TEMATYCZNE ZESTAWIENIE DOKUMENTACYJNE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TEMATYCZNE ZESTAWIENIE DOKUMENTACYJNE"

Transkrypt

1 INSTYTUT ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII WYTWARZANIA Praca dofinansowana przez Unię Europejską TEMATYCZNE ZESTAWIENIE DOKUMENTACYJNE SZYBKIE WYKONYWANIE PROTOTYPÓW (Rapid Prototyping, Rapid Tooling) Zasięg chronologiczny: Zasięg językowy: eng, fre, ger, pol, rus Liczba pozycji: 338 Liczba stronic: 80 Data opracowania: marzec 2010 Opracowała: mgr Joanna Kapusta INSTYTUT ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII WYTWARZANIA THE INSTITUTE OF ADVANCED MANUFACTURING TECHNOLOGIES Kraków, ul. Wrocławska 37a, tel , tel. dyr , fax

2 1. Balbach J.: Der Laser als Werkzeug. Wirtschaftliche Einsatzbereich von Laserbearbeitungsanlagen. Laser jako narzędzie. Ekonomiczny zakres zastosowania urządzeń laserowych. VDI-Z, 1990, nr IV (Special), s Artykuł zawiera ogólne omówienie urządzeń do obróbki laserowej, dobór tych urządzeń w zależności od zadań technologicznych. Zagadnienia kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych w zależności od realizowanej obróbki. Omówienie kilku typów obrabiarek laserowych. Liczba sterowanych osi, sposoby programowania, zrobotyzowane prowadzenie narzędzia laserowego. Nowe rozwiązania laserów i zastosowania techniki laserowej, system Lasercav na bazie centrum obróbkowego, stereolitografia laserowa. 2. Catherin J.-Y.: Stéréolithographie: les premiers utilisateurs. Stereolitografia: pierwsi użytkownicy. Tech.et Equip.de Prod., 1990, nr 6, s Przedstawiono doświadczenia trzech firm francuskich świadczących usługi w zakresie stereolitografii, tj. połączenia systemu CAD ze stanowiskiem laserowym, na którym powstaje model projektowanej części, wykonany z tworzywa sztucznego utwardzanego warstwowo. Po metalizacji, uzyskany w ten sposób model prototypu może być poddawany badaniom. Prace w dziedzinie stereolitografii mają na celu dobór odpowiednich wysokowytrzymałych tworzyw. Stosowane urządzenia SLA produkuje amerykańska firma 3D Systems. Kierunki rozwoju stereolitografii. 3. Kochan A.: Chicago: une demonstration japonaise. Chicago: japoński pokaz. Tech.et Equip.de Prod., 1990, nr 12, s Tendencje rozwojowe japońskiego przemysłu obrabiarkowego na tle wystawy IMTS '90 w Chicago. Firmy japońskie proponują modułowe rozwiązania elastycznych gniazd produkcyjnych umożliwiające stopniowe wprowadzanie gniazd w przedsiębiorstwach, a następnie ich rozbudowę. Produkowane gniazda cechują się wysokim współczynnikiem wykorzystania, służą do obróbki różnorodnych przedmiotów. Przykłady elastycznych gniazd obróbkowych, systemów sterowania elastycznym procesem produkcji. Gniazda elastyczne produkcji amerykańskich firm KT Swasey i Cincinnati Milacron. Zastosowanie stereolitografii w procesie projektowania trójwymiarowego. Wykorzystanie lasera. 4. Lauvige O.: Autofact 90 joue l'integration. Autofact 90 stawia na integrację. Tech.et Equip.de Prod., 1990, nr 14, s Rozwój systemów wspomaganego komputerem projektowania części mechanicznych zmierza do integracji CAD ze wspomaganym komputerowo sporządzaniem rysunków technicznych, obliczaniem struktury wyrobów projektowanych, z symulacją i prototypowaniem metodą stereolitografii. Na wystawie Autofact 90 prezentowano oprogramowanie różnych firm (Thomson Digital Image, Cisigraph, Johnson Controls) procesu projektowania wyrobu, od wykonania jego rysunku do prototypu. Dalsze prace mają na celu integrację z systemami CAM. 5. Miska K.H.: Looking at lasers. Rzut oka na lasery. Manuf.Eng., 1990, t. 104, nr 1, s Krótkie podsumowanie wiadomości o podstawowych grupach laserów, tj. na bazie CO 2 i laserów YAG. Omówienie osiągnięć firm amerykańskich i japońskich w budowie obrabiarek i nowości w tej dziedzinie. M.in. sprzężenie 32-bitowego procesora CNC z technologią lasera CO 2, lasery CO 2 o nowym kształcie wiązki promieniowania. Możliwości integracji laserów do produkcji automatycznej i sprzężenia z systemami CAD/CAM oraz zastosowania laserów w nowym procesie zwanym stereolitografią do szybkiej produkcji prototypów i modelowania. 1

3 6. Ashley S.: Rapid prototyping systems. Systemy szybkiego wykonywania prototypów. Mechan.Eng., 1991, t. 113, nr 4, s Na przykładzie fabryki Ford Motor wykazano jak szybkie wytwarzanie modeli i prototypów z tworzyw sztucznych na podstawie danych CAD umożliwia zwiększenie wydajności produkcji. Omówiono różne metody wytwarzania modeli z tworzyw sztucznych ujęte w 2 głównych grupach: krzepnięcie fotopolimerów w trójwymiarowym systemie (w tym techniki stereolitografii) oraz techniki laserowe Quadrax. Omówiono różne materiały stosowane do wykonywania modeli (w tym nowe żywice fotopolimerowe). Problemy związane z projektowaniem modeli w poszczególnych firmach, prowadzone badania oraz trendy rozwojowe. 7. Electrical machining opens up new application areas. Obróbka elektryczna otwiera nowe możliwości zastosowań. Mach.a.Prod.Eng., 1991, t. 149, nr 3810, s Kierunki rozwoju konstrukcji i możliwości funkcjonalnych obrabiarek laserowych i elektroerozyjnych na podstawie 9 EMO. Dążenie do zwiększenia elastyczności działania oraz możliwości obróbkowych obrabiarek laserowych i elektroerozyjnych oraz do poprawy warunków BHP przy ich obsłudze. Parametry techniczne i cechy konstrukcyjno-funkcjonalne obrabiarek. Omówiono możliwości laserów do tzw. płytkiego frezowania i obróbki przestrzennej w oparciu o dane z systemu CAD, zastosowanie EDM do obróbki krzywek wałów krzywkowych, roboty zintegrowane z EDM, zastosowanie stereolitografii do produkcji elektrod. 8. Kühne V., Salm T.: Trotz vieler Schnittstellen schnell zum Prototyp. Mimo wielu interfejsów prędko do prototypu. ZWF, 1991, t. 86, nr 7, s Omówiono obecne tendencje w konstruowaniu, zmierzające do przyspieszenia procesu otrzymania modeli i prototypów oraz do umożliwienia łatwego wprowadzania zmian konstrukcyjnych. Opisano moduł geometryczny Qform stosowany w systemie CAD dla opracowania komputerowych modeli przestrzennych. Opisano nowe rozwiązania wprowadzane przy sporządzaniu prototypów, w szczególności metodę stereolitograficzną. Omówiono powiązanie tej metody poprzez interfejs Unigraphics dla sporządzania przekrojów komputerowych. Możliwości wykorzystania metody stereolitografii w odniesieniu do wyrobów złożonych. 9. Lauvige O.: CAO: passez plus vite aux prototypes. CAD: szybsze przejście do prototypów. Tech.et Equip.de Prod., 1991, nr 16, s Sytuacja rynkowa wymaga coraz szybszego projektowania części o bardziej złożonych kształtach, a także szybkiego prototypowania. W USA stosuje się szybkie prototypowanie w pracowniach projektowych, Desktop Manufacturing, co eliminuje czasochłonne obliczanie trajektorii narzędzi, prędkości obróbki. Model fizyczny uzyskuje się bezpośrednio z systemu CAD poprzez interfejs SLA. Do wykonania modelu stosuje się metody tradycyjne (np. obróbka za pomocą sprzęgniętej z komputerem frezarki) oraz metody niekonwencjonalne (stereolitografia, fotokopiowanie 3D). Przykłady systemów szybkiego prototypowania. 2

4 10. Bags H.: Il laser per la fabbricazione di modelli e prototipi. Laser do produkcji modeli i prototypów. Macchine, 1992, t. 47, nr 3, s W elektronice, przemyśle lotniczym i samochodowym dąży się do skrócenia czasu projektowania części. Zaproponowano metodę modelowania laserowego, w której laser, wykorzystując dane z systemu CAD, w krótkim czasie buduje model trójwymiarowy z nakładanych kolejno warstw żywicy fotoplastycznej. Grubość warstw wynosi 0,5 0,38 mm. Informacje generowane z systemu CAD służą również do definiowania średnicy lasera. Przedstawiono aparaturę przeznaczoną do modelowania laserowego, dobór lasera i jego parametrów, warunki modelowania i przebieg procesu budowy modelu lub prototypu. Typowy schemat funkcjonowania laserowego systemu modelowania. 11. Bradley C., Vickers G.W., Tlusty J.: Automated rapid prototyping utilizing laser scanning and free-form machining. Automatyczne szybkie opracowywanie prototypów z wykorzystaniem skanowania laserowego i obróbki kształtów przestrzennych. CIRP Ann., 1992, t. 41, nr 1, s Metoda wykorzystująca laserowe odczytywanie zapisu obrazu do szybkiego wykonywania prototypów dowolnych kształtów i modeli wielu połączeń powierzchni II stopnia. Metoda służy do dokładnej rekonstrukcji kształtów w formie nadającej się do obróbki CNC. Opisano zintegrowanie skanera laserowego z centrum obróbkowym CNC. Omówiono analizę zgromadzonych danych w celu zdefiniowania powierzchni bazowych II stopnia i złożonych powierzchni zakrzywionych. Podano procedurę definiowania drogi freza sterowanego CNC. 12. Prototypage rapide par stéréolithographie. Szybkie wykonywanie prototypów metodą stereolitografii. Mach.Outil-Prod., 1992, t. 57, nr 73, s Zasady procesu stereolitografii w zastosowaniu do szybkiego wykonywania prototypów, budowa maszyny do realizacji procesu. Praca głowicy emitującej wiązkę laserową w zakresie promieniowania ultrafioletowego. Osiągana dokładność wymiarowa i tolerancje (poniżej 0,1 mm dla części o wysokości rzędu 10 cm). Podkreślono zalety metody, w szczególności szybkość wykonania kształtów złożonych, decydująca o jej przydatności do wykonania modeli projektowanych części w warunkach CAD. 13. Szafarczyk M.: Wykonywanie przedmiotów o złożonych kształtach przez nakładanie warstw materiału. Mechanik, 1992, t. 65, nr 5/6, s Metody wykonywania przedmiotów materialnych o dowolnych kształtach bezpośrednio z opisu komputerowego, bez potrzeby stosowania tradycyjnych maszyn i urządzeń. Nowe metody znajdują zastosowanie przy wykonywaniu części składowych prototypów maszyn i urządzeń zaprojektowanych za pomocą systemów CAD. Najbardziej rozpowszechnione metody wytwarzania przedmiotów przez nakładanie warstw materiału: stereolitograficzna, wykorzystująca zjawisko polimeryzacji i zmiany stanu skupienia pewnych rodzajów cieczy pod wpływem promieni ultrafioletowych lub światła widzialnego oraz metoda trójwymiarowego drukowania z wykorzystaniem proszków metali. 3

