Dlaczego seniorzy stanowią wyzwanie dla marketingu?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dlaczego seniorzy stanowią wyzwanie dla marketingu?"

Transkrypt

1 Ilona Bondos Katedra Marketingu, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Dlaczego seniorzy stanowią wyzwanie dla marketingu? Mając na uwadze rosnący w siłę segment seniorów, autorka artykułu nieprzypadkowo nadała mu tytuł Dlaczego seniorzy stanowią wyzwanie dla marketingu? Na zadawanie pytania o to, czy seniorzy stanowią wyzwanie dla specjalistów ds. marketingu, jest już za późno. Odpowiedź jest oczywista. W związku z tym nasuwa się szereg pytań szczegółowych. Czym się wyróżnia segment seniorów? Dlaczego, mimo swojej atrakcyjności, jest nadal marginalizowany? Jak rozumieć pojawiające się coraz częściej stwierdzenie, że skuteczna obsługa segmentu seniorów to duże wyzwanie dla przedsiębiorstw? Na czym w praktyce będzie polegało sprostanie tym wymogom? Jakie mogą być konsekwencje zignorowania grupy konsumentów, która dopiero dochodzi do głosu? Celem artykułu jest próba znalezienia odpowiedzi na sformułowane powyżej pytania. Seniorzy fakty i stereotypy Podejmując starania scharakteryzowania segmentu seniorów, można natknąć się na problem dotyczący niemal każdego segmentu rynku brak jednorodności. Nie bez powodu na popularności coraz bardziej zyskuje koncepcja marketingu zindywidualizowanego, zakładająca indywidualizację i personalizację działań 1 wobec pojedynczych klientów, a nie grupy potencjalnych nabywców. Niemniej jednak seniorzy jako segment rynku posiadają pewne cechy wspólne, istotnie odróżniające ich od pozostałej części konsumentów. W terminologii marketingowej senior to osoba po 55. roku życia, która niebawem zakończy aktywność zawodową lub już jest na emeryturze 2. Czasami granica wiekowa przesuwana jest nieco dalej 60+ kobiety i 65+ mężczyźni. Warto przyjrzeć się dokładniej, kim rzeczywiście jest konsument zaliczany do grona seniorów, czy przypadkiem nie należy on do ignorowanego dotychczas, bardzo atrakcyjnego rynku. Kwestia potencjału drzemiącego w tym segmencie jest o tyle istotna, że konsumentów kwalifikujących się do grupy seniorów będzie coraz więcej. Według prognoz demograficznych udział seniorów w łącznej grupie konsumentów w 2035 r. wyniesie około 27%, przy 16% w roku W kwestii starzenia się społeczeństwa Polska nie jest odosobniona. Większość krajów europejskich zaczyna coraz dotkliwiej odczuwać ten problem, na jeszcze większą skalę występuje on w Stanach Zjednoczonych czy Japonii. Aby uzmysłowić sobie zasięg omawianego zjawiska, wystarczy przytoczyć dane pokazujące, że w 2010 r. na świecie było około 500 mln osób w wieku 60+, a według prognoz do 2020 r. ich liczba zbliży się do 1 miliarda 4. Nie potrzeba szczegółowo analizować danych demograficznych, aby stwierdzić jednoznacznie, że proces starzenia się polskiego społeczeństwa jest już faktem. Co więcej, przybiera na sile i nie ma możliwości ograniczenia jego skali. Skoro tak, to należy jak najszybciej odpowiedzieć sobie na pytanie, z czym, a dokładniej z kim mamy do czynienia, mając na myśli konsumentów seniorów. W pierwszej kolejności należy porzucić stereotypowe myślenie o tej grupie nabywców. Utrwalony w świadomości społeczeństwa nieprawdziwy wizerunek seniora musi bezwzględnie odejść w zapomnienie. Jest to pierwszy i najważniejszy warunek dla skutecznej obsługi tej grupy klientów. Czego dotyczy błędne postrzeganie konsumentów w starszym wieku? Przede wszystkim, o czym już wspomniano na początku artykułu, segment seniorów jest silnie zróżnicowany wewnętrznie. Jeżeli przedsiębiorstwo przygotowujące ofertę rynkową 1 R. Kozielski, Nadciąga silver tsunami, Marketing w Praktyce 2012, nr 8. 3 Prognoza ludności na lata , GUS, Warszawa M. Kołodziejska, Obiecujący rynek, Marketing w Praktyce 2012, nr 8. 4 E. Sieńkowska, Piękna dojrzałość, Marketing w Praktyce 2012, nr 8. 31

