Ekologia i ochrona środowiska Wykład II

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekologia i ochrona środowiska Wykład II"

Transkrypt

1 Ekologia i ochrona środowiska Wykład II Zagadnienia: * Co to jest róŝnorodność biologiczna (RB)? * Ile gatunków Ŝyje na Ziemi? * Od czego zaleŝy rozmieszczenie gatunków? * Czy RB jest zagroŝona? * Co współcześnie zagraŝa róŝnorodności biologicznej?

2 KsiąŜki polecane - suplement

3 Co to jest róŝnorodność biologiczna (bioróŝnorodność)? Begon et al. 1996: Bogactwo gatunkowe liczba gatunków występująca na arbitralnie wybranym obszarze / zróŝnicowanie genetyczne lub syntaksonomiczne danego obiektu biologicznego Konwencja o róŝnorodności biologicznej (1992): zróŝnicowanie wszystkich Ŝywych organizmów pochodzących, inter alia,, z ekosystemów lądowych, morskich i innych wodnych ekosystemów oraz zespołów ekologicznych, których są one częścią. Dotyczy to róŝnorodności w obrębie gatunku, pomiędzy gatunkami oraz ekosystemami.

4 Co to jest róŝnorodność biologiczna (bioróŝnorodność)? Wilson (1992): rozmaitość organizmów rozpatrywana na wszystkich poziomach, od odmian genetycznych naleŝących do tego samego gatunku, poprzez zestawy gatunków, rodzajów, rodzin i jeszcze wyŝszych jednostek taksonomicznych; takŝe róŝnorodność ekosystemów, które składają się z zespołów organizmów Ŝyjących w poszczególnych siedliskach i tamtejszych warunków fizycznych.

5 Ile gatunków Ŝyje na Ziemi?

6 Szacunkowa liczba nazwanych i opisanych organizmów chrząszcze błonkówki motyle muchówki pluskwiaki prostoskrzydłe przylŝeńce inne owady rośliny ssaki protoktista bakterie grzyby (Price 2002)

7 Niepohamowany pociąg do chrząszczy J.B.S. Haldane

8 Co roku opisuje się nowe gatunki Nanaloricus mysticus (Loricifera 1983)

9 Maj 2007: Eriocnemis isabellae nowy koliber z pd.-zach zach.. Kolumbii

10 Co roku opisuje się nowe gatunki Propithecus tattersalli (1988) Cercopithecus solatus (1988)

11 1991: Mesoplodon peruvianus

12 Wollemia nobilis (1994)

13 Ile gatunków Ŝyje na Ziemi?

14 Oszacowanie liczby gatunków stawonogów w lesie równikowym wg Terrego Erwina (1982) Na 19 drzewach Luehea seemanii Erwin znalazł gat. chrząszczy ZAŁOśENIE 1: średnia specyficzność gatunkowa chrząszczy na konkretnym drzewie wynosi 13,5%, dla L. seemanii 163 ZAŁOśENIE 2: liczba gatunków drzewiastych w takich lasach to ok , na kaŝdym Ŝyją wyspecjalizowane chrząszcze, zatem na wszystkich gatunkach drzew jest gatunków w wyspecjalizowanych chrząszczy ZAŁOśENIE 3: chrząszcze to ok. 40% wszystkich stawonogów, więc liczba l wszystkich stawonogów w koronach drzew ZAŁOśENIE 4: w koronach Ŝyje 2 razy więcej gatunków stawonogów niŝ n na dnie lasu, zatem całkowita liczba stawonogów w lesie równikowym

15 Gorące miejsca róŝnorodności

16 RóŜnorodność biologiczna Polski rośliny naczyniowe 2490 glony kręgowce 706 owady zwierzęta ogółem (Weigle & Andrzejewski 2003)

17 Jakie zasady rządzą rozmieszczeniem gatunków ziemskich?

18 Czynniki wpływające na lokalną liczbę gatunków (Currie( 1991) Klimat Zmienność klimatu ZróŜnicowanie siedlisk Historia Energia Zaburzenia środowiska

19 Czynniki środowiskowe wpływające na zróŝnicowanie organizmów roślinnych Woda Światło słoneczne Nutrienty (składniki mineralne)

20

21 Potencjalna ewapotranspiracja w Pn. Ameryce a bogactwo gatunkowe lądowych kręgowców (Currie 1991)

22 Środowisko przyrodnicze to takŝe obecność innych organizmów...