5 14. Automation in der Funkenerosion. Automatyzacja w obróbce elektroerozyjnej. Maschine, 1993, t. 47, nr 10, s , 25. Kosztowne obrabiarki elektroerozyjne ze sterowaniem CNC i systemy CAD/CAM wymagają optymalnego wykorzystania. Nowe technologie, jak np. stereolitografia, pozwalają na elektroniczne zaprojektowanie modelu w systemie CAD i jego przetworzenie w materiale na model przestrzenny praktycznie w ciągu jednej nocy. Obrabiarki CNC wyposażone są w inteligentne systemy sterowania, zespoły pomiarowe, magazyny narzędzi i części do obróbki. Zastosowanie systemów do mocowania staje się niezbędne dla skrócenia czasów przygotowawczych. Automatyczne stacje załadowcze i wyładowcze stanowią dodatkową rezerwę wydajności. 15. Chabbert D. i in.: Micad 93: une CFAO pour les utilisateurs. Micad 93: CAD/CAM dla użytkowników. Tech.et Equip.de Prod., 1993, nr 37, s Przegląd systemów CAD/CAM wystawionych na Micad 93. Zalety systemów: dostosowanie do potrzeb użytkowników, automatyzacja czynności powtarzalnych, integracja. Przedstawiono systemy zarządzania danymi technicznymi, m.in. system I-Man firmy EDS zapewniający spójność systemów CAD, CAM, CAP i innych w przedsiębiorstwie. System Euclid 3 firmy Matra Datavision umożliwia kompletną obróbkę od wspomaganego komputerowo projektowania 2,5-, 3- i 5- osiowego do uzyskania gotowego wyrobu. Podkreślono szerokie stosowanie metod symulacji i dygitalizacji 3D, rozwój stereolitografii i systemów ekspertowych. 16. Kochan D., Mettke H.: Stereolithographie: Einsatz und Anwendung. Stereolitografia: możliwości i zastosowanie. Fabrik, 1993, nr 5, s Bezpośrednie generowanie kształtów geometrycznych przedmiotów z płynnego polimeru na podstawie projektowania trójwymiarowego CAD z zastosowaniem komputera i urządzenia laserowego. Opisano doświadczenia związane z wdrażaniem dwóch systemów stereolitograficznych w ramach programu poprawiania jakości (AQIP). Podano zakresy zastosowań modeli SFM (projektowanie produkcji i funkcyjne), zasady modelowania geometrycznego i łańcucha procesów w stereolitografii (na przykładzie modelu pokrywy głowicy cylindra). Omówiono przenoszenie danych w formacie STL, sprawdzanie danych, przygotowanie i realizację konstrukcji. Metody zbliżone do stereolitografii. 17. Prototypage rapide: un maillon stratégique. Szybkie wykonywanie prototypów ogniwem strategicznym. Mach.Prod., 1993, nr 606, s Przegląd stosowanych od 1987 roku systemów szybkiego prototypowania, współpracujących z systemami CAD. Firma 3D Systems proponuje systemy stereolitograficzne: SLA 500 z laserem 200 mw do prototypów w zakresie 500 x 500 x 600 mm, SLA 400 z laserem 60 mw (500 x 500 x 250 mm), SLA 250 (250 x 250 x 250 mm) i SLA 190 (190 x 190 x 250 mm). Firma EOS wytwarza systemy stereolitograficzne Stéréos 300, 400 i 600. Podobne urządzenia o wysokiej wydajności, dokładności i szybkości produkuje firma Cubital. Omówiono też metody prototypowania polegające na spiekaniu materiału, klejeniu, spawaniu. Materiały stosowane w prototypowaniu, wybór oprzyrządowania, oprogramowanie. 4

6 18. Desrochers A., Clément A.: A dimensioning and tolerancing assistance model for CAD/CAM systems. Model wymiarowania i tolerancji na potrzeby systemów CAD/CAM. Int.J.of Adv.Manuf.Technol., 1994, t. 9, nr 6, s Słabą stroną istniejących CAD/CAM jest dobór odpowiedniej symboliki dla wymiarów i tolerancji podczas tworzenia trójwymiarowego modelu części. Zaproponowano model doboru symboli oraz integracji wymiarów i odpowiednich tolerancji wewnątrz systemu CAD. Podstawę modelu stanowią relacje połączeń sąsiednich powierzchni elementarnych części. Podano metodę generacji modelu i przykład jej zastosowania. Dokonano komputerowej implementacji metody przy użyciu generatora systemów eksperckich KEE, tworząc system prototypowy. Jego badania potwierdziły przydatność modelu. 19. Geuer A., Lorenzen J.: Beschleunigung von Produktentwicklung und Werkzeugbau. Integrierter Einsatz von CAD-Technik, Rapid Prototyping und NC-Fräsen. Przyśpieszenie cyklu rozwoju produktu oraz wykonawstwa narzędzi. Zintegrowane stosowanie techniki CAD, szybkiego prototypowania i frezowania CNC. VDI-Z, 1994, t. 136, nr 9, s Zintegrowanie technologii CAD z szybkim prototypowaniem i frezowaniem NC pozwala już w stadium projektowania produkcji dokonać korekt prototypowych produktów i narzędzi niezbędnych do ich wykonania. Połączenie tych metod umożliwa skrócenie fazy projektowania i wykonywanie prototypu przedmiotu w oryginalnym materiale. Opis metody szybkiego prototypowania, konstruowania narzędzi prototypowych wspomaganego przez CAD i ich wytwarzania z wykorzystaniem metody "rapid prototyping". 20. Haferkamp H., Gerken J., Schmidt H.: Rapid Prototyping/Manufacturing metalischer Bauteile. Metody produkcji metalowych elementów konstrukcyjnych z zastosowaniem szybkiego prototypowania. VDI-Z, 1994, t. 136, nr 7/8, s Stosując metodę napawania przestrzennego można szybko wykonywać części prototypowe przez łączenie na drodze spawania materiałów w formie drutu do pożądanego kształtu w atmosferze gazu ochronnego. Podczas spawania laserowego można dodatkowo stosować proszki metalowe do napawania, co ułatwia uzyskanie kształtu najbardziej zbliżonego do gotowego prototypu. Metoda ta daje doskonałe efekty, zwłaszcza przy wykonywaniu przestrzennych elementów cienkościennych. Uzyskana w próbach laboratoryjnych dokładność wymiarowa osiągała nawet 0,1 mm. 21. Hoskins C.: Rapid prototypes cut tool costs. Szybko wykonane prototypy to redukcja kosztów narzędziowych. Mach.a.Prod.Eng., 1994, t. 152, nr 3872, s Zaprezentowano technikę szybkiego wykonywania prototypów wyrobów, których trójwymiarowy model generowany przez system komputerowy wykonywany jest za pomocą lasera (warstwa po warstwie) w gumie akrylowej. Technika ta gwarantuje skrócenie czasu wykonania prototypu z kilku tygodni do kilku godzin, możliwość testowania wyrobu przed wprowadzeniem do produkcji, zminimalizowanie kosztów narzędziowych. Oceniono, że redukcja kosztów narzędziowych związanych z wykonaniem prototypu osiąga 85%. Omówiono charakterystyczne cechy nowej techniki wykonywania protoptypów, oferowanej przez firmę IMI Rapid Prototyping. 5

7 22. Kochan D., Hoffmann J.: Solid Freeform Manufacturing - aktuelle CIM-Erweiterungen. Solid Freeform Manufacturing - aktualne możliwości rozszerzenia CIM. Zesz.Nauk.P.Śl., 1994, nr 1237, ser. Mechanika, z. 117, s Wykonywanie modeli o skomplikowanej geometrii z wykorzystaniem systemów CAD, modelowania przestrzennego (3D), w połączeniu z nowoczesnymi metodami wytwarzania kształtów przestrzennych (Solid Freeform Manufacturing - SFM). Metody SFM, wykorzystujące osiągnięcia techniki laserowej i polimerowej, mają na celu podniesienie jakości modelu i jednocześnie zmniejszenie nakładów finansowych i czasowych na jego sporządzenie. Opisano metodę stereolitografii oraz doświadczenia z jej zastosowania w urządzeniu typu EOS-40 zastosowanym na Politechnice w Dreźnie. 23. König W. i in.: Rapid Metal Prototyping. Verfahren zur Direktherstellung metallischer Bauteile und Prototypwerkzeuge. Szybkie prototypowanie. Metody bezpośredniego wykonywania metalowych elementów i narzędzi prototypowych. VDI-Z, 1994, t. 136, nr 7/8, s Ograniczeniem czasowym przy wykonywaniu części metalowej metodą tradycyjnego prototypowania jest proces odlewania. Opisano metodę selektywnego spiekania i laserowego generowania modelu, polegającą na układaniu kolejnych warstw proszku metalowego i ich miejscowym spiekaniu wiązką laserową. Warstwy te układa się w kształt odpowiadający modelowi CAD podzielonemu na cienkie, przylegające do siebie "plastry". Podczas laserowego generowania modelu stapia się domieszki proszkowe z powłokami, tworząc strukturę trójwymiarową. 24. Metody szybkiego wykonywania prototypów. Mechanik, 1994, t. 67, nr 11, s Szybkie wykonywanie prototypów umożliwiają generatywne metody wytwarzania, w których model powstaje przez dodawanie kolejnych warstw materiału. Stereolitografia polega na laserowym utwardzaniu płynnego polimeru wrażliwego na promienie ultrafioletowe; LOM (Laminated Object Manufacturing) na wyklejaniu i przycinaniu folii papierowej pokrytej polietylenem; SGC (Solid Ground Curing) to warstwowe utwardzanie polimeru przez naświetlanie ultrafioletem; SLS (Selective Laser Sintering) - naniesienie proszku i jego rozgrzanie do temperatury nieco niższej od temperatury topnienia; FDM (Fused Deposition Modeling) - warstwowe, lokalne wydzielanie stopionego materiału przez poruszającą się dyszę. 25. Page M.: Machining centres on prototypes. Centra obróbkowe w wytwarzaniu prototypów. Metalwork.Prod., 1994, t. 138, nr 13, s. 42. Wykonanie prototypu w jak najkrótszym czasie ma coraz większe znaczenie ze względu na konkurencję rynkową oraz wymagania stawiane przez projektowanie współbieżne. Opisano dwa przykłady zastosowania centrum obróbkowego do szybkiego wykonywania prototypów lub jednostkowej produkcji elementów. W takim przypadku centrum obróbkowe jest bezpośrednio połączone i sterowane przez system CAD/CAM, w którym powstaje konstrukcja prototypu oraz generowane są trajektorie ruchu narzędzi skrawających i rozkazy funkcjonalne przekazywane do układu CNC centrum obróbkowego. Taki sposób wykonania prototypu jest tańszy i szybszy od tradycyjnego podejścia. 6

