Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego"

Transkrypt

1 Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Kierunki rozwoju technologii: FTTH, VULA, vectoring, unbundling wobec priorytetów Europejskiej agendy cyfrowej Marlena Wach Dr, adiunkt, Wydział Prawa SWPS, radca prawny w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Według Komisji Europejskiej szybki Internet ma pomóc Europie wyjść z kryzysu i jest nieodzowny dla wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i dobrobytu. Poszczególne kraje Unii realizują jednak ten program w odmienny sposób. Które rozwiązania są najkorzystniejsze, zgodne z zaleceniami, a które możliwe do wprowadzenia w krótkim czasie i stosunkowo małym kosztem? 1 Europejska agenda cyfrowa jest jednym z siedmiu flagowych programów Komisji Europejskiej w ramach strategii reform gospodarczych Europa 2020 (KOM (2010)) przyjętej przez Komisję Europejską 3 marca 2010 r. 2 Europa Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, KOM(2010) W Europejskiej agendzie cyfrowej (Digital Agenda for Europe DAE) 1 zostały określone cele dla Europy. Ogólnym celem tej agendy jest uzyskanie trwałych korzyści ekonomicznych i społecznych z jednolitego rynku cyfrowego w oparciu o szybki i bardzo szybki Internet oraz interoperacyjne aplikacje. Komisja Europejska przedstawiła w marcu 2010 r. strategię Europa zmierzającą do wyjścia z kryzysu. Europejska agenda cyfrowa jest jednym z siedmiu projektów przewodnich strategii Europa Jej zadaniem jest określenie głównej roli, jaką muszą odegrać technologie informacyjno-komunikacyjne. Internet szerokopasmowy został zdefiniowany jako jeden z najważniejszych celów agendy cyfrowej ustanowionej na lata Jak stwierdzono w tym dokumencie, gospodarka przyszłości będzie gospodarką opartą na wiedzy i na sieci, w której centrum będzie znajdowywał się Internet. Atrakcyjne treści i usługi w interoperacyjnym i ponadgranicznym środowisku internetowym pobudzają popyt na większą szybkość i przepustowość. To z kolei uzasadni inwestycje w szybsze sieci. Ich upowszechnienie otwiera zaś drogę dla innowacyjnych usług wykorzystujących szybsze połączenia. Stąd też ambitne plany określone w agendzie cyfrowej odnośnie do upowszechnienia Internetu szerokopasmowego oraz zwiększenia szybkości połączeń z wykorzystaniem technologii stacjonarnych i bezprzewodowych. Szybki Internet jest niezbędny do zapewnienia wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i dobrobytu. Jest konieczny do zapewnienia obywatelom dostępu do pożądanych przez nich treści i usług. Dlatego też w agendzie cyfrowej wskazano jako cel zapewnienie wszystkim Europejczykom dostępu do szerokopasmowego Internetu do 2013 r. Ważnym celem strategii jest dopilnowanie, aby do 2020 r.: (i) wszyscy Europejczycy mieli dostęp do wiele szybszego Internetu, o przepustowości przekraczającej 30 Mb/s oraz (ii) przynajmniej połowa europejskich gospodarstw domowych miała dostęp do połączeń o przepustowości przekraczającej 100 Mb/s. 70

2 Prawo i regulacje Prawo wspólnotowe Zagwarantowanie powszechnego dostępu szerokopasmowego o coraz większej szybkości Bezprzewodowy szerokopasmowy Internet (naziemny i satelitarny) może odegrać kluczową rolę w zapewnieniu dostępu na wszystkich obszarach, w tym w regionach wiejskich. Głównym problemem związanym z rozwojem bezprzewodowych sieci szerokopasmowych jest obecnie dostęp do widma radiowego. Perspektywiczna europejska polityka dotycząca widma powinna promować efektywne zarządzanie nim, przy jednoczesnym uwzględnieniu nadawania. Ma to nastąpić poprzez wprowadzenie obowiązku stosowania niektórych częstotliwości zwolnionych w ramach dywidendy cyfrowej dla bezprzewodowego Internetu szerokopasmowego, przez zapewnienie dodatkowej elastyczności oraz wspieranie konkurencyjności i innowacyjności. Obecnie dostęp do Internetu w Unii Europejskiej to przede wszystkim dostęp szerokopasmowy pierwszej generacji, czyli przez miedzianą sieć telefoniczną i sieć telewizji kablowej. Główna idea sieci nowej generacji polega na tym, że wszystkie informacje głos, dane, obraz są transportowane przez jedną sieć, a usługi telekomunikacyjne realizowane w postaci pakietowej. Działania Komisji Europejskiej W celu wsparcia upowszechnienia sieci dostępu nowej generacji oraz zachęcania do inwestycji rynkowych w otwarte i konkurencyjne sieci Komisja Europejska we wrześniu 2010 r. przyjęła zalecenie w sprawie regulowanego dostępu do sieci nowej generacji (2010/572/UE) 3. We wspominanym dokumencie Komisja zdefiniowała NGA jako przewodowe sieci dostępowe składające się w całości lub w części ze światłowodów. Zapewniają one dostęp do szerokopasmowej sieci o parametrach wyższych niż te, które mogą zapewnić sieci miedziane. Jeżeli chodzi o rynek 4 (hurtowy fizyczny dostęp do infrastruktury sieciowej), Komisja Europejska poleciła regulatorom krajowym m.in. zobligowanie podmiotów mających znaczącą pozycję (SMP) do zapewniania operatorom alternatywnym dostępu do światłowodowych lokalnych pętli abonenckich operatora SMP. Ma to się odbywać na zasadach podobnych do obecnie obowiązujących w przypadku sieci miedzianych. Natomiast dla rynku 5 (hurtowego dostępu szerokopasmowego) Komisja Europejska zaleciła regulatorom traktowanie usług dostarczanych przez operatora SMP, świadczonych na zmodernizowanych sieciach miedzianych (VDSL), na analogicznych zasadach jak usługi oferowane z wykorzystaniem dotychczasowych technologii. Te ostatnie to odpowiednio: ADSL i ADSL2+. Ponadto środki naprawcze wprowadzone na rynkach 4 i 5 powinny być ze sobą spójne. Z kolei w komunikacie Komisji dotyczącym Internetu szerokopasmowego w Europie inwestycji na rzecz rozwoju opartego na technologiach szerokopasmowych 4 mowa jest o celach w zakresie Internetu szerokopasmowego. Unia Europejska wspiera budowę infrastruktury sieci szerokopasmowych oraz dostęp do Internetu zarówno za pomocą funduszy rozwoju obszarów wiejskich, jak i funduszy strukturalnych. Technologie dostępowe a realizacja celów agendy cyfrowej Technologia VDSL2 (Very High Speed Digital Subscriber Line) 5 jest zaawansowanym standardem transmisji szerokopasmowej realizowanej za pomocą pary przewodów miedzianych. VDSL2 jest kolejnym krokiem w ewolucji systemów typu DSL, stworzonym głównie pod kątem świadczenia usług triple-play (Internet, telefon i telewizja) na pojedynczej linii abonenckiej. W warunkach rzeczywistych VDSL2 umożliwia przesłanie danych z prędkością 100 Mb/s na odległość do około 300 m. Przy wykorzystaniu zaawansowanych technik (wirtualizacja par przewodów, vectoring) możliwe jest nawet trzykrotne zwiększenie przepływności dla tej samej odległości. Zaletą VDSL2 jest zatem możliwość uzyskania wysokich przepływności, pozwalających dostarczać usługę triple-play, przy zachowaniu infrastruktury miedzianej w pętli abonenckiej doprowadzanej do bu- Bezprzewodowy szerokopasmowy Internet (naziemny i satelitarny) może odegrać kluczową rolę w zapewnieniu dostępu na wszystkich obszarach, w tym w regionach wiejskich. Głównym problemem związanym z rozwojem bezprzewodowych sieci szerokopasmowych jest obecnie dostęp do widma radiowego. Perspektywiczna europejska polityka dotycząca widma powinna promować efektywne zarządzanie nim, przy jednoczesnym uwzględnieniu nadawania. Internet szerokopasmowy został zdefiniowany jako jeden z najważniejszych celów agendy cyfrowej ustanowionej na lata Jak stwierdzono w tym dokumencie, gospodarka przyszłości będzie gospodarką opartą na wiedzy i na sieci, w której centrum będzie znajdowywał się Internet. 3 Zalecenie Komisji z 20 września 2010 r. w sprawie regulowanego dostępu do sieci nowej generacji (2010/572/UE). LexUriServ.do?uri=OJ:L:2010:251:00 35:0048:PL:PDF. 4 KOM(2010) Technologia xdsl umożliwiająca szybką transmisję danych przez pojedynczą parę miedzianą. październik