2 uzna zdawkowo, że jej nabywcą będzie senior, to już na samym początku popełni poważny błąd. Konieczne staje się zagłębienie w strukturę tej grupy potencjalnych nabywców w celu dostrzeżenia różnic pomiędzy poszczególnymi podzbiorami. O tym, że różnice są znaczące, świadczą liczne próby dokonania segmentacji konsumentów w starszym wieku 5. Zróżnicowanie wewnętrzne omawianej grupy dotyczy różnych aspektów od stopnia zamożności, przez przyswajalność nowych technologii, na sposobie spędzania czasu kończąc. Stereotyp konsumenta seniora każe postrzegać go jako biednego, biernego, schorowanego, bez pasji i chęci do życia. Obecnie jesteśmy świadkami kształtowania się na rynku zupełnie innej sylwetki konsumenta seniora. Prawdą jest, że między seniorem mieszkającym w Polsce a jego rówieśnikiem z krajów Europy Zachodniej są zauważalne różnice. Ten pierwszy jest większym tradycjonalistą, ma bardziej lojalną mentalność, w większym stopniu jest skłonny pomagać rodzinie (dzieciom i wnukom). Nie zmienia to jednak faktu, że rzeczywistość gospodarcza przyczynia się do przeobrażeń polskiego konsumenta w starszym wieku. Trzeba również zauważyć, że w procesie umacniania stereotypowego wizerunku seniora znaczącą rolę, oprócz wzorców kulturowych, pełnią media. W efekcie budowania pesymistycznego obrazu starości m.in. poprzez przekazy reklamowe pokazujące schorowanego staruszka, podkreślanie problemów zdrowotnych i rodzinnych jako kluczowych w jego życiu trudno jest uwierzyć, że seniorzy, mimo że tworzą jedną grupę nabywców, znacząco się między sobą różnią. Jako pierwszy należy obalić mit mówiący o tym, że seniorzy są biedni. Jest to równie błędne stwierdzenie, jak to mówiące, że są bogaci. W rzeczywistości są tacy i tacy, ale warto mieć świadomość, że niski poziom dochodów cechuje seniorów nie częściej niż konsumentów w pozostałych grupach wiekowych 6. Badania pokazują, że nabywcy w wieku 55+ jako grupa mają w skali miesiąca do dyspozycji ponad 7 mld zł, a przeciętne wynagrodzenie osoby powyżej 55. roku życia wynosi 120% średniej krajowej 7. Jak podaje GUS, jednostkowe dochody emerytów są wyższe niż w gospodarstwach osób pracujących. W 2011 r. przeciętny dochód rozporządzalny przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego w grupie pracujących wynosił 1243,84 zł. Ten sam wskaźnik dla emeryta był wyższy prawie o 50 zł i sięgał 1297,96 zł 8. Co ważne, seniorzy cenią sobie bardzo jakość i funkcjonalność nabywanych produktów, za które są gotowi płacić wyższe ceny. Niedocenianie siły nabywczej omawianej grupy konsumentów jest więc kosztownym błędem. Kolejna cecha niesłusznie przypisywana wszystkim osobom w podeszłym wieku to paniczny lęk przed innowacyjnymi produktami opartymi na nowoczesnych technologiach. Wbrew pozorom konsumenci 55+ są coraz bardziej otwarci na zmiany, w tym również na nowe sposoby komunikowania się, robienia zakupów itp. Jeżeli seniorzy nie kupują nowego modelu telefonu komórkowego z dostępem do Internetu, to bardzo często nie dlatego, że boją się takich urządzeń, tylko z uwagi na niewłaściwe zaprezentowanie oferty przez producenta czy sprzedawcę. Kluczem do przekonania do zakupu konsumenta w starszym wieku jest pokazanie sposobu, w jaki ten zakup ułatwi mu codzienne obowiązki. Nie chodzi o gadżet sam w sobie, ale o konkretną korzyść, jaką nabywca będzie z niego czerpał. Seniorzy coraz odważniej wkraczają w wirtualny świat, poznają możliwości, jakie daje Internet. Jest to sygnał, aby przedsiębiorstwa zaczęły wykorzystywać nowe media w procesie docierania z informacją do starszego klienta. Badania pokazują bowiem, że komunikacja on-line skierowana do grupy wiekowej 60+ może być bardziej skuteczna niż tradycyjne działania reklamowe 9. Jak wynika z badań CBOS, około 34% osób należących do przedziału wiekowego lata korzysta z Internetu, natomiast w grupie 65+ internauci stanowią około 11% 10. Inne badania, które objęły swoim zasięgiem konsumentów 60+, wskazują na wykorzystywanie przez nich Internetu do podtrzymywania i rozwijania relacji społecznych 30% badanych korzystało z portali społecznościowych, a 24% z komunikatorów internetowych 11. Innym skojarzeniem z segmentem seniorów, które skutecznie zniechęca specjalistów ds. marketingu do poświęcania im uwagi, jest ich pozorna bierność. Czasy, kiedy osoba po przejściu na zasłużoną emeryturę ogranicza swoją życiową aktywność do opieki nad wnukami i wizyt u lekarza, minęły bezpowrotnie. Obecnie senior, jeżeli tylko zdrowie i sytuacja finansowa na to pozwalają, chce się aktywnie cieszyć życiem. Pragnie robić to, czego nie mógł wcześniej z uwagi na obowiązki zawodowe lub inne. Na szczęście na rynku coraz częściej widać oferty umożliwiające osobom starszym aktywne spędzanie czasu. Biura podróży w swojej ofercie mają w końcu coś więcej niż wyjazdy do miejscowości uzdrowiskowych lub opcje zwiedzania obiektów kultu religijne- 5 Szerzej w: M. Bombol, T. Słaby, Konsument 55+ wyzwaniem dla rynku, SGH, Warszawa 2011, s M. Dąbrowska, T. Rey, Kosztowne ignorowanie segmentu 55+, Marketing w Praktyce 2008, nr 5. 7 M. Bombol, T. Słaby, Konsument 55+, jw. 8 Sytuacja gospodarstw domowych w 2009 r. w świetle wyników badań budżetów gospodarstw domowych, GUS, Warszawa A. Legoń, 60+ w Internecie, Marketing w Praktyce 2012, nr Korzystanie z Internetu, CBOS, Warszawa Badanie postaw Polaków powyżej 60. roku życia wobec obrotu bezgotówkowego raport z badań, NBP, Warszawa

