Moduł 6: Dr. Lutz Vossebein. Aspekty y specjalne normy EN EN 14065

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Moduł 6: Dr. Lutz Vossebein. Aspekty y specjalne normy EN 14065 EN 14065"

Transkrypt

1 Moduł 6: Zawartość: Przystosowanie normy - Zagrożenie mikrobiologiczne w pralniach względnie w zakładach przemysłu włókienniczego oraz środki kontrolne, określenie punktów kontrolnych, docelowych wartości granicznych, stosowane systemy nadzoru i środki korygujące. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 1

2 Zagrożenie mikrobiologiczne: przenoszenie zarazków U ludzi, względnie na ludziach stwierdzono występowanie dużej ilości zarazków. Humanopatogenne zarazki stwierdzono nie tylko wśród chorych ludzi. (Jako zarazki humanopatogenne określa się zarazki, które mogą wywoływać choroby u ludzi). Zasadniczo na tekstyliach oraz na powierzchniach/obiektach stykających się z ludźmi mogą występować również wszystkie rodzaje mikroorganizmów, które także stwierdzono w ludziach jak i na ludziach. Podczas przenoszenia zarazków od człowieka do człowieka względnie od obiektów do ludzi i znowu do obiektów szczególne znaczenie przypisuje się dłoniom. W wyniku braku higieny zarazki bardzo szybko rozprzestrzeniają się poprzez ręce i inne powierzchnie. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 2

3 ZAGROŻENIE MIKROBIOLOGICZNE: Choroby Jeszcze raz: Na szczęście duża liczba zarazków lub toksyn musi być pobrana przez ludzi, aby wywołać działanie chorobotwórcze!!! Niebezpieczeństwo: wystarczy niewielka ilość zarazków, aby wywołać, np. w produkcie żywnościowym u klientów, cykl rozmnażania Norma nie służy w pierwszym rzędzie do ochrony personelu lecz do ochrony klientów zakładów włókienniczych. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 3

4 ZAGROŻENIE MIKROBIOLOGICZNE MOŻLIWO LIWOŚCI SELEKCJI Gdy podczas badań higieny dokonuje się selekcji zarazków humanopatogennych, to zaleca się, na przykład, selekcję zarazków tlenowych (drożdze/grzyby: Candida, Aspergillus, bakterie: Brucella, Pseudomonas, Micrococcus, Corynebakterium, Bacillus ), fakultatywnie bakterii beztlenowych (Enterobacteriaceae: Escherichia, Klebsiella, Salmonella, Citrobacter, Shigella, Serratia, Listeria, Staphylococcus ) i tolerujących tlen bakterii beztlenowych (Enterococcus ). (zarazki humanopatogenne zostały podkreślone, niektóre z określonych typów mikroorganizmów oznaczone są patogenne) W przypadkach problemów należy się liczyć z następującymi zarazkami wewnątrz zakładu włókienniczego... Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 4

5 Rodzaje bakterii Badania w pralniach A: Pseudomonas aeruginosa B: Coliforme C: Candida albicans D: Escherichia coli A B C D E: Aspergillus niger F: Staphylococcus aureus G: Enterococcus faecium H: Salmonella spp. E F G H I: Listeria monocytogenes I J: Citrobacter spp. J Zdjęcia obramowane czerwonym kolorem (A bis F) przedstawiają bakterie i drożdże, które również podczas badań stwierdzono na powierzchniach suchej bielizny przygotowanej do ekspedycji. Zdjęcia z czarnymi ramkami (G bis J) przedstawiają bakterie, które stwierdzono wyłącznie na brudnej bieliźnie w zakładach świadczących usługi w sektorze tekstyliów (stan dostawy). Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 5

6 Większość bakterii i jest przenoszona za pośrednictwem rąk Keimbelastung von Ganzflächen-Handabdrücken Mycie rąk i dezynfekcja rąk należą zatem do najważniejszych środków higieny osobistej!!! Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 6

7 System RABC RABC = DIN = Risk Analysis and Biocontamination Control- System (System Analizy Ryzyka i Kontroli Skażenia Biologicznego) System RABC, Synonimy:, System kontroli skażenia biologicznego, System zarządzania higieną, System zarządzania jakością Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 7