3 Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Obecnie dostęp do Internetu w Unii Europejskiej to przede wszystkim dostęp szerokopasmowy pierwszej generacji, czyli przez miedzianą sieć telefoniczną i sieć telewizji kablowej. Główna idea sieci nowej generacji polega na tym, że wszystkie informacje głos, dane, obraz są transportowane przez jedną sieć, a usługi telekomunikacyjne realizowane w postaci pakietowej. 6 Model układu połączeń różnych elementów sieci komputerowej w sieci komputerowej. dynku. Uruchomienie usługi wymaga wymiany modemu u abonenta oraz karty w urządzeniu DSLAM (DSL access multiplexer) na zgodną z VDSL2. Wskazuje się, iż technologia VDSL2 ma ograniczenia technologiczne uniemożliwiające zagwarantowanie przepływności rzędu 100 Mb/s przy łączach bardzo złej jakości lub dużych odległościach abonenta od urządzenia DSLAM. Urządzenie DSLAM umieszcza się w szafie w piwnicy budynku lub na zewnątrz i konieczne jest dostarczanie zasilania do punktu pośredniego sieci. Przepływności uzyskiwane w technologii VDSL2 realizowane są przy użyciu zaawansowanych technik, w związku z czym może być trudno zwiększać dalej dopuszczalne przepływności lub odległości transmisji. Internet o prędkości 100 Mb/s może być oferowany z wykorzystaniem zarówno technologii FTTH (Fiber To The Home) światłowód do abonenta, jak i VDSL2, przy zachowaniu warunku maksymalnej długości łącza miedzianego. FTTH jest architekturą sieci dostępowych, w której światłowód jest doprowadzony do lokalu abonenta, realizowaną w topologii punkt-punkt lub punkt-wielopunkt. Sieci FTTH w topologii punkt-wielopunkt mogą z kolei być realizowane jako sieci aktywne AON (Active Optical Networks) lub pasywne PON (Passive Optical Networks). Światłowód w sieciach FTTH doprowadzony jest do mieszkania abonenta bez względu na topologię 6 oraz technologię sieciową. W technologii VDSL2 światłowód zakończony jest w szafce zlokalizowanej na dole budynku lub przy budynku, skąd sygnał doprowadzany jest do klienta z wykorzystaniem łączy miedzianych. Podkreśla się, że VDSL2 stanowi rozsądne rozwiązanie pozwalające zapewnić abonentom pasmo umożliwiające świadczenie nowoczesnych usług oferowanych obecnie na rynku. VDSL2 najtańszą drogą do sieci optycznej? Modernizacja istniejącej infrastruktury miedzianej może być najefektywniejszą drogą dojścia do technologii FTTH. Zastosowanie technologii VDSL2 pozwala na wdrożenie w stosunkowo krótkim czasie nowoczesnych usług dostępowych. W oparciu o takie technologie, jak: bonding (wykorzystanie dwóch lub więcej par przewodów miedzianych), vectoring (technologia monitorowania i analizowania transmisji, ograniczenie szumu w linii), phantom mode (symulacja trzeciej, wirtualnej linii w parze miedzianej, koncepcja przewodów wirtualnych), można uzyskać prędkości przekraczające 100 Mb/s. W ten sposób można zaś zwiększyć szybkość transmisji osiągalną na tradycyjnych przewodach miedzianych. Zapewnia to w efekcie wyższą wydajność linii abonenckiej. Dodanie kolejnych par przewodów pozwala uzyskać jeszcze większe szybkości. Na przykład przy zastosowaniu czterech par można uzyskać szybkość 910 Mb/s na odległość do 400 m, co oznacza łączną szybkość przesyłania i pobierania danych wynoszącą ponad 1 Gb/s. W Belgii operator narodowy Belgacom w 2003 r. zdecydował się na strategię rozwoju sieci VDSL i towarzyszącej mu magistralnej sieci optycznej. W efekcie w Belgii powstało około 24 tys. światłowodowych węzłów dystrybucyjnych i jedna z największych (proporcjonalnie do obszaru i populacji kraju) sieci VDSL w Europie. Operator prowadzący obecnie działalność przy użyciu sieci miedzianej może w ten sposób wybudować optyczną sieć o zbliżonych parametrach. Przyspieszenie transmisji na liniach DSL z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury kabli miedzianych i zastosowaniem technologii VDSL2, bonding i vectoring stanowi sposób na dostarczanie abonentom bardzo szybkich usług szerokopasmowych. Dostawcy rozwiązań DSL robią Komisja Europejska zaleciła regulatorom krajowym m.in. zobligowanie podmiotów mających znaczącą pozycję (SMP) do zapewniania operatorom alternatywnym dostępu do światłowodowych lokalnych pętli abonenckich operatora SMP. Ma to się odbywać na zasadach podobnych do obecnie obowiązujących w przypadku sieci miedzianych. 72

4 Prawo i regulacje Prawo wspólnotowe wiele, aby zwiększyć przepustowość połączeń DSL. Agregują kilka linii miedzianych, budują wirtualne połączenia oraz wbudowują trzecią wirtualną parę miedzianych przewodów, która transmituje ona dane przez istniejące dwie fizyczne pary. Operatorzy używają też innych zaawansowanych technologii, dzięki którym DSL Digital Subscriber Line działa wydajniej. Technologia DSL pozwala rozwiązać problem szybkości sieci do czasu zakończenia instalacji łączy FTTH na terenie całego kraju. Jednakże przejście bezpośrednio do technologii FTTH również może stanowić biznesową strategię, którą pewnie warto przeanalizować. Biorąc pod uwagę dalszy rozwój usług, w szczególności transmisji obrazu (telewizja UltraHD, 3D), a co za tym idzie rosnące wymagania dla pasma dostarczanego do użytkowania, technologią przyszłości w dalszej perspektywie wydaje się FTTH. Należy także brać pod uwagę, że infrastruktura doprowadzona do użytkownika powinna gwarantować odpowiednie pasmo przez kolejne kilkanaście lat. Komisja Europejska tymczasowo akceptuje VULA W marcu 2010 r. brytyjski regulator Ofcom przedstawił Komisji rozwiązanie VULA (Virtual Unbundled Local Access) będące zestawem procedur udostępniających infrastrukturę punkt-wielopunkt operatora zasiedziałego BT. Chodzi zarówno o dostęp VDSL, jak i optyczne sieci G-PON. VULA daje konkurentom dedykowane połączenie pomiędzy ich klientami a najbliższym lokalnym punktem agregacji BT. Udostępnienie jest zbliżone technicznie do trybu BSA (Bitstream Access), ale z punktu widzenia funkcjonalności niemal równoważne z fizycznym otwarciem pętli lokalnej (LLU Local Loop Unbundling). Nie daje natomiast operatorowi korzystającemu takiej swobody w definiowaniu swojej usługi jak pełne LLU. Uważane jest jednak za pierwszą praktyczną próbę regulacji dostępu do sieci NGN (Next Generation Access) dostęp następnej generacji. Komisja Europejska zaakceptowała to rozwiązanie zamiast stosowania pełnego dostępu do lokalnej pętli abonenckiej (full LLU for fiber) z zastrzeżeniem, że ma być ono przejściowe. Stosowanie VULA potrzebne jest w celu wsparcia rozwoju dostępu do światłowodu w szafce ulicznej (Fiber To The Cabinet) FTTC. Podpętla abonencka (sub-loop unbundling) umożliwia z kolei dostęp operatora do pary miedzianych drutów z szafki ulicznej do mieszkania abonenta, ale rzadko korzysta się z tego rozwiązania ze względu na koszty. Komisja zaakceptowała też propozycję RTR, regulatora austriackiego, z maja 2010 r., dotyczącą zobowiązania Telekom Austria do udostępniania jego infrastruktury sieci miedzianej (copper access) w trybie tzw. Virtual LLU. Jednocześnie Światłowód w sieciach FTTH doprowadzony jest do mieszkania abonenta bez względu na topologię 7 oraz technologię sieciową. W technologii VDSL2 światłowód zakończony jest w szafce zlokalizowanej na dole budynku lub przy budynku, skąd sygnał doprowadzany jest do klienta z wykorzystaniem łączy miedzianych. Podkreśla się, że VDSL2 stanowi rozsądne rozwiązanie pozwalające zapewnić abonentom pasmo umożliwiające świadczenie nowoczesnych usług oferowanych obecnie na rynku. 7 Model układu połączeń różnych elementów sieci komputerowej w sieci komputerowej. Shutterstock/PeterPhoto123 październik