8 26. Fili W.: Dienstleister bieter Systeme und Know-how. Externe Entwicklungshilfen für den Mittelstand. Usługodawcy oferują specjalistyczną wiedzę i systemy realizacji (know-how). Zewnętrzna pomoc w zakresie projektowania dla firm średniej wielkości. Ind.Anz., 1995, t. 117, nr 33/34, s Firmy oferujące usługi w zakresie szybkiego prototypowania (rapid prototyping) wykonują prototypy produktów wg danych dostarczonych przez zleceniodawcę, a także realizują kompleksowe zadania projektowe począwszy od szkicu danego elementu aż do wdrożenia do produkcji seryjnej. Usługi projektowe obejmują konstruowanie wspomagane komputerowo, generowanie, testowanie pod względem funkcjonalnym i konstrukcyjnym, optymalizację produkcji. Metody wykonywania prototypów: stereolitografia i modelowanie laserowe. 27. Grobholz H.: Nase vorn. Rapid Prototyping mit 3D-CAD/CAM. Dumni z osiągnięć. Rapid Prototyping z wykorzystaniem trójwymiarowego systemu CAD/CAM. Tech.Rdsch., 1995, t. 87, nr 41, s Pierwszym krokiem w metodzie szybkiego wytwarzania prototypów (rapid prototyping) jest przedstawienie konstrukcji obiektu w układzie trójwymiarowym na monitorze. Następnie komputer dokonuje matematycznego pocięcia obiektu na plastry o grubości 0,1 mm, które metodą stereolitograficzną przy użyciu lasera odwzorowuje się kolejno w masie polimerowej. Tworzywo polimerowe zastyga w miejscach "oświetlonych" laserem, tworząc stopniowo model obiektu. Z tak powstałego prototypu zdejmuje się odcisk folii silikonowej. Na podstawie uzyskanej formy można wykonać dowolną liczbę części metodą odlewania próżniowego. 28. Hilton P.: Making the leap to rapid tool making. Postęp w zakresie szybkiego wytwarzania narzędzi. Mechan.Eng., 1995, t. 117, nr 7, s Interesującą alternatywą dla tradycyjnych metod obróbki jest szybkie wytwarzanie narzędzi (RTM - rapid tool making) z zastosowaniem metod szybkiego prototypowania (RP - rapid prototyping). RP rozbudowano o dodatkowy proces do wyznaczania fizycznych cech geometrycznych na podstawie zbioru CAD. RTM wymaga kilku stopni generowania narzędzi. W pośredniej metodzie RTM za pomocą RP tworzy się wzór służący do kształtowania narzędzia. Wg innej metody RTM narzędzie generuje się bezpośrednio. Omówiono różne technologie RTM (z zastosowaniem stereolitografii, trójwymiarowego odwzorowania kształtów i in.) oraz ich zastosowanie w przemyśle. 29. Kruth J.P.: Rapid prototyping, a new application of physical and chemical processes for material accretion manufacturing. Szybkie wykonywanie prototypów - nowe zastosowanie fizycznych i chemicznych procesów do przyrostowej produkcji materiałowej. Proc.ISEM XI, Lozanna, 1995, s Procesy szybkiego prototypowania (zwane też przyrostową produkcją materiałową) polegają na tworzeniu części przez stopniowe wytwarzanie lub dodawanie materiału. Procesy te stwarzają nowe możliwości produkcji nowoczesnych materiałów (polimerów, materiałów ceramicznych, materiałów kompozytowych na osnowie metalowej) bez potrzeby stosowania specjalnego oprzyrządowania. Umożliwiają też generowanie skomplikowanych kształtów, trudnych do uzyskania innymi metodami. Porównanie metod tradycyjnych i niekonwencjonalnych. 7

9 30. Langemann M., Pagani G.: Schneller vom Design zum Werkzeug. Szybciej od projektu do narzędzia. Werkst.u.Betr., 1995, t. 128, nr 5, s , 366. W przemyśle obserwuje się tendencję do maksymalnego skracania cyklu opracowania nowych wyrobów. Projekty nadwozi samochodów lub kadłubów jachtów powstają z zastosowaniem technik CAD. Następnie projekt przetwarza się na program służący do wykonania modeli form na centrum obróbkowym. Modele w różnej skali (od 1:20 i 1:40 dla jachtów do 1:1 dla samochodów osobowych) wykonuje się np. z żywicy drewnopodobnej Ureol, obrabianej na centrach JoMach 32 i 34 z pięcioma sterowanymi osiami. Opisana metoda stanowi jedną z metod Rapid Prototyping (szybkiego prototypowania), która skutecznie konkuruje z metodą stereolitografii. 31. Moquard A.: Quatrièmes assises du prototypage rapide. Czwarte posiedzenie poświęcone szybkiemu wykonywaniu prototypów. Mach.Prod., 1995, nr 640, s. 31, Szybkie wykonywanie prototypów na podstawie danych uzyskanych z systemu CAD polega zazwyczaj na tworzeniu modelu trójwymiarowego przez nakładanie kolejnych warstw materiału, np. metodą stereolitografii. Rozwój obróbki z wysokimi prędkościami umożliwił szybkie wykonywanie prototypów na frezarkach (np. Jo'tech firmy Jobs). Frezowanie lub obróbka elektroerozyjna modeli odznaczają się wyższą dokładnością niż metody warstwowego tworzenia modeli. Perspektywiczną metodą jest zastosowanie symulacji komputerowej do tzw. wirtualnego sporządzania prototypu. Jest to metoda umożliwiająca wieloaspektowe testowanie wyrobów. 32. Oczoś K.E.: Niekonwencjonalne sposoby przyrostowego kształtowania przedmiotów - szybkie wykonywanie prototypów. Mechanik, 1995, t. 68, nr 8/9, s Przedstawiono rozwój i podano klasyfikację technologii kształtujących oraz formujących. Opisano sposoby przyrostowego kształtowania przedmiotów, określane jako szybkie wykonywanie prototypów: fotopolimeryzację, stereolitografię, zestalające utwardzanie podłoża, termopolimeryzację, selektywne spiekanie laserowe, wytłoczne osadzanie stopionego materiału, wytwarzanie strumieniem balistycznych kropli materiału, scalanie proszku strumieniem kropli spoiwa, wytwarzanie przedmiotów warstwowych. Kryteria efektywności przyrostowego kształtowania przedmiotów: łatwość automatyzacji, możliwość kształtowania różnych materiałów, dowolność uzyskiwanego kształtu. 33. Sorovetz T.: Justifying rapid prototyping. Uzasadnienie dla szybkiego prototypowania. Manuf.Eng., 1995, t. 115, nr 6, s , 29. Szybkie prototypowanie umożliwia uzyskanie w krótkim czasie fizycznych modeli części. Modele te można stosować do wizualizacji projektów, weryfikacji zmian techniczno-maszynowych, do sprawdzania kształtów przedmiotów, ich funkcji oraz dopasowania poszczególnych części. Uzyskuje się lepszą komunikację między wydziałami projektowania i produkcji, a także lepsze zrozumienie potrzeby wprowadzania nowoczesnych technologii. Przedstawiono zasady stosowania metody stereolitografii (SLA) do wykonywania prototypów. Rozpatrzono ofertę dotyczącą decyzji o zakupie nowego wyposażenia na potrzeby technologii szybkiego prototypowania. 8

10 34. Zeit ist Geld. Schneller Weg zum Prototypen. Czas to pieniądz. Krótka droga powstawania prototypu. Masch.u.Werkz., 1995, t. 96, nr 11, s Możliwości skrócenia czasu powstawania modelu produktu przy wykorzystaniu pakietu oprogramowania RAPID TOOLS. Program przetwarza dane z formatów VDA, IGES, STL lub DXF; może dokonywać triangulacji tych danych; wyszukuje błędy. Opracowane dane o modelu produktu przedstawia się w formacie STL, stanowiącym obecnie standard dla innych metod modelowania warstwowego. RAPID TOOLS zawiera moduł wytwarzania ścian określonej grubości (OFFSETTER) oraz moduł dzielenia modelu poddawanego triangulacji na wiele drobnych elementów (CUTTER) w razie, kiedy rozmiar modelu przekracza wielkość urządzeń do szybkiego prototypowania. 35. Albert M.: Sposob izgotovlenija ehlektrodov dla ehlektroerozionnojj obrabotki. Sposób wykonania elektrod do obróbki elektroerozyjnej. Det.Mash.(EhI), 1996, nr 17, ref. 91, s W USA opracowano metodę wykonywania elektrod z materiałów o dużej odporności na zużycie. Metoda ta wykorzystuje jeden ze sposobów szybkiego prototypowania, tj. spiekanie laserowe kompozytów. 36. Alles aus Nichts! Ideen zu Papier gebracht. Prototypowanie tanim kosztem. Realizować pomysły na papierze. Masch.u.Werkz., 1996, t. 97, nr 12, s Laminated Object Manufacturing (LOM) polega na wykonywaniu części z laminatu jednostronnie pokrytego klejem. Materiałem tym najczęściej jest papier o grubości 0,1 do 0,2 mm. Poszczególne warstwy papieru wycina się laserem CO 2, a następnie nakleja się warstwa po warstwie na podłoże. Wymaga to opracowania modelu matematycznego wykonywanej części i przetworzenia go na modele powierzchniowe. 37. Berzins M., Childs T.H.C., Ryder G.R.: The selective laser sintering of policarbonate. Selektywne laserowe spiekanie poliwęglanów. CIRP Ann., 1996, t. 45, nr 1, s Termiczne modelowanie procesu spiekania selektywnego (warstwowego) wiązką laserową w zastosowaniu do proszków poliwęglanów. Celem badań było opracowanie technologii szybkiego wykonywania elementów prototypów. Analizowany model związany jest z symulacją dokładności sterowania ogrzewaniem i przebiegiem spiekania, z odniesieniem do klasycznego modelu ruchomego źródła ciepła. Analiza pokazała, że zmiana właściwości cieplnych materiału wynikająca ze zmian temperatury, związana jest ze stopniem jego densyfikacji. Problem, który starano się rozwiązać wymaga rozpatrywania w układzie 3-koordynatowym. 38. Daunderer A.: Kontinuierliches Prototyping - ein Weg zu erfolgreichen Produkten. Ciągłe prototypowanie drogą do udanych produktów. VDI-Z, 1996, t. 138, nr 6, s Metoda ciągłego prototypowania przewiduje wytwarzanie prototypów reprezentatywnych na płaszczyźnie całego systemu i jego elementów (produkt, części wchodzące w jego skład) w jednakowych odstępach czasu. Dla fazy opracowania produktu oznacza to wykonanie wielu modeli i jednocześnie wyższe koszty, co z kolei pozwala uniknąć zmian i kosztów w etapie operacyjnym, tzn. wytwarzania konkretnych przedmiotów. Reprezentatywność prototypu to stopień zgodności z rzeczywistością i realizowanym projektem. Metoda stanowi ogniwo technologii symultanicznej i korzysta z możliwości "szybkiego prototypowania". 9

11 39. Fischer G.: High-Speed-Cutting und Rapid Prototyping. Zwei technologische Highlights der Fameta in Nürnberg. Skrawanie z wysokimi prędkościami i szybkie prototypowanie. Dwie technologiczne atrakcje na wystawie Fameta w Norymberdze. Tech.Rdsch., 1996, t. 88, nr 42, s Opisy rozwiązań prezentowanych na wystawie Fameta '96. Omówiono metody wykonywania prototypów, m.in. Multi-Jet-Modelling, spiekanie laserem proszku tworzywa sztucznego lub metalu. 40. Klocke F., Nöken S.: Rapid Prototyping und Rapid Tooling. Einbindung in die Produkt- und Werkzeugentwicklung. Szybkie prototypowanie i szybkie wykonywanie narzędzi. Włączenie tych metod do procesu opracowywania produktów i narzędzi. VDI-Z, 1996, nr spec. V, s Omówiono cechy wspólne stosowanych obecnie metod szybkiego prototypowania. W celu udoskonalenia tych metod badano materiały o ulepszonych własnościach mechanicznych, wykorzystanie metali i ceramiki, oceniano dokładność wymiarowo-kształtową modeli, czas ich wykonywania. Stwierdzono, że duże możliwości mają metody generowania oraz spiekania laserowego materiałów proszkowych. 41. Kruth J.P. i in.: Basic powder metallurgical aspects in selective metal powder sintering. Podstawowe aspekty dotyczące metalurgii proszków i selektywnego spiekania proszków metali. CIRP Ann., 1996, t. 45, nr 1, s Artykuł dyskusyjny na temat szybkich metod wytwarzania prototypów części drogą selektywnego spiekania proszków. Omówiono selektywne spiekanie proszków z udziałem fazy ciekłej, której oddziaływanie jest głównym mechanizmem łączącym spiekane cząstki. Proces spiekania podzielono na 3 etapy, z których początkowy jest inicjowany działaniem wiązki laserowej, w wyniku czego uzyskuje się zwilżenie i powleczenie cząstek fazy stałej metalem o niższej topliwości. Wyjaśniono zalety i wady takiego podejścia. Weryfikacja eksperymentalna na przykładzie układu Fe-Cu i WC-Co. 42. Leong K.F., Chua C.K., Ng Y.M.: A study of stereolitography file errors and repair. Part 1. Generic solution. Badanie błędów pliku stereolitograficznego i ich naprawianie. Część 1. Rozwiązanie ogólne. Int.J.of Adv.Manuf.Technol., 1996, t. 12, nr 6, s Analiza błędów pliku stereolitograficznego stanowiącego model prototypu i wejście systemu szybkiego prototypowania. Omówiono błędy modeli opartych na przybliżeniu poligonami. Przyczyny błędów: szczeliny, tj. brakujące powierzchnie (pęknięcia, otwory itp.), powierzchnie zdegenerowane, powierzchnie zachodzące na siebie. Podano definicję i przykłady adekwatnych i nieadekwatnych modeli tesselacyjnych. Podano algorytm wykrywania szczelin w modelu tesselacyjnym i sposób poprawiania błędów wynikających z istnienia szczelin. 43. Leong K.F., Chua C.K., Ng Y.M.: A study of stereolitography file errors and repair. Part 2. Special cases. Badanie błędów pliku stereolitograficznego i ich naprawianie. Część 2. Przypadki szczególne. Int.J.of Adv.Manuf.Technol., 1996, t. 12, nr 6, s Rozważano problem naprawiania błędów pliku stereolitograficznego dla przypadków szczególnych, do których zalicza się występowanie dwóch lub więcej szczelin o wspólnym wierzchołku, dwóch trójkątów o wspólnej krawędzi, zachodzących na siebie powierzchni trójkątnych. 10