8 Zalety systemu RABC: - rozpowszechniony i akceptowany system zarządzania jakością w Europie - prosta integracja z istniejącym systemami QM (np. ISO 9000). - zmienny w stosowaniu - RABC został rozwinięty według wypróbowanej koncepcji systemu HACCP Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 8

9 DIN RABC System RABC został opublikowany jako standard europejski W pierwszym rzędzie do ochrony konsumentów względnie użytkowników końcowych Nie zawiera on ŻADNYCH mikrobiologicznych wartości granicznych Informacje na temat zamówienia tego standardu pod: - oder Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 9

10 Żadne wartości graniczne w??? Na podstawie systemu RABC pralnia względnie zakład włókienniczy może zapewnić porównywalną jakość mikrobiologiczną tekstyliów poddawanych obróbce. = Bardzo wysoka zdolność dopasowywania się do potrzeb klientów Zatem możliwa do zastosowania we wszystkich warunkach higienicznych Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 10

11 Znaczenie systemu RABC Analiza zagrożenia + ocena ryzyka??????? Zagrożenie: Nieszczęście, które może wystąpić Ryzyko: Prawdopodobieństwo, że wystąpi zagrożenie Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 11

12 RABC odpowiada za Dobrą praktykę wytwarzania (Good Manufacturing Practice) + System Zarządzania Jakością + Analizę Ryzyka Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 12

13 Dobra praktyka wytwarzania (GMP) Założenie wprowadzenia systemu RABC w zakładzie włókienniczym jest przykładem dobrej praktyki wytwarzania. Co może oznaczać dobra praktyka wytwarzania? Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 13

14 Dobra praktyka wytwarzania (GMP) Dobra praktyka wytwarzania oznacza odpowiednią pielęgnację bielizny, zgodną ze stanem techniki*. Odpowiednia pielęgnacja bielizny ma na celu doprowadzenie tekstyliów do sensownie czystego stanu. Tekstylia po obróbce powinny wyglądać czysto i być pozbawione niepożądanego zapachu. *Pod pojęciem stanu techniki należy rozumieć technikę, uwzględniając stosunek kosztów/zysków, która umożliwia uwzględnienie występujących aspektów ekonomicznych i technicznych. Dla przykładu, plan higieny może stanowić część składową dobrej praktyki wytwarzania! Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 14

15 Przykład ogólnego planu higieny Co Kiedy Jak Czym Z Kto Czego Powierzch nie robocze Po końcu zmiany Natryskiwać, przecierać codziennie świeżą ścierką, nie wycierać na sucho Produkt XY z butelki ze spryskiwawaczem Współpracownik Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 15

16 Wprowadzenie systemu RABC Jądro normy polega na 7 zasadach, według których może być zbudowany odpowiedni system 7 Zasad Systemu u RABC Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 16

17 Wprowadzenie systemu RABC Wyszczególnienie zagrożenia mikrobiologicznego i środków kontrolnych Zasada 1 (Zadanie zespołu RABC) Oprócz tego: Analiza ryzyka względnie klasyfikacja: małe, średnie, wysokie lub bardzo wysokie ryzyko Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 17

18 Przykład do Zasady 1. Zagrożenie: wyroby poddane już obróbce mogą zostać zakażone mikroorganizmami poprzez ręce personelu. Środki kontrolne: Podczas monitorowania higieny należy wykonać za pomocą płytek kontaktowych odciski rąk personelu, powierzchni znajdujących się blisko bielizny, jak również mokrej i suchej bielizny oraz dokonać kontroli obciążenia zarazkami. Środki kontrolne pomocne w przypadku zakłóceń: Regularne przeprowadzanie higienicznej dezynfekcji rąk i powierzchni, według zasad planu higieny. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 18

19 Wprowadzenie systemu RABC Ustalenie punktów kontrolnych (CP) Zasada 2 W grę wchodzą tylko etapy procesu zmniejszające ilość zarazków np. WSM, WSTR, urządzenia suszące, punkty, w których jest wykonywana dezynfekcja. Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 19

20 Przykład do Zasady 2. Pralnico-wirówki są jednym z ustalonych punktów kontrolnych. Każdemu punktowi kontrolnemu muszą zostać zapewnione silniejsze środki nadzoru. Należy zagwarantować, aby zmniejszenie planowanej ilości zarazków funkcjonowało prawidłowo, a w przypadku zakłócenia należy je natychmiast monitorować. Godnym zalecenia są możliwości oceny wizualnej względnie sygnałem akustycznym, jak również regularny nadzór, względnie kalibracja wielkości pomiarowych (np., czujnik temperatury PT 100). Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 20