5 Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego W Belgii operator narodowy Belgacom w 2003 r. zdecydował się na strategię rozwoju sieci VDSL i towarzyszącej mu magistralnej sieci optycznej. W efekcie w Belgii powstało około 24 tys. światłowodowych węzłów dystrybucyjnych i jedna z największych (proporcjonalnie do obszaru i populacji kraju) sieci VDSL w Europie. jednak podkreśliła, że regulacje takie należy uznać za tymczasowe. Dodatkowo KE zgłosiła zastrzeżenia do tego, że RTR nie zdecydował się uwzględnić w definicji rynku regulowanego dostępu do sieci światłowodowej. Zachęciła też regulatorów austriackiego i brytyjskiego do włączenia do zakresu regulacji tak szybko, jak będzie to możliwe i uzasadnione także pętli lokalnej realizowanej w technice światłowodowej (fiber LLU). Krytycznie do nadmiernej regulacji podchodzi duński operator zasiedziały TDC. Skarży się on na to, że w związku z obecnymi regulacjami (dostawca usługi powszechnej ma obowiązek udostępnienia łącza końcowego dostawcom internetowym) nie może zainstalować najbardziej zaawansowanego szerokopasmowego sprzętu VDSL2 wystarczająco blisko użytkowników końcowych. TDC ma nadzieję, że w wyniku negocjacji regulator zmieni podejście. Dzięki temu będzie można zainstalować większą liczbę urządzeń szerokopasmowych, obejmujących większą liczbę gospodarstw domowych, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego poziomu konkurencji na rynku. TDC postuluje, żeby zastosować rozwiązania sprawdzone już w Wielkiej Brytanii i Austrii (jednak tam jest to jedynie środek przejściowy) polegające na tym, że pozostałym operatorom będzie zapewniony jedynie dostęp wirtualny VULA. Duński regulator uważa, że model VULA może w znaczącym stopniu zmienić sposób, w jaki alternatywni operatorzy internetowi uzyskują dostęp do hurtowego rynku dostępu szerokopasmowego. Przygotowywana jest specyfikacja techniczna oferta określająca m.in. parametry techniczne w zakresie VULA, ceny, migrację. Propozycja ta będzie stanowić materiał wyjściowy dla przyszłej analizy rynków 4 oraz rynku 5, które zostaną poddane prowadzonej jednocześnie konsultacji w październiku 2011 r. wraz z rynkiem dzierżawy łączy. Operatorzy alternatywni obawiają się jednak, jak usługi te będą funkcjonowały w praktyce, jaki będzie ich zakres. W sytuacji gdy świadczenie usług VULA przebiegałoby właściwie, to TDC mógłby wprowadzić technologię wektoringową (vectoring technology) do swojej sieci w celu efektywniejszego świadczenia tych usług. Jeżeli model tego rodzaju współpracy w zakresie łączy miedzianych działałby właściwie, zapoczątkowałoby to dyskusję, czy podobny model byłby odpowiedni dla regulacji dostępu do szerokopasmowych sieci optycznych w przyszłości. Komisja Europejska podkreśla jednak, że organy regulacyjne powinny zobowiązać operatora zasiedziałego do zapewnienia dostępu do lokalnego łącza optycznego niezależnie od architektury sieciowej, z której korzysta operator. Komisja podkreśla, że VULA jest tylko przejściowym rozwiązaniem i powinna zostać zamieniona na dostęp fizyczny do szerokopasmowego łącza światłowodowego tak szybko, jak jest to technicznie i ekonomicznie możliwe. Zdaniem Komisji jedynie dostęp fizyczny do szerokopasmowego łącza światłowodowego daje operatorom alternatywnym pełną i bezpośrednią kontrolę nad produktami, usługami oferowanymi użytkownikom końcowym. Ponadto Komisja podkreśla, że ceny za świadczenie usługi VULA powinny kosztowo uwzględniać ryzyko inwestycyjne i jednocześnie rozwój konkurencji oraz inwestycji w sieci NGA. W duńskiej propozycji wskazane jest, że VULA jest rozwiązaniem długoterminowym, a nie tylko czasowym. Z kolei Komisja zdecydowanie mówi, iż VULA powinna być świadczona tylko w okresie przejściowym. Zatem obecnie nie wiadomo, czy Komisja zaakceptuje, że VULA nie jest rozwiązaniem tymczasowym, albo sprzeciwi się zaproponowanemu rozwiązaniu regulacyjnemu. Jednak nawet w sytuacji gdy Komisja sprzeciwi się propozycji duńskiego regulatora, ustanowiony w 2010 r. organ składający się z przedstawicieli organów regulacyjnych BEREC może zatwierdzić usunięcie sprzeciwu Komisji wobec propozycji większością 2/3 głosów. Jeżeli inny organ regulacyjny będzie wspierał duńską propozycję, Komisja będzie w jeszcze trudniejszej sytuacji. Zatem duńska propozycja będzie stanowić pewnego rodzaju test dla Komisji w kwestii jej skłonności do zaakceptowania nowego podejścia przez państwa członkowskie do regulacji dostępu szerokopasmowego. Może to stanowić istotny wyłom w stosunku Technologia DSL pozwala rozwiązać problem szybkości sieci do czasu zakończenia instalacji łączy FTTH na terenie całego kraju. Jednakże przejście bezpośrednio do technologii FTTH również może stanowić biznesową strategię, którą pewnie warto przeanalizować. 74