12 44. Lye S.W., Yeong H.Y., Lee S.G.: An investigation into the rapid prototyping of moulds for expanded polystyrene foam. Badania procesu szybkiego prototypowania form dla wyrobów ze styropianu. Int.J.of Adv.Manuf Technol., 1996, t. 12, nr 2, s Rozpatrzono zagadnienia związane z komputerowym wspomaganiem projektowania i wytwarzania form dla wyrobów ze styropianu oraz problemy szybkiego prototypowania form, z uwzględnieniem dokładności ich wykonania. 45. Moquard A.: Assises de prototypage rapide. Konferencja nt. metod szybkiego prototypowania. Mach.Prod., 1996, nr 663, s Urządzenie ACTUA 2000 firmy 3D Systems do wykonywania części o wymiarach do 25 x 20 x 20 cm metodą nakładania warstw materiału termoplastycznego. System Stratoconception firmy CIRTES do wykonywania prototypów elementów mechanicznych. Podano przebieg procesów szybkiego wykonywania prototypów różnymi metodami. 46. Narahara H., Saito K.: Shape analysis of solidified photopolymer for three dimensional photofabrication - measurement of critical exposure. Analiza kształtu zestalonego fotopolimeru na potrzeby 3-wymiarowego fotomodelowania - pomiar krytycznego naswietlania. Int.J.of Japan Soc.Prec.Eng., 1996, t. 30, nr 4, s Stereolitografia jest to metoda wytwarzania złożonych modeli na drodze polimeryzacji fotopolimerów za pomocą nadfioletowego promieniowania laserowego. Metodą stereolitografii tworzy się w całości (bez rozkładania na części składowe) modele, których generowanie wymaga bardzo skomplikowanej obróbki. Omówiono doświadczenia dotyczące krytycznego naświetlania, jako czynnika decydującego o utwardzonym kształcie modeli z różnych żywic. 47. Product development times cut by rapid prototyping. Czas uzyskiwania produktu skrócony dzięki szybkiemu wykonywaniu prototypu. Prec.Toolm., 1996, t. 14, nr 2, s Doskonalenie szybkiego wykonywania prototypów prowadzi do znacznego skrócenia czasu produkcji wyrobów - obecnie można uzyskać nawet 50-procentowe skrócenie czasu realizacji programów produkcyjnych i przyspieszenie testowania nowych projektów przy ograniczeniu ryzyka. Omówiono doświadczenia firmy Formation związane z zastosowaniem stereolitografii do wykonywania modeli, udostępnianiem klientom modeli odtwarzających dane z CAD na ich monitorach oraz doskonaleniem materiału przeznaczonego na modele. Przedstawiono problem błędów powstających przy stosowaniu stereolitografii do warstwowych części 2,5 D. 48. Radikale Einsparungen bei NC-Fertigung. Radykalne oszczędności w procesie obróbki NC. Masch.u.Werkz., 1996, t. 97, nr 11, s. E30-E31. Zalety i możliwości automatycznego oprogramowania dla CAM - WorkNC do trójosiowej obróbki NC w produkcji matryc, modeli oraz szybkim wykonywaniu prototypów. Programy frezowania tworzy się tylko dla tych obszarów, gdzie konieczne jest "zdejmowanie" materiału. Program dokonuje samoczynnie identyfikacji błędów oraz optymalizacji torów NC. 11

13 49. Rapid Prototyping. Markt-Spiegel: Systemanbieter im Überblick. Szybkie prototypowanie. Przegląd firm oferujących systemy szybkiego prototypowania. Ind.Anz., 1996, t. 118, nr 49, s Światowi potentaci w dziedzinie generatywnych metod wytwarzania, charakterystyka rynku. Zestawienie firm niemieckich oferujących systemy szybkiego wykonywania prototypów. Informacje o stosowanych metodach, zakresie ich zastosowania, materiałach wyjściowych, uzyskiwanej jakości powierzchni. 50. Rüsing E.: Rapid Prototyping: Dienstleistung spart Entwicklungszeit. Szybkie prototypowanie: taka usługa oszczędza czas opracowania wyrobu. VDI-Z, 1996, t. 138, nr 6, s Metoda "rapid prototyping" oznacza wykonywanie w czasie o połowę krótszym od metod tradycyjnych nawet bardzo skomplikowanych modeli przedmiotów. Szybkie prototypowanie opiera się na stereolitografii i komputerowym projektowaniu przestrzennym. W płynnym polimerze pod wpływem sterowanego programem NC światła ultrafioletowego powstają kolejne warstwy zahartowanych polimerów, tworząc model przestrzenny z prędkością wzrostu 7 mm/h do wysokości 500 mm. Przekroczenie wymiarów rzutu poziomego przedmiotu 350 x 500 mm powoduje pocięcie modelu na części. Sklejenie i obróbka wykańczająca jest zadaniem operatora. 51. Tolocko N.K. i in.: Poluchenie izdelij iz poroshkovykh materialov s peremennym poperechnym secheniem metodom lazernogo selektivnogo poslojnogo spekanija. Otrzymywanie elementów z materiałów proszkowych o zmiennym przekroju poprzecznym metodą selektywnego laserowego spiekania kolejnych warstw. Fiz.-Khim.Obr.Mater., 1996, nr 4, s Metoda szybkiego prototypowania metodą selektywnego laminowanego spiekania laserowego mieszanin proszków metalowo-polimerowych. Poddano analizie założenia procesu laserowego selektywnego spiekania warstwa po warstwie, w tym w zależności od kąta nachylenia ścian. 52. Valli G.: Di piu' e meglio con gli elettrodi per elettroerosione. Zalety nowych elektrod do obróbki elektroerozyjnej. Macchine, 1996, t. 51, nr 10/11/12, s System szybkiego wytwarzania elektrod do obróbki elektroerozyjnej, oparty na koncepcji szybkiego prototypowania opracowany na Uniwesytecie w Teksasie. Zastosowano metodę SLS (selektywne spiekanie za pomocą lasera). Materiałem elektrody był dwuborek cyrkonu (odznaczający się zarówno właściwościami ceramiki, jak i metalu) w połączeniu z miedzią ZrB 2 /Cu. Opisano zastosowane urządzenie Sinterstation DTM Westkämper E. i in.: Qualitätsmanagement im Rapid Prototyping. Zarządzanie jakością w procesie szybkiego prototypowania. ZWF, 1996, t. 91, nr 12, s Celem planowania i sterowania jakością w procesie szybkiego prototypowania jest takie pokierowanie procesem, aby uzyskać produkt wysokiej jakości przy minimalnych nakładach i w krótkim czasie. Służą temu metody pozwalające ustalać powiązania między wymaganiami jakościowymi produktu końcowego, a cechami odpowiedniego prototypu (np. wirtualnego, funkcjonalnego) dla danej grupy właściwości użytkowych, z uwzględnieniem czynników czasu i kosztów. 12

14 54. Wijers J.L.C.: Gleich zwei neue Rapid-Prototyping-Verfahren. Mit Rapid Prototyping die Vormarktphase verkürzen. Dwie nowe metody szybkiego prototypowania. Skrócenie fazy opracowania produktu dzięki metodom szybkiego prototypowania. Tech.Rdsch., 1996, t. 88, nr 33, s Japońska metoda szybkiego prototypowania KIRA polega na budowaniu laminatowego modelu z warstw papieru klejonych i odpowiednio przykrawanych. KIRA Solid Center KSC50 jest urządzeniem do wytwarzania modeli przestrzennych (3D) wzorowanym na kopiarce przemysłowej. Przykłady wykorzystania modeli uzyskanych metodą szybkiego prototypowania. Inną metodą jest budowanie modelu przez natryskiwanie materiału kroplami. Piezoelektryczna dysza pobudzana elektrycznie nanosi na model stopiony materiał kroplami o wymiarach 75 μm. 55. Capes P.: Make it quick. Zrób to szybko. Metalwork.Prod., 1997, t. 141, nr 11, s. S20-S21. Dzięki nowoczesnym technikom komputerowym oraz układom sterowania CNC na początku lat 80. możliwe stało się wprowadzenie metod tzw. szybkiego prototypowania (RP). Przedstawiono krótkie charakterystyki wybranych metod RP, tj. stereolitografii, selektywnego spiekania laserowego oraz warstwowego tworzenia obiektu przez nakładanie kolejnych warstw specjalnego papieru lub tworzywa. Przeanalizowano efektywność opisanych metod i podano praktyczne przykłady ich zastosowania. Coraz powszechniejsza jest praktyka zamawiania modeli (prototypów) w wyspecjalizowanych firmach z wykorzystaniem sieci Internet. Firmy wykonujące modele stają się ekspertami w zakresie RP. 56. Conley J.G., Marcus H.L.: Rapid prototyping and solid free form fabrication. Szybkie prototypowanie i wytwarzanie za pomocą modeli kształtowych. Trans.ASME, J.of Manuf..Sc.a.Eng., 1997, t. 119, nr 4(B), s Przegląd badań i informacji handlowych nt. szybkiego prototypowania. Uwzględniono pomocnicze metody wytwarzania z wykorzystaniem litych modeli kształtowych (Solid Free Form Fabrication - SFF). Przedstawiono zastosowanie tej technologii w warunkach produkcji zintegrowanej komputerowo, omówiono tendencje rozwojowe w tej dziedzinie. Omówiono systemy SFF w USA, obejmujące stereolitografię, zestalające utwardzanie podłoża (SGC), selektywne spiekanie za pomocą lasera (SLS), wytłoczne osadzanie stopionego materiału (FDM), warstwowe wytwarzania przedmiotów (LOM). 57. Corban M., Gillar J.: Rapid Prototyping: Werkzeug für die schnelle Produktentwicklung. Funktionelle Prototypen entstehen im Schnellverfahren aus 3D-CAD-Daten. Szybkie prototypowanie: narzędzie do szybkiego opracowania produktu. Szybki sposób wykonania prototypów do badania funkcji na bazie danych 3D-CAD. Ind.Anz., 1997, t. 119, nr 47/48, s Metodę szybkiego wytwarzania modelu należy dostosować do funkcji, które ma spełniać model. Modele demonstracyjne wykonywane są z tworzyw sztucznych (termopolimery) w urządzeniach opartych na zasadzie drukarki atramentowej. Ocenę geometrii modelu umożliwiają prototypy otrzymywane znanymi technikami RP. Do oceny własności użytkowych prototypów produktów seryjnych korzysta się z modeli otrzymanych np. na drodze stereolitografii. 13