21 Wprowadzenie systemu RABC Docelowe wartości graniczne i tolerancje dla każdego punktu kontrolnego Zasada 3 (ogólnie biorąc należy się przestrzegać, na podstawie najbardziej aktualnego stanu, względnie zaleceń, np.. RKI, technologii procesu prania według dostawców środków piorących lub norm) Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 21

22 Przykład do Zasady 3. Dla każdego określonego punktu kontrolnego muszą zostać określone wartości graniczne względnie ustalony zakres tolerancji: Jeżeli konieczne, należy przestrzegać zaleceń krajowych (np. w Niemczech wartości graniczne są zalecane przez Instytut Roberta Kocha RKI) na najmniejszą liczbę zarazków na suchej bieliźnie). Przez regularne badania należy sprawdzić utrzymywanie wartości granicznych. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 22

23 Wprowadzenie systemu RABC Ustalenie systemu nadzoru dla każdego punktu kontrolnego Zasada 4 (np. sygnał alarmowy w przypadku nie osiągnięcia pożądanej temperatury) Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 23

24 Przykład do Zasady 4. Większość stosowanych przepisów nadzoru dla CP powinna być udoskonalana w sposób ciągły. Zaleca się sprawdzanie bezpośrednie, gdy brak jest czasu do wykonania długich badań analitycznych. Zalecana jest ocena wizualna; również pomiary fizyczne lub chemiczne powinny mieć pierwszeństwo przed analizą mikrobiologiczną. Ich szybka realizacja i otrzymane wyniki powinny wskazywać, czy zostały spełnione warunki dla kontroli parametrów mikrobiologicznych tekstyliów. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 24

25 Wprowadzenie systemu RABC Ustalenie środków korygujących ( Usuwanie problemu") Zasada 5 (np. poinformuj technika serwisowego i/lub technika zakładowego, zmień program, rozstrzygnij co uczynić w przypadku wadliwej obróbki procesowej, wszystko dokumentuj) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 25

26 Przykład do Zasady 5. Możliwie najszybciej osiągnąć znowu kontrolę nad wadliwym procesem obróbki. Należy ustalić, co zrobić z tekstyliami, które zostały poddane wadliwej obróbce. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 26

27 Wprowadzenie systemu RABC Ustalenie procesu kontroli systemu RABC Zasada 6 Co najmniej 1 x na rok: rewalidacja! (odciski z płytek kontaktowych, badania wody i wprowadzenie bio-monitorów). "Monitorowanie" (badania za pomocą płytek kontaktowych) w krótszych interwałach (zwykle: 3 x na rok) Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 27

28 Przykład do Zasady 6. Badanie wody: Całkowita liczba bakterii (DIN K5 ), E. coli i podobne do koli (DIN K6 ) Bio-indykatory: Zarazki testowe: Staphylococcus aureus i Enterococcus faecium (według RKI) Odciski z płytek kontaktowych: Całkowita liczba bakterii, wolnych od zarazków humanopatogennych, z rozróżnieniem zarazków związanych z żywnością (Salmonella spp., Staphylococcus aureus und Listeria monocytogenes) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 28

29 Wprowadzenie systemu RABC Ustalenie systemu dokumentacji Zasada 7 - Dokumentacja jest zależna od wielkości i rodzaju pralni, przykłady są przytoczone w załączniku do normy Przykład Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 29

30 Przykład do Zasady 7. System dokumentacji powinien co najmniej zawierać księgę wytycznych RABC, rejestr operacji procesowych i protokółów ze spotkań dotyczących oceny systemu. Całkowita zawartość systemu dokumentacji musi być zawarta w książce wytycznych RABC. Zespół RABC musi być odpowiedzialny za dokumentację każdego etapu procesu obróbki w pralni. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 30

31 Załączniki informacyjne normn ormy: Przykłady opracowania dobrych założeń do kontroli skażenia biologicznego (plan higieny) Przykłady zagrożenia mikrobiologicznego Przykłady środków kontrolnych Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 31

32 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Obowiązki kierownictwa - Zgoda na wprowadzenie systemu RAB -Obowiązek doskonalenia systemu RABC - Gotowość do wprowadzania koniecznych środków Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 32