23 Biomy kuli ziemskiej Tundra Tropikalne lasy deszczowe Sawanny i lasostepy Góry Tajga Stepy strefy umiarkowanej Roślinność śródziemnomorska Lasy strefy umiarkowanej Pustynie

24 Czy róŝnorodność biologiczna jest rzeczywiście zagroŝona?

25 W latach 90-tych ginęło ok km Las deszczowy 2 lasów deszczowych rocznie Przy obecnym tempie zniszczeń oznacza to zagładę ok. 0,5% gatunków rocznie MoŜna szacować, Ŝe rocznie stracimy nawet gatunków

26 Kąkol polny

27 Zapylacze w odwrocie (Biesmeijer et al. 2006)

28 Kryzys zapyleń

29 Dlaczego giną?

30 Człowiek: główne zagroŝenie dla świata przyrody

31 Wymieranie wielkich zwierząt jest na wielu kontynentach skorelowane z momentem pojawienia się ludzi

32 Nie ma moa, nie ma moa Na starej Eio-ti ti-roa. Szukać nie warto Wszystkie zeŝarto; Nikt ich nigdy juŝ ujrzeć nie zdoła!

33 Nadmierna eksploatacja dzikich populacji

34

35 StaroŜytna Cyrenajka i Silphium

36 Szachownica kostkowana w Zwolle (Holandia)

37 Fragmentacja, przekształcanie i utrata siedlisk

38 Liczba gatunków podwaja się przy dziesięciokrotnym wzroście powierzchni

39 Fragmentacja, przekształcanie i utrata siedlisk

40 Pszczoły wolą bujną roślinność Dzikie pszczoły kwiatolubne Osobniki / łąka Pokrycie roślinami kwiatowymi (%) (Steffan-Dewenter & Tscharntke 2000)

41 Nowoczesne rolnictwo: pestycydy i herbicydy

42 UŜycie herbicydów zmniejsza dostępność roślin Ŝywicielskich dla wielu stadiów rozwojowych owadów

43 Nowoczesne rolnictwo: uprawy wielkoobszarowe

44 (Steffan-Dewenter & Tscharntke 1999) Daleko od... łąki Gorczyca (Sinapis arvensis) Liczba dzikich pszczół / 15 min Odległość od najbliŝszej łąki (m)

45 Gatunki introdukowane Pies dingo Klon jesionolistny Pszczoła miodna

46 ZagroŜenia: podsumowanie Narmierne odłowy Hybrydyzacja SkaŜenie chemiczne Gat. Introdukowane Nisczenie siedlisk [% gatunków ] W oparciu o analizę przyczyn wymierania północnoamerykańskich ryb b (1033 gatunki w czasach historycznych, 27 wyginęło, 265 zagroŝonych) (Wilson( 1992)

47 Dlaczego warto chronić róŝnorodność biologiczną?

48 Wymiar etyczny (duchowy): Ziemi nie dostaliśmy w spadku od naszych przodków wypoŝyczamy ją od naszych dzieci!

49 Bezpośrednia wartość ekonomiczna gatunków

50 Pośrednia wartość ekonomiczna gatunków

51 Sieci zaleŝności roślina-zapylacz są bardzo skomplikowane... (Memmott 1999)

52

53 Łyk kawy daleko od lasu? Wizyt / 100 kwiatów / 20 min Odległość od lasu (m) (Ricketts 2004)

54 Pszczoła miodna lek na całe zło?

55 Pszczoła przyjacielem człowieka? Staroegipski hieroglif pszczoły, 3500 r. p.n.e. Malowidło naskalne znalezione koło Valencii (Hiszpania)

56 Pogłowie pszczół spada mln kolonii 6,5 6 5,5 5 4,5 4 3,5 3 2, (Dane dla USA: Buchmann & Nabchan 1996)

57 Ze wzrostem róŝnorodności zapylaczy rośnie i plon Zawiązywanie owoców (%) przy naturalnym zapyleniu Liczba gatunków pszczół (Klein et al. 2003)

58 Daleko od... ula Pszczoła miodna odwiedzająca kwiaty Liczba osobników / 15 min Odległość od najbliŝszej pasieki (m) (Steffan-Dewenter & Tscharntke 2000)

59

60 W jaki sposób chronić róŝnorodność biologiczną?

61 Międzynarodowe akty prawne Konwencja o róŝnorodności biologicznej (1992) Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagroŝonych wyginięciem CITES (1973)

62 Polska: podpisała Konwencję o róŝnorodności biologicznej w 1992; 92; ratyfikowała w 1995;

63 Rozwiązania wg.. Wilsona 1992 Badania naukowe Tworzenie bogactwa biologicznego ZrównowaŜony rozwój Ratowanie tego, co pozostało Restytucja gatunków i ekosystemów

64 Nie pytaj, co róŝnorodność znaczy dla Ciebie, ale co Ty moŝesz zrobić dla róŝnorodności

65 Co ja mogę zrobić dla zapylaczy?

66

67 Polska: podpisała Konwencję CITES w 1989; ratyfikowała w 1991; organ zarządzający Minister Środowiska; organ naukowy Państwowa Rada Ochrony Przyrody.

68 M. Kukier-Wyrwicka, H. Werblan-Jakubiec, M. Zych - Rośliny CITES Źródło: WWF Polska

69 Kampania WWF Polska na a rzecz ograniczenia nielegalnego handlu gatunkami CITES

70 Gwiazdy w klatce Źródło: WWF Polska

71

72 Konwencja Waszyngtońska ok gatunków 85% zwierzęta rośliny 15%

73 My teŝ wymagamy zezwoleń!

74 Ogród d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

75

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska specjalność: Analityka i toksykologia środowiska I rok II rok Wymiar godzin 1. 2. 3. 4. podstawowe kierunkowe 124 Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska specjalnościowe 866 9

Bardziej szczegółowo

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia?

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Dr inż. Krzysztof Klimaszewski Warszawa, 10.09.2014 r. Projekt "O bioróżnorodności dla przyszłości - czyli jak uczyć, że sarna nie jest żoną jelenia" korzysta

Bardziej szczegółowo

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego Krzysztof Kujawa Różnorodność biologiczna Zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi

Bardziej szczegółowo

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska specjalność: Analityka i toksykologia środowiska 1. 2. 3. 4. w. w. w. w. aud. lab. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska 8 Organizmy modelowe w badaniach toksykologicznych 10

Bardziej szczegółowo

Ekosystemy do usług!

Ekosystemy do usług! Ekosystemy do usług! Adaptacje do zmian klimatu inspirowane przez różnorodność biologiczną ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY W TEORII I PRAKTYCE, 5 maja 2016 r. Anna Kalinowska UCBS, UW Czy wobec skutków zmian klimatu

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO NATURALNE CZŁOWIEKA: BIOSFERA CZY CYWILIZACJA? WYKŁAD 11 BIORÓśNORODNOŚĆ I KULTURA

ŚRODOWISKO NATURALNE CZŁOWIEKA: BIOSFERA CZY CYWILIZACJA? WYKŁAD 11 BIORÓśNORODNOŚĆ I KULTURA ŚRODOWISKO NATURALNE CZŁOWIEKA: BIOSFERA CZY CYWILIZACJA? WYKŁAD 11 BIORÓśNORODNOŚĆ I KULTURA 1 PARADOKS śycia: - jednorodność - róŝnorodność ZMIANY PODEJŚCIA w NAUKACH O śyciu Tradycyjna biologia (XVIII-XIX

Bardziej szczegółowo

Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń

Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń Różnorodność biologiczna oznacza zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi w ekosystemach których są częścią.

Bardziej szczegółowo

Środowiska naturalne i organizmy na Ziemi. Dr Joanna Piątkowska-Małecka

Środowiska naturalne i organizmy na Ziemi. Dr Joanna Piątkowska-Małecka Środowiska naturalne i organizmy na Ziemi Dr Joanna Piątkowska-Małecka Ukształtowanie towanie powierzchni Ziemi Podstawy ekologii Ekologia nauka zajmująca się badaniem czynników w rządz dzących rozmieszczeniem

Bardziej szczegółowo

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą DLA TRWAŁOŚCI ŻYCIA Znaczenie różnorodność biologicznej dla dobrostanu ludzkości Anna Kalinowska Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym

Bardziej szczegółowo

Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi

Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi Bioróżnorodność populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Hajnalka Szentgyörgyi Konferencja pt. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA OGÓLNA WBNZ 884. Wykład 9 Różnorodność biologiczna w skali globalnej

EKOLOGIA OGÓLNA WBNZ 884. Wykład 9 Różnorodność biologiczna w skali globalnej EKOLOGIA OGÓLNA WBNZ 884 Wykład 9 Różnorodność biologiczna w skali globalnej Górska łąka w Beskidzie Sądeckim, czerwiec 2000 Puszcza Niepołomicka, rez. Dębina OFICJALNA DEFINICJA BIORÓŻNORODNOŚCI Różnorodność

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY)

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) Rozdział Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Przypomnienie przedstawia strukturę podwójnej helisy DNA, wykazuje jej

Bardziej szczegółowo

FORMY OCHRONY PRZYRODY

FORMY OCHRONY PRZYRODY Ryszard Kapuściński FORMY OCHRONY PRZYRODY Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z 30 kwietnia 2004 r. z późniejszymi zmianami) wymienia 10 form ochrony przyrody,

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A ..................................... Imię i nazwisko Wersja A Test podsumowujący rozdział III Ochrona przyrody.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 15 zadań. rzy każdym poleceniu

Bardziej szczegółowo

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii)

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii) Definicje podstawowych pojęć (z zakresu ekologii) Ekologia Zajmuje się strukturą i funkcjonowaniem ekosystemów (układów ekologicznych w przyrodzie). Przez strukturę układu ekologicznego rozumiemy zarówno

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. DZIAŁ VI PRZYRODA WOKÓŁ NAS - 5 NR I TEMAT LEKCJI 1. Lasy liściaste i iglaste WYMAGANIA PODSTAWOWE Uczeń: wymienia warstwy

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 KLASA VI MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20).

KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 KLASA VI MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20). KARTA PRACY Z PRZYRODY NR 1 MIESIĄC: wrzesień DZIAŁ: Ziemia częścią Wszechświata (podręcznik str.8 20). 1. Wymieniam różnice między geocentryczną, a heliocentryczną teorią budowy wszechświata. 2. Wyjaśniam

Bardziej szczegółowo

Las jako zjawisko geograficzne. (Biomy leśne)

Las jako zjawisko geograficzne. (Biomy leśne) Las jako zjawisko geograficzne (Biomy leśne) Dlaczego lasy na Ziemi w Europie, Afryce, Ameryce, Azji są takie a nie inne? Są pochodną klimatu zmieniającego się w przestrzeni i czasie Lasy (ekosystemy,

Bardziej szczegółowo

Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne.

Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne. Logo Instytucji JAGIELLONIAN UNIVERSITY IN KRAKOW Jak edukować o owadach zapylających? Lokalne kampanie edukacyjne. SZKOLENIE PT. EDUKATOR BIORÓŻNORODNOŚCI PAWŁOWICE, 22 24.06.2016 Wiktoria Rojek Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Adam Kwiatkowski RDLP w Białymstoku Około 30% powierzchni kraju to lasy A. K.

Bardziej szczegółowo

Charakteryzując populacjędanego gatunku uwzględniamy zarówno czynniki zewnętrzne i wewnętrzne:

Charakteryzując populacjędanego gatunku uwzględniamy zarówno czynniki zewnętrzne i wewnętrzne: Ekologia nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody Ekologia (gr.oíkos (οκος) + -logia (-λογία) = dom (stosunki Ŝyciowe) + nauka) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Klimat. Gleba. Organizmy żywe. Budowa geologiczna

Klimat. Gleba. Organizmy żywe. Budowa geologiczna DEFINICJE: Co to jest ekologia? Ekologia (gr. oíkos - dom + gr. lógos - słowo, wiedza, nauka) to nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami, a

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ BOTANIKA. Różnorodność świata roślin

DZIAŁ BOTANIKA. Różnorodność świata roślin DZIAŁ BOTANIKA Różnorodność świata roślin Zajęcia prowadzone od wiosny do jesieni umożliwiają poznanie pospolitych gatunków roślin. Wprowadzane lub systematyzowane są podstawy morfologii. Celem zajęć jest

Bardziej szczegółowo

Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000

Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000 Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000 Żubr (Łac. Bison bonasus) jest największym ssakiem Europy, pomimo dużej wagi dochodzącej w przypadku samców niekiedy do 900 kg, żubry potrafią

Bardziej szczegółowo

Przygotowała: Ewelina Kurach

Przygotowała: Ewelina Kurach Przygotowała: Ewelina Kurach Bioróżnorodność... Czego oko nie widzi, tego sercu nie żal? Jakież to frapujące, kiedy przyglądając się gęsto zarośniętemu zboczu, pokrytemu mnóstwem roślin różnych gatunków,

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Raport o stanie środowiska świata Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Globalne Tematyczne Edukacyjne Regionalne Milenijne Cele Rozwoju (ONZ, 2000) (7) Stosować zrównoważone

Bardziej szczegółowo

Inwazyjne gatunki obce to rośliny, zwierzęta, patogeny i inne organizmy, które

Inwazyjne gatunki obce to rośliny, zwierzęta, patogeny i inne organizmy, które Inwazyjne gatunki obce to rośliny, zwierzęta, patogeny i inne organizmy, które nie są rodzime dla ekosystemów i mogą powodować szkody w środowisku lub gospodarce, lub teŝ negatywnie oddziaływać na zdrowie

Bardziej szczegółowo

Pszczoły a bioróżnorodność

Pszczoły a bioróżnorodność Pszczoły a bioróżnorodność Pod pojęciem różnorodności biologicznej kryje się niesłychane bogactwo i zróżnicowanie form życia występujących na Ziemi. Bioróżnorodność należy chronić, ponieważ każdy jej element

Bardziej szczegółowo

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz Białowieska Stacja Geobotaniczna FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy Bogdan Jaroszewicz Seminarium Ochrona różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce

Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Przyczyny zmniejszania się populacji pszczół i owadów dziko zapylających w Unii Europejskiej i w Polsce Konferencja pn. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji żywności

Bardziej szczegółowo

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk

ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk ROLA BIORÓŻNORODNOŚCI W SIECI POKARMOWEJ autor: Magdalena Szewczyk Cel zajęć: Cele operacyjne: Uczeń: potrafi stworzyć sieć troficzną i łańcuch pokarmowy, umie powiązać ze sobą różne elementy środowiska,znaleźć

Bardziej szczegółowo

Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska.

Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska. Znaczenia pszczoły miodnej na świecie - w gospodarce człowieka i dla środowiska. Konferencja pn. Ochrona owadów zapylających warunkiem zachowania ekosystemów i produkcji żywności Definicja pszczoły Pszczoły

Bardziej szczegółowo

P l a n s t u d i ó w. poziom 6

P l a n s t u d i ó w. poziom 6 Wydział prowadzący kierunek studiów: P l a n s t u d i ó w Biologii i Ochrony Środowiska Kierunek studiów: (nazwa kierunku musi być adekwatna do zawartości programu kształcenia a zwłaszcza do zakładanych

Bardziej szczegółowo

Ochrona lasu a leśnictwo wielofunkcyjne. prof. Andrzej Szujecki

Ochrona lasu a leśnictwo wielofunkcyjne. prof. Andrzej Szujecki Ochrona lasu a leśnictwo wielofunkcyjne prof. Andrzej Szujecki niebezpieczne efekty: uodparnianie się owadów i grzybów na działania związków chemicznych, powstawanie nowych ras, ograniczenie liczby

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie technologii informacyjnej i geoinformacyjnej w nauczaniu biologii na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej

Zastosowanie technologii informacyjnej i geoinformacyjnej w nauczaniu biologii na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej Zastosowanie technologii informacyjnej i geoinformacyjnej w nauczaniu biologii na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej dr Renata Stoczkowska MSCDN Wydział w Warszawie Zagadnienia wymagające zastosowania mapy:

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia. 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia. 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW: II stopień 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 15 7.

Bardziej szczegółowo

Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy

Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy Rolnictwo ekologiczne przyjazne środowisku naturalnemu Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy 1. Rolnictwo ekologiczne w realizacji celów KPR 2. Status rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klas pierwszych

Wymagania edukacyjne z biologii dla klas pierwszych Wymagania edukacyjne z biologii dla klas pierwszych Rozdział Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Przypomnienie przedstawia strukturę podwójnej helisy DNA, wykazuje jej rolę w przechowywaniu

Bardziej szczegółowo

2.01. Ewolucja chemiczna Ziemi

2.01. Ewolucja chemiczna Ziemi 2. EKOSYSTEM ZIEMI 2.01. Ewolucja chemiczna Ziemi 2.02. Początki Ŝycia na Ziemi 2.03. Ewolucja biologiczna Ziemi 2.04. Ewolucja biologiczna Ziemi gatunek ludzki 2.05. Ekosfera systemy ekologiczne i pierwiastki

Bardziej szczegółowo

Różnorodność biologiczna w skali globalnej

Różnorodność biologiczna w skali globalnej EKOLOGIA OGÓLNA WBNZ 884 Wykład 9 Różnorodność biologiczna w skali globalnej jw Górska łąka w Beskidzie Sądeckim, czerwiec 2000 jw Puszcza Niepołomicka, rez. Dębina SHUTTERSTOCK Potamogeton perfoliatus

Bardziej szczegółowo

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2016/2017 ECTS w semestrze Przedmioty ogólne

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2016/2017 ECTS w semestrze Przedmioty ogólne kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2016/2017 Przedmioty ogólne NAZWA PRZEDMIOTU I 1. 2. 3. 4. 5. 6. w. w. w. w. w. w. aud. lab. ogólne 136 1 2 3 4 5 6

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 9

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 9 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień dary niesie Scenariusz nr 9 I. Tytuł scenariusza zajęć : Znaczenie lasów, parków i łąk" II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Temat: Czym zajmuje się ekologia?

Temat: Czym zajmuje się ekologia? Temat: Czym zajmuje się ekologia? Z czym kojarzy Ci się pojęcie ekologia? Termin ekologia pochodzi z języka greckiego i utworzono go z dwóch wyrazów: oikos oznacza dom, środowisko lub miejsce życia; lógos

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji

Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji 4-5 listopada 2010 r. Leszno Anna Klisowska Wydział Środowiska i Działań Rolnośrodowiskowych Departament Płatności Bezpośrednich 1 Program rolnośrodowiskowy

Bardziej szczegółowo

Przyroda UwB. I rok studiów

Przyroda UwB. I rok studiów Przyroda UwB I rok studiów 1. Matematyka (PP) 15 15 30 2 Z 2. Ergonomia i BHP (PO) 10 10 1 Z 3. Język obcy (PO) 30 30 2 Z 4. Chemia ogólna (PP) 30 30 60 4 E 5. Biologia komórki (PP) 15 15 30 2 E 6. Różnorodność

Bardziej szczegółowo

1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę

1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę V. Relacje człowiek - środowisko 1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę Erozja gleb występuje w dwóch typach: Erozja gleb erozja wodna polega

Bardziej szczegółowo

10 przyrodniczych cudów świata

10 przyrodniczych cudów świata 10 przyrodniczych cudów świata Afryka, Ameryka Południowa a może Australia? Zastanawiasz się, czasem gdzie mieszka najwięcej gatunków zwierząt, a przyroda wręcz tętni życiem? Naukowcy mają dla Ciebie odpowiedź!

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia KOD WF/II/st/2 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Biologiczne podstawy ochrony przyrody - A. S. Pullin

Biologiczne podstawy ochrony przyrody - A. S. Pullin Biologiczne podstawy ochrony przyrody - A. S. Pullin Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa CZĘŚĆ I Rozdział 1. Świat przyrody Co mamy do stracenia? RóŜnorodność Ŝywych organizmów Wzorce

Bardziej szczegółowo

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i ) Przedmioty ogólne NAZWA PRZEDMIOTU I 1. 2. 3. 4. 5. 6. w. w. w. w. w. w. aud. lab. ogólne 112 1 2

Bardziej szczegółowo

kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne

kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i ) Przedmioty ogólne NAZWA PRZEDMIOTU I 1. 2. 3. 4. 5. 6. w. w. w. w. w. w. aud. lab. ogólne 270 1 2 3 4

Bardziej szczegółowo

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Pasewalk, 21 luty 2013 r. Florian Kaszak Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Koszalinie 01.01.2014 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody

Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody Leszek Jóskowiak p.o. dyrektora Departamentu Ochrony Przyrody Poznań, 25 listopada 2010 r. Różnorodność

Bardziej szczegółowo

Dzienniczek. Polnej Bioróżnorodności

Dzienniczek. Polnej Bioróżnorodności Dzienniczek Polnej Bioróżnorodności Liga Ochrony Przyrody Okręg w Szczecinie Wprowadzenie Drogi miłośniku przyrody, bioróżnorodność jest jednym z podstawowych filarów rozwoju życia na Ziemi. Każdy jej

Bardziej szczegółowo

Lasy w Polsce. Agata Konefeld. Klasa 6a

Lasy w Polsce. Agata Konefeld. Klasa 6a Lasy w Polsce Agata Konefeld Klasa 6a Spis treści Co to właściwie jest las?... 3 Piętrowa budowa lasu, pospolite zwierzęta oraz rośliny w nich występujące... 4 NajwaŜniejsze funkcje lasu... 6 Las naturalny,

Bardziej szczegółowo

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY ODPOWIEDNIA ODZIEŻ - OBUWIE SPORTOWE - WYGODNE UBRANIE WIERZCHNIE, PRZYSTOSOWANE DO WARUNKÓW POGODOWYCH I TERENOWYCH. - OKRYCIE GŁOWY - WYGODNA TORBA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony:

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony: Wymieranie gatunków Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: ZAKRES TREŚCI: Czynniki antropogeniczne ograniczające bioróżnorodność gatunkową Poziom nauczania oraz odniesienie do podstawy programowej: Liceum

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Formy ochrony przyrody w Polsce. i Unii Europejskiej.

Formy ochrony przyrody w Polsce. i Unii Europejskiej. Formy ochrony przyrody w Polsce i Unii Europejskiej. Jakub Jagiełło 1. WSTĘP Ochrona środowiska jest bardzo waŝna dla utrzymania dalszej egzystencji róŝnych form Ŝycia na Ziemi. To od Naszej dalszej opieki

Bardziej szczegółowo

Zachęcamy do odwiedzenia ZOO i skorzystania z informacji zawartych na banerach edukacyjnych i w punktach edukacyjnych.

Zachęcamy do odwiedzenia ZOO i skorzystania z informacji zawartych na banerach edukacyjnych i w punktach edukacyjnych. Słowem wstępu. Oddajemy w ręce nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych pakiet edukacyjny do samodzielnego prowadzenia zajęć o bioróżnorodności lokalnej. Zajęcia oparte są na prezentacji multimedialnej

Bardziej szczegółowo

PONOWNA OCENA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTÓW SPALARNIOWYCH POIIŚ

PONOWNA OCENA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTÓW SPALARNIOWYCH POIIŚ PONOWNA OCENA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTÓW SPALARNIOWYCH POIIŚ Mariusz Włodarczyk Senior Consultant for Environment Protection Mott MacDonald Polska Sp. z o.o. PONOWNA OCENA ODDZIAŁYWANIA

Bardziej szczegółowo

Ograniczenia i zakazy związane z przywozem i wywozem z Unii. Europejskiej okazów roślin i zwierząt gatunków zagroŝonych

Ograniczenia i zakazy związane z przywozem i wywozem z Unii. Europejskiej okazów roślin i zwierząt gatunków zagroŝonych Ograniczenia i zakazy związane z przywozem i wywozem z Unii Europejskiej okazów roślin i zwierząt gatunków zagroŝonych wyginięciem (Konwencja Waszyngtońska - CITES) Postanowienia Konwencji Waszyngtońskiej

Bardziej szczegółowo

ZOOGEOGRAFIA. dr Karolina Bącela-Spychalska

ZOOGEOGRAFIA. dr Karolina Bącela-Spychalska ZOOGEOGRAFIA dr Karolina Bącela-Spychalska karolina@biol.uni.lodz.pl Dyspersja organizmów proces w którym gatunki utrzymują lub rozszerzają swoje zasięgi przyczyną dyspersji jest osłabianie konkurencji

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody w Nadleśnictwie Mińsk w perspektywie rozwoju Lasów Państwowych

Ochrona przyrody w Nadleśnictwie Mińsk w perspektywie rozwoju Lasów Państwowych Ochrona przyrody w Nadleśnictwie Mińsk w perspektywie rozwoju Lasów Państwowych Powierzchnia Nadleśnictwa Mińsk wynosi 9500 ha, rozrzuconych w 410 kompleksach. Lasy nadzorowane stanowią pow. 17340 ha.

Bardziej szczegółowo

Rozwój sieci polskich ogrodów botanicznych

Rozwój sieci polskich ogrodów botanicznych Rozwój sieci polskich ogrodów botanicznych Paweł Kojs Rada Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie PAN OB CZRB w Powsinie KONWENCJA o różnorodności biologicznej, sporządzona

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO Prof. Jan Szyszko Minister Środowiska Sękocin Stary, 14 marca 2017 Plan prezentacji Zrównoważona gospodarka leśna Wylesianie problem globalny

Bardziej szczegółowo

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie i Radzionkowie perspektywy rozwoju. ul. Sosnowa Mikołów Tel

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie i Radzionkowie perspektywy rozwoju. ul. Sosnowa Mikołów Tel Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie i Radzionkowie perspektywy rozwoju ul. Sosnowa 5 43-190 Mikołów Tel. 32 779 76 02 E-mail: sibg@sibg.org.pl Patryk Bubła Kraków 2017 Członkowie zwyczajni Związku Stowarzyszeń

Bardziej szczegółowo

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010?

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010? Anna Kalinowska Rok 2010 Światowy Rok Różnorodności Biologicznej ONZ promocja obchodów i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez programy edukacyjne Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII dla klas I Technikum ZAKRES WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE UCZEŃ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII dla klas I Technikum ZAKRES WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE UCZEŃ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII dla klas I Technikum ZAKRES WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Rozdział w podręczniku Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Wymagania podstawowe (stopień:

Bardziej szczegółowo

3 TABLICE NA PRZYSTANKACH TEMATYCZNYCH parametry 150cm x 125cm

3 TABLICE NA PRZYSTANKACH TEMATYCZNYCH parametry 150cm x 125cm ZAŁĄCZNIK 6.1 WYTYCZNE DO TREŚCI TABLIC I TABLICZEK Każda plansza powinna zawierać część opisową i graficzną (np. ilustrację, fotografię, rysunek). TABLICE INFORMACYJNE 1 TABLICA INFORMACYJNA - informacje

Bardziej szczegółowo

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze dziedzictwo przyrodnicze: strategia różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce.

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Ogród botaniczny to urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 kształtowanie proekologicznych postaw

Natura 2000 kształtowanie proekologicznych postaw Natura 2000 kształtowanie proekologicznych postaw Warsztaty realizowane w ramach projektu pt.: Kampania promocyjno-informacyjna: Moja Natura 2000, propagująca ochronę przyrody na terenie Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Czy można budować dom nad klifem?

Czy można budować dom nad klifem? Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 1 zagadnienia wprowadzające do informacji o środowisku przyrodniczym Zagadnienia wprowadzające czyli przypomnienie - po trochę o wszystkim

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016

Zagadnienia. Ekologii Lasu 2015/2016 Zagadnienia z Ekologii Lasu 2015/2016 Spis ważniejszych zagadnień w ramach przedmiotu (rozszerzonego) EKOLOGIA LASU 1. EKOLOGIA OGÓLNA (wybrane zagadnienia) - Podstawowe pojęcia (ich znaczenie i wzajemne

Bardziej szczegółowo

Chrońmy owady! http://gallery.photo.net/photo/4318247-md.jpg

Chrońmy owady! http://gallery.photo.net/photo/4318247-md.jpg Chrońmy owady! http://gallery.photo.net/photo/4318247-md.jpg Systematyka Królestwo: zwierzęta Podkrólestwo: tkankowce Typ: stawonogi Gromada: owady (Insecta) Systematyka Królestwo: zwierzęta Podkrólestwo:

Bardziej szczegółowo

WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY

WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY BIURO KONSERWACJI PRZYRODY w SZCZECINIE WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY POŁCZYN ZDRÓJ (OPERAT GENERALNY) ANEKS SZCZECIN 2003 Autorami operatów szczegółowych są: z zakresu flory i roślinności: z zakresu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień dary niesie Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza: Co tworzą rośliny w lesie? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE

Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE Wstęp Wiek przedszkolny to okres wzmożonej aktywności poznawczej i szczególnej wrażliwości emocjonalnej. Dlatego już w

Bardziej szczegółowo

LIVING PLANET REPORT 2016

LIVING PLANET REPORT 2016 LIVING PLANET REPORT 2016 Raport Living Planet Report fundacji WWF jest jedną z najważniejszych na świecie, wydawanych co dwa lata, publikacji naukowych na temat stanu naszej planety i wpływu na nią działalności

Bardziej szczegółowo

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Las w krajobrazie Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Zajmują: - 8 % powierzchni całego globu - 30 %

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy VI a i VI b szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy VI a i VI b szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy VI a i VI b szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Podręcznik: Tajemnice przyrody wyd. Nowa Era Nr dopuszczenia: 399/3/2014 Minimalna liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Jak uchronić pola przed GMO

Jak uchronić pola przed GMO Jak uchronić pola przed GMO Przeczytaj ten apel, aby wiedzieć dlaczego to takie ważne. Badania naukowe o szkodliwości GMO spowodowały, że już 10 krajów Europy i wiele na świecie zakazało upraw takich roślin.

Bardziej szczegółowo

Las jako zjawisko geograficzne

Las jako zjawisko geograficzne Las jako zjawisko geograficzne (Biomy leśne) (Las w biosferze) Lasy (ekosystemy, formacje leśne, biomy) występują wszędzie tam, gdzie: - odpowiedni klimat - odpowiednia gleba - zanieczyszczenie środowiska

Bardziej szczegółowo

Funkcja stawów karpiowych w środowisku.

Funkcja stawów karpiowych w środowisku. Funkcja stawów karpiowych w środowisku. Cel zajęć: poznanie roli stawów w przyrodzie i gospodarce człowieka. Cele operacyjne: Uczeń: - poznaję rolę stawów jako zbiorników retencyjnych, - wyjaśnia rolę

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Metody, doświadczenia i problemy Rafał T. Kurek fot. Krzysztof Czechowski 1 Oddziaływanie infrastruktury liniowej Formy negatywnego

Bardziej szczegółowo

Interakcje pomiędzy roślinami i zwierzętami

Interakcje pomiędzy roślinami i zwierzętami Interakcje pomiędzy roślinami i zwierzętami Rośliny: energia dla wyższych poziomów troficznych Zwierzęta zależne pośrednio (drapieżniki, pasożyty) lub bezpośrednio: rośliny jako pokarm: liście, łodygi,

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII

PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII PROMUJĄCEJ SIEĆ NATURA 2000 POD HASŁEM NATURA SIĘ O(D)PŁACA. PROJEKT REALIZOWANY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO, FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Martwe drewno ( deadwood ) zamarłe i obumierające drzewa i ich części oraz martwe części żywych drzew. Organizmy saproksyliczne związane podczas swojego życia

Bardziej szczegółowo

RÓŻNORODNOŚĆ BIOSFERY WBNZ 845

RÓŻNORODNOŚĆ BIOSFERY WBNZ 845 RÓŻNORODNOŚĆ BIOSFERY WBNZ 845 (Biogeografia ekologiczna i ewolucyjna) WYKŁAD 1 January Weiner INOŚ ORGANIZACJA KURSU OK. 15 SPOTKAŃ: WYKŁADY OBECNOŚĆ NIE JEST OBOWIĄZKOWA, ALE ZALECANA JEDNO ZADANIE DOMOWE

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Bioróżnorodność środowisk przyrodniczych Biodiversity of Natural Environments Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Robert Kościelniak Dr Lucjan Schimscheiner Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000 Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000 Profesor dr hab. Janina Zbierska Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska UP w Poznaniu Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego

Bardziej szczegółowo