15 58. Coremans A. i in.: Laserstrahlsintern von Metallpulvern. Spiekanie proszków metali przy użyciu strumienia lasera. Europ.Lasermarkt, 1997, s. 28, 30, Przykład zastosowania techniki laserowej do wytwarzania prototypów elementów o wysokiej dokładności wymiarowej ze spiekanych proszków. Jest to jedna z metod szybkiego wykonywania prototypów, pozwalająca na uzyskiwanie dokładności wymiarowej rzędu 0,15% dzięki specjalnemu prowadzeniu wiązki laserowej, składającej się ze strumienia centralnego i otaczających go mniejszych strumieni. Ruch wiązki może być programowany i sterowany komputerem. Oddziaływanie wiązki laserowej wykorzystywane jest do sporządzania na drodze spiekania z proszków prototypów nawet bardzo złożonych elementów, trudnych do wytworzenia metodą konwencjonalnej metalurgii proszków. 59. Dürr H., Kaschka U., Zeidler H.: Rapid Prototyping oder konventionell? Entscheidungsunterstützung im Werkzeug- und Formenbau. Metodą szybkiego prototypowania czy konwencjonalnie? Wspomaganie procesów decyzyjnych w produkcji narzędzi i form. VDI-Z, 1997, nr spec. V, s Omówiono metody doboru i oceny procesów składających się na wytwarzanie modeli, narzędzi i form. Uwzględniono następujące kryteria: jakość wyrobu, czas wykonania, koszty i wpływ na środowisko. Dwustopniowa strategia wspomagania procesów decyzyjnych polega na zaplanowaniu w ogólnych zarysach części przewidywanych do produkcji, podporządkowanie im określonych technologii i sprawdzenie przydatności generatywnych metod wytwarzania (Rapid Prototyping). Etap drugi przewiduje dobór i ocenę łańcuchów procesowych. 60. Dürr H., Pilz R., Nuri Saad Elyasir: Senkerodierelektroden aus Metallpulver selektiv lasergesintert. Selektywne spiekanie laserowe z proszków metali elektrod do drążenia elektroerozyjnego. Maschine, 1997, t. 51, nr 10/11, s Zastosowanie metody selektywnego spiekania laserowego proszku metali do wytwarzania elektrod o kształtach prostych i skomplikowanych, przeznaczonych do drążenia elektroerozyjnego. Na podstawie danych 3D-CAD elektrody nanoszone są warstwowo i spiekane pod wpływem wiązki laserowej. W przedstawionych doświadczeniach wykorzystano urządzenie laserowe EOSINT-M160 oraz mieszankę proszkową brązu, niklu i fosforynu miedzi. Przeprowadzono badania wpływu materiału do spiekania i technologii spiekania na jakość wykonywanego prototypu (Rapid Tooling). 61. Fecht N.: Rapid Prototyping etabliert sich als Alltags-Werkzeug. Der Traum von werkzeuglosen Modellen nimmt konkrete Formen an. Rapid Prototyping jako narzędzie w codziennej praktyce produkcyjnej. Marzenie o wykonywaniu modeli bez użycia narzędzi przybiera konkretne kształty. Ind.Anz., 1997, t. 119, nr 20, s Warunkiem efektywnego stosowania metod szybkiego wykonywania prototypów jest posiadanie zaplecza komputerowego i konstruktorów wyspecjalizowanych w projektowaniu 3D-CAD, warsztatu do wykańczającej obróbki modeli oraz systemu neutralizacji i usuwania pozostałości materiałów do wykonywania modeli. Do sporządzania modeli poglądowych stosuje się metodę stereolitografii, wytłocznego osadzania stopionego materiału oraz wytwarzanie strumieniem balistycznych kropli materiału. 14

16 62. Furutani K., Enami T., Mohri N.: Three-dimensional shaping by dot-matrix electrical discharge machining. Przestrzenne kształtowanie metodą punktowej obróbki elektroerozyjnej. Prec.Eng., 1997, t. 21, nr 2/3, s Charakterystyka nowej metody szybkiego prototypowania (RP), tzw. punktowej obróbki elektroerozyjnej. Kinematyka punktowej EDM jest zbliżona do kinematyki głowicy drukarki igłowej. W metodzie tej zastosowano 6 elektrod z drutu wolframowego o średnicy 300 m, rozmieszczonych szeregowo w prowadnicy zespolu obróbkowego w odległości 760 m od siebie. Elektrody są napędzane niezależnie. Zespół obróbkowy wraz z elektrodami wykonuje ruch planetarny w płaszczyźnie X-Y oraz posuwowy w osi Z (główny ruch roboczy). Opis warunków i przebiegu (etapów) obróbki. 63. Grabowiecki K., Krasucki J.: STRIM Prototyping - komputerowe wspomaganie szybkiego wykonywania prototypów. Mechanik, 1997, t. 70, nr 5/6, s W procesie szybkiego prototypowania źródłem trudności jest sytuacja, gdy pierwotną formą wyrobu jest makieta wykonana ręcznie w tworzywie, a dokumentacja konstrukcyjna jest w stosunku do niej wtórna, przy konieczności zachowania pełnej zgodności geometrycznej. Dotyczy to m.in. narzędzi do obróbki plastycznej. Firma MATRA Datavision opracowała pakiet do komputerowego wspomagania szybkiego prototypowania. Moduły tego systemu są zintegrowane, wykorzystują wspólną bazę danych i mają wspólne jądro w postaci zaawansowanego Modelera Powierzchniowego. Dane wejściowe stanowią pliki z maszyny pomiarowej, a także modele powierzchniowe CAD z innych systemów. 64. Kai C.C., Jacob G.G.K., Mei T.: Interface between CAD and rapid prototyping systems. Part 1: A study of existing interfaces. Part 2: LMI - an improved interface. Interfejs między systemem CAD i systemem szybkiego prototypowania. Część 1: Analiza istniejących interfejsów. Część 2: LMI - udoskonalony interfejs. Int.J.of Adv.Manuf.Technol., 1997, t. 13, nr 8, s , Rozważano problem przekazywana modelu CAD do systemu szybkiego prototypowania. Transformacja tego modelu w dotychczas używany format STL (stereolitografia) powoduje zniekształcenia modelu, co w konsekwencji prowadzi do niedokładnego wykonania prototypu. Zaproponowano zastosowanie innych istniejących formatów, tj. IGES, HP/GL, STEP i CT oraz nowych formatów, opracowanych w ostatnich latach: CLI, RPI, SLC i LEAF. Omówiono strukturę danych i model formatu LMI oraz porównano format LMI z formatem STL. Przedstawiono zastosowania formatu LMI. 65. Kellock B.: What's next for rapid prototyping? Co dalej z szybkim prototypowaniem? Mach.a.Prod.Eng., 1997, t. 155, nr 3946, s Stan aktualny i tendencje rozwojowe technik szybkiego wykonywania prototypów (Rapid Prototyping - RP). Zakłada się, że w przyszłości techniki RP będą stosowane nie tylko do wykonywania prototypów, lecz również w jednostkowej i małoseryjnej produkcji części zamiennych i elementów podzespołów. Podano krótkie charakterystyki nowych technik RP oraz omówiono zakresy prac rozwojowych prowadzonych w celu podniesienia jakości, dokładności i wydajności szybkiego prototypowania. Omówiono techniki adaptacyjnego nakładania warstw, technikę CAL-LEM oraz wykorzystanie CAD w technikach RP. 15

17 66. Klocke F., Altmüller S., Wirtz H.: Zeit ist Geld - Durchgängige Prozessketten für den Modell-, Werkzeug- und Formenbau. Czas to pieniądz - powiązane łańcuchy procesowe wykonawstwa modeli, narzędzi i form. VDI-Z, 1997, nr spec. V, s Szybkie prototypowanie skraca do minimum czas wykonywania prototypów i narzędzi prototypowych z korzyścią dla ich jakości, bez względu na złożoność geometrii. Omówiono możliwości wykorzystania i aktualny zakres stosowania stereolitografii, selektywnego spiekania laserowego i wytłocznego osadzania stopionego metalu. Przedstawiono proces produkcji form wtryskowych na bazie modelu CAD. Kształtowanie odporności na zużycie narzędzi i form realizuje się przez utwardzanie warstwy wierzchniej oraz powlekanie z użyciem wiązki laserowej. 67. Klocke F., Clemens U.: Verfahrenskombination aus Fräsen und Laserauftragschweissen zum Fertigen von Spritzgusswerkzeugen. Połączenie frezowania i natapiania laserowego jako metoda produkcji form wtryskowych. Maschinenmarkt, 1997, t. 103, nr 18, s Nowa metoda szybkiego wykonywania narzędzi (Rapid Tooling) jest połączeniem procesu natapiania laserowego i frezowania z wysokimi prędkościami. W procesie natapiania laserowego następuje stopniowe nanoszenie materiału metalicznego na powierzchnię, w kształcie zbliżonym do kształtu potrzebnego narzędzia. Proszek metalu ulega stopieniu w wiązce laserowej, a stopiony metal nanoszony jest warstwa po warstwie na powierzchnię roboczą. Następnie prototyp poddawany jest frezowaniu. 68. Krause F.L. i in.: Enhanced rapid prototyping for faster product development processes. Ulepszone szybkie prototypowanie dla przyspieszenia procesów doskonalenia wyrobów. CIRP Ann., 1997, t. 46, nr 1, s Na potrzeby optymalizacji i skracania czasu procesu wytwarzania opracowano typowy dla metody szybkiego prototypowania rozszerzony zestaw sześciu elementów programowych. Wprowadzono moduły funkcjonalne obejmujące m.in. planowanie technologiczne różnych procesów i mechanizmów, realizację poszczególnych etapów procesu wytwarzania prototypu, poprawę jakości wytwarzanego prototypu. Metody technologiczne wykorzystane w systemie: selektywne spiekanie laserowe, laserowa obróbka kształtowa, obróbka mechaniczna. Standardowe dane informacyjne oparte są na odrębnym modelu. 69. Matuszak A., Rosochowski A.: Techniki przyspieszonego wytwarzania modeli, prototypów i wyrobów. Prz.Mechan., 1997, t. 56, nr 5, s Podstawowe informacje o technikach przyspieszonego wytwarzania (Rapid Prototyping) polegającego na dekompozycji wirtualnego modelu 3D i utworzeniu modelu warstwowego 2D, realizowanego fizycznie w sposób automatyczny przez urządzenie produkcyjne. Omówiono przygotowanie i przesyłanie danych o kształcie modelu. Podano zasady przyspieszonego wytwarzania, omówiono urządzenia do realizacji metody stereolitograficznej, metody utwardzania warstwowego, laserowego spiekania proszków, sklejania proszków, laminowania, metody ciągłego wyciskania, natryskiwania. Porównano wymienione metody, podano ich możliwości i ograniczenia oraz zakres zastosowania. 16

18 70. Mit Laser-Sinter-Technologien auf dem schnellsten Weg zur Marktreife. Dzięki metodom spiekania laserowego najszybciej do dojrzałości rynkowej produktu. VDI-Z, 1997, nr spec. V, s Przegląd możliwości wykorzystania utwardzania (spiekania) laserowego jako jednego ze sposobów szybkiego wykonywania prototypów. W trakcie całkowicie zautomatyzowanego procesu (systemy EOSint) materiały w postaci drobnoziarnistych proszków metali, tworzyw sztucznych, czy piasku, nanoszone warstwowo na podstawie danych CAD, poddaje się spiekaniu wiązką laserową. Materiał wyjściowy dobiera się w zależności od pożądanych cech i przeznaczenia prototypu lub modelu. Przykład zastosowania metody do wykonywania rdzeni piaskowych niezbędnych do produkcji 4-zaworowej głowicy cylindrowej w przemyśle samochodowym. 71. Mohri N. i in.: Forced discharge dispersion by dot-matrix method. Wymuszona dyspersja wyładowań metodą punktowo-matrycową. CIRP Ann., 1997, t. 46, nr 1, s Wysoką jakość obrobionej powierzchni na potrzeby szybkiego wykonywania prototypów metodą obróbki elektroiskrowej zapewnić może obróbka z odpowiednią dyspersją wyładowań i ze skanowaniem ruchu elektrod drutowych, przy sterowaniu ich położeniem w czasie obróbki. Proces obróbki tą metodą jest podobny do ruchu drukarki z punktowym pisakiem. Jednostka obróbkowa opracowana do tego celu wyposażona jest w sześć niezależnie sterowanych elektrod z urządzeniami doprowadzającymi. Prąd wyładowania dostarczany jest niezależnie do każdej elektrody, tak aby można było realizować odpowiednio zróżnicowane wyładowania. 72. Moquard A.: Prototypage rapide 3D SYSTEMS, passeport pour le bureau d'étude. Szybkie prototypowanie w firmie 3D SYSTEMS ułatwia pracę biura konstrukcyjnego. Mach.Prod., 1997, nr 671, s Na potrzeby szybkiego prototypowania metodą warstwowego wytwarzania przedmiotów firma 3D SYSTEMS oferuje drukarkę 3D Actua Drukarka służy do wykonywania makiet prototypu warstwowego. Głowica drukarki, uruchamiana przez sygnał elektryczny, przesuwa się w osi X nakładając kolejne warstwy tworzywa termoplastycznego Thermojet 45, które zestala się w ciągu kilku sekund. Drukarka połączona jest z systemem CAD. W wyniku procesu warstwowego wytwarzania przedmiotów otrzymuje się prototyp o maksymalnych wymiarach 25 x 20 x 20 cm. Opisano wykorzystanie powyższej metody w firmie Keltool wytwarzającej formy. 73. Moquard A.: Prototypage rapide par frittage laser du poudre métallique. Szybkie prototypowanie metodą laserowego spiekania proszku metalu. Mach.Prod., 1997, nr 671, s Firma EOS wytwarza urządzenia do szybkiego prototypowania metodą stereolitografii laserowej i spiekania laserowego. Oprócz urządzeń do spiekania polimerów (EOSINT P 350) i piasku na formy piaskowe (EOSINT S) firma oferuje urządzenie EOSINT M 250 do spiekania proszków metali, wyposażone w laser CO 2 o mocy 200 W. Jako tworzywa do spiekania używa się mieszaniny na bazie brązu (patent fińskiej firmy Electrolux Rapid Development). Spiekanie metodą DLMS (bezpośrednie spiekanie laserowe metalu) odbywa się w temperaturze otoczenia. EOSINT M 250 wykonuje prototypy o wymiarach nie przekraczających 250 x 250 x 150 mm. 17

19 74. Prototype tooling for aluminium die casting. Przygotowywanie prototypów oprzyrządowania przeznaczonego do ciśnieniowego odlewania części aluminiowych. Prec.Toolm., 1997, t. 15, nr 5, s. 18, 20. Omówiono zasady szybkiej metody produkcji 3-wymiarowych części metalowych bezpośrednio na podstawie danych CAD z wykorzystaniem selektywnego spiekania laserowego (SLS). Przedstawiono przebieg operacji przy produkcji matryc w firmie Vaillant oraz przebieg i wyniki odlewania ciśnieniowego części aluminiowych za pomocą matryc uzyskanych w wyniku procesu Rapid Tool. 75. Prototypen-Produktion für Europa. Die Praxis eines Service-Unternehmens für die Prototypen-Produktion. Wytwarzanie prototypów o zasięgu europejskim. Z praktyki przedsiębiorstwa usługowego wytwarzającego prototypy. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 11, s Informacja o doświadczeniach firmy Schneider Prototyping, specjalizującej się w wykonywaniu modeli i prototypów metodą stereolitografii w różnych wariantach, przy udziale tworzyw sztucznych albo metali lekkich. Czas wykonania (np. prototypu technicznego skrzyni biegów do samochodów firmy Volkswagen) wynosi 5 tygodni. Przedstawiono proces zestalającego utwardzania podłoża z zastosowaniem urządzeń Cubital. Podstawowym warunkiem rozpoczęcia produkcji prototypów jest posiadanie bazy danych CAD. Metody szybkiego prototypowania stosowane w firmie Schneider. 76. Schock J.: Quickly formed. Szybkie kształtowanie matryc. EPE, 1997, t. 21, August, s. S16-S18. Podano uwagi dotyczące stosowania technologii HSC do produkcji form i matryc. Użycie łożysk hybrydowych i złączy HSK oraz chłodzenie mieszanką olejpowietrze pozwala uzyskać prędkości wrzecion rzędu obr/min. Przy średnicy freza do ok. 20 mm zaleca się posuw 0,05 do 0,2 mm/ząb. Obrabiarki HSC muszą być sterowane adaptacyjnie i powinny dysponować możliwością szybkiego przetwarzania danych NC oraz łącznością z systemami CAD/CAM. Podano typowe parametry obróbki szybkościowej aluminium, miedzi i stali oraz przykłady skrócenia czasu obróbki prototypów dzięki zastosowaniu HSC. Możliwości precyzyjnego frezowania HSC twardych materiałów zamiast obróbki elektroerozyjnej. 77. Oczoś K.E.: Rapid prototyping - znaczenie, charakterystyka metod i możliwości. Mechanik, 1997, t. 70, nr 10, s Dokonano przeglądu praktycznie stosowanych metod szybkiego wykonywania prototypów (RP - ang. Rapid Prototyping) przy zachowaniu minimalnych kosztów. Scharakteryzowano następujące metody RP: stereolitografię (SL), zestalające utwardzanie podłoża (SGC), selektywne scalanie laserowe (SLS), wytłoczne osadzanie stopionego materiału (FDM), warstwowe wytwarzanie przedmiotów (LOM), selektywne zlepianie przedmiotów warstwowych prasowaniem na gorąco (SAHP), wytwarzanie strumieniem balistycznych kropli materiału (BPM), dwumateriałowe wytwarzanie kroplami balistycznymi (MM3DP), scalanie proszku strumieniem kropli spoiwa (TDP). Podano sposób powstawania prototypu, wybrane parametry. 18

20 78. Rüsing E.: Mit Stereolithographie-Urmodellen schnell zu Prototypen. Szybkie wykonywanie prototypów z wykorzystaniem wzorców uzyskanych metodą stereolitografii. Maschinenmarkt, 1997, t. 103, nr 7, s Na przykładzie oferty firmy Schneider Prototyping przedstawiono proces tworzenia wzorców metodą polimeryzacji warstwa po warstwie, z wykorzystaniem tzw. zestalającego utwardzania podłoża (Solider) aż do uzyskania metalowych odlewów prototypów. Warunkiem szybkiego prototypowania metodą stereolitografii jest dysponowanie trójwymiarowym modelem CAD. Metoda zapewnia precyzyjne wykonywanie grubościennych i masywnych części maszyn. 79. Solving RP problems with reverse engineering. Rozwiązywanie problemów szybkiego prototypowania za pomocą technologii rewersyjnej. Prec.Toolm., 1997, t. 15, nr 5, s. 16. W stosowanej ostatnio często technologii rewersyjnej, w której nie istnieje konieczność wykonywania rysunków wymiarowych, powstają trudności przy sprawdzaniu prawidłowości wykonanej części. Omówiono model stereolitograficzny części na podstawie trójwymiarowego monolitycznego zbioru danych. Po pocięciu modelu na bardzo cienkie plastry uzyskuje się precyzyjną mapę danych obrabianej części. Przykłady wdrażania technologii rewersyjnej. 80. Song Y.A.: Experimental study of the basic process mechanism for direct selective laser sintering of low-melting metallic powder. Badania doświadczalne podstawowego mechanizmu procesu bezpośredniego selektywnego spiekania laserowego niskotopliwych proszków metalicznych.. CIRP Ann., 1997, t. 46, nr 1, s Wyniki prób stosowania w technice szybkiego wytwarzania prototypów metodą bezpośredniego laserowego spiekania proszków metali niskotopliwyych, w miejsce dotychczas używanych proszków polimerowych. Przedstawiono warunki prób selektywnego spiekania laserowego proszku brązu, bez udziału składnika polimerowego. Badano wpływ takich parametrów, jak moc wiązki laserowej, szybkość skanowania i odległość źródła od powierzchni na własności materiału. 81. Teile aus Daten. Fertigen im Büro. Tworzenie części na podstawie danych. Produkcja w biurze. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 4, s Urządzenie FDM 1650 do szybkiego prototypowania. W głowicy urządzenia umieszczono niewielką wytłaczarkę, która przez dysze nanosi w płaszczyźnie X-Y warstwy tworzywa o grubości 0,05 do 0,7 mm i szerokości 0,3 do 2,5 mm, o wymiarach umożliwiających zainstalowanie go w biurze konstrukcyjnym. Urządzeniem steruje stacja robocza z systemem Unix lub komputer PC z systemem Windows NT. 82. Viele Wege führen... zum ersten Stück. Verfahren und Firmen für die Prototypenproduktion. Wiele metod prowadzi do opracowania prototypu wyrobu. Technologie i firmy realizujące produkcję prototypów. Masch.u.Werkz., 1997, t. 98, nr 11, s. E10-E12. Szybkie prototypowanie (Rapid Prototyping) stosuje się do wykonywania modeli wyrobów, a nawet w fazie opracowywania koncepcji i konstrukcji. Podano adresy 22 firm zajmujących się prototypowaniem. Modele 3D detali wykonuje się bezpośrednio na podstawie danych CAD. Do wykonywania modeli służą tworzywa syntetyczne, metale i odlewy z aluminium. Jedna z metod tworzenia prototypu funkcjonalnego polega na obróbce skrawaniem cienkich płyt, z których składa się trójwymiarowy model. Zestawienie metod szybkiego prototypowania. 19

PRACA DYPLOMOWA W BUDOWIE WKŁADEK FORMUJĄCYCH. Tomasz Kamiński. Temat: ŻYWICE EPOKSYDOWE. dr inż. Leszek Nakonieczny

PRACA DYPLOMOWA W BUDOWIE WKŁADEK FORMUJĄCYCH. Tomasz Kamiński. Temat: ŻYWICE EPOKSYDOWE. dr inż. Leszek Nakonieczny Politechnika Wrocławska - Wydział Mechaniczny Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji PRACA DYPLOMOWA Tomasz Kamiński Temat: ŻYWICE EPOKSYDOWE W BUDOWIE WKŁADEK FORMUJĄCYCH Promotor: dr inż. Leszek

Bardziej szczegółowo

Drukarki 3D. Rapid prototyping - czyli szybkie wytwarzanie prototypów.

Drukarki 3D. Rapid prototyping - czyli szybkie wytwarzanie prototypów. Drukarki 3D Rapid prototyping - czyli szybkie wytwarzanie prototypów. Drukarki 3D Na całym świecie stosuje się dzisiaj oprogramowanie CAD za pomocą którego, projektanci tworzą dokładne wizualizacje swoich

Bardziej szczegółowo

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni

Obróbka po realnej powierzchni o Bez siatki trójkątów o Lepsza jakość po obróbce wykańczającej o Tylko jedna tolerancja jakości powierzchni TEBIS Wszechstronny o Duża elastyczność programowania o Wysoka interaktywność Delikatne ścieżki o Nie potrzebny dodatkowy moduł HSC o Mniejsze zużycie narzędzi o Mniejsze zużycie obrabiarki Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie

Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie Z. Rudnicki Techniki skracające czas projektowania i wytwarzania Sukces rynkowy nowego produktu zależy od jego jakości i szybkości pojawienia się w sprzedaży.

Bardziej szczegółowo

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r Optymalna produkcja na wtryskarkach Czynniki wpływające na jakość wyprasek i efektywność produkcji Wiedza i umiejętności System jakości wtryskarka I peryferia wyrób

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji. Spis treści

Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji. Spis treści Księgarnia PWN: Kazimierz Szatkowski - Przygotowanie produkcji Spis treści Wstęp... 11 część I. Techniczne przygotowanie produkcji, jego rola i miejsce w przygotowaniu produkcji ROZDZIAŁ 1. Rola i miejsce

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19 KL II i III TM Podstawy konstrukcji maszyn nauczyciel Andrzej Maląg Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń CELE PRZEDMIOTOWEGO

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

technologie przyszłości rapid prototyping Andrzej Sobaś

technologie przyszłości rapid prototyping Andrzej Sobaś technologie przyszłości rapid prototyping Andrzej Sobaś najpopularniejsze technologie: 3D printing utwardzanie proszku skrobiowego przy pomocy kleju PolyJet utwardzanie światłem UV ciekłej żywicy akrylowej

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE DRUKU 3D

ZASTOSOWANIE DRUKU 3D ZASTOSOWANIE DRUKU 3D w odlewnictwie autoryzowany przedstawiciel 3D Lab s.c. 02-949 Warszawa // ul. Ostra 13C T/F: (+48 22) 885 63 23 // M: +48 505 10 10 33 Formy odlewnicze z piasku kwarcowego Budowa

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie druku przestrzennego we wzornictwie przemysłowym.

Zastosowanie druku przestrzennego we wzornictwie przemysłowym. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie Wydział Wzornictwa Przemysłowego dr inż. Przemysław Siemiński e-mail: przemyslaw.sieminski@asp.waw.pl www.3druk.pl Zastosowanie druku przestrzennego we wzornictwie przemysłowym.

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja wytwarzania

Automatyzacja wytwarzania Automatyzacja wytwarzania ESP, CAD, CAM, CIM,... 1/1 Plan wykładu Automatyzacja wytwarzania: NC/CNC Automatyzacja procesów pomocniczych: FMS Automatyzacja technicznego przygotowania produkcji: CAD/CAP

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 METODA SYMULACJI CAM WIERCENIA OTWORÓW W TARCZY ROZDRABNIACZA WIELOTARCZOWEGO Józef Flizikowski, Kazimierz Peszyński, Wojciech Bieniaszewski, Adam Budzyński

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Komputerowe techniki wspomagania projektowania 2 Techniki Cax - projektowanie Projektowanie złożona działalność inżynierska, w której przenikają się doświadczenie inżynierskie,

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Nr pracy Temat Cel Zakres Prowadzący 001/I8/Inż/2013 002/I8/Inż/2013 003/I8/ Inż /2013 Wykonywanie otworów gwintowanych na obrabiarkach CNC. Projekt

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE : BMiZ Studium: stacj. II stopnia : : MCH Rok akad.: 05/6 Liczba godzin - 5 ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE L a b o r a t o r i u m ( h a l a H 0 Z O S ) Prowadzący: dr inż. Marek Rybicki

Bardziej szczegółowo

CAMdivision. CAMdivision

CAMdivision. CAMdivision CAMdivision CAMdivision - Autoryzowany partner handlowy Siemens PLM Software - Obecnie zatrudniamy ponad 20 osób Oferujemy oprogramowanie: - NX - Teamcenter - Solid Edge - CAM Express Wdrożenia systemów

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu.

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu. WSTĘP Podręcznik został przygotowany przez firmę Falina Systemy CAD CAM dla użytkowników rozpoczynających pracę z programem SmartCAM v19.6. Materiał informacyjno-szkoleniowy został podzielony na trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC Słowa kluczowe: kontrola jakości, inżynieria odwrotna, regeneracja i archiwizacja matryc, frezowanie CNC, CAM. System pomiarowy: Skaner

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

Semestr letni Grafika inżynierska Nie

Semestr letni Grafika inżynierska Nie KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-447z Prototypowanie nowych wyrobów Prototyping new products A.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Kompleksowa obsługa CNC www.mar-tools.com.pl Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Firma MAR-TOOLS prowadzi szkolenia z obsługi i programowania tokarek i frezarek

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania NX w branży produktów konsumenckich. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów konsumenckich

Rozwiązania NX w branży produktów konsumenckich. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów konsumenckich Rozwiązania NX w branży produktów Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży produktów Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została założona w 2001 roku. Zajmujemy się dostarczaniem

Bardziej szczegółowo

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM Autorzy: prof. dr hab. inż. Zenobia Weiss, Politechnika Poznańska prof. dr hab. inż. Adam Hamrol, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie

Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie Nowoczesne techniki przyspieszające wytwarzanie Z. Rudnicki Techniki skracające czas projektowania i wytwarzania Sukces rynkowy nowego produktu zależy od jego jakości i szybkości pojawienia się w sprzedaży.

Bardziej szczegółowo

2. Oferta usług. 3. Partnerzy

2. Oferta usług. 3. Partnerzy 2. Oferta usług Oferujemy naszym klientom współpracę w następujących dziedzinach: Rozwój, produkcja i próby prototypów Analizy obliczeniowe, opracowanie dokumentacji technicznych Analizy projektowe, projekty

Bardziej szczegółowo

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania SolidCAM - najczęściej zadawane pytania 1. Jaka jest liczba programowalnych osi (ile, jakich)? System SolidCAM umożliwia programowanie ścieżek narzędzia w 5 osiach lub więcej, programowanie robotów 6 osiowych,

Bardziej szczegółowo

UCHWYT HYDROPOWER O SMUKŁEJ KONSTRUKCJI I DUŻEJ SILE MOCOWANIA

UCHWYT HYDROPOWER O SMUKŁEJ KONSTRUKCJI I DUŻEJ SILE MOCOWANIA INNOWACJA Ceny netto (w ) bez VAT, ważne do 31. 07. 2016 UCHWYT HYDROPOWER O SMUKŁEJ KONSTRUKCJI I DUŻEJ SILE MOCOWANIA Nowy hydrauliczny uchwyt zaciskowy GARANT innowacyjne rozwiązanie wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Druku 3D

Zastosowanie Druku 3D Zastosowanie Druku 3D Drukowanie 3D, najprościej mówiąc, jest procesem przekształcenia danych cyfrowych na fizycznie wykonany model trójwymiarowy. Jest to technologia, która była stosowana już wcześniej

Bardziej szczegółowo

Posiadamy certyfikat PN-EN ISO 9001:2008

Posiadamy certyfikat PN-EN ISO 9001:2008 Nasza oferta - Produkcja precyzyjnych części prototypowych - Produkcja serii testowej - Produkcja seryjna precyzyjnych części maszyn z różnych metali, w tym stali hartowanej i trudne w obróbce materiały,

Bardziej szczegółowo

Technik mechanik 311504

Technik mechanik 311504 Technik mechanik 311504 Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechanik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wytwarzania części maszyn i urządzeń; 2) dokonywania

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Dr inż. Marek Wyleżoł Politechnika Śląska, Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn O autorze 1996 mgr inż., Politechnika Śląska 2000 dr inż.,

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

Szkolenie. Kontakt. Dla wzrostu wydajności. Achieve more...

Szkolenie. Kontakt. Dla wzrostu wydajności. Achieve more... Kontakt Agie Charmilles Sp. z o.o. Al. Krakowska 81, Sękocin Nowy 05-090 Raszyn tel. +48 22 326 50 50 fax +48 22 326 50 99 www.gfac.com/pl Szkolenie Dla wzrostu wydajności Achieve more... Czy wiecie? 50%

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 4 Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Warszawa 2011 2 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

customised implants in 48h

customised implants in 48h Custom IMD: SME Supply Chain Integration for Enhanced Fully Customisable Medical Implants, using New Biomaterials and Rapid Manufacturing Technologies, to Enhance the Quality of Life for EU Citizens 6FP

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ nr4. Pracownia CNC - oprogramowanie

CZĘŚĆ nr4. Pracownia CNC - oprogramowanie Pracownia symulacyjna CNC umoŝliwia symulację typowych sterowników CNC, interaktywne programowanie procesu obróbki CZĘŚĆ nr4 Dostawa i instalacja wyposaŝenia stanowisk do symulacyjnego programowania obrabiarek

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA W BUDOWIE MASZYN

TECHNIKI SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA W BUDOWIE MASZYN Mgr inż. Artur ANDREARCZYK Dr inż. Grzegorz ŻYWICA Instytut Maszyn Przepływowych PAN DOI: 10.17814/mechanik.2015.7.208 TECHNIKI SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA W BUDOWIE MASZYN Streszczenie: W artykule omówiono

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

www.prolearning.pl/cnc

www.prolearning.pl/cnc Gwarantujemy najnowocześniejsze rozwiązania edukacyjne, a przede wszystkim wysoką efektywność szkolenia dzięki części praktycznej, która odbywa się w zakładzie obróbki mechanicznej. Cele szkolenia 1. Zdobycie

Bardziej szczegółowo

HANDLOWIEC. Oferujemy pracę w rozwijającej się firmie o wysokim poziomie technicznym i możliwościach.

HANDLOWIEC. Oferujemy pracę w rozwijającej się firmie o wysokim poziomie technicznym i możliwościach. HANDLOWIEC Sprzedaż maszyn produkowanych (obrabiarek, przecinarek plazmowych oraz laserowych, grawerek), dystrybuowanych (pras krawędziowych, giętarek numerycznych, robotów przemysłowych, zrobotyzowanych

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD mgr inż. Przemysław Zawadzki, email: przemyslaw.zawadzki@put.poznan.pl, mgr inż. Maciej Kowalski, email: e-mail: maciejkow@poczta.fm, mgr inż. Radosław Wichniarek, email: radoslaw.wichniarek@put.poznan.pl,

Bardziej szczegółowo

PRECYZJA 100% 90% 80% 70% 60% 50% SZYBKOŚĆ 40% 30% 20% 10% JAKOŚĆ POWIERZCHNI RÓBKI. Druty certyfikowane

PRECYZJA 100% 90% 80% 70% 60% 50% SZYBKOŚĆ 40% 30% 20% 10% JAKOŚĆ POWIERZCHNI RÓBKI. Druty certyfikowane RÓBKI Druty certyfikowane Czy wiecie? Stosowanie nie certyfikowanych materiałów eksploatacyjnych lub nieoryginalnych części zamiennych może obniżyć wydajność maszyny nawet o! Konkurencyjność Państwa maszyny

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Załącznik nr 3 Specyfikacja techniczna Zadanie I zakup typu CAD - 3

Bardziej szczegółowo

Technologia elementów optycznych

Technologia elementów optycznych Technologia elementów optycznych dr inż. Michał Józwik pokój 507a jozwik@mchtr.pw.edu.pl Część 1 Treść wykładu Specyfika wymagań i technologii elementów optycznych. Ogólna struktura procesów technologicznych.

Bardziej szczegółowo

Niekonwencjonalne metody wytwarzania I/S, MiBM/KWKiW, wykłady 30g. K o n s p e k t I. KSZTAŁTOWANIE CZĘŚCI MASZYN PRZEZ USUWANIE MATERIAŁU

Niekonwencjonalne metody wytwarzania I/S, MiBM/KWKiW, wykłady 30g. K o n s p e k t I. KSZTAŁTOWANIE CZĘŚCI MASZYN PRZEZ USUWANIE MATERIAŁU Prof. dr hab. inż. Jan Szadkowski Em. prof. zw. ATH Bielsko-Biała, 21.10.2014 Niekonwencjonalne metody wytwarzania I/S, MiBM/KWKiW, wykłady 30g. K o n s p e k t I. KSZTAŁTOWANIE CZĘŚCI MASZYN PRZEZ USUWANIE

Bardziej szczegółowo

10 powodów przemawiających za wyborem oprogramowania Moldex3D

10 powodów przemawiających za wyborem oprogramowania Moldex3D 10 powodów przemawiających za wyborem oprogramowania Moldex3D 1. CORETECH jest jednym z największych niezależnych światowych dostawców rozwiązań CAE Około 30 lat doświadczeń na rynku symulacji wtrysku.

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

Techniki druku 3D. Jan BIS Marek KRET

Techniki druku 3D. Jan BIS Marek KRET Techniki druku 3D przykłady zastosowań Jan BIS Marek KRET Paweł PŁATEK Laboratorium szybkiego prototypowania Laboratorium szybkiego prototypowania... Panel sterujący Zbiornik do wypłukiwania struktury

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę:

Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: TECHNIKA KL. V Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Opanował wiadomości i umiejętności wynikające z programu nauczania na ocenę bardzo dobrą

Bardziej szczegółowo

Generatywne techniki wytwarzania w rozwoju innowacji

Generatywne techniki wytwarzania w rozwoju innowacji Generatywne techniki wytwarzania w rozwoju innowacji Konstanty Skalski, Michał Haraburda 1 PLAN PREZENTACJI 1. Wstęp Generatywne Techniki Wytwarzania (GTW) w rozwoju innowacji 2. Rozwój produktu w Technikach

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Designing of technological processes Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej

Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej Grzegorz Budzik dr hab. inż., prof. PRz Bartłomiej Sobolewski mgr inż. Politechnika Rzeszowska, Katedra Konstrukcji Maszyn Zastosowanie systemów CAD i RP w prototypowaniu przekładni dwudrożnej Artykuł

Bardziej szczegółowo

Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym

Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym Projekt: Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym ZB4. Opracowanie nowej, prostszej i tańszej przekładni zębatej w miejsce skomplikowanych i drogich Liderzy merytoryczni: prof.

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM 117/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

THE ANALYSIS OF THE MANUFACTURING OF GEARS WITH SMALL MODULES BY FDM TECHNOLOGY

THE ANALYSIS OF THE MANUFACTURING OF GEARS WITH SMALL MODULES BY FDM TECHNOLOGY Prof. dr hab. inż. Tadeusz MARKOWSKI, e-mail: tmarkow@prz.edu.pl Dr hab. inż. Grzegorz BUDZIK, prof. PRz, e-mail: gbudzik@prz.edu.pl Dr inż. Bogdan KOZIK, e-mail: bogkozik@prz.edu.pl Mgr inż. Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

Źródło : http://www.stratasys.com/3d-printers/design-series/precision/~/media/image%20gallery/rigid_opaque_blue_motor.jpg Czym jest druk 3D?

Źródło : http://www.stratasys.com/3d-printers/design-series/precision/~/media/image%20gallery/rigid_opaque_blue_motor.jpg Czym jest druk 3D? Podstawy druku 3D Źródło : http://www.stratasys.com/3d-printers/design-series/precision/~/media/image%20gallery/rigid_opaque_blue_motor.jpg Czym jest druk 3D? Druk 3D lub też druk przestrzenny to jedna

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA OBRÓBKI RECZNEJ I MONTAŻU PRACOWNIA SPAWALNICTWA. PRACOWNIA OBRÓBKI SKRAWANIEM tokarki i frezarki

PRACOWNIA OBRÓBKI RECZNEJ I MONTAŻU PRACOWNIA SPAWALNICTWA. PRACOWNIA OBRÓBKI SKRAWANIEM tokarki i frezarki PRACOWNIA OBRÓBKI RECZNEJ I MONTAŻU PRACOWNIA SPAWALNICTWA PRACOWNIA OBRÓBKI SKRAWANIEM tokarki i frezarki PRACOWNIA OBRÓBKI SKRAWANIEM frezarki,szlifierki, dłutownice STACJA NAPRAW SAMOCHODÓW 1 / 5 STACJA

Bardziej szczegółowo

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi 1 Geometryczne podstawy obróbki CNC 1.1. Układy współrzędnych. Układy współrzędnych umożliwiają

Bardziej szczegółowo

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC.

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Materiały szkoleniowe. Sporządził mgr inż. Wojciech Kubiszyn 1. Frezowanie i metody frezowania Frezowanie jest jedną z obróbek skrawaniem mającej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI)

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) Metalurgia proszków jest dziedziną techniki, obejmującą metody wytwarzania proszków metali lub ich mieszanin z proszkami niemetali oraz otrzymywania wyrobów z tych proszków

Bardziej szczegółowo

Specjalne funkcje programu SigmaNEST do obsługi przecinarek laserowych

Specjalne funkcje programu SigmaNEST do obsługi przecinarek laserowych Specjalne funkcje programu SigmaNEST do obsługi przecinarek laserowych Wstęp Cięcie laserem jest stosunkowo nową technologią, która pozwala na uzyskanie bardzo dobrej jakości krawędzi blachy, w połączeniu

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation 2009 Z Corporation Zasada działania Przylegające do powierzchni markery nakładane są w sposób losowy Kamery CCD śledzą punkty referencyjne i za pomocą triangulacji (rozłożenia powierzchni na zbiór trójkątów)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy przedmiot kierunkowy Rodzaj zajęć: laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY DOSTAWA OPROGRAMOWANIA INŻYNIERSKIEGO OPARTEGO NA ŚRODOWISKU DO ZARZĄDZANIA CYKLEM ŻYCIA PRODUKTU PLM LISTOPAD 2011

FORMULARZ OFERTOWY DOSTAWA OPROGRAMOWANIA INŻYNIERSKIEGO OPARTEGO NA ŚRODOWISKU DO ZARZĄDZANIA CYKLEM ŻYCIA PRODUKTU PLM LISTOPAD 2011 FORMULARZ OFERTOWY DOSTAWA OPROGRAMOWANIA INŻYNIERSKIEGO OPARTEGO NA ŚRODOWISKU DO ZARZĄDZANIA CYKLEM ŻYCIA PRODUKTU PLM LISTOPAD 2011 Prosimy zaznaczyć opcję czy wymaganie jest spełnione (kolumna TAK),

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej

Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej. Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej Rozwiązania NX w branży motoryzacyjnej i transportowej Broszura opisująca funkcje systemu NX dla branży motoryzacyjnej i transportowej Firma GM System Integracja Systemów Inżynierskich Sp. z o.o. została

Bardziej szczegółowo

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie LABORATORIUM TECHNOLOGII Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie Przemysław Siemiński, Cel ćwiczenia: o o o o o zapoznanie z budową i działaniem frezarek CNC, przegląd

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: RBM-2-406-KW-n Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: RBM-2-406-KW-n Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne Nazwa modułu: Technologie i urządzenia przetwórstwa tworzyw sztucznych Rok akademicki: 2015/2016 Kod: RBM-2-406-KW-n Punkty ECTS: 2 Wydział: Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Kierunek: Mechanika i Budowa

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczny http://www.mechaniczny.uniwersytetradom.pl/ INSTYTUT BUDOWY MASZYN

Wydział Mechaniczny http://www.mechaniczny.uniwersytetradom.pl/ INSTYTUT BUDOWY MASZYN Wydział Mechaniczny http://www.mechaniczny.uniwersytetradom.pl/ INSTYTUT BUDOWY MASZYN Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn ZAKŁAD PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN Laboratorium tribologiczne - I- Sz s. 212, II-

Bardziej szczegółowo

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW

LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW LASEROWA OBRÓBKA MATERIAŁÓW Promieniowanie laserowe umożliwia wykonanie wielu dokładnych operacji technologicznych na różnych materiałach: o trudno obrabialnych takich jak diamenty, metale twarde, o miękkie

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism Artykuł Autorski z VIII Forum Inżynierskiego ProCAx, Siewierz, 19-22 XI 2009 (MECHANIK nr 2/2010) Dr inż. Krzysztof Chrapek, dr inż. Piotr Górski, dr inż. Stanisław Iżykowski, mgr inż. Paweł Maślak Politechnika

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn 1. WSTĘP Przedwojenny Polski pistolet VIS skomplikowana i czasochłonna obróbka skrawaniem Elementy składowe pistoletu podzespoły

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy!

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Dobrze od samego początku Inteligentna praca to wielka różnica Dobry początek to

Bardziej szczegółowo

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Industrial applications of additive manufacturing technologies Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Edward Chlebus, Bogdan Dybała, Tomasz Boratyoski, Mariusz Frankiewicz, Tomasz Będza CAMT

Bardziej szczegółowo

Tytuł zawodowy: Technik mechanik podbudowa Zasadniczej Szkoły Zawodowej

Tytuł zawodowy: Technik mechanik podbudowa Zasadniczej Szkoły Zawodowej Tytuł zawodowy: Technik mechanik podbudowa Zasadniczej Szkoły Zawodowej Cykl kształcenia: 3 lata 6 semestrów Technik mechanik to zawód, którym zainteresowanie obejmuje niemal wszystkie działy gospodarki

Bardziej szczegółowo

laser cutting efficiency in BySprint Fiber

laser cutting efficiency in BySprint Fiber efficiency in laser cutting BySprint Fiber Szybkie urządzenie do cięcia promieniem lasera z zaawansowanym technologicznie laserem włóknowym umożliwiające ekonomiczną obróbkę cienkich blach 2 BySprint Fiber

Bardziej szczegółowo

Parametryczne modele 3D w komputerowo wspomaganym projektowaniu i wytwarzaniu

Parametryczne modele 3D w komputerowo wspomaganym projektowaniu i wytwarzaniu w komputerowo wspomaganym projektowaniu i wytwarzaniu dr inŝ. Grzegorz Nikiel Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej www.ath.bielsko.pl/~gnikiel Wykład, IX Forum InŜynierskie ProCAx III Wirtotechnologia

Bardziej szczegółowo

Projektowanie procesu technologicznego montażu w systemie CAD/CAM CATIA

Projektowanie procesu technologicznego montażu w systemie CAD/CAM CATIA Moduł 1 Projektowanie procesu technologicznego montażu w systemie CAD/CAM CATIA Dla wyrobu zadanego w formie rysunku złożeniowego i modeli 3D opracować: strukturę montażową wyrobu graficzny planu montażu,

Bardziej szczegółowo

Zigma inżynieria przemysłowa ul. Lewkoniowa 2 60-175 Poznań

Zigma inżynieria przemysłowa ul. Lewkoniowa 2 60-175 Poznań Oferujemy usługi wydruku modeli 3D przy użyciu niezawodnych drukarek amerykańskiej firmy 3D Systems!!! Drukowane modele są w pełni zgodne z przesłanym projektem 3D. Drukujemy modele o skomplikowanych kształtach

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Robotyka. Dr inż. Kamil Krot

Automatyka i Robotyka. Dr inż. Kamil Krot Automatyka i Robotyka Dr inż. Kamil Krot Agenda Kompetencje - oferta badawcza i przemysłowa Projekty zrealizowane Wyposażenie Patenty do komercjalizacji Oferta dla przemysłu projektowanie, integracja i

Bardziej szczegółowo

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Organizuje i nadzoruje produkcję, montaż, naprawy i konserwacje wszelkich maszyn i urządzeo produkowanych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności inżynieria rehabilitacyjna Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Dr. Charles Clarke APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Tendencje i wymagania branżowe... 3 Nowe podejście do programowania maszyn pomiarowych... 4 Używanie aplikacji... 5 Automatyzacja

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS

Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS Wykonywanie elementów metalowych metodą DMLS Dominik Wyszyński, Maria Chuchro Zakład Niekonwencjonalnych Technologii Produkcyjnych Instytut Zaawansowanych Technologii Wytwarzania w Krakowie Definicja Spiekania

Bardziej szczegółowo

Inteligentne projektowanie systemów rozdziału energii Łatwo, szybko i bezpiecznie. simaris design

Inteligentne projektowanie systemów rozdziału energii Łatwo, szybko i bezpiecznie. simaris design Inteligentne projektowanie systemów rozdziału energii Łatwo, szybko i bezpiecznie simaris design SIMARIS design basic skupiać się na sprawach ważnych Zaprojektowanie systemu zasilania dla obiektów przemysłowych

Bardziej szczegółowo

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Budownictwo 16 Piotr Całusiński CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Wprowadzenie Rys. 1. Zmiana całkowitych kosztów wytworzenia

Bardziej szczegółowo

Zakład Metalowy ALEM. 72-320 Trzebiatów, ul. Kołobrzeska 19 www.alem.pl

Zakład Metalowy ALEM. 72-320 Trzebiatów, ul. Kołobrzeska 19 www.alem.pl Zakład Metalowy ALEM 72-320 Trzebiatów, ul. Kołobrzeska 19 www.alem.pl Zakład Metalowy ALEM jest firmą posiadającą kilkunastoletnie doświadczenie w precyzyjnej obróbce metali. Oferujemy usługi z zakresu

Bardziej szczegółowo