33 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Tworzenie Zespołu RABC - specjalna znajomość procesów przerobu i produktu końcowego (gdy takiej wiedzy brak, to należy zatrudnić fachowców z zewnątrz), -skład multidyscyplinarny (np. kierownik produkcji, kierownik zakładu, kierownik oddziału, osoba odpowiedzialna za higienę, kierownik warsztatu, mikrobiolog), - odpowiedzialność: sterowanie i kierowanie w celu wprowadzenia systemu RABC. Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 33

34 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Przygotować dostęp do urządzeń i stanowisk roboczych - kierownictwo musi przygotować urządzenia do kontroli skażenia biologicznego (np. środki do czyszczenia i dezynfekcji i jeżeli konieczne, zewnętrzne służby higieniczno-czyszczące) - zespół RABC musi sterować i kierować zasobami ludzkimi, brać pod uwagę fizyczne i ludzkie czynniki środowiska pracy, w celu kontroli skażenia biologicznego (np. kontakt i porozumienie z produkcją) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 34

35 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Określenie celu zastosowania tekstyliów - zespół RABC musi określić cel zastosowania tekstyliów, biorąc pod uwagę wymagania zleceniodawcy, i w zależności od zamierzonego celu użytkowania je oznakować ( fartuch RABC", środek spożywczy, rzeźnik / rozbieracz, 50 KBE / 1 dm 2 ) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 35

36 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Sporządzenie diagramu przepływu bielizny w pralni - zespół RABC musi sporządzić diagram przepływu bielizny w pralni, poczynając od dostawy i magazynu zabrudzonych wyrobów aż do wysyłki wyrobów gotowych (włączając w to park samochodowy). Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 36

37 Wprowadzenie systemu RABC Przygotowane środki Ustalenie specyfikacji procesu -Zespół RABC musi określić specyfikację procesu, w zależności od zastosowania i zabrudzenia bielizny (co będzie, kiedy, gdzie i jak wykonane np. pranie dezynfekujące w pralnicowirówce - WSM..., 70 C, kwas nadoctowy itp., program dla silnie zabrudzonej bielizny... itp.) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 37

38 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Urządzanie dalszego kształcenia i szkolenia Kierownictwo musi: - określić zapotrzebowanie na szkolenie personelu, który jest zaangażowany w kontrolę skażenia (zwykle pracownik odpowiedzialny za higienę szkoli personel w zakresie środków higieny) - ocenić skuteczność szkolenia - upewnić się, że pracownicy są świadomi znaczenia i wagi ich działalności w celu osiągnięcia celów jakości - dokumentować wykształcenie, doświadczenie, szkolenie i kwalifikacje Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 38

39 Wprowadzenie systemu RABC Środki przygotowawcze Określenie szczegółowych zadań (Jakość mikrobiologiczna zależy od właściwych produktów, które są stosowane w procesie prania. W dokumentach szczegółowych instrukcji należy zwrócić uwagę na właściwości tych produktów) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 39

40 Oprócz tego dalej przydatne i wykonalne -Wydruk dozowania i jeżeli możliwe protokółów temperatury -zainstalować dozownik higieniczny do dezynfekcji rąk przy umywalce w toalecie, jak również zainstalować umywalkę i dozownik higieniczny na wejściu i wyjściu z obszarów produkcji -Ewentualne zaświadczenie z firmy serwisowej o wykonanych dezynfekcjach w zakładzie Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 40

41 Środki dezynfekcyjne WAŻNE! Powinny być stosowane tylko sprawdzone środki dezynfekcyjne, które są na liście DGHM (Deutsche Gesellschaft für Hygiene und Mikrobiologie) lub zalecane przez RKI (Robert-Koch-Institut) (Zakres działania A und B!!!) Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 41

42 Zwalczanie szkodników Należy zwalczać szkodniki, ponieważ szkodniki: Pożerają prawie wszystko Zanieczyszczają produkty Wywołują choroby Bardzo szybko się rozmnażają Są obrzydliwe Muszą być zwalczane po wprowadzeniu systemu RABC Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 42

43 Koniec Modułów Jeżeli uważasz, że się już nauczyłeś i zrozumiałeś moduły, to możesz się zapisać na egzamin Leonardo da Vinci D/03/B/F/PP modul 6, Aspekty specjalne normy 43

Leonardo Training Module Hygiene Management - RABC RABC:

Leonardo Training Module Hygiene Management - RABC RABC: RABC w pralniach Leonardo Training Module R isc A nalysis B iocontamination RABC: Analiza ryzyka i kontrola skażeń biologicznych C ontrol: Nowa norma dotycząca zarządzania higieną w pralniach PN-EN 14065

Bardziej szczegółowo

Moduł 1: HigienaH. Higiena. Leonardo da Vinci Forschungsprojekt D/03/B/F/PP-146 082 Moduł 1, Higiena

Moduł 1: HigienaH. Higiena. Leonardo da Vinci Forschungsprojekt D/03/B/F/PP-146 082 Moduł 1, Higiena Moduł 1: H Zawartość: Podstawy higieny oraz wiedza specjalna związana z higieną w zakresie pralnictwa względnie zakładów włókienniczych świadczących usługi związane z obróbką tekstyliów w celu zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog. robiologiaia

Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog. robiologiaia Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog robiologiaia Zawartość: Podstawowe terminy mikrobiologii jak również specjalna wiedza mikrobiologiczna dla sektora pralnictwa względnie dla zakładów świadczących usługi

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Ewa Röhm-Rodowald, Bożenna Jakimiak Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Zakład Zwalczania Skażeń Biologicznych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna.

Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna. Licheń 28-30 października 2015 roku Elementy zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności w produkcji serów mikrobiologia prognostyczna. IV Forum Technologii Serowarskich dr inż. Jarosław Kowalik Katedra

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

Niezawierający aldehydu, środek do mycia i dezynfekcji instrumentów

Niezawierający aldehydu, środek do mycia i dezynfekcji instrumentów Niezawierający aldehydu, środek do mycia i dezynfekcji instrumentów Testowany zgodnie z najnowszymi wytycznymi i ekspertyzami; Chroni przed korozją, odznacza się wysoką kompatybilnością materiałową; Nadaje

Bardziej szczegółowo

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności 1 Do systemów tych należą: - Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice - GHP) - Dobra Praktyka Produkcyjna

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 1 lipca 2015 r. Nazwa i adres LUBELSKA SPÓŁDZIELNIA

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

3. Szczepy wzorcowe TCS

3. Szczepy wzorcowe TCS Nr kat. Nazwa 3. Szczepy wzorcowe TCS Selectrol to liofilizowane na krążkach, mikrobiologiczne szczepy wzorcowe pierwszej generacji. Zgodnie z umową licencyjną z Health Protection Agency Culture Collection

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1264 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 30 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres AB 1264

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 770

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 770 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 770 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 25 lutego 2014 r. Nazwa i adres AB xxx BIOLABOR

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1415 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 22 stycznia 2015r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

G L A E B K I A N R E S T K I

G L A E B K I A N R E S T K I Propozycja Asortymentowa GABINET LEKARSKI G L A E B K I A N R E S T K I Niniejsza propozycja współpracy nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu Kodeksu Cywilnego art. 66 ust. 1. KIEHL & ŻEGARSKI - czyste

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Małgorzata Czerniawska Ankiersztejn 18 20 września 2012 r. Zakażenia szpitalne są jedną z przyczyn

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ANALIZY RYZYKA I KONTROLI SKAŻENIA BIOLOGICZNEGO RABC W PRALNI A INNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA W PRZEMYŚLE ROLNO SPOŻYWCZYM

SYSTEM ANALIZY RYZYKA I KONTROLI SKAŻENIA BIOLOGICZNEGO RABC W PRALNI A INNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA W PRZEMYŚLE ROLNO SPOŻYWCZYM SYSTEM ANALIZY RYZYKA I KONTROLI SKAŻENIA BIOLOGICZNEGO RABC W PRALNI A INNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA W PRZEMYŚLE ROLNO SPOŻYWCZYM Monika STOMA, Wiesław PIEKARSKI Streszczenie: W pracy zaprezentowano zasady

Bardziej szczegółowo

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Kierownik Pracowni w Kaliszu Dział badań Dział badań mikrobiologicznych lek. wet. Danuta

Bardziej szczegółowo

Systemy Zapewnienia Jakości (HACCP i ISO 22000)

Systemy Zapewnienia Jakości (HACCP i ISO 22000) Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów.

Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów. Wykresy do badań nad oddziaůywaniem nanoczŕsteczek srebra (@Ag) na zahamowanie wzrostu: bakterii Gram-ujemnych, Gram-dodatnich, droýdýy i grzybów. 3 3 3 3 3 3ppm 25 2ppm 2 5 5 8min. 3min.,3333 2,3333 2ppm

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Polska-Poznań: Usługi prania i czyszczenia na sucho 2014/S 065-110933

Polska-Poznań: Usługi prania i czyszczenia na sucho 2014/S 065-110933 1/7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:110933-2014:text:pl:html Polska-Poznań: Usługi prania i czyszczenia na sucho 2014/S 065-110933 Szpital Kliniczny im. Heliodora

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wody w procesie prania

Zastosowanie wody w procesie prania Projekt Leonardo da Vinci Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 2 Zastosowanie wody w procesie prania Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 2 Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ZAPEWNIENIA WŁAŚCIWEGO STANU HIGIENY POPRZEZ PROWADZENIE

PROCEDURA ZAPEWNIENIA WŁAŚCIWEGO STANU HIGIENY POPRZEZ PROWADZENIE STRONA/STRON: 1/8 Spis treści: 1. Przedmiot procedury 2. Zakres stosowania procedury 3. Definicje 4. Odpowiedzialność 5. Opis postępowania 5.1 Sposób przeprowadzania zabiegów mycia i dezynfekcji 5.2 Zasady

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE H.A.C.C.P.

ZAGADNIENIE H.A.C.C.P. HIGIENA KUCHENNA ZAGADNIENIE H.A.C.C.P. Co to jest H.A.C.C.P.? H.A.C.C.P. (Hazard Analysis Critical Control Point) jest systemowym postępowaniem mającym na celu identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 3 luty 2014 r. Nazwa i adres AB 576 POWIATOWA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1319 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 28 stycznia 2015 r. AB 1319 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Szpital Powiatowy w Wyrzysku Sp. z o.o. ul. 22 Stycznia 41, 89-300 Wyrzysk

Szpital Powiatowy w Wyrzysku Sp. z o.o. ul. 22 Stycznia 41, 89-300 Wyrzysk SP/ZP/04/2012 Odpowiedzi na pytania Wykonawców zadane w trakcie postępowania. Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dostawę środków dezynfekcyjnych dla Szpitala Powiatowego w Wyrzysku

Bardziej szczegółowo

Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa

Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa 1 Fakty KaŜdy pacjent to potencjalny nosiciel czynnika zakaźnego. KaŜdy kontakt z jego krwią, wydalinami i wydzielinami

Bardziej szczegółowo

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wieruszowie mgr inż. Karolina Krawczyk - Borowiec Iwona Promna - stażystka

Bardziej szczegółowo

Chcielibyśmy zainteresować Państwa kompleksowymi usługami pralniczymi świadczonymi przez ECOREST Spółka z o.o.

Chcielibyśmy zainteresować Państwa kompleksowymi usługami pralniczymi świadczonymi przez ECOREST Spółka z o.o. FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA ROZWOJU REGIONU ŁÓDZKIEGO Firma ECOREST Sp. z o.o. Projekt Inwestycyjny pt. Wdrożenie innowacyjnej technologii prania i prasowania w technologii aseptycznej w firmie ECOREST. Szanowni

Bardziej szczegółowo

Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym.

Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym. Załącznik nr 6 Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym. Zasady dezynfekcji Wszelkie czynności dezynfekcyjne muszą być realizowane

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA MERYTORYCZNE I ZALECENIA O CHARAKTERZE NORMATYWNYM W PRAKTYCZNEJ STERYLIZACJI. 5.2011 r. dr n. med. Barbara Waszak

WSKAZANIA MERYTORYCZNE I ZALECENIA O CHARAKTERZE NORMATYWNYM W PRAKTYCZNEJ STERYLIZACJI. 5.2011 r. dr n. med. Barbara Waszak WSKAZANIA MERYTORYCZNE I ZALECENIA O CHARAKTERZE NORMATYWNYM W PRAKTYCZNEJ STERYLIZACJI 5.2011 r. dr n. med. Barbara Waszak Wybrane krajowe regulacje prawne Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2 lutego

Bardziej szczegółowo

Humancare. Sufity all inclusive: Sufity higieniczne OWA. OWAlifetime collection

Humancare. Sufity all inclusive: Sufity higieniczne OWA. OWAlifetime collection Humancare Sufity all inclusive: Sufity higieniczne OWA OWAlifetime collection Humancare Norma NF S 90-351 Francuska norma NF S 90-351 Uznana na arenie międzynarodowej norma NF S 90-351 wraz z najnowszymi