6 Prawo i regulacje Prawo wspólnotowe Zdaniem Komisji jedynie dostęp fizyczny do szerokopasmowego łącza światłowodowego daje operatorom alternatywnym pełną i bezpośrednią kontrolę nad produktami, usługami oferowanymi użytkownikom końcowym. do dotychczas ustanowionych kategorii hurtowego dostępu, zacierając między nimi granice. Wektoring (vectoring) Wskazane powyżej metody zwiększania przepustowości połączeń DSL mają też wady. Między poszczególnymi parami przewodów dochodzi do przesłuchów, które zakłócają sygnały i zmniejszają przepustowość całego połączenia. Dostawcy tego rodzaju rozwiązań stosują wtedy specjalną metodę redukującą przesłuchy: wektorowanie (vectoring). Czasami dostawcy decydują się też na stosowanie (jeżeli to możliwe) czterech par miedzianych przewodów. Jak wskazuje operator, wektoring ma pozwolić TDC i jego klientom hurtowym na oferowanie połączeń 100 Mb/s dla konsumentów na istniejących liniach miedzianych przy wykorzystaniu technologii VDSL2. Nie będzie wtedy konieczności dokonywania drogich inwestycji w celu zmodernizowania sieci i przejścia na łącza światłowodowe. Możliwość zmodernizowania sieci i dzięki temu dostarczanie 100 Mb/s na liniach miedzianych jest niezmiernie istotna przykładowo dla takich operatorów jak TDC. To ważne zwłaszcza w sytuacji silnej konkurencji ze strony alternatywnych operatorów dostarczających sieci optyczne. Inni operatorzy zasiedziali, np. w Belgii czy Austrii, stykają się z tym samym zagrożeniem konkurencji ze strony dostawców sieci szerokopasmowych dysponujących wysokimi przepływnościami. Ponadto operatorzy alternatywni rozmawiają z regulatorami o modelach regulacyjnych opartych na sieciach optycznych. Zastosowanie wektoringu umożliwia spełnienie wskazanych celów agendy cyfrowej w zakresie bardzo szybkiego dostępu do szerokopasmowego Internetu. Jednakże korzystanie z określonej technologii zależne jest od gęstości zabudowy, regulacji w zakresie planów lokalnych i jakości sieci miedzianych. Dlatego w niektórych sytuacjach korzystniejsze może okazać się inwestowanie przez operatora bezpośrednio w dostęp do sieci za pośrednictwem samodzielnych sieci optycznych. Wektoring pozwala uzyskać większą prędkość w sieciach szerokopasmowych, ale z drugiej strony oznacza też, że pojedyncze linie nie mogą być fizycznie rozdzielone przez operatorów alternatywnych w celu połączenia z ich własnymi urządzeniami. Przejście do korzystania z sieci szerokopasmowych nowej generacji nie jest wyborem między czarnym a białym, czyli miedzią a światłowodami, ale kontynuacją opcji mieszanej. W tym wariancie, w zależności jednak od warunków i potrzeb, stopniowo sieci światłowodowe będą docierały coraz bliżej do użytkownika końcowego. Przy takim podejściu zastosowanie modelu wirtualnego podziału przybliża do kolejnych zmian w sieci. Przykładem tego jest wektoring czy też łączenie pojemności dwóch par linii miedzianych na obszarach, gdzie gospodarstwo domowe ma dwa połączenia telefoniczne. Ponadto wskazuje się, że wektoring to nie koniec technologicznych rozwiązań zapewniających większą szybkość linii miedzianych, gdyż mamy jeszcze linie wirtualne (phantoming). Rozwiązanie to łączy w sobie wektoring oraz łączenie linii w celu utworzenia dodatkowej, ale nieistniejącej fizycznie trzeciej linii, aby przyśpieszyć ruch. Wskazuje się na standard rozwoju Omega DSL jako na ostateczną granicę dla dalszego rozwoju linii miedzianych. Model wirtualnego rozdzielenia stanowi swoisty most pozwalający operatorom alternatywnym dostosować swoje połączenia w podobny sposób jak w przypadku rozdziału linii. Jednak ciągle będzie się to odbywać w oparciu o technologię, systemy stanowiące własność operatora zasiedziałego. Krytyka VULA dotyczy sensu posiadania hurtowego produktu podobnego do już istniejącego w przypadku Bitstream Access (BSA). Jest to usługa sprzedaży szerokopasmowej transmisji danych (np. dostępu do Internetu), najczęściej za pomocą linii telefonicznej (w technologii xdsl). Usługa świadczona jest przez operatora korzystającego (alternatywnego) na rzecz jego klientów, przy wykorzystaniu infrastruktury sieciowej innego operatora (zazwyczaj dominującego na rynku). Obawa dotycząca VULA wiąże się przede wszystkim z brakiem fizycznego połączenia sieci, co może powodować brak możliwości odróżnienia, że usługi świadczone są przez operato- Krytycznie do nadmiernej regulacji podchodzi duński operator zasiedziały TDC. Skarży się na to, że w związku z obecnymi regulacjami (dostawca usługi powszechnej ma obowiązek udostępnienia łącza końcowego dostawcom internetowym) nie może zainstalować najbardziej zaawansowanego szerokopasmowego sprzętu VDSL2 wystarczająco blisko użytkowników końcowych. TDC ma nadzieję, że w wyniku negocjacji regulator zmieni podejście. październik

7 Upowszechnianie Internetu szerokopasmowego Zastosowanie wektoringu umożliwia spełnienie wskazanych celów agendy cyfrowej w zakresie bardzo szybkiego dostępu do szerokopasmowego Internetu. Jednakże korzystanie z określonej technologii zależne jest od gęstości zabudowy, regulacji w zakresie planów lokalnych i jakości sieci miedzianych. 8 Fiber To The Cabinet and VDSL. 9 Point-to-point FTTH/B architecture. 10 Vectored Digital Subscriber Line (VDSL). 11 FTTH/B-like speeds over their VDSL networks, using techniques known as vectoring, line bonding and phantom mode. Przejście do korzystania z sieci szerokopasmowych nowej generacji nie jest wyborem między czarnym a białym, czyli miedzią a światłowodami, ale kontynuacją opcji mieszanej. W tym wariancie, w zależności jednak od warunków i potrzeb, stopniowo sieci światłowodowe będą docierały coraz bliżej do użytkownika końcowego. rów alternatywnych. Z drugiej strony wielość bardzo zaawansowanych usług, które mogą być świadczone, sprawia, że raczej nie jest to realne zagrożenie dla operatorów alternatywnych. Cele w zakresie Internetu szerokopasmowego Operatorzy alternatywni konkurują ceną i nowymi usługami, instalują swoje urządzenia w sieci DSL stacjonarnego operatora dominującego. Uzyskują dostęp do lokalnej pętli abonenckiej (LLU). Polega to na udostępnieniu przez operatora sieci lokalnej pętli abonenckiej lub lokalnej podpętli abonenckiej innemu operatorowi, aby umożliwić mu świadczenie usług telekomunikacyjnych względem klienta końcowego. W ten sposób umożliwia się operatorowi korzystającemu (alternatywnemu) kształtowanie i świadczenie własnych usług bez konieczności przeprowadzania kosztownych prac instalacyjnych polegających na prowadzeniu równoległego okablowania od punktu dostępowego stacjonarnej sieci telefonicznej do lokalu użytkownika. W praktyce LLU ma obecnie zastosowanie przy świadczeniu usług telefonii stacjonarnej oraz szerokopasmowego dostępu do Internetu (BSA). Wielu operatorów mających pozycję dominującą na rynku usług stacjonarnych wymieniło kable miedziane na światłowody na odcinku pomiędzy lokalną centralą telefoniczną a szafką przy ulicy (FTTC), jednocześnie modernizując końcowe kilkaset metrów sieci miedzianych technologią VDSL (Very High Speed DSL) 8. Tego rodzaju rozwiązanie wydaje się tańszą i szybszą drogą do oferowania dużej szybkości łącza niż budowa światłowodów bezpośrednio do domu czy budynku (FTTH/B) 9. Dostawcy oferują technologie, które mają dać taką samą szybkość jak FTTH/B, ale przy wykorzystaniu kabli miedzianych VDSL 10 i technologii wektoringu, zastosowaniu dwóch par kabli miedzianych i dodatkowej wirtualnej linii 11. Wektoring pozwala podobno na osiągnięcie celów agendy cyfrowej w zakresie szybkości łącza (30 Mbit 100 proc. i 100 Mbit 50 proc. populacji UE). Wektoring pozwala wyeliminować zakłócenia i zarazem dzięki temu uzyskuje się większą szybkość pary kabli miedzianych. Operator stacjonarny, właściciel infrastruktury, zarządza urządzeniem, w którym znajdują się kable (DSLAM), oraz jest właścicielem LLU. Ze względu na możliwość zakłóceń jeden podmiot powinien w odpowiedni sposób zarządzać DSLAM (Dynamic Spectrum Management DSM), aby uzyskać odpowiednią szybkość wynikającą z zastosowania wektoringu. Pary kabli miedzianych różnych podmiotów muszą znajdować się w jednym miejscu, co przy braku współdziałania między podmiotami prowadzi do wzajemnych zakłóceń i w znaczący sposób zmniejsza efekt zastosowania wektoringu. W sytuacji gdy zostaną dodane jeszcze połączenia VDSL2, które nie należą do grupy zwektorowanych linii, te dodatkowe linie mogą znacznie zredukować zyski szybkości wynikające z wektoringu. Prawo telekomunikacyjne reguluje kwestię zakłóceń w sieci. Zatem rezerwacja częstotliwości może zostać zmieniona lub cofnięta decyzją Prezesa UKE w przypadku stwierdzenia, że używanie urządzenia radiowego zgodnie z rezerwacją powoduje szkodliwe zaburzenia elektromagnetyczne. Ponadto Prezes UKE może zmienić rezerwację w zakresie warunków wykorzystywania częstotliwości, również gdy praca urządzenia radiowego jest zakłócana przez inne urządzenia lub sieci telekomunikacyjne. Jednak pozostaje pytanie, czy tego rodzaju postanowienia są przydatne w przypadku VDSL, jeżeli operatorzy wspólnie decydują się na umieszczenie kabli w jednym miejscu w celu uzyskania wzajemnych korzyści. Jak zostało już wspomniane, w celu uzyskania efektu wektoringu musi on mieć zastosowanie do kabli, które są połączone w jednym miejscu. Musi być centralne zarządzanie, tj. wszystko w jednym miejscu i w jednej szafce, a nie unbundling, gdyż w przeciwnym razie powstają zakłócenia. Są też jednak opinie przeciwne, mówiące, że wektoring nie ogranicza LLU. Pozostaje też pytanie, czy nie można zastosować wektoringu przed LLU i udostępnić 76

8 Prawo i regulacje Prawo wspólnotowe operatorom alternatywnym już zwektorowane linie jeżeli nie fizycznie, to przy zastosowaniu virtual unbundling. W rezultacie może to ograniczyć alternatywnych operatorów w zakresie łączenia kabli ze swoim własnym sprzętem, urządzeniami. Można zatem zastanowić się, czy sytuacja taka nie prowadzi do zmniejszenia konkurencji na rynku. Jako rozwiązanie tej sytuacji TDC wskazuje, że organy regulacyjne poszczególnych państw członkowskich, przykładowo Wielkiej Brytanii i Austrii, umożliwiły wprowadzenie wirtualnego rozdzielenia dostępu w zakresie sieci szerokopasmowych 12. Podkreśla się jednak także, że wektoring podobno uniemożliwia LLU, dostęp stron trzecich. Gdyby twierdzenie to było prawdziwe, należałby postawić pytanie, czy zatem osiągnięcie niższym kosztem celów agendy cyfrowej może usprawiedliwiać ograniczenie w jakimś zakresie konkurencji. Ponadto nasuwa się pytanie, czy wektoring VDSL jako rozwiązanie mniej kosztowne i dlatego też wybierane częściej przez podmioty nie będzie miało negatywnego wpływu na zmniejszenie albo nawet zahamowanie inwestycji w światłowody. Zapewne odpowiedzi na te pytania uzyskamy w bliskiej przyszłości. Zalecenia Komisji a różne krajowe rozwiązania Komisja Europejska zaakceptowała VULA w Wielkiej Brytanii oraz Austrii jako rozwiązanie tymczasowe. Z kolei w Danii wiodący operator stacjonarny TDC wskazuje, iż technologia zwana wektoringiem, która pozwala eliminować zakłócenia pomiędzy liniami, daje możliwość dotarcia VDSL2 na znaczne odległości. VULA nie daje fizycznego dostępu, ale powinna być wprowadzona, zdaniem TDC, jako obowiązek regulacyjny zamiast fizycznego dostępu do sieci. Wywołało to dyskusję i pytanie, czy VULA nie zostanie użyta jako luka w celu umożliwienia regulatorom niezastosowania wszystkich obowiązków dotyczących dostępu do sieci dostępowej nowej generacji 13. Patrząc na sytuację w Austrii i Wielkiej Brytanii, można założyć, iż VULA także mogłaby zostać zaakceptowana w Danii, jeżeli miałaby zostać wprowadzona w zgodzie z regulacjami dotyczącymi fizycznego dostępu do LLU (physical unbundling). Wówczas operatorzy mogliby oferować zaawansowane usługi, takie jak np. TV szerokopasmowa, w ten sam sposób, jakby mieli zainstalowane swoje własne urządzenia. TDC wskazuje na dwie słabe strony tego rozwiązania. Po pierwsze, zdaniem Komisji Europejskiej, VULA może zostać przyjęta tylko jako środek tymczasowy z perspektywą wprowadzenia całkowitego obowiązku udostępnienia przez operatora zasiedziałego sieci dostępowej nowej generacji w przyszłości 14. Ponadto wskazuje się, iż tego rodzaju środek regulacyjny jest skuteczny tylko wówczas, gdy jest popierany w całości przez konkurentów oraz regulatora. Jak zostało już wskazane, TDC prowadził negocjacje ze stronami, a następnie została przedstawiona propozycja VULA. TDC uważa, iż rozwiązanie VULA (virtual unbundling) powinno zastąpić istniejące obecnie obowiązki regulacyjne w zakresie udostępniania sieci dostępowej, a nie stanowić jedynie dodatkowy środek zaradczy. W Austrii i Wielkiej Brytanii VULA została wprowadzona jednak jedynie jako dodatkowe rozwiązanie do już istniejących obowiązków regulacyjnych. W Danii regulator proponuje model, w którym VULA stanowiłaby obowiązek regulacyjny (regulated VULA service), a nie tymczasowy środek zaradczy w kierunku unbundling NGA. Taka propozycja z pewnością powinna zostać przeanalizowana pod względem geograficznego zasięgu oraz struktury cenowej. Ponadto ustanawiając obowiązek regulacyjny w postaci wektoringu czy innych zaawansowanych technologii, operatorzy i regulator muszą mieć pewność, że tego rodzaju obowiązki regulacyjne są technicznie możliwe do spełnienia oraz nie są bardzo kosztowane w implementacji. Z kolei spełnienie celów agendy cyfrowej wydaje się możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu VDSL na kablach miedzianych z wektoringiem i innymi jeszcze rozwiązaniami technologicznymi. Chodzi w tym miejscu o cele w zakresie podstawowego szerokopasmowego dostępu do Internetu dla wszystkich do 2013 r., dostępu do Internetu o przepustowości 30 Mb/s dla wszystkich do 2020 r. oraz dla 50 proc. europejskich gospodarstw domowych dostępu do Internetu o przepustowości powyżej 100 Mb/s do 2020 r. Zobowiązanie operatora dominującego do udostępniania sieci światłowodowych może prowadzić natomiast do zaprzestania przez niego inwestycji w wektoring. W Niemczech, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii w znaczącej większości superszybka sieć budowana jest w oparciu o VDSL. Zapewnie też obowiązek udostępnienia sieci światłowodowych może pojawić się rekomendacji NGA wraz ze wskazaniem VULA jako środka tymczasowego. Jednakże przed wpisaniem tego postanowienia z pewnością należy zadać pytanie, w jakim zakresie i na jakich zasadach należy wprowadzić rywalizację między operatorami w kwestii inwestycji w sieci NGA. To istotne zwłaszcza w sytuacji, gdy na rynku widzimy raczej tendencje konsolidacyjne w zakresie wspólnego budowania infrastruktury. << Ze względu na możliwość zakłóceń jeden podmiot powinien w odpowiedni sposób zarządzać DSLAM (Dynamic Spectrum Management DSM), aby uzyskać odpowiednią szybkość wynikającą z zastosowania wektoringu. Pary kabli miedzianych różnych podmiotów muszą znajdować się w jednym miejscu, co przy braku współdziałania między podmiotami prowadzi do wzajemnych zakłóceń i w znaczący sposób zmniejsza efekt zastosowania wektoringu. 12 Virtual Unbundled Local Access (VULA) for next-generation broadband. 13 Unbundling obligations for nextgeneration networks. 14 Full unbundling of nextgeneration networks in the future. październik

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Szerokopasmowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej. Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA

Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej. Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA Implementacja nowego pakietu unijnego w świetle celów Agendy Cyfrowej Jolanta Steppa Ekspert ds. Projektów Strategicznych Telekomunikacja Polska SA Agenda Cyfrowa w obszarze szybkiego i bardzo szybkiego

Bardziej szczegółowo

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC

WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC WARUNKI DOSTĘPU HURTOWEGO DO SIECI DOSTĘPOWYCH REALIZOWANYCH W RAMACH POPC KFS Warszawa, 20 maja 2015 r. 1 AKTUALNY STATUS PRAC 16 MARCA Pierwsze warsztaty rynkowe dotyczące hurtowego dostępu 16 KWIETNIA

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Medium transmisyjne Kabel miedziany Światłowód Fale radiowe Kabel miedziany 8 żyłowa skrętka telefoniczna Może być w wersji nieekranowanej (UTP Unshielded

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju

SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju Warszawa, 4 października 2011r. SPRAWOZDANIE z podróży służbowej poza granicami kraju A. Część ogólna 1. Skład delegacji Krzysztof Ołpiński - naczelnik Wydziału Danych Operatorów w Departamencie Analiz

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU wprowadzenie do zagadnienia Dr inż. Adam Okniński Dyrektor Wydziału Wydział Wdrażania Technologii Informacyjnych Departament Infrastruktury Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z podróŝy słuŝbowej poza granicami kraju

SPRAWOZDANIE Z podróŝy słuŝbowej poza granicami kraju Warszawa, 25 czerwca, 2010 r. SPRAWOZDANIE Z podróŝy słuŝbowej poza granicami kraju A. Część ogólna 1. Skład delegacji Agnieszka Gładysz - - Naczelnik w Wydziale Analiz i Strategii, Departament Analiz

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH SZYBKI INTERNET DLA FIRM * Rodzaje Usługi: Szybki Internet dla Firm 512k Szybki Internet dla Firm 1M Szybki Internet dla Firm 2M Szybki Internet dla Firm 4M Szybki Internet

Bardziej szczegółowo

Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji

Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa 09.05.2006 Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji odnośnie zmiany oferty ramowej Telekomunikacji Polskiej SA określającej ramowe warunki umowy o dostępie do lokalnej pętli abonenckiej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1

Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Konsultacje społeczne obszarów białych NGA Weryfikacja listy białych obszarów Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Warszawa, maj 2016 Spis treści 1 Podstawowe informacje...3 2 Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

System konsultacji społecznych białych obszarów NGA

System konsultacji społecznych białych obszarów NGA System konsultacji społecznych białych obszarów NGA Instrukcja użytkownika Wersja dokumentacji 1.1 Warszawa, marzec 2015 Beneficjent: Projekt: POIG.07.01.00-00-019/09 Instytut Łączności PIB ul. Szachowa

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 1 Europejska Agenda Cyfrowa i Narodowy Plan Szerokopasmowy Cele: Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu

Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu Nowoczesna sieć FTTH, czyli światłowód w każdym domu PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych.

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. SYSTEMY SZEROKOPASMOWE 1 Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. ATM Frame Relay Fast 10 Gigabit X.25 FDDI

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne

Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Wdrożenie Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 wybrane zagadnienia prawne i ekonomiczne Aleksandra Auleytner (DZP) Krzysztof Pigłowski (EY) Zakres i cel projektu Faza I (Analiza) Analiza case

Bardziej szczegółowo

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce Arkadiusz Piekarski Warsaw University of Technology Faculty of Electronics and Information Technology Institute

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ETNO DLA POLSKIEJ PREZYDENCJI

PRIORYTETY ETNO DLA POLSKIEJ PREZYDENCJI PRIORYTETY ETNO DLA POLSKIEJ PREZYDENCJI 1 lipca 2011r ETNO reprezentuje czołowych dostawców usług łączności elektronicznej i operatorów telekomunikacyjnych w Europie. Operatorzy zrzeszeni w ETNO zatrudniają

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011 Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu Warszawa, 28 października 2011 O czym dziś Ryzyko wyczerpania się zasobów częstotliwości operatorów

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Strona 1 Agenda Usługa jednokierunkowego dostępu do Internetu ASTRA2Connect: nowa usługa triple play Strona 2 Szerokopasmowy dostęp do Internetu (1-way) Cechy

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r.

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r. OFERTA RAMOWA o dostępie telekomunikacyjnym do infrastruktury telekomunikacyjnej wybudowanej przez Jednostki Samorządu Terytorialnego z udziałem środków pomocowych UE Łódź, 11 kwietnia 2013 r. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe Włochy Rozwój Infrastruktury Sieci Szerokopasmowych

Cyfrowe Włochy Rozwój Infrastruktury Sieci Szerokopasmowych Załącznik nr 3 Zamówienie jest współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 15 kwietnia 2011 r. Robocze tłumaczenie dokumentu Italia Digitale, Sviluppo

Bardziej szczegółowo

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny Systemy GEPON oraz EoC Jerzy Szczęsny AGENDA Sieci Pasywne Omówienie technologii Rynek Urządzeń GEPON Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci EoC Omówienie technologii Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci Omówienie

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA. ZALECENIE KOMISJI z dnia 20 września 2010 r. w sprawie regulowanego dostępu do sieci dostępu nowej generacji

ZALECENIA. ZALECENIE KOMISJI z dnia 20 września 2010 r. w sprawie regulowanego dostępu do sieci dostępu nowej generacji 25.9.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 251/35 ZALECENIA ZALECENIE KOMISJI z dnia 20 września 2010 r. w sprawie regulowanego dostępu do sieci dostępu nowej generacji (Tekst mający znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

00-042 Warszawa, Warszawa, dnia 5 maja 2014r.

00-042 Warszawa, Warszawa, dnia 5 maja 2014r. Fundacja Republikańska ul. Nowy Świat 41 00-042 Warszawa, Warszawa, dnia 5 maja 2014r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, 01-211 Warszawa, ul. Kasprzaka 18/20 Stanowisko w sprawie aukcji 800/2600

Bardziej szczegółowo

Maciej Król p.o. Dyrektora Departamentu Gospodarki i Infrastruktury UMWL. Lubuska Sieć Szerokopasmowa (LSS)

Maciej Król p.o. Dyrektora Departamentu Gospodarki i Infrastruktury UMWL. Lubuska Sieć Szerokopasmowa (LSS) LUBUSKA SIEĆ SZEROKOPASMOWA (LSS) AGENDA SPOTKANIA Temat Lubuska Sieć Szerokopasmowa (LSS) Prelegent Maciej Król p.o. Dyrektora Departamentu Gospodarki i Infrastruktury UMWL Inwentaryzacja stanu infrastruktury

Bardziej szczegółowo

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim Śląskie mocne informacją II Forum podsumowujące prace nad Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Śląskiego do roku 2015 konsultacja społeczna projektu dokumentu 25 luty 2009 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI 1 JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAĆ ZAKOŃCZENIA SIECI 1.1 Czy trzeba podawać adres zakończenia sieci z dokładnością do lokalu? Nie. Należy podać adres zakończenia sieci

Bardziej szczegółowo

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel. Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.pl Spis treści Spis treści Informacje o firmie 1 Operator

Bardziej szczegółowo

co to oznacza dla mobilnych

co to oznacza dla mobilnych Artykuł tematyczny Szerokopasmowa sieć WWAN Szerokopasmowa sieć WWAN: co to oznacza dla mobilnych profesjonalistów? Szybka i bezproblemowa łączność staje się coraz ważniejsza zarówno w celu osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowe Pomorskie

Szerokopasmowe Pomorskie Szerokopasmowe Pomorskie Gdańsk 4 listopada 2011 Agenda 2 Realizacja projektu przez Telekomunikację Polską Zakres i sposób prowadzenia inwestycji telekomunikacyjnych w województwie pomorskim Współpraca

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań 1 ZBIGNIEW KĄDZIELSKI 2 3 512 KB danych 4 Rozmiar 1440 na 14 000 punktów! 10 obiektów flash 14 MB danych 5 Ewolucja telewizji 6 icore 2 Duo, 2 GB

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne wywołane

Bardziej szczegółowo

Narodowy Plan Szerokopasmowy

Narodowy Plan Szerokopasmowy MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Narodowy Plan Szerokopasmowy III Konwent Informatyków Warmii i Mazur - 28 listopada 2013 r. Rozwój szerokopasmowego dostęp do Internetu to wymierne korzyści dla

Bardziej szczegółowo

Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej

Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej Budowa infrastruktury telekomunikacyjnej z możliwością współużytkowania. Uwagi i wnioski PIRC do art. 139 Pt Obecna sytuacja - pierwszy operator telekomunikacyjny na budynku

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej

Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej Załącznik nr 8 do Porozumienia Deklaracja inwestycyjna Telekomunikacji Polskiej Telekomunikacja Polska deklaruje wybudowanie i udostępnienie, w terminie 36 miesięcy od daty podpisania porozumienia TP UKE,

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 19.06.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Temat: Petycja 0171/2007 złożona przez Breedę Moynihan Cronin (posłankę do irlandzkiego parlamentu), w sprawie niewypełnienia

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020. Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r.

Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020. Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r. Sieci szerokopasmowe w Programie Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 Zielona Góra, 17 czerwca 2015 r. 1 CEL GŁÓWNY: realizacja wskaźników Europejskiej Agendy Cyfrowej i Narodowego Planu Szerokopasmowego

Bardziej szczegółowo

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Warszawa 19.08.2014 Zakład Sieci i Usług Społeczeństwa Informacyjnego Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Lp Hasło Definicja Menu SIRS Formularz SIRS 1 Akceptacja danych Potwierdzenie przez

Bardziej szczegółowo

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego STOWARZYSZENIE BUDOWNICZYCH TELEKOMUNIKACJI MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego Piotr Zychowicz Konferencja Gminne Sieci Szerokopasmowe od

Bardziej szczegółowo

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Ochrona konkurencji na rynkach nowych technologii Kraków, dnia 13 września 2010 Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Krzysztof Kuik DG ds. Konkurencji, Komisja

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Grupa Technitel Siedziba w Łodzi Oddział Warszawa Oddział Kraków Firma Technitel została stworzona przez osoby posiadające bogate doświadczenie

Bardziej szczegółowo

BALTIC BUSINESS FORUM

BALTIC BUSINESS FORUM BALTIC BUSINESS FORUM Krzysztof Witoń Pełnomocnik Zarządu TP ds. Rozwoju Sieci Szerokopasmowych. Program Rozwoju Sieci Szerokopasmowej Świnoujście, 28.kwiecień 2011 r. Grupa TP Grupę TP tworzy ponad 20

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie Lokalizacja projektu Projekt SSPW jest realizowany na terenie 5 województw Polski Wschodniej: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego,

Bardziej szczegółowo

Dostęp bezpośredni do linii abonenckich operatora dominującego w świetle regulacji Unii Europejskiej

Dostęp bezpośredni do linii abonenckich operatora dominującego w świetle regulacji Unii Europejskiej Barbara Uklańska Barbara Uklańska Na podstawie dokumentów Unii Europejskiej przedstawiono liberalizację dostępu lokalnego (unbundlingu) do linii abonenckiej przez operatora dominującego oraz związane z

Bardziej szczegółowo

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Współpraca praca sektora publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Budowa infrastruktury publicznej Wiele projektów budowy publicznej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY ZROZUMIEĆ MISJĘ NPS Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ETHERNET ALA (ACTIVE LINE ACCESS) W TELEKOMUNIKACYJNYCH SIECIACH DOSTĘPOWYCH

ZASTOSOWANIE ETHERNET ALA (ACTIVE LINE ACCESS) W TELEKOMUNIKACYJNYCH SIECIACH DOSTĘPOWYCH Z a k ł a d S i e c i ( Z - 2 ) ZASTOSOWANIE ETHERNET ALA (ACTIVE LINE ACCESS) W TELEKOMUNIKACYJNYCH SIECIACH DOSTĘPOWYCH Praca nr 02 30 003 9 Warszawa - Miedzeszyn Grudzień 2009 r. Zakład Sieci (Z-2)

Bardziej szczegółowo

Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu

Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu Możliwość wspierania rozwoju sieci ostatniej mili z funduszy europejskich Program Operacyjnego Polska Cyfrowa i założenia Narodowego Planu Szerokopasmowego 1 Narodowy Plan Szerokopasmowy Struktura: Szerokopasmowy

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy w Polsce

Internet szerokopasmowy w Polsce Internet szerokopasmowy w Polsce Czy za pięć lat wciąż będziemy na szarym końcu raportu OECD? Raport Warszawa, 29.10.2009 Stopień penetracji usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu jest obecnie jednym

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego. Artur Więcek

Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego. Artur Więcek Możliwości inwestycyjne jst w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego Artur Więcek Możliwości inwestycyjne JST w zakresie budowy społeczeństwa informacyjnego Artur Więcek Spała, 20 kwietnia 2012 r.

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

25 lecie telewizji kablowej w Polsce

25 lecie telewizji kablowej w Polsce 25 lecie telewizji kablowej w Polsce dokonania, wyzwania przyszłości Jerzy Straszewski Prezes Zarządu Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej KTS VECTOR Gdynia 12-13 czerwca 2014 Historia polskiej branży

Bardziej szczegółowo

DSL (od ang. Digital Subscriber Line)

DSL (od ang. Digital Subscriber Line) MODEMY xdsl DSL (od ang. Digital Subscriber Line) cyfrowa linia abonencka, popularna technologia szerokopasmowego dostępu do internetu. Często określa się ją jako xdsl. Wynalazcą modemów DSL był Joseph

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład II 1 Tematyka wykładu: Media transmisyjne Jak zbudować siec Ethernet Urządzenia aktywne i pasywne w

Bardziej szczegółowo

Analiza cen usług dostępu do stacjonarnego Internetu w Polsce

Analiza cen usług dostępu do stacjonarnego Internetu w Polsce + Analiza cen usług dostępu do stacjonarnego Internetu w Polsce Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, grudzień 2012 r. 1. Cel i zakres analizy... 3 2. Metodologia... 3 2.1. Metoda kalkulacji

Bardziej szczegółowo

Bariery wejścia na rynek usług dostępu do Internetu

Bariery wejścia na rynek usług dostępu do Internetu Bariery wejścia na rynek usług dostępu do Internetu Konferencja XX-lecie UOKiK 13 wrzesień 2010 www.netia.pl Netia sukcesywnie powiększa swój udział w rynku internetu szerokopasmowego wiodący operator

Bardziej szczegółowo

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa Internet dla Mieszkańców Małopolski Kraków, Małopolska 17 października Sieć Szerokopasmowa 2011 roku Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Uzasadnienie realizacji - potrzeba interwencji W Małopolsce ok. 10% gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego

Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego Szczecin, 5 lutego 2008 Społeczeństwo Informacyjne Podstawowe warunki, które muszą być spełnione, aby społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Operator telekomunikacyjny INEA pionierem w pozyskaniu kredytu technologicznego case study

Operator telekomunikacyjny INEA pionierem w pozyskaniu kredytu technologicznego case study Operator telekomunikacyjny INEA pionierem w pozyskaniu kredytu technologicznego case study Agnieszka Stefańska, Koordynator ds. Projektów UE INEA S.A. 1 INEA kim jesteśmy? Spółka INEA S.A. jest największym

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej sytuacja w dniu 1 lipca 27 roku Komisji Europejskiej Społeczeństwo Informacyjne i Media Opracowanie wersji polskiej: Stowarzyszenie Miasta w Internecie

Bardziej szczegółowo

Spojrzenie operatora na budowę regionalnych sieci telekomunikacyjnych

Spojrzenie operatora na budowę regionalnych sieci telekomunikacyjnych Spojrzenie operatora na budowę regionalnych sieci telekomunikacyjnych Zbigniew Dziarnowski Dyrektor Działu Sprzedaży Usług EXATEL SA Członek Rady PIIT Warszawa, 9 grudnia 2009 r. Podstawowe wytyczne Strategia

Bardziej szczegółowo

Skuteczna budowa sieci METRO

Skuteczna budowa sieci METRO Skuteczna budowa sieci METRO Romuald Stupnicki DCG Tarnów, czerwiec 2006 Założenia dla sieci METRO Sieć oparta o standard Ethernet oraz protokół IP: szkielet sieci w technologii Gigabit Ethernet lub nowszej

Bardziej szczegółowo

BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych

BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych BIATEL BIT S.A. kompetencje i doświadczenie w budowie szerokopasmowych sieci teleinformatycznych Omówienie zrealizowanych projektów, z uwzględnieniem technologii, zakresu i zasięgu sieci. Bobrowa Dolina,

Bardziej szczegółowo

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Jerzy Paczocha - gł. specjalista Waldemar Szczęsny - adiunkt Debata o przyszłych regulacjach usługi VoIP Urząd Komunikacji Elektronicznej 26 listopad

Bardziej szczegółowo

Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER

Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER Telewizja kablowa w strukturze sieci FTTH firmy OPTOMER mgr inż. Tomasz Rogowski Dzięki niezrównanej jakości sygnału i rzeczywistej transmisji szerokopasmowej, struktura sieci FTTH jest idealna do dostarczania

Bardziej szczegółowo

Rodzaje sieci bezprzewodowych

Rodzaje sieci bezprzewodowych Rodzaje sieci bezprzewodowych Bezprzewodowe sieci rozległe (WWAN) Pozwala ustanawiad połączenia bezprzewodowe za pośrednictwem publicznych lub prywatnych sieci zdalnych. Połączenia są realizowane na dużych

Bardziej szczegółowo

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika microplc 1 1.WSTĘP 3 2.Łączność za pośrednictwem internetu 4 3.Łączność za pośrednictwem bezprzewodowej sieci WI-FI 5 4.Łączność za

Bardziej szczegółowo

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009

Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Sieci szerokopasmowe rola samorządów wynikająca z przepisów Megaustawy 2009 Michał Półtorak Dyrektor Delegatury UKE w Zielonej Górze e-mail: m.poltorak@uke.gov.pl 1. Wstęp Sieci szerokopasmowe stanowią

Bardziej szczegółowo

Nos dla tabakiery czy tabakiera dla nosa czyli komu i do czego służyć ma nowoczesna instalacja telekomunikacyjna?

Nos dla tabakiery czy tabakiera dla nosa czyli komu i do czego służyć ma nowoczesna instalacja telekomunikacyjna? Nos dla tabakiery czy tabakiera dla nosa czyli komu i do czego służyć ma nowoczesna instalacja telekomunikacyjna? Prosper Biernacki - Akademia Światłowodowa Sp. z o.o. Minął rok od nowelizacji Warunków

Bardziej szczegółowo

TTM Nemo nowe synchronizacje usług szerokopasmowych. Warszawa, 28.07.2011 r.

TTM Nemo nowe synchronizacje usług szerokopasmowych. Warszawa, 28.07.2011 r. TTM Nemo nowe synchronizacje usług szerokopasmowych 1 Warszawa, 28.07.2011 r. Stanowisko UKE w sprawie Procesu TTM (1/2) W dniu 14 lipca 2011 r. TP złożyła wniosek o zbadanie czy w związku z planowanym

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH SZYBKI INTERNET DLA FIRM * Rodzaje Usługi: Szybki Internet dla Firm 512k Szybki Internet dla Firm 1M Szybki Internet dla Firm 2M Szybki Internet dla Firm 4M Szybki Internet

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak zakłóceń od

Bardziej szczegółowo

MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH

MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH MODELE UDOSTĘPNIANIA SIECI WSPÓŁFINANSOWANYCH Z FUNDUSZY UNIJNYCH Rafał Sobiczewski Dyr. Do Spraw Dostępu Szerokopasmowego 2012-04-26 1 AGENDA 1. Czym różnią się inwestycja w sieci otwarte od tradycyjnych

Bardziej szczegółowo

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej dr Krzysztof Heller Krzysztof Heller i Andrzej Szczerba Sp. J. Warstwy sieci 23 listopada

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO WWW

Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO WWW Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO WWW 1. Ogólne warunki Promocji: 1.1. Promocja trwa od 09.11.2011 r. do 31.12.2012 r. Zastrzegamy prawo do skrócenia czasu obowiązywania Promocji. 1.2. Z Promocji

Bardziej szczegółowo

Analiza cen usług stacjonarnego dostępu do Internetu w Polsce

Analiza cen usług stacjonarnego dostępu do Internetu w Polsce Analiza cen usług stacjonarnego dostępu do Internetu w Polsce Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, maj 2015 r. Spis treści Spis treści... 1 1. Cel i zakres analizy... 2 2. Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

DLM. Warszawa, 12 czerwca 2012r

DLM. Warszawa, 12 czerwca 2012r DLM Warszawa, 12 czerwca 2012r spis treści część 1 kalendarium część 2 co to jest DLM część 3 co dalej? 2 3 część 1 DLM - kalendarium: wrzesień 2009 - spotkanie konsultacyjne dotyczące możliwości wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO Dosprzedaż

Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO Dosprzedaż Szczegółowe Warunki Promocji Internet z HBO GO Dosprzedaż 1. Ogólne warunki Promocji: 1.1. Promocja trwa od 03.11.2011 r. do 31.12.2012 r. Zastrzegamy prawo do skrócenia czasu obowiązywania Promocji. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Metody dostępu do Internetu

Metody dostępu do Internetu Ryszard Myhan Metody dostępu do Internetu Metody dostępu do Internetu można podzielić ze względu na wykorzystywane medium na następujące grupy: Techniki oparte na kablach miedzianych: xdsl PLC HFC Ethernet

Bardziej szczegółowo

NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji

NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji NGA Sieci Dostępowe Następnej Generacji mgr inż. Przemysław Góźdź Internet sukcesywnie, coraz szerzej, wkracza w nasze życie. Służy do pracy, nauki, komunikacji, zakupów, załatwienia spraw urzędowych,

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I Pierwsze kroki... 17

Spis treści. I Pierwsze kroki... 17 Spis treści Wstęp... 13 Zalety sieci... 14 Współdzielenie połączenia z Internetem... 14 Współdzielenie drukarek... 15 Dostęp do plików z dowolnego miejsca... 15 Gry i zabawy... 15 Dla kogo jest przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Agenda spotkania 10.00-10.10 - Rozpoczęcie i wprowadzenie do obrad Rady; 10.10 10.30 - Omówienie zmian w rozporządzeniu Ministra

Bardziej szczegółowo

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r.

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r. Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI Warszawa, 28 luty 2011 r. Segment Telekom 2 Segment Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy MNI tworzą: o Grupa Hyperion Głównym rodzajem świadczonych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA PREZES URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ. Magdalena Gaj

DECYZJA PREZES URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ. Magdalena Gaj PREZES URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ Warszawa, dnia 3 lipca 2015 r. Magdalena Gaj DHRT-WORK-6082-3/11(611) Orange Polska S.A. Al. Jerozolimskie 160 02-326 Warszawa Podmioty na prawach strony: Polska

Bardziej szczegółowo

GEPON Światłowód do domu

GEPON Światłowód do domu GEPON Światłowód do domu Rafał Kościelniak rafal.koscielniak@salumanus.com Agenda GEPON Światłowód do domu - Omówienie technologii - Zalety systemów GEPON - Prezentacja urządzeń - Przykładowe rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Problemy występujące na rynku Stacjonarnym Mobilnym (MNO, MVNO) Dostępu ( stacjonarnego i szerokopasmowego) Pojęcia ARPU, Chern

Wykład 2. Problemy występujące na rynku Stacjonarnym Mobilnym (MNO, MVNO) Dostępu ( stacjonarnego i szerokopasmowego) Pojęcia ARPU, Chern Wykład 2 Problemy występujące na rynku Stacjonarnym Mobilnym (MNO, MVNO) Dostępu ( stacjonarnego i szerokopasmowego) Pojęcia ARPU, Chern Gaj: z mapy znikają białe plamy i poprawia się infrastruktura światłowodowa

Bardziej szczegółowo

Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK. Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury

Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK. Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury Konferencja jubileuszowa z okazji XX-lecia UOKiK 29 marca 2010 roku Przeobrażenia rynku telekomunikacyjnego a rozwój infrastruktury Regulacje ex ante Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Bardziej szczegółowo