3 Rysunek 1. Najczęstsze formy spędzania wolnego czasu przez seniorów Spacery Wizyty rodzinne Spotkania z przyjaciółmi Czytanie książek i czasopism Wycieczki Wyjście do kina, teatru, opery Oglądanie telewizji Praca na działce Zakupy Wizyta w kościele 0,0 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 60,0 % Ź r ó d ł o: M. Świtała, Zachowania konsumpcyjne ludzi w wieku starszym, Wyd. UE, Katowice 2011, s go. Wycieczki pełnią pozytywną rolę aktywizowania, pod warunkiem jednak, że są skrojonej na miarę klienta. Coraz częściej oferty biur podróży skierowane do seniorów umożliwiają im wypoczynek w pełnym tego słowa znaczeniu. Turysta 55+ nie czuje się już ciężarem w grupie, gdzie średnia wieku to 40 lat, nie musi skracać pobytu z uwagi na nieznośne towarzystwo młodzieży w sąsiednim pokoju hotelowym. A wszystko dzięki temu, że dostrzeżono indywidualne potrzeby konsumenta seniora i dostosowano do nich ofertę, w efekcie czego zarówno nabywca, jak i oferent są usatysfakcjonowani. Kolejną oznaką zmian w podejściu do starszych osób są powstające coraz liczniej uniwersytety trzeciego wieku. Ich rosnąca popularność wynika z przychylności seniorów wobec takiej formy aktywności. Szacuje się, że obecnie w Polsce jest około 350 uczelni tego typu, o łącznej liczbie słuchaczy blisko 100 tysięcy 12. Bez wątpienia specjaliści ds. marketingu powinni być wdzięczni twórcom takich uczelni. Dlaczego? Jednym z największych problemów osób w starszym wieku jest samotność i brak poczucia bycia komuś potrzebnym. Wraz z zakończeniem aktywności zawodowej wiele osób traci kontakt z innymi ludźmi, co ma silny wpływ na postrzeganie siebie i sensu swojego dalszego życia. Zajęcia na uniwersytecie trzeciego wieku to okazja do wyjścia z domu, poznania nowych osób, nabycia nowych umiejętności. Wymienione korzyści przekładają się na zachowanie nabywcze seniorów są odważniejsi w decyzjach zakupowych, ciekawsi nowych rzeczy, bardziej asertywni wobec nachalnej oferty rynkowej, świadomi swoich praw. Gdy analizuje się sposób spędzania wolego czasu przez starszych konsumentów, nadal widać przewagę form biernych nad aktywnymi (rysunek 1). Jednak pewne oznaki zmian są już dostrzegalne. Wskazując na przeobrażenia zachodzące w rozległym segmencie seniorów, należy podkreślić ewolucyjny przebieg tych zmian. W literaturze wskazuje się na trzy etapy ewolucji segmentu : Stadium tradycyjne obejmuje osoby powyżej 70. roku życia, które większość swojego życia zawodowego spędziły w czasach gospodarki niedoboru. Fakt ten, jak również ograniczone środki finansowe (wyłącznie świadczenia z ZUS), ma znaczący wpływ na zachowanie na rynku nabywanie podstawowych produktów. Stadium nowoczesne obejmuje osoby, które z uwagi na swój wiek (pomiędzy 50. a 60. rokiem życia) doświadczyły konsumpcyjnego stylu życia. Cechuje je otwartość na nowości rynkowe i szerzej rozumiane zmiany, lubią dokonywać zakupów, nawet tych nieplanowanych, z uwagi na większe zasoby pieniędzy i związane z tym poczucie bezpieczeństwa finansowego. Stadium przyszłości osoby powyżej 60. roku życia, stanowiące najatrakcyjniejszą grupę konsumentów seniorów. Są aktywni i oczekują wciąż wrażeń w życiu, okres swojej starości postrzegają jako czas realizacji marzeń i odkładanych na później planów. 12 R. Kozielski, Nadciąga silver tsunami, jw. 13 M. Bombol, T. Słaby, Konsument 55+, jw. 33

4 Ostatnia grupa seniorów to wzorcowy obraz seniora przyszłości. W chwili obecnej można uznać, że zmiany w zachowaniu rynkowym tej grupy konsumentów są bliżej fazy nowoczesnych seniorów. Z czasem taki wizerunek konsumenta 55+, obecnie określany jako klienta jutra, stanie się faktem. Im szybciej oferenci dóbr i usług zrozumieją kierunek przemian, tym lepiej. Kończąc charakterystykę seniorów pod kątem wybranych cech, warto zwrócić uwagę na fakt, że w strukturze samego segmentu polskich seniorów przeważają kobiety według prognoz GUS udział kobiet w segmencie wyniesie do 2035 r. około 65% 14. Kobiety najczęściej mają decydujące słowo w kwestii wyboru produktu lub konkretnego usługodawcy. Co więcej, żyją dłużej, coraz częściej są również dłużej aktywne zawodowo. W efekcie dysponują znacznymi zasobami środków finansowych, które częściowo stanowią efekt ich pracy, a częściowo są odziedziczone. Taki stan rzeczy nie powinien zostać zignorowany przez przedsiębiorstwa. Wśród informacji istotnych z perspektywy praktyki marketingowej należy wskazać, że dojrzałe kobiety mają dokładnie sprecyzowane oczekiwania względem oferty rynkowej, dostrzegają przydatność nowych technologii 15. Dostępne produkty czy usługi oceniają właśnie przez pryzmat ich użyteczności, a nie innowacyjności. Jest to istotna wskazówka dla opracowania skutecznego planu komunikacji z tą grupą docelową. Senior dochodzi do głosu konsekwencje dla marketingu W pierwszej części artykułu pokazano główne kierunki przemian zachodzących wewnątrz grupy konsumentów w starszym wieku. Jednak uświadomienie sobie, czym cechuje się klient docelowy, to dopiero pierwszy krok w procesie przygotowywania dla niego właściwej oferty. Najważniejsze bowiem jest wykorzystanie posiadanych informacji o kliencie w podejmowanych działaniach marketingowych. Innymi słowy znalezienie odpowiedzi na pytania: Co wynika z faktu, że senior jest, jaki jest? W jaki sposób należy poszczególne cechy klientów uwzględnić podczas pracy nad strukturą marketingu-mix? Jakie konsekwencje dla marketingu wynikają ze specyfiki konsumenta seniora? W tablicy 1 zestawiono istotne z marketingowego punktu widzenia cechy konsumentów 55+ z propozycjami działań dostosowawczych wynikającymi właśnie z charakterystyk segmentu. Zestawienie zawarte w tablicy 1 nie jest wyczerpujące, wskazuje jednak kierunki zmian w ramach prowadzonej działalności marketingowej ukierunkowanej na seniorów, jak również skalę koniecznych dostosowań. Warto jednak przed przejściem od słów do czynów podkreślić, co powinno leżeć u podstaw wszelkich działań marketingowych skierowanych na konsumentów 55+. Przebudowa świadomości zarówno specjalistów ds. marketingu, jak i samych seniorów jest kluczowa dla skutecznego porozumienia obu stron. Bez komunikacji na nic się zdadzą działania, gdyż będą one pozbawione głębszego sensu i uzasadnienia. A co najważniejsze nie będzie przekonania co do słuszności i opłacalności ich podejmowania. Przede wszystkim musi nastąpić zrozumienie seniorów jako ludzi, a dopiero w dalszej kolejności postrzeganie ich jako potencjalnych klientów. Tak jak sprawdzonym już sposobem na opracowanie nowej zabawki dla dzieci jest spojrzenie na świat ich oczami, tak też w przypadku starszych konsumentów nie zaszkodzi, choć na chwilę, zmienić perspektywę. O ile jednak każdy z nas dzieckiem był, więc pamięta mniej lub bardziej dokładnie czasy dzieciństwa, o tyle świat seniorów poznamy dopiero, gdy w wkroczymy w etap starości. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na istotną różnicę między pracownikiem w wieku lat a tym w wieku około 50 lat. Czym cechują się młodzi pracownicy? Kreatywnością, otwartością na nowości, umiejętnością szybkiego uczenia się, ambicją itp. Można podać jeszcze kilka cech idealnego pracownika działu marketingu, ale młody człowiek nie potrafi jednego nie potrafi lub nie chce myśleć o swojej starości. Taką postawę można wpisać w koncepcję kultu młodości rozumianego jako odejście od biologicznego pojmowania młodości jako etapu w życiu człowieka w kierunku postrzegania jej jako stylu życia, niezależnie od rzeczywistego wieku 16. Należy jednak pamiętać, że na szczęście nie tylko młodzi ludzie pracują w przedsiębiorstwach. Właśnie w starszych pracownikach można upatrywać szansy na dotarcie z ofertą rynkową do seniorów poprzez ich zrozumienie. Jak słusznie zauważa w swoim artykule Jan Hartman: Kto chce dotrzeć do starszych, niech najpierw wpuści starszych do swego marketingowego teamu 17. Kto lepiej zrozumie osoby starsze niż pracownicy będący u progu przejścia do tego właśnie segmentu konsumentów? Im bliżej do wkroczenia w kolejny etap życia, tym więcej zmian w sposobie postrzegania pewnych kwestii, w tym również w systemie wartości oraz skali oczekiwań wobec dostępnych na rynku dóbr i usług. 16 A. Olejniczuk-Merta, Kult młodości moda czy długofalowa zmiana 14 Prognoza ludności..., jw. 15 M. Synoradzka, Czego pragną kobiety dojrzałe? Marketing w Praktyce 2012, nr 8. stylu życia, Marketing i Rynek 2012, nr J. Hartman, Rynek senioralny kraina łagodności, Marketing w Praktyce 2012, nr 8. 34

5 Tablica 1. Konsekwencje marketingowe wynikające z cech charakterystycznych dla segmentu seniorów Cechy segmentu Konsekwencje marketingowe Istotne zróżnicowanie pod względem poziomu dochodów, wykształcenia i pozycji społecznej. Posiadanie coraz większego potencjału nabywczego przez część konsumentów Dysponowanie dużą ilością czasu wolnego. Porównywanie ofert różnych punktów handlowych, szczegółowe zapoznawanie się z materiałami informującymi o ofercie (np. ulotki, gazetki reklamowe) Traktowanie zakupów jako sposobu spędzania wolnego czasu, formy rozrywki Opór wobec podejścia stereotypowego seniorzy nie chcą być postrzegani jako starzy, schorowani ludzie Ostrożność, a nawet podejrzliwość wobec dodatkowych, długoterminowych zobowiązań wynikających z korzystania z danego produktu/usługi Cenienie takich wartości, jak: rodzina, bezpieczeństwo, zrozumienie, poczucie bycia potrzebnym i szanowanym, możliwość utrzymywania kontaktu z innymi osobami Słabnący opór wobec nowoczesnych technologii oraz wzrastające zainteresowanie możliwościami, jakie daje dostęp do Internetu Dążenie do utrzymania zdrowia i urody Posiadanie ponadprzeciętnej wiedzy z zakresu troski o zdrowie. Wysoki stopień świadomości i wymagań wobec oferty w tym zakresie Wzrastająca koncentracja na sobie. Dążenie do realizowania pasji, które przez lata musiały ustępować miejsca obowiązkom związanym z wychowywaniem dzieci i pracą zawodową W związku z posiadaniem znaczącego doświadczenia w użytkowaniu większości nabywanych dóbr odporność na agresywną promocję oraz wymóg klarownego wyjaśniania zasad korzystania z oferty produktowej/usługowej Stosunkowo duża rezerwa i nieufność do personelu sprzedażowego przy jednoczesnym oczekiwaniu z jego strony widocznych przejawów wyrozumiałości i cierpliwości Zwracanie znacznej uwagi na zakres usług posprzedażowych w związku z obawami o pojawienie się problemów z nabytym towarem Brak oswojenia z językami obcymi. Problemy z odczytaniem druku napisanego małą czcionką na opakowaniu produktu Ź r ó d ł o: opracowanie własne. Cena jest ważnym kryterium wyboru oferty, ale konieczne jest uwzględnienie i podkreślenie również kwestii jakości, niezawodności i funkcjonalności zakupu. Unikanie prób manipulowania klientem lub monopolizowania informacji o ofercie. Odejście od postrzegania seniorów jako jednej jednorodnej grupy docelowej. Konieczne profilowanie oferty rynkowej pod kątem indywidualnych potrzeb podgrup Konieczność starannego przygotowania materiałów informacyjnych, z podkreśleniem elementów oferty istotnych dla segmentu Dążenie do usatysfakcjonowania klienta, w przeciwnym wypadku zawiedziony klient zainteresuje się ofertą konkurencyjną. Z uwagi na znaczący zasób czasu odległość między konkurencyjnymi punktami handlowymi nie odgrywa tak dużego znaczenia Rezygnacja z komunikacji opartej na stereotypach na rzecz dialogu opartego na szacunku wobec nabywcy, jego wymagań i wyznawanych wartości. Zaleca się również rezygnację z podkreślania w przekazie promocyjnym haseł typu dla seniora, dla osób po 60. roku życia. Jeżeli klient zdecyduje się na zakup, to ze względu na wartość, jaką widzi w produkcie, a nie z uwagi na dopisek definiujący grupę wiekową W celu zdobycia zaufania klienta konieczna jest troska o przejrzystość zasad nabycia i płatności za zakup W celu trafienia z komunikatem do klienta niezbędne staje się budowanie oferty na bazie wartości cenionych przez niego. Wbrew pozorom, skutecznym sposobem może się okazać pozycjonowanie działań marketingowych do młodszych osób bliskich seniorom (dzieci, wnuków), które doradzają podczas podejmowania decyzji o zakupie Dostosowanie stron internetowych do wymagań seniorów pod kątem czytelności i przejrzystości informacji dotyczących zarówno samej oferty, jak i warunków jej nabycia Umiejętne wykorzystanie tych pragnień w przekazach promocyjnych (np. atrakcyjna kobieta po 60. roku życia polecająca krem przeciwzmarszczkowy zamiast niewiarygodnej trzydziestolatki) Dostosowanie i odpowiednie sprofilowanie oferty rynku farmaceutycznego do konkretnych oczekiwań odbiorców. Położenie nacisku na wiarygodność przekazu Konieczność badania segmentu pod kątem indywidualnych pragnień, ambicji, jak również możliwości finansowych konsumentów wchodzących w jego skład. W efekcie przygotowanie form rozrywki zbieżnych z oczekiwaniami. Dotyczy to szczególnie firm usługowych (np. biura podróży, ośrodki wypoczynkowo-uzdrowiskowe) Potrzeba opracowania takich przekazów promocyjnych, które nie będą budziły podejrzliwości ani presji na zakup. Im bardziej przyjazne nastawienie w przekazie, tym mniejsza szansa na zniechęcenie czujnego klienta Wymóg odpowiedniego przeszkolenia personelu handlowego w celu przełamania bariery braku zaufania, położenie nacisku na opanowanie i kulturę osobistą na wysokim poziomie Potrzeba szczególnego podkreślania zakresu usług posprzedażowych przy jednoczesnym realizowaniu deklaracji co do ich poziomu w praktyce Zamieszczanie na opakowaniach czytelnych instrukcji w języku polskim. Jeszcze bardziej przemówi do klienta instrukcja obrazkowa, która krok po kroku pokaże, jak korzystać z produktu. Dzięki takim rozwiązaniem seniorzy nie będą musieli prosić innych o pomoc w zrozumieniu informacji o interesującym ich produkcie, unikną niezręcznych sytuacji i obawy przed ośmieszeniem się 35

6 Tablica 2. Wartości najbardziej pożądane przez seniorów w kampaniach reklamowych wybranych kategorii produktów Nowe technologie Kosmetyki Środki farmaceutyczne Motyw rodziny 51% Bazowanie na emocjach (np. bezpieczeństwo) 15% Zniżki/rabaty 16% Rzetelne informacje 8% Znana osoba 6% Poczucie humoru 4% Znana osoba 58% Bazowanie na emocjach (np. zdrowiu, Bazowanie na emocjach (np. zdrowiu) 16% rodzinie) 33% Podkreślanie wieku 9% Rzetelne informacje 26% Rzetelne informacje 7% Podkreślanie wieku 21% Poczucie humoru 5% Znana osoba 8% Zniżki 5% Zniżki 7% Poczucie humoru 5% Ź r ó d ł o: opracowanie na podstawie raportu Praktycy.com, Marketing 65 plus, Jeżeli w przedsiębiorstwie nie ma pracowników w zbliżonej do grupy docelowej kategorii wiekowej, to jeszcze nic straconego. Wystarczy, że osoby odpowiedzialne za marketing wyzbędą się przeświadczenia, że o klientach wiedzą wszystko najlepiej. Każda grupa nabywców jest inna, więc dla każdego segmentu powinna zostać opracowana specyficzna struktura marketingu-mix. W celu przygotowania tzw. senior marketing-mix konieczne jest uważne przyjrzenie się zachowaniom rynkowym konsumentów seniorów: co kupują, gdzie, jak często, czego szukają, a kupić nie mogą z uwagi na braki na rynku. Tablica 2 prezentuje hierarchię wartości cenionych przez seniorów w zależności od kategorii produktu. Jak widać, preferują oni przekaz promocyjny oparty na motywach rodzinnych, odwołujących się do pozytywnych emocji. Co ciekawe, niższe ceny wcale nie są najważniejszą kwestią, jaka przykuwa ich uwagę, znacznie bardziej trafia przekaz oparty na rzetelnych informacjach na temat produktu. Niezwykle ważnym krokiem w planowaniu działań ukierunkowanych na tę grupę docelową jest rzetelna analiza uzyskanych informacji i dopiero na jej podstawie podjęcie właściwych działań. W teorii wszystko wydaje się proste, ale rzeczywistość gospodarcza pokaże, że nie wszyscy oferenci dóbr i usług dla seniorów zrozumieli, z kim tak naprawdę mają do czynienia. Sama świadomość specyfiki konsumentów seniorów to za mało, aby zapewnić temu segmentowi skuteczną i efektywną obsługę. Konieczna jest wnikliwa analiza ich potrzeb oraz oczekiwań pod kątem możliwości dostosowania do nich dotychczasowej oferty rynkowej, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu obsługi. Należy bowiem pamiętać, że informacje o rynku przełożą się na sukces dopiero wówczas, gdy zostaną odpowiednio wyselekcjonowane i wykorzystane w celu usprawnienia prowadzonej działalności. Większość rywalizujących ze sobą przedsiębiorstw ma dostęp do tych samych informacji na temat rynku, sztuka polega na podjęciu właściwych decyzji na podstawie ogólnodostępnych informacji. Na przebieg przybierającego na sile procesu starzenia się społeczeństwa nikt nie ma wpływu. Nie oznacza to wcale, że przedsiębiorstwa mogą jedynie biernie czekać na dalszy rozwój wydarzeń. Wręcz przeciwnie kto już dzisiaj podejmie wysiłek wkroczenia w świat osób starszych i zrozumienia uwarunkowań ich decyzji, wyborów i dylematów, ten może liczyć na lojalność tej atrakcyjnej grupy konsumentów. Lojalność, która może wprost przyczynić się do osiągnięcia trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku, na którym z czasem rozpocznie się prawdziwa walka o klienta seniora. s UMMARY Why are seniors a challenge for marketing? Seniors segment is highly diversified, still some older consumers correspond to the stereotypical image of senior who is not an attractive object for marketers. However, more and more of the 55+ generation has the characteristics of the new seniors. These are the customers, whose attention and money will became soon an object of strong competition among majority of companies. Developing an appropriate senior marketing mix is a big challenge for marketers, but the prospect of the benefits of achieving this ambitious goal should encourage to seriously target this group. The goal of the article is to present an image of modern senior and identify particular solutions which determine the effective operation of this segment. 36

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Rozpoznaj swoich klientów, czyli jak dobrze przeprowadzić segmentację rynku? - identyfikacja rynków docelowych i grupy planowanych odbiorców

Rozpoznaj swoich klientów, czyli jak dobrze przeprowadzić segmentację rynku? - identyfikacja rynków docelowych i grupy planowanych odbiorców 2012 Rozpoznaj swoich klientów, czyli jak dobrze przeprowadzić segmentację rynku? - identyfikacja rynków docelowych i grupy planowanych odbiorców Małgorzata Latuszek Analiza rynku e-usługi Wrocław, 02

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń TEST Z MARKETINGU 1. Pozycjonowanie produktu to: - ocena walorów produktu - opracowanie oddzielnych produktów dla róŝnych rynków - ustalanie cech uŝytkowych produktu jakie powinien on posiadać 2. Segmentacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk Ćwiczenia nr 11 mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja Segmentacja to podział rynku na jednorodne grupy z punktu widzenia reakcji konsumentów na produkt marketingowy Segmentacja umożliwia dostosowanie oferty

Bardziej szczegółowo

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl Recenzenci Prof. dr hab. Małgorzata Duczkowska-Piasecka dr hab. Małgorzata Bombol REDAKCJA I KOREKTA Joanna Warecka OPRACOWANIE TECHNICZNO-GRAFICZNE Beata Kocój PROJEKT OKŁADKI Tomasz Fabiański ALMAMER

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Analiza rynku. Badania produktów By decyzje podejmowane na różnych etapach zarządzania produktem były trafne, trzeba

Bardziej szczegółowo

Innowacje rynkowe Wykład 5. Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe

Innowacje rynkowe Wykład 5. Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe Innowacje rynkowe Wykład Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe Uwarunkowania zachowań konsumentów Makroekonomiczne Siła nabywcza główne czynniki zakupowe Słaby etnocentryzm Samoobsługa

Bardziej szczegółowo

Co to jest pozycjonowanie stron internetowych? Dlaczego warto pozycjonować strony internetowe?

Co to jest pozycjonowanie stron internetowych? Dlaczego warto pozycjonować strony internetowe? Co to jest pozycjonowanie stron internetowych? Pozycjonowanie to wszelkie działania mające na celu podniesienie pozycji strony internetowej, na określone słowa kluczowe, w wyszukiwarce Google. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

IKEA Group Staff Human Resources 11/03/02 1

IKEA Group Staff Human Resources 11/03/02 1 IKEA Group Staff Human Resources 11/03/02 1 Pochodzimy ze Szwecji IKEA Group Staff Human Resources 11/03/02 2 Dlaczego IKEA nazywa się IKEA? IKEA Group Staff Human Resources 11/03/02 3 Jesteśmy w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I

Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I Marketing Internetowy (cz. 3) - Badania marketingowe - wzorce i procedury segmentacji rynku cz. I Wzorce i procedury segmentacji rynku - wstęp Bez względu na posiadane towary czy usługi należy liczyć się

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012 Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki Kraków, listopad 2012 JĘZYK FUNDUSZY EUROPEJSKICH dlaczego bywa niezrozumiały? SPECJALISTYCZNY Cechy charakterystyczne języka FE SKOMPLIKOWANY

Bardziej szczegółowo

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA WYZWANIA DLA POLSKIEGO POŚREDNIKA I ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI W DOBIE GLOBALIZACJI I PRZEMIAN GOSPODARCZYCH Warszawa, 19 marzec 2012 1 Przesłanki wyboru tematu: Rynek nieruchomości jest rynkiem lokalnym ale

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece Planowanie działań promocyjnych w bibliotece wybór czy konieczność Marek Jurowski Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu Sukces organizacji zależy od: znajomości potrzeb odbiorców

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej FREE ARTICLE Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej Luty 2009 Podobnie jak kultury społeczne świata różnią się od siebie, tak też jest w przypadku kultury biznesowej

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać?

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać? WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA ROZWÓJ ORGANIZACJI SPRZEDAŻY NA RYNKU PRODUKTÓW FMCG Szanowni Państwo, Przedstawiamy Państwu poniższą ofertę dotyczącą wsparcia pracowników działu sprzedaży w Państwa

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

Analiza potencjalnych klientów w kontekście strategii marketingowej

Analiza potencjalnych klientów w kontekście strategii marketingowej 2012 Analiza potencjalnych klientów w kontekście strategii marketingowej Małgorzata Latuszek Planowanie marketingowe e-usługi Łódź, 04 października 2012 Po co analizować potrzeby klientów? Po co analizować

Bardziej szczegółowo

Czym jest. Inbound Marketing?

Czym jest. Inbound Marketing? Czym jest Inbound Marketing? Co to jest Inbound Marketing? Inbound Marketing to skuteczny marketing internetowy służący do promocji biznesu i marki za pośrednictwem Internetu. Jest to strategia marketingowa

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT?

DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT? DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT? POZNAMY ZACHOWANIA KONSUMENTÓW W raporcie znaleźć można szczegółowe informacje na temat podejmowanych przez polskich konsumentów działań na rzecz środowiska i społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Techniki Sprzedaży

Skuteczne Techniki Sprzedaży Skuteczne Techniki Sprzedaży warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost sprzedaży w firmie, dzięki wykorzystaniu skutecznych technik sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci dr Marcin Szplit Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października 2012 r. Dzieci: 1. Osoba poniżej 18 roku życia. 2. Osoba pozostająca na utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj wzorową kampanię. Direct Mail. Instrukcja krok po kroku. Zaplanuj kampanię Direct Mail: Instrukcja krok po kroku

Zaplanuj wzorową kampanię. Direct Mail. Instrukcja krok po kroku. Zaplanuj kampanię Direct Mail: Instrukcja krok po kroku Zaplanuj wzorową kampanię Direct Mail Instrukcja krok po kroku 1 Przesyłki Direct Mail to skuteczne i precyzyjne narzędzie marketingowe, które pomoże Tobie z sukcesem rozwijać Twój biznes. Aby jednak zacząć,

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe

Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe Pozycjonowanie a strategiczne planowanie marketingowe Strategiczne planowanie marketingowe jest częścią ogólnego strategicznego planowania w. Istnieje ścisły związek między procesem planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Świadomość marki a lojalność konsumentów. Autor: Maciej Koniewski

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Świadomość marki a lojalność konsumentów. Autor: Maciej Koniewski FREE ARTICLE Świadomość marki a lojalność konsumentów Autor: Maciej Koniewski Luty 2012 Świadomość marki to najniższy poziom znajomości marki. Jest to początek kontinuum znajomości marki, które rozciąga

Bardziej szczegółowo

Definicja i podstawowe pojęcia marketingu. Podstwawy marketingu

Definicja i podstawowe pojęcia marketingu. Podstwawy marketingu Definicja i podstawowe pojęcia marketingu Podstwawy marketingu Założenie naczelne marketingu firma utrzymuje się z klienta Nieco historii Ujęcie klasyczne Ujęcie nowoczesne odpowiednie planowanie, koordynacja

Bardziej szczegółowo

KONSUMENT POLSKI A ZAKUPY W INTERNECIE. Wrzesień 2012

KONSUMENT POLSKI A ZAKUPY W INTERNECIE. Wrzesień 2012 KONSUMENT POLSKI A ZAKUPY W INTERNECIE Wrzesień 2012 POLACY CORAZ CHĘTNIEJ KUPUJĄ ONLINE Wyrastające jak grzyby po deszczu sklepy internetowe trafiły na dobry moment Polacy coraz chętniej kupują online,

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

REKLAMA A WYWIERANIE WPŁYWU. Opracowanie: dr Marcin Stencel

REKLAMA A WYWIERANIE WPŁYWU. Opracowanie: dr Marcin Stencel REKLAMA A WYWIERANIE WPŁYWU Opracowanie: dr Marcin Stencel Działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Etapy reakcji

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Marketing. Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix. mgr Adrianna Jednoralska Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego Marketing Istota, segmentacja, rynek docelowy, pozycjonowanie, marketing-mix Marketing jako nieodłączny element sposobu funkcjonowania organizacji Współcześnie klient stawiany jest na pierwszym miejscu,

Bardziej szczegółowo

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Jerzy Bartkowski Uniwersytet Warszawski Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Niepełnosprawni wśród osób w wieku powyżej 16

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016

PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016 PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016 WSTĘP 1. CEL PROGRAMU: Godne starzenie się poprzez aktywność społeczną i poprawę jakości życia. 2. REALIZATORZY PROGRAMU 3. ZASADY FINANSOWANIA ORAZ

Bardziej szczegółowo

faza cyklu życia rodziny

faza cyklu życia rodziny Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek Wybór rynku docelowego Istota segmentacji Do rzadkości należy sytuacja, w której jedno przedsiębiorstwo odnosi znaczne sukcesy w sprzedaży wszystkiego dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Case study. Divante zwiększa sprzedaż w sklepie marki Caterina

Case study. Divante zwiększa sprzedaż w sklepie marki Caterina Case study Divante zwiększa sprzedaż w sklepie marki Caterina O kliencie Caterina to znana marka odzieżowa typu premium, posiadająca swoje sklepy stacjonarne w ponad 20 miastach w Polsce. Istnieje na rynku

Bardziej szczegółowo

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Warszawa, 14 września 2010 r. Informacja prasowa IAB Polska Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Wyniki badania przeprowadzonego dla IAB przez PBI wskazują, że internauci aktywnie interesują

Bardziej szczegółowo

Centrum Informacyjne FEM Fundusze Europejskie w Małopolsce

Centrum Informacyjne FEM Fundusze Europejskie w Małopolsce Fundusze Europejskie w Małopolsce Departament Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Kraków, ul. Wielicka 72, p. 400 tel. (012) 29 90 778, (012) 29 90 627, (012) 29 90 777

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o.

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o. BRAND TRACKER Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych Inquiry sp. z o.o. O INQUIRY Od ponad 10 lat prowadzimy badania konsumenckie dla sieci detalicznych i centrów handlowych.

Bardziej szczegółowo

Marketing (dla) innowacji. Witamina czy lekarstwo? Maciej Strzębicki

Marketing (dla) innowacji. Witamina czy lekarstwo? Maciej Strzębicki Marketing (dla) innowacji. Witamina czy lekarstwo? Maciej Strzębicki Marketing (dla) innowacji Witamina czy lekarstwo? Warszawa 16 listopada 2011 Maciej Strzębicki Czym jest marketing innowacji? Cykl życia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX planowanie i

Bardziej szczegółowo

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Wizerunek organizacji pozarządowych najważniejsze fakty 24% 16% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Kiedy Polacy słyszą organizacja pozarządowa to myślą 79% 77% zajmują się głównie pomaganiem

Bardziej szczegółowo

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011

Komentarz do wyników polskiej wersji badania Blanchard Corporate Issues 2011 Komentarz do wyników polskiej wersji badania Warszawa, maj 2011 r. 1.Wprowadzenie Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety elektronicznej między 14 grudnia 2010 a 16 stycznia 2011. Polska wersja badania,

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Reklama a wywieranie wpływu dr Izabela Sowa Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 r. Czym jest reklama? 1.Reklama przekazuje klientom informację o

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Talent autoprezentacji Sztuka zaprezentowania własnej osoby Katarzyna Lipska Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach 26

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS Szanowni Państwo, w imieniu Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club zwracamy się do Państwa z ofertą współpracy przy projekcie Festiwal BOSS. Mamy nadzieję, że poniższa oferta będzie dla Państwa

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

W JAKI SPOSÓB COACHING MOŻE EFEKTYWNIE WSPIERAĆ ZARZĄD FIRMY?

W JAKI SPOSÓB COACHING MOŻE EFEKTYWNIE WSPIERAĆ ZARZĄD FIRMY? W JAKI SPOSÓB COACHING MOŻE EFEKTYWNIE WSPIERAĆ ZARZĄD FIRMY? Dariusz Jęda Toruń, 19 maj 2015 Całość niniejszych materiałów objęta jest ochroną praw autorskich. Niedozwolone jest kopiowanie całości jak

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

E-marketing Prawniczy w praktyce Szkolenie: Prawnik w Sieci Klientów, Warszawa. Szymon Kwiatkowski

E-marketing Prawniczy w praktyce Szkolenie: Prawnik w Sieci Klientów, Warszawa. Szymon Kwiatkowski E-marketing Prawniczy w praktyce Szkolenie: Prawnik w Sieci Klientów, Warszawa Szymon Kwiatkowski O czym będę mówić? 1. Strony www czy generują nowych klientów? 2. Social-media o co chodzi i jak przekuć

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

NOWA OFERTA RACHUNKÓW OSOBISTYCH PKO BANKU POLSKIEGO

NOWA OFERTA RACHUNKÓW OSOBISTYCH PKO BANKU POLSKIEGO NOWA OFERTA RACHUNKÓW OSOBISTYCH PKO BANKU POLSKIEGO Warszawa, 10 marca 2011 PKO Bank Polski liderem sektora Atrakcyjna oferta produktowa jako element Strategii Lider PKO BANK POLSKI wiodąca instytucja

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

MoneyTrack 2011. Postawy Polaków wobec pieniędzy oraz instytucji i instrumentów finansowych

MoneyTrack 2011. Postawy Polaków wobec pieniędzy oraz instytucji i instrumentów finansowych MoneyTrack 2011 Postawy Polaków wobec pieniędzy oraz instytucji i instrumentów finansowych Warszawa, kwiecień 2009 CO TO JEST MONEY TRACK? Money Track CO TO JEST MT? Coroczne badanie monitorujące postawy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Życie produktu Od narodzin do starzenia się produktu dr Mirosława Malinowska Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Dzienniak

Małgorzata Dzienniak Małgorzata Dzienniak Trzy fazy starości: Młodzi starzy 60/65-74 lata Starzy starzy 75-84 lata Najstarsi starzy - >85 lat Trzeci wiek Czwarty wiek 75,0 70,0 65,0 60,0 55,0 50,0 45,0 40,0 35,0 30,0 25,0

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Tomasz Dziobiak Urszula Gradowska

Szanowni Państwo. Tomasz Dziobiak Urszula Gradowska Witamy w DBMS Szanowni Państwo Obecne 90% zasobów danych w przedsiębiorstwach powstało w ciągu ostatnich dwóch latach, ale tylko 1% z posiadanych danych jest wykorzystywanych do budowy wiedzy o kliencie.

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE NA CELOWNIKU

INNOWACJE NA CELOWNIKU INNOWACJE NA CELOWNIKU 1 Kim jesteśmy? - Istniejemy na rynku od 2005 roku - Pracujemy w gronie 15 specjalistów wysokiej klasy - w 2009 pomyślnie przeszliśmy audyt technologiczny, otrzymując opinię firma

Bardziej szczegółowo

Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów

Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów Kluczowym czynnikiem tworzącym sukces każdej firmy jest zadowolenie odbiorców. Lojalni klienci pomagają w rozwoju przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Piotr Kaczmarek-Kurczak

Piotr Kaczmarek-Kurczak Jak zdobyć poparcie dla działań innowacyjnych i programów społecznych (ze szczególnym uwzględnieniem obszaru ZDROWIA) poprzez nowoczesną komunikację z otoczeniem Piotr Kaczmarek-Kurczak AGENDA 09:00 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja Poznań, dnia 20 sierpnia 2012 r. dr Anna Scheibe adiunkt w Katedrze Nauk Ekonomicznych PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI

Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Warszawa, lipiec 2012 BS/94/2012 POLACY WOBEC WŁASNEJ STAROŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Portale internetowe o zakupach w Białymstoku w wersji polskiej i rosyjskiej

Portale internetowe o zakupach w Białymstoku w wersji polskiej i rosyjskiej Portale internetowe o zakupach w Białymstoku w wersji polskiej i rosyjskiej Co nas wyróżnia Własne, ekskluzywne treści" Dotarcie do wyselekcjonowanej grupy celowej" Nowoczesne formy komunikacji (content

Bardziej szczegółowo

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet

NOWE PRAWA KONSUMENTA. Zwrot towaru zakupionego przez internet NOWE PRAWA KONSUMENTA Zwrot towaru zakupionego przez internet Sprzedaż towarów i usług przez Internet, ze względu na swoje walory praktyczne, ma coraz większe znaczenie dla klienta także tego, a może przede

Bardziej szczegółowo

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od:

Bardziej szczegółowo

Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi

Promocja biblioteki - czyli po co sprzedawać bezpłatne usługi Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi Marcin Leszczyński Dział Instrukcyjno-Metodyczny Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy Biblioteka Główna Woj. Mazowieckiego Działalność informacyjna

Bardziej szczegółowo

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie.

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Ewa Kucharczyk Akademia Górniczo - Hutnicza II rok, WH W ankiecie zatytułowanej: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie wzięło udział dokładnie 100

Bardziej szczegółowo