Bardziej szczegółowo

Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001

Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001 Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001 Imię i nazwisko:.. 1. Podczas AUDYTU WEWNETRZNEGO, działu albo procesu w organizacji,

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Zakład Towaroznawstwa mgr inż. Sławomir Stec Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Badania realizowane w ramach Programu:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne

Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej. Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Samoodkażające się powierzchnie ceramiki sanitarnej Biologicznie aktywne materiały polimerowe i ceramiczne Nowe standardy bezpieczeństwa, komfortu i higieny życia Innowacyjna technologia aplikacji nanosrebra,

Bardziej szczegółowo

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA Katarzyna Zielińska-Jankiewicz Anna Kozajda Irena Szadkowska-Stańczyk NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA GRUPY

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne VI Konferencja nt. systemów zarządzania w energetyce Nowe Czarnowo Świnoujście, 21-23 X 2008 Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne Grzegorz Ścibisz Łańcuch dostaw DOSTAWCA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1136 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7, Data wydania: 9 grudnia 2014 r. Nazwa i adres AQM LAB POLSKA

Bardziej szczegółowo

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 09.07.2015 r.

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 09.07.2015 r. Strona z Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 0.0.0 r. Laboratorium badawcze akredytowane przez PCA, Nr AB. Laboratorium

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej 20 11 - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_F1 Dobra praktyka higieniczna i dobra praktyka produkcyjna (GHP i GMP) kod: QA_F2 System HACCP zasady, wdrażanie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 459 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10 Data wydania: 31 października 2013 r. Nazwa i adres LUBELSKA

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji 1 Wymagania ogólne Wytwórca powinien ustanowić, dokumentować i utrzymywać system ZKP, aby zapewnić, że wyroby wprowadzone na rynek są zgodne z określoną i przedstawioną charakterystyką. System ZKP powinien

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r.

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r. Prezentacja firmy NUCO Wołomin, Firma podstawowe informacje Firma istnieje na rynku producentów kosmetyków od ponad dwudziestu lat i jest firmą rodzinną Do końca lutego 2014 roku firma znana była pod nazwą

Bardziej szczegółowo

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 14.03.2016 r.

Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia 14.03.2016 r. Strona z Wykaz metod badawczych realizowanych w Laboratorium Usług Badawczych Lubelskiej Spółdzielni Usług Mleczarskich w Lublinie z dnia.0.0 r. Laboratorium badawcze akredytowane przez PCA, Nr AB 5. Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 576 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 5 marca 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 28.10.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 281/7 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 1086/2011 z dnia 27 października 2011 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH 343404 Zespól Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich 95-015 Bratoszewice, Pl. Staszica 14 tel.42/719-89-83 fax 42/719-66-77

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań, aby zawarte

Bardziej szczegółowo

1. Cel 2. Metody kontroli 2.1 Instrukcje 2.2 Instrukcje produkcyjne 2.3 Specyfikacje testów produktu 3. Procedura przeglądu jakości

1. Cel 2. Metody kontroli 2.1 Instrukcje 2.2 Instrukcje produkcyjne 2.3 Specyfikacje testów produktu 3. Procedura przeglądu jakości Dobre Praktyki Produkcyjne dla produkcji farb do opakowań przeznaczonych do stosowania na zewnętrznej stronie opakowań środków spożywczych, oraz artykułów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Październik

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Dr n. med. Lidia Sierpińska Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Na jakość świadczeń medycznych składa się: zapewnienie wysokiego

Bardziej szczegółowo

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008 Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora Piotr Pasławski 2008 Odniesienie do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Pkt. 4.4 normy Przegląd zapytań, ofert i umów - procedura przeglądu zleceń

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 10 marca 2015 r. Nazwa i adres AB 1554 ARSO

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

AB 434. Kierownictwo ZHW Oddział w Piotrkowie Trybunalskim lek. wet. Jadwiga Stępnicka kierownik. Kierownik ds. Jakości z-ca kierownika ZHW

AB 434. Kierownictwo ZHW Oddział w Piotrkowie Trybunalskim lek. wet. Jadwiga Stępnicka kierownik. Kierownik ds. Jakości z-ca kierownika ZHW Zakład Higieny Weterynaryjnej Łodzi Oddział w Piotrkowie Trybunalskim 97-300 Piotrków Trybunalski ul. Rzemieślnicza 6 tel: 044 646-46-76 zhwpiotrkowtryb@om.pl AB 434 Kierownictwo ZHW Oddział w Piotrkowie

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków

Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków Sustainability in commercial laundering processes Module 1 Usage of water Chapter 4 Źródła zanieczyszczeń wody w pralniach przemysłowych oraz możliwości poprawy jakości zrzucanych ścieków 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski Sterowanie procesem i jego zdolność Zbigniew Wiśniewski Wybór cech do kart kontrolnych Zaleca się aby w pierwszej kolejności były brane pod uwagę cechy dotyczące funkcjonowania wyrobu lub świadczenia usługi

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna dotycząca zwalczania salmonelli tłoczenie wersja 1.0

Lista kontrolna dotycząca zwalczania salmonelli tłoczenie wersja 1.0 Łączny wynik w % (max 100 %) 0 Liczba mniejszych uchybień = Y 0 Liczba większych uchybień = O 0 Liczba krytycznych uchybień = R 0 Liczba przypadków zgodności z przepisami = G 0 Pytania doprowadzić do powstania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut Przed rozpoczęciem czyszczenia usunąć produkty spożywcze Temperatura urządzenia powinna wynosić ok. 50ºC Rozprowadzić równomiernie środek czyszczący MERIDA GRILL (250 ml/250 ml wody) Pozostawić środek

Bardziej szczegółowo

Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna

Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna Spis treści 1 Informacje ogólne...2 1.1 Przedmiot specyfikacji technicznej...2 1.2 Zakres stosowania ST...2 1.3 Zakres robót objętych ST...2 1.4 Informacje

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 24 października 2014 r. Nazwa i adres AB

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności. European Commission Enterprise and Industry

HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności. European Commission Enterprise and Industry HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności European Commission Enterprise and Industry Bezpieczeństwo żywności Title of the presentation Date 2 (ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym

Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym Funded by the European Union s Seventh Framework Programme Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym Anna Zadernowska Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Olsztyn Wydział Nauki o Żywności

Bardziej szczegółowo

G K A O B S I M N E E T T Y C Z N Y

G K A O B S I M N E E T T Y C Z N Y Propozycja Asortymentowa GABINET KOSMETYCZNY G K A O B S I M N E E T T Y C Z N Y Niniejsza propozycja współpracy nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu Kodeksu Cywilnego art. 66 ust. 1. KIEHL & ŻEGARSKI

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA PRZENOSZENIA, PRZECHOWYWANIA I KONSERWACJI

INSTRUKCJA PRZENOSZENIA, PRZECHOWYWANIA I KONSERWACJI INSTRUKCJA PRZENOSZENIA, PRZECHOWYWANIA I KONSERWACJI 1. WPROWADZENIE... 2 Informacja ogólna...2 OSTRZEŻENIE...2 2. PRZENOSZENIE (ORAZ ROZPAKOWYWANIE)... 3 3. PRZECHOWYWANIE... 5 4. INSTRUKCJE DOTYCZĄCE

Bardziej szczegółowo

HIGIENA RĄK. Spirigel complete Nowa generacja alkoholowego żelu do dezynfekcji rąk

HIGIENA RĄK. Spirigel complete Nowa generacja alkoholowego żelu do dezynfekcji rąk HIGIENA RĄK Spirigel complete Nowa generacja alkoholowego żelu do dezynfekcji rąk Całkowita pewność Nowa generacja alkoholowego żelu do dezynfekcji rąk Spirigel complete to preparat o pełnym spektrum wirusobójczym,

Bardziej szczegółowo

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r.

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek

Bardziej szczegółowo

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. Piotr Lewandowski Terminy i definicje Przyrząd pomiarowy urządzenie służące do wykonywania pomiarów, użyte indywidualnie

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W ŚRODOWISKU PRACY LEGISLACJA CHOROBY ZAWODOWE

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła

KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła KATALOG PRODUKTÓW Nadzienia Marmolady Powidła 2015/2016 Nadzienia wysoki procentowy udział owoców, naturalny owocowy smak, duże kawałki owoców, powstają z owoców nie konserwowanych chemicznie, doskonale

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo