, czy to osiągana drogą skierowania akcji na rynek lokalny bądź zagraniczny, czy teŝ poprzez przekazanie akcji pracownikom (którzy jednak w większości przypadków i tak się z nimi rozstaną) zapewnia nie tylko wpływy do budŝetu, ale w bardziej dalekosięŝnej perspektywie wydaje się być najlepszym sposobem zapewnienia oŝywczych impulsów w skali makroekonomicznej. Niestety, często tylko się wydaje. Przejęcie własności państwowej bądź publicznej przez prywatnych inwestorów budzi niekiedy zrozumiałe emocje (nie tylko Strona 2 z 8

3 zresztą w krajach postkomunistycznych). Bardziej niepokojący jest jednak fakt, Ŝe dawni biurokraci często pozostają na kierowniczych stanowiskach z wyŝszymi gratyfikacjami, nawet gdy to oni są odpowiedzialni za fatalną kondycję zakładu, podczas gdy redukcje dotykają wielu rzetelnych i wykwalifikowanych pracowników. Jeszcze gorsze bywa to, Ŝe politycy - niejednokrotnie pod presją zdesperowanych załóg zagroŝonych utratą stanowisk pracy - decydują się na pospieszną prywatyzację za wszelką cenę, nie troszcząc się o rezultat, byle tylko wykazać się inicjatywą i dotrzymać pochopnie złoŝonych obietnic. Jeden skromny przykład - wcale nie z naszego podwórka. Zdarzyło się to Helmutowi Kohlowi, który w trakcie przedwyborczego spotkania z załogą kombinatu chemicznego Buna przejął osobisty patronat nad prywatyzacją zakładów chemicznych. śaden z niemieckich koncernów nie był zainteresowany. Do akcji wkroczyli Amerykanie, ściślej koncern Dow Chemical. Negocjowali tak umiejętnie (rząd był niejako pod ścianą wobec nieopatrznie złoŝonych deklaracji kanclerza), Ŝe przejęli zakład za śmieszną - wobec koniecznych inwestycji sięgających 4 miliardów DM - sumę 200 milionów marek. Rząd federalny nie tylko zdecydował się na poniesienie lwiej części przewidywanych wydatków, ale zobowiązał się - w zamian za utrzymanie przez rzutkich Jankesów (dających raptem pięcioletnie gwarancje) 1800 miejsc pracy, Ŝe kaŝde z tych stanowisk ma być dofinansowane kwotą ponad 5 milionów DM (całość - prawie10 miliardów marek!). Dziennikarze "Spiegla", którzy zajęli się tą absurdalną prywatyzacją obliczyli, Ŝe za mniejsze pieniądze moŝna by zbudować zakład od nowa, zapewniając pracę znacznie większej ilości ludzi. Warto sobie moŝe uzmysłowić, Ŝe większość problemów z jakimi mamy do czynienia w Polsce w ostatniej dekadzie wynika nie tylko z transformacji ustrojowej, podobne perturbacje są udziałem większości krajów świata, takŝe tych najbardziej rozwiniętych. Lawinowo narastająca przestępczość, bezradność państwa wobec struktur mafijnych, powszechna korupcja, rosnące bezrobocie, pauperyzacja coraz szerszych kręgów społecznych nie radzących sobie z nowymi wyzwaniami, kryzys demokracji - wszystkie te zjawiska występują w róŝnym natęŝeniu niemal pod kaŝdą szerokością geograficzną. Bardziej niŝ kiedykolwiek przedtem doświadczamy faktu, Ŝe świat stał się globalną wioską i to nie tylko w tym sensie, w jakim mówił o nim McLuhan. Oczywiście, turbokapitalizm generuje niebywałą efektywność, a w konsekwencji istotny postęp w wielu dziedzinach Ŝycia. Co więcej, swobodny przepływ kapitału, wzrost efektywności i lokowanie nowych inwestycji w regionach tradycyjnie zacofanych zdaje się być realną szansą zniwelowania ogromnych dysproporcji między poziomem Ŝycia w krajach rozwiniętych a jakością egzystencji na zapomnianych peryferiach Trzeciego Świata czy w Rosji. Nieszczęście polega na tym, Ŝe krąg beneficjentów tych przemian jest ograniczony, więcej - coraz bardziej się zawęŝa. Rzecz nie w tym, Ŝe istnieją dysproporcje. Egalitaryzm to juŝ zgrana karta - fałszywie pojmowana równość wiedzie donikąd. Problem Strona 3 z 8

4 tkwi gdzie indziej. Dopóki ludzie zawdzięczają bogactwo własnej przedsiębiorczości, pracy, kwalifikacjom i talentom, zwykle nie budzi to sprzeciwu. Gdy jednak zaleŝności te ulegają erozji, gdy o sukcesie decyduje w coraz większej mierze przypadek i kaprysy niestabilnego rynku, gdy ludzie przestają być kowalami własnego losu, bo o ich przyszłości stanowią decyzje podejmowane bez ich udziału, gdy o wygranej przesądza swoista ekonomiczna ruletka, trudno oczekiwać akceptacji istniejącego porządku. Jak dowodzi praktyka, kilkuprocentowe bezrobocie jest ceną, jaką społeczeństwa w zasadzie są jeszcze skłonne ponieść w zamian za wzrost PKB, a tym samym za wyŝszy (przynajmniej teoretycznie, bowiem nie da się postawić znaku równości między "więcej" a "lepiej") poziom Ŝycia większości. PowaŜni analitycy utrzymują jednak, iŝ zupełnie realna staje się perspektywa, iŝ aby utrzymać dynamikę rozwoju gospodarczego zupełnie wystarczy dwadzieścia procent (tak!) zdolnej do pracy populacji globu. Podejmują ten temat m.in. Hans-Peter Martin i Harald Schumann w swojej frapującej pracy pod tytułem "Pułapki globalizacji". Oznacza to, Ŝe wszelkie towary i usługi, które potrzebne są światu moŝna zapewnić odwołując się do wysiłku i umiejętności zdecydowanej mniejszości. Trudno sobie nawet wyobrazić taką cywilizację opartą na produkcyjnej i konsumpcyjnej aktywności owej jednej piątej... Klasyczny kapitalizm dziś jest w zasadzie juŝ tylko wspomnieniem. Zmiany dokonały się niezwykle szybko, zainicjowane juŝ w latach osiemdziesiątych, osiągnęły apogeum w ostatniej dekadzie kończącego się stulecia. Po bankructwie komunizmu i obaleniu muru berlińskiego linie podziału przestały przebiegać wzdłuŝ tradycyjnych granic. Oszałamiający postęp techniczny dopełnił dzieła. W konsekwencji jesteśmy coraz bliŝsi nieoczekiwanego przebudzenia się w huxleyowskim "nowym, wspaniałym świecie", w niektórych swych przejawach bardziej moŝe jeszcze zdehumanizowanym. Jednocześnie trudno z przekonaniem orzec, Ŝe zagroŝenia bliskie orwellowskiej wizji totalitaryzmu minęły bezpowrotnie. Istnieją uzasadnione powody do obaw, Ŝe juŝ w początkach nowego tysiąclecia obydwa te modele zaczną się w pewien sposób przenikać, tworząc jakąś nową, wyjątkowo wybuchową mieszankę. Zmroziła mnie w trakcie pisania tego szkicu lakoniczna informacja agencyjna, jaką przyniosły światowe serwisy - otóŝ dziennikarze Associated Press weszli w posiadanie poufnych dokumentów firmy Bridgestone-Firestone, z których niezbicie wynika, iŝ juŝ od trzech lat wiedziała ona o problemach ze swymi oponami stosowanymi w niektórych modelach Forda. Specjalne śledztwo NHTSA (Amerykańskiej Agencji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego) dowiodło, Ŝe w wypadkach związanych z wadami tychŝe opon zginęło w USA co najmniej 88 osób. Na wymianę sześciu milionów opon firma zdecydowała się miesiąc temu, właśnie pod presją opinii publicznej zbulwersowanej ustaleniami komisji. Materiały, którymi dysponują dzienikarze AP wykazują, Ŝe z pełną świadomością, ze Strona 4 z 8

5 względu na koszty i uciąŝliwość operacji wymiany opon, odstąpiono jej przeprowadzenia i gdyby nie rozstrzygające orzeczenie NHTSA, ludzie ginęliby nadal. Bardzo podobny charakter miała sprawa innego amerykańskiego koncernu, która przed dwoma laty wywołała prawdziwą burzę. Tam z kolei kilkadziesiąt osób poniosło śmierć bądź zostało cięŝko poparzonych w płonących samochodach. Był te efekt ewidentnego błędu konstrukcyjnego, powodującego wybuch zbiorników z paliwem przy lada stłuczce. Błąd odkryto zanim z taśmy zjechało pierwsze wadliwe auto, wstrzymanie produkcji i ponowne zaprojektowanie niefortunnego modelu kosztowałoby jednak ogromne pieniądze. MenedŜerowie firmy w asyście (a jakŝe) prawników i ekonomistów przeprowadzili stosowne symulacje i opierając się na rachunku prawdopodobieństwa wyliczyli, Ŝe - w przypadku ujawnienia sprawy - znacznie taniej będzie zapłacić wysokie odszkodowania. Z premedytacją zatem skazali nie znanych sobie ludzi na śmierć lub kalectwo. Sprawa trafiła do prasy, a następnie do sądów. Przyznane odszkodowania były rekordowe, nawet jak na warunki amerykańskie. Sprawcy licznych tragedii uniknęli jednak odpowiedzialności karnej dzięki umiejętnościom swoich adwokatów. Jak widać, troska o efektywne zarządzanie i maksymalizację zysku moŝe niekiedy prowadzić do zbrodni. Niestety, trudno nie zgodzić się z ponurą diagnozą Edwarda Luttwaka: "Skrajności przyciągają się, więc nic dziwnego, Ŝe turbokapitalizm ma wiele wspólnego z sowiecką wersja komunizmu". Brzmi to osobliwie, ale czy ten zarzut jest w istocie bezpodstawny? Nie sposób nie zauwaŝyć, Ŝe leseferyzm i zdawanie się wyłącznie na wolny rynek jako jedyną siłę sprawczą światowego ładu ma charakter w duŝej mierze ideologiczny. Jak w krajach realnego socjalizmu wydajność jest tu niemal fetyszem. Ponadto zwycięska ideologia - podobnie jak niegdyś doktryna marksistowska - oferuje wszystkim bez wyjątku identyczne recepty lekcewaŝąc lub zgoła ignorując sferę tradycyjnych wartości, róŝnice społeczne, cywilizacyjne, mentalne i obyczajowe. Oczywiście rozwiązania oferowane przez turbokapitalizm, nie są tak utopijne, przeciwnie, ich źródłem jest pragmatyczne podejście do rzeczywistości; jednak czysty utylitaryzm i chłodna kalkulacja bywają niekiedy niemniej zgubne, niŝ fanatyczny idealizm. Owszem, nie moŝna - jak słusznie zauwaŝył juŝ Adam Smith - arbitralnie kierować całą gospodarką. MoŜna jednak korygować nieobliczalne następstwa oddziaływania rynku przeciwdziałając rozkładowi tradycyjnych więzi społecznych. Nie zapominajmy, Ŝe jakkolwiek Jan Paweł II, w encyklice Centesimus Annus (1991) - poparł gospodarkę wolnorynkową najsilniej w dziejach Kościoła, to zarazem ostrzegał: "Działalność gospodarcza, zwłaszcza w zakresie gospodarki rynkowej, nie moŝe przebiegać w próŝni instytucjonalnej, prawnej i politycznej. [...] Brak poczucia bezpieczeństwa, towarzysząca mu korupcja władz publicznych i mnoŝenie się niewłaściwych źródeł wzbogacenia i łatwych Strona 5 z 8

6 zysków opartych na działaniach nielegalnych czy po prostu spekulacji, jest dla rozwoju i dla porządku gospodarczego jedną z głównych przeszkód." Nie wszyscy moŝe wiedzą, Ŝe łączna wartość transakcji zawieranych kaŝdego dnia na światowych giełdach kilkanaście razy przewyŝsza wartość wytworzonego tego samego dnia produktu globalnego brutto. Trudno w tych warunkach rozprawiać o jakiejkolwiek stabilności. To budujące, Ŝe kaŝdego dnia powstają nowe fortuny, szkoda tylko, Ŝe tak powszechnie obowiązuje dewiza vae victis - biada zwycięŝonym. Dlaczego? Po pierwsze jest to oczywista konsekwencja niebywałego postępu technicznego, triumfalnego pochodu nowych technologii, które powodują ogromne zmiany redukujące ilość miejsc pracy. Nikt nie moŝe czuć się bezpiecznie. Po drugie - po zakończeniu zimnej wojny polityka straciła na znaczeniu wobec ekonomii. Tradycyjne państwo obumiera - demokracja wobec uwiądu społeczeństwa obywatelskiego staje się swego rodzaju parawanem, mającym przesłonić fakt, Ŝe rozstrzygnięcia są w coraz większym stopniu dziełem technokratyczno - finansowych elit, za nic mających sobie społeczne implikacje prowadzonej polityki. Tym bardziej, Ŝe nie ponoszą one jakiejkolwiek odpowiedzialności za to, co czynią - odium spada na polityków, których pole manewru zawęŝa się nieustannie. Jak szczerze wyznał przed trzema laty szef Bundesbanku, Hans Tietmayer, na forum gospodarczym w Davos: "Większość polityków nie zdaje sobie sprawy z tego, jak dalece znajdują się pod kontrolą rynków finansowych, ba, są nawet przez nie sterowani". Recepty prezesów banków centralnych (obecnie tę rolę pełni Bank Światowy i MFW, choć nie naleŝy zapominać o roli amerykańskiego FED) są zawsze identyczne. W skrócie sprowadzają się one do trywialnych wręcz zaleceń: deflacja, ograniczanie wydatków rządowych, rygorystyczny budŝet, polityka "trudnych" kredytów. Oczywiście, w wymiarze czysto ekonomicznym, trudno z tymi regułami polemizować. Zwykle dyscyplinują one gospodarkę i zapobiegają niespodziewanym wstrząsom. Jednak to, co w wymiarze ekonomiczno-finansowym bywa zbawienne, moŝe mieć niezwykle destrukcyjne oddziaływanie na wszelkie relacje społeczne. Warto moŝe uzmysłowić sobie, Ŝe na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych stosowano te same z grubsza środki na bolączki świata dotkniętego niszczącą recesją. Niewątpliwie jednym ze skutków owej bezwzględnej polityki finansowej było dojście do władzy Hitlera, który za nic miał ostrzeŝenia finansistów i osiągnął swoisty cud gospodarczy. Tyle, Ŝe rachunek za jego sukcesy wystawiła druga wojna światowa. Lekarstwo okazało się zatem gorsze od samej choroby. Z drugiej strony rooseveltowski new deal, który - jako reakcja na kryzys - takŝe sprzeniewierzył się obowiązującemu wówczas sposobowi myślenia o gospodarce, okazał się skutecznym specyfikiem na stagnację i recesję. Pod pewnymi względami mamy dziś powtórkę z historii. Oto na naszych oczach dokonują się przemiany, które moŝna porównać jedynie z bezwzględnym niszczeniem struktur feudalnych w pierwszej fazie Strona 6 z 8

7 rewolucji przemysłowej. KaŜda akcja wywołuje jednak reakcję. Odpowiedzią na ekspansję "wilczego kapitalizmu" stała się marksowska nieprzejednana krytyka nierówności społecznych, która z walki klas uczyniła doktrynę mobilizującą rzesze ludzi wyzutych z własności, radykalizując ich oczekiwania. Informatyczna rewolucja, która się obecnie dokonuje, niesie ze sobą bardzo podobne - o ile nawet nie większe - zagroŝenia. Trudno dziś mówić o proletariacie. Rewolucja przemysłowa potrzebowała bowiem licznych rąk do pracy, powodując wielkie migracje. Obecnie mamy do czynienia z rosnącą liczbą "odrzuconych" i "niepotrzebnych". U schyłku dziewiętnastego wieku w Rosji uŝywano określenia lisznije ludi, ludzie zbyteczni. Nieco później to właśnie oni stanowili główną siłę napędową bolszewickiego przewrotu. Desperacja i poczucie beznadziejności nie są tym rodzajem motywacji, który pozwala kierować się rzetelną oceną swego połoŝenia... Rezultatem słabości ekonomii w XX wieku, były liczne aberracje w świecie polityki, za co miliony ludzi zapłaciły straszliwą cenę. Niepodobna oprzeć się refleksji, Ŝe obecna słabość polityki, jej skarlenie, a zarazem bezprzykładna supremacja ekonomii moŝe prowadzić - do eskalacji zgoła obłędnych zawirowań zarówno w sferze polityki, jak i gospodarki. Niepokojące symptomy tego stanu rzeczy są juŝ dziś bardzo wyraźne. Triumf "racjonalnej" ekonomii moŝe stać się początkiem jej końca. Ów racjonalizm bywa zresztą nader wątpliwy. Niekiedy trudno wręcz oprzeć się poczuciu, Ŝe mamy do czynienia ze swoistą religią. Bogiem jest tu pieniądz, świątyniami - banki i giełdy, rolę złotego cielca pełni maksymalizacja zysku, a podstawowym dogmatem jest konieczność wzrostu gospodarczego. Odpowiednikami diabła i kręgów piekielnych są recesja i hiperinflacja, a spadek wskaźników giełdowych jest zwiastunem apokalipsy. Próby praktycznego przeciwstawiania się obowiązującej doktrynie (ot, choćby najmniejsze oznaki protekcjonizmu czy rozluźnienia ciasnego gorsetu ograniczeń wydatków na cele socjalne) traktowane są w kategoriach groźnej apostazy. Kara za owe odstępstwa spotyka "heretyków" w wymiarze jak najbardziej doczesnym i szybciej niŝ mogliby oczekiwać. Jest nią ucieczka zagranicznych inwestorów, a takŝe odpływ krajowego kapitału, a w konsekwencji - spadek notowań lokalnej waluty, zrazu chaos, później stagnacja, zwiększająca dystans do reszty stawki uczestniczącej w wyścigu. Przy jego tempie, straty te mogą się okazać nie do odrobienia, toteŝ niewielu znajdzie się polityków skłonnych podjąć takie ryzyko, by sprostać oczekiwaniom swych wyborców. Pisał przed trzydziestu laty Malcolm Muggeridge: "Co mamy sądzić o zupełnie idiotycznym pomyśle królestwa niebieskiego na ziemi, którego wizję przedstawiają nam największe autorytety naszych czasów? Wzrastające bez końca bogactwo tych, którzy mają w nim udział, opływających w towary na raty, ogłupionych telewizją i seksem [...]; pędzą po szerokich, sześciopasmowych autostradach, niekiedy krew Strona 7 z 8

8 pryska po asfalcie w ramach dodatkowego dreszczyku; niebiosa rozciągają się wokół nich w supermarkecie, niezliczone błyszczące anteny wyrastają ku niebu niczym wieŝyce; szczęście w tylu kolorach, ile jest pigułek; pałace ze światła i chromu dźwigają się coraz wyŝej. Dla potomności królestwo to moŝe być tylko przedmiotem kpin i szyderstw - zakładając, Ŝe będzie jakaś potomność." Jak wynika z danych opublikowanych przy okazji milenijnego szczytu ONZ, ponad miliard ludzi na naszej planecie utrzymuje się przy Ŝyciu (bo jak to inaczej określić) mając do dyspozycji mniej niŝ trzydzieści dolarów miesięcznie. Celem nowojorskiej konferencji miało być - jak to ujęto wdzięcznie w głównym wydaniu telewizyjnych wiadomości: "zmniejszenie o połowę tej liczby" (sic!). To niezręczne sformułowanie oznacza rzecz jasna, iŝ intencją uczestników konferencji jest poprawienie tej przeraŝającej statystyki przez zwiększenie dochodów owych nieszczęsnych pariasów. W przeciwnym razie owa wspólnota nędzy zredukuje się sama wskutek głodu i chorób, czemu mieszkańcy krajów wysoko rozwiniętych będą się biernie przypatrywać. Nie podejmujemy wyzwań, jakich nie szczędzi nam dzień powszedni. Nie potrafiąc uporządkować rzeczywistości, tworzymy wirtualne światy, ale jest to jedynie eskapizm, Wielka Ucieczka od własnej human condition i trudnych problemów w krainę pozorów i iluzji. [...] Sprawą zasadniczą - jak to zwykle bywa - jest kwestia proporcji, określenia naszych rzeczywistych (a nie tworzonych li-tylko na uŝytek rynku) potrzeb i aspiracji, czyli znalezienia modus vivendi między mieć a być. Fragmenty artykułu opublikowanego w numerze 9 (lato 2000) kwartalnika naukowego "Pieniądze i Więź" Tekst udostępniamy za łaskawą zgodą serwisu Obywatelskiej Inicjatywy Opodatkowania Obrotu Kapitałowego (www.attac.pl) Strona 8 z 8

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Wydział Informatyki i Zarządzania STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Dr Agnieszka Bojnowska Symulacja komputerowa Gra pojęcie wieloznaczne - forma współzawodnictwa

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza

N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9. Nasze Długi - główne wyniki badań. Próba badawcza N AS Z E DŁUGI A. D. 2009 N a s z e D ł u g i A. D. 2 0 0 9 Nasze Długi - główne wyniki badań 45% Polaków ma obecnie większe problemy finansowe, niŝ przed kryzysem 77% społeczeństwa uwaŝa, Ŝe osoby, które

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Średni gracze lepsi od lidera Wyniki ubezpieczycieli komunikacyjnych w 2008 r.

Średni gracze lepsi od lidera Wyniki ubezpieczycieli komunikacyjnych w 2008 r. Nr 73 (2220) 2009-04-15 Średni gracze lepsi od lidera Wyniki ubezpieczycieli komunikacyjnych w 2008 r. W 2008 r. ubezpieczyciele działający w tym segmencie zebrali 12,22 mld zł składki przypisanej brutto,

Bardziej szczegółowo

Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji

Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji KONSUMENT I RYNEK partnerstwo czy konflikt interesów? Miejsce i rola informacji w procesie kształtowania konsumpcji dr Jerzy Małkowski Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Warszawa, 14

Bardziej szczegółowo

Wyzwani; w warun OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009

Wyzwani; w warun OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009 Wyzwani; w warun o OFICYNA WYDAWNICZA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE WARSZAWA 2009 Spis treści Wstęp 11 Władysław Szymański 1. Niekompletny proces globalizacji i jego skutki 15 1.1. Wprowadzenie 15

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Autor adresuje książkę do Czytelników pragnących lepiej zrozumieć procesy rozwoju gospodarczego we współczesnym świecie. Do studentów, ekonomistów

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki

Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Ceny transferowe jeszcze podatki czy już ekonomia? Michał Majdański BT&A Podatki Plan prezentacji 1. Ceny transferowe uwagi wstępne 2. Definicja podmiotów powiązanych 3. Zasada ceny rynkowej 4. Podatkowe

Bardziej szczegółowo

USA: 40 mld dolarów miesięcznie z Fed ma pobudzić konsumpcję 29 września 2012

USA: 40 mld dolarów miesięcznie z Fed ma pobudzić konsumpcję 29 września 2012 Richard Fischer, prezes oddziału Rezerwy Federalnej w Dallas, skrytykował obecną politykę amerykańskiego banku centralnego, by wykupować zabezpieczone hipotecznie papiery wartościowe. Ma to być element

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ ZASOBÓW GENETYCZNYCH ZWIERZĄT oraz DEKLARACJA z INTERLAKEN

ŚWIATOWY PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ ZASOBÓW GENETYCZNYCH ZWIERZĄT oraz DEKLARACJA z INTERLAKEN ŚWIATOWY PLAN DZIAŁAŃ NA RZECZ ZASOBÓW GENETYCZNYCH ZWIERZĄT oraz DEKLARACJA z INTERLAKEN GLOBAL PLAN OF ACTION FOR ANIMAL GENETIC RESOURCES and the INTERLAKEN DECLARATION przyjęte przez Międzynarodową

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Złoża Zysku

lokata ze strukturą Złoża Zysku lokata ze strukturą Złoża Zysku Lokata ze strukturą to wyjątkowa okazja, aby pomnożyć swoje oszczędności w bezpieczny sposób. Lokata ze strukturą Złoża Zysku to produkt łączony, składający się z promocyjnej

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Podstawy teorii finansów

Podstawy teorii finansów Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Życie gospodarcze Psychologia inwestora Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Podstawy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy

Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy Zrównoważony rozwój Stabilne zarządzanie Pozytywny wpływ społeczny Wzrost wartości firmy Metodologia oparta na najnowszych trendach światowych Stwarzamy możliwość wzrostu wartości firmy 27 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

- nowe wyzwania. Paweł Kominek

- nowe wyzwania. Paweł Kominek Informatyzacja przedsiębiorstw - nowe wyzwania Paweł Kominek Poznań, 05-01-2010 Plan prezentacji Zakres przedmiotu krótkie wprowadzenie Zakres przedmiotu krótkie wprowadzenie Systemy zarządzania Gry i

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI. Biura ds. Unii Europejskiej KIG. czerwiec 2013

XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI. Biura ds. Unii Europejskiej KIG. czerwiec 2013 XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI Biura ds. Unii Europejskiej KIG czerwiec 2013 Będzie wolny handel pomiędzy UE i USA W dniu 17 czerwca podczas Szczytu G8 Unia Europejska i USA wyraziły chęć zawarcia transatlantyckiej

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże?

Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Bankowość Rynki finansowe Pulpit Analizy Drogi frank wpędził banki w koszty. SNB pomoże? Ustanowienie przez Narodowy Bank Szwajcarii (SNB) maksymalnego pułapu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Kryzys i co dalej? Prof. dr hab. Piotr Banaszyk Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Kryzys co to jest? Kryzys to stan potencjalnej albo realnej groźby pogorszenia

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 25 marca 2014 r. Plan spotkania 1. Czym jest globalizacja?

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku Bartek Majewski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 11 października 2011 r. JAK POMNAŻAĆ BOGACTWO? Oszczędzanie

Bardziej szczegółowo

Kredyt kupiecki w działalności eksportowej. Warszawa, 15 września 2009 r.

Kredyt kupiecki w działalności eksportowej. Warszawa, 15 września 2009 r. Kredyt kupiecki w działalności eksportowej Warszawa, 15 września 2009 r. Ryzyko sprzedaŝy z odroczonym terminem płatności SprzedaŜ towarów lub świadczenie usług z odroczonym terminem płatności (kredyt

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii Spis treści Od autorów....................................... 13 Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii..............

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów. Słowo wstępne

Wykaz skrótów. Słowo wstępne Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział pierwszy Pojęcia 1.Początki ekonomii (Marcin Smaga) 2.Definicja ekonomii (Tadeusz Włudyka, Marcin Smaga) 3.Prawidłowości i prawa ekonomiczne (Tadeusz Włudyka, Marcin

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Od autorów Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii 1. Czym się zajmuje ekonomia? 2. Potrzeby ludzkie,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Małgorzata Zaleska Prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Przejrzystość rynku bankowego

Prof. dr hab. Małgorzata Zaleska Prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Przejrzystość rynku bankowego Prof. dr hab. Małgorzata Zaleska Prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Przejrzystość rynku bankowego W ostatnim okresie regulatorzy rynku bankowego dąŝą do zwiększenia przejrzystości działalności bankowej

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład XI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308

05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 05-530 Góra Kalwaria, ul. Pijarska 21 tel.: [22] 717-82-65 fax: [22] 717-82-66 kom.: [0] 692-981-991, [0] 501-633-694 Info: 0 708 288 308 biuro@assman.com.pl http://www.assman.com.pl 21-11-2006 W części

Bardziej szczegółowo

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego Moduł 4: Jak widzimy, gospodarki narodowe państw europejskich czekają ogromne wyzwania. Związane są one z globalizacją, to znaczy rozprzestrzenianiem się gospodarki wolnorynkowej na całym świecie. Towary,

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy OŜywienie i recesja w gospodarce Wahania koniunktury gospodarczej prof. ElŜbieta Adamowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 9 października 2012 r. Program wykładu Co

Bardziej szczegółowo

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA Klasa III GOSPODARKA WOLNORYNKOWA wyjaśnić, skąd wynika rzadkość dóbr i jak wpływa na działalność gospodarczą ludzi wymienić i zilustrować czynniki wytwórcze wykorzystywane przy produkcji różnych dóbr

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22 Wprowadzenie 9 Część I Rozwój regionalny i lokalny w warunkach kryzysu 1. Klimat przedsiębiorczości w rozwoju społeczno-gospodarczym regionu - wyniki badania ankietowego mieszkańców Litwy, Łotwy i Polski

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Spekulacja na rynkach finansowych. znajomość narzędzi czy siebie? Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A.

Spekulacja na rynkach finansowych. znajomość narzędzi czy siebie? Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Spekulacja na rynkach finansowych znajomość narzędzi czy siebie? Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Narzędzia 2 Analiza techniczna Analiza fundamentalna Narzędzia (2) 3 AT astrologia rynków finansowych AF alchemia

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule.

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Europejskie statystyki dowodzą, że prowadzenie działalności w ramach

Bardziej szczegółowo

Światowa Organizacja Zdrowia, co roku koncentrując się na innym aspekcie tej globalnej epidemii. Stop nielegalnemu obrotowi wyrobami tytoniowymi.

Światowa Organizacja Zdrowia, co roku koncentrując się na innym aspekcie tej globalnej epidemii. Stop nielegalnemu obrotowi wyrobami tytoniowymi. Światowy Dzień Bez Tytoniu 31 maja 2015 31 maja to waŝna data w kalendarzu promocji zdrowia - dzień, który słuŝy zwróceniu uwagi na konieczność ochrony obecnych i przyszłych pokoleń przed następstwami

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 12 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich PERSPEKTYWY GOSPODARCZE DLA POLSKI Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. Plan Sytuacja w gospodarce światowej Poprawa koniunktury

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo