WDRAŻANIE PRODUKTÓW REGIONALNYCH I TRADYCYJNYCH DO PRODUKCJI I SPRZEDAŻY NA RYNKU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WDRAŻANIE PRODUKTÓW REGIONALNYCH I TRADYCYJNYCH DO PRODUKCJI I SPRZEDAŻY NA RYNKU"

Transkrypt

1

2

3 Wyższa Szkoła Agrobiznesu w Łomży WDRAŻANIE PRODUKTÓW REGIONALNYCH I TRADYCYJNYCH DO PRODUKCJI I SPRZEDAŻY NA RYNKU Łomża, styczeń 2008 Projekt Centrum Zielonych Technologii realizowany przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL

4

5 Przedmowa Podręcznik Wdrażanie produktów regionalnych i tradycyjnych do produkcji i sprzedaży na rynku jest przeznaczony dla właścicieli i pracowników MŚP, rolników oraz osób chcących rozpocząć działalność gospodarczą związaną z wdrażaniem produktów regionalnych i tradycyjnych do produkcji i sprzedaży na rynku Zbiór zawiera 5 zagadnień tematycznych w ramach których można bez trudu realizować program szkoleniowy. Celem szkolenia jest przekazanie kursantom podstawowej wiedzy w obszarze wdrażania produktów regionalnych i tradycyjnych do produkcji i sprzedaży. Osoby do których adresowany jest program szkolenia oraz instruktorzy znajdą w tym podręczniku pakiet edukacyjny modułu szkoleniowego opracowanego przez Wyższą Szkołę Agrobiznesu w Łomży w ramach projektu Centrum Zielonych Technologii, realizowanego przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Każda z zawartych w podręczniku sesji szkoleniowych powinna składać się z krótkiego wprowadzenia teoretycznego oraz zadań i ćwiczeń zarówno indywidualnych jaki grupowych. Program został opracowany w taki sposób by kolejne bloki tematyczne dostarczały uczestnikom nowych wiadomości i umiejętności zawodowych, korzyści płynące ze szkolenia można więc obserwować na bieżąco. Układ materiałów Każda z przedstawionych w zbiorze propozycji sesji szkoleniowych zawiera wskazówki przeznaczone dla instruktorów co do formy prowadzenia zajęć oraz celów szkolenia, materiały dla ucznia z których prowadzący może przygotować swoją prezentację oraz zestaw ćwiczeń ściśle powiązanych z tematyką zawartą w materiałach. Aby osiągnąć konkretne rezultaty ; podnieść poziom 5

6 wiedzy i umiejętności kursantów należy dodatkowo odnieść się do modułu szkoleniowego o tej samej tematyce dostępnego na stronie internetowej projektu Centrum Zielonych Technologii. Dzięki budowie modułowej szkolenie może być rozłożone dowolnie w czasie. Korzyści ze szkolenia Przystępując do Unii Europejskiej Polska zyskała możliwość promocji i ochrony swoich tradycyjnych produktów spożywczych w ramach istniejących we Wspólnocie systemów wsparcia. Efektywne wykorzystanie tych możliwości wiąże się z posiadaniem niezbędnej wiedzy na temat przysługujących praw i obowiązków jakie nakłada się na producentów artykułów spożywczych określanych mianem tradycyjnych bądź regionalnych. Ograniczenia związane z niedostatecznym przygotowaniem mogą spowodować znaczne utrudnienia w promocji produkcji i dystrybucji tych wartościowych produktów. Istnieje konieczność podjęcia niezbędnych działań w zakresie kształcenia kadr, od których będzie zależała sprawność we wdrażaniu produktów tradycyjnych na rynku zarówno w kierunku podnoszenia wiedzy z zakresu prawno-administracyjnego jak również produkcyjnego. Od 1 maja 2004 r. zakłady produkujące art.spożywcze mają obowiązek wdrożenia zasad systemu HACCP. Dobrze opracowane i wprowadzone systemy GMP, GHP, HACCP zwiększają pewność, że dołożono wszelkich starań, aby oferowane produkty spełniały oczekiwania klientów i były dla nich bezpieczne. Przedmiotem przedstawionego programu szkoelnia jest poszerzenie wiedzy uczestników w tematach tj. Certyfikacja produktów lokalnych, systemy ich ochrony i promocji Zagadnienia dotyczące systemów jakości Szacowanie rynku dla produktów tradycyjnych Budowanie planu inwestycyjnego przedsiębiorstwa Zagadnienia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej 6

7 Certyfikacja produktów lokalnych, systemy ochrony i promocji żywności w systemie krajowym i europejskim Autor: Spis Marcin treści Muszyc Cel szkolenia Oferowany program szkolenia ma za zadanie przygotować osoby zainteresowane tematyką produktów tradycyjnych do wykorzystania dostępnych narzędzi na promocję własnych wyrobów. Uczestnik szkolenia w ramach prowadzonej ze swoim udziałem działalności polegającej na przetwarzaniu żywności powinien zdobyć wiedzę o podstawowych możliwościach wyróżnienia własnych produktów na rynku, jako wyrobów tradycyjnych. Szkolenie realizowane według oferowanego programu przeznaczone jest dla uczestników mających głównie umiejętności praktyczne, słabo orientujących się w zagadnieniach prawnych i organizacyjnych. W związku z powyższym należy położyć szczególny nacisk na przystępne przekazanie informacji oraz utrwalenie w ich świadomości podstawowych informacji z podkreśleniem miejsc, w których należy szukać dodatkowych informacji (instytucji odpowiedzialnych za realizację i wdrażanie poszczególnych działań). Zajęcia prowadzone są głównie aktywizującymi metodami nauczania: metodą pogadanki heurystycznej ilustrowanej dużą ilością konkretnych przypadków. Uczestnik szkolenia po zakończeniu jednostki modułowej będzie potrafił: identyfikować przepisy prawne w zakresie rejestracji produktu w systemie krajowym i europej- skim, sporządzić wniosek o rejestrowanie produktu w systemie krajowym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. rozumieć zasady rejestrowania produktu w systemie europejskim 7

8 Wytwarzanie, ochrona i promocja żywności wysokiej jakości odgrywają w państwach Unii Europejskiej coraz bardziej znaczącą rolę. Jednym z podstawowych sposobów realizacji polityki jakości we Wspólnocie (ang. - Quality Policy) jest wyróżnianie znakami potwierdzającymi wysoką jakość wyrobów rolno-spożywczych pochodzących z konkretnych regionów, jak też charakteryzujących się tradycyjną metodą produkcji. System ochrony i promocji wyrobów regionalnych i tradycyjnych jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zrównoważony rozwój obszarów wiejskich i realizację założeń II filaru Wspólnej Polityki Rolnej. Przyczynia się on do zróżnicowania zatrudnienia na obszarach wiejskich tworząc na wsi pozarolnicze źródła utrzymania oraz zwiększa dochody producentów rolnych. Ma to ogromne znaczenie, w szczególności dla obszarów odległych lub obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) gdyż zapobiega wyludnianiu się tych terenów. Za sprawą systemu ochrony i promocji produktów regionalnych i tradycyjnych chroni się także dziedzictwo kulturowe wsi, co w dużym stopniu przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności terenów wiejskich i rozwoju agroturystyki i turystyki wiejskiej. Realizowana w Unii Europejskiej polityka jakości daje także pewność konsumentom, że kupują oni żywność bardzo wysokiej jakości, która jednocześnie charakteryzuje się wyjątkową, tradycyjną metodą produkcji. Ze względu na dużą różnorodność produktów wprowadzanych na rynek konsumenci oczekują ponadto jasnych i wyczerpujących informacji na temat jakości i pochodzenia produktu rolnego lub artykułu spożywczego. Identyfikację i wybór poszczególnych wyrobów ułatwiają oznaczenia geograficzne, nazwy pochodzenia oraz świadectwa potwierdzające szczególny charakter. Ochrona Zarejestrowane nazwy podlegają bardzo szerokiej ochronie: Zabrania się posługiwania chronioną nazwą (zarejestrowaną jako Chroniona Nazwa Pochodzenia lub Chronione Oznaczenie Geograficzne) nawet przy użyciu wyrażeń w stylu, typu, metodą, imitacja. Zabronione są także wszelkie praktyki, które mogłyby wprowadzić konsumenta w błąd co do pochodzenia, nazwy, czy wyjątkowych cech produktu. W przypadku Nazw Specyficznego Charakteru producenci sami decydują, czy chcą chronić nazwę. Jeżeli nazwa nie zostaną zastrzeżona inni producenci mogą jej używać nawet wówczas, gdy nie produkują zgodnie ze specyfikacją, ale nie mogą posługiwać się symbolem Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności. Tylko produkty, których nazwy zostały zarejestrowane mają prawo używania symbolu Chronionej Nazwy Pochodzenia, Chronionego Oznaczenia Geograficznego lub Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności i mogą być opatrzone tymi znakami graficznymi. Znaki te nie tylko chronią producentów przed nieuczciwą konkurencją, ale zwiększają także wiarygodność produktów w oczach konsumentów. System ochrony zarejestrowanych nazw jest bardzo szeroki i dotyczy także monitorowania jakości i procesu produkcji danych wyrobów. Organem odpowiedzialnym za kontrolowanie metod produkcji zadeklarowanych w specyfikacji jest w Polsce Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Prawo dopuszcza także możliwość kontroli przez prywatne jednostki akredytowane zgodnie z normą PN-EN i upoważnione przez Ministra 8

9 Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Mogą one wydawać lub cofać certyfikaty potwierdzające zgodność metod wytwarzania ze specyfikacją. Promocja Wyróżnienie produktów znakami potwierdzającymi ich pochodzenie oraz jakość, zwiększa ich wiarygodność w oczach klientów, a producentom pomaga w promocji. Symbole Chronionej Nazwy Pochodzenia, Chronionego Oznaczenia Geograficznego i Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności są w Unii Europejskiej postrzegane jako gwarancja tradycji i jakości. Sondaże potwierdzają, że konsumenci europejscy kupując produkty opatrzone charakterystyczną unijną symboliką są skłonni zapłacić więcej niż za towary tej samej kategorii, ale bez specjalnego oznaczenia. Zwiększenie sprzedaży to szansa dla regionu, który może dodatkowo promować swoją kulturę i tradycję. Dzięki rosnącej rozpoznawalności oznaczeń ochronnych w UE, wielu producentów przyczynia się do zwiększenia zainteresowania agroturystyką w regionach, z których pochodzą zarejestrowane produkty. Dodatkowo producenci zyskują bezpłatną reklamę i promocję znaków ze strony organizacji, które przy wykorzystaniu środków unijnych będą prowadziły akcję propagującą ideę ochrony i rejestrowania nazw tych wyjątkowych produktów. Unijne regulacje i cele ich funkcjonowania Zagadnienia związane z ochroną produktów regionalnych i wytwarzanych tradycyjnymi metodami określone są w prawie Unii Europejskiej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 509/2006 z dnia 20 marca w sprawie produktów rolnych i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami oraz w rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych. Inicjatorami stworzenia przepisów ochraniających regionalne specjały byli Francuzi. Doprowadzili do przełożenia na poziom europejski francuskiego ustawodawstwa, które powstało już w latach 30-ych XX wieku i początkowo dotyczyło ochrony win (paradoksalnie, w dzisiejszym ustawodawstwie europejskim podlegają one osobnym przepisom). Wprowadzenie omawianych regulacji zdynamizowało rozwój produkcji wyrobów regionalnych i tradycyjnych oraz pozwoliło realizować założenia reformy Wspólnej Polityki Rolnej, której jednym z priorytetów było zmniejszenie ilości i zwiększenie jakości wytwarzanej w Europie żywności. Ochrona tych produktów przed nieuczciwym przywłaszczeniem nazwy lub podrobieniem ma jednocześnie pomóc w dywersyfikacji podaży produktów rolno-spożywczych oraz lepiej informować konsumentów o walorach kupowanych przez nich wyrobów. Różnicowanie produkcji rolnej i popieranie produkcji wyrobów wysokiej jakości są jednymi z najważniejszych elementów rozwoju obszarów wiejskich. Wiele z przyznanych oznaczeń dotyczy produktów wytwarzanych w trudnych warunkach glebowych i klimatycznych (na przykład górskie sery) lub wyrobów związanych z bardzo pracochłonnymi metodami produkcji. Przyznanie regionalnych oznaczeń zwiększa konkurencyjność wyrobów i może również być ważnym elementem oddziaływania na potencjalnego klienta. Produkt, którego pochodzenie jest gwarantowane przez Unię współtworzy wizerunek obszaru, z którego się wywodzi i tym samym zachęca do odwiedzenia danego regionu (przyczyniając się do rozwoju turystyki). Warto zwrócić uwagę, że konsument mający dostęp do produktu wyższej jako- 9

10 ści, zapoznaje się jednocześnie z jego producentem oraz środowiskiem naturalnym i kulturowym, w którym wyrób powstawał. Jeśli chodzi o informowanie konsumentów, to posiadanie oznaczenia ma z jednej strony poświadczać autentyczność danego produktu, a z drugiej być rękojmią jakości. Dzięki temu potencjalny nabywca ma więcej danych pozwalających mu dokonać wyboru podczas robienia zakupów. Cena przestaje być jedynym, czy też najważniejszym argumentem przemawiającym na rzecz danego wyrobu. Poprzez związek produktu z regionem, zakup staje się początkiem kontaktu z wyjątkową kulturą, tradycją, historią, społecznością i przyrodą danego obszaru. Mozna zaobserwować silną tendencję zarówno w krajach Unii, jak i w Polsce - do podkreślania własnej przynależności regionalnej. Coraz więcej mówi się i słyszy o roli oraz znaczeniu małych ojczyzn. W ten nurt idealnie wpisują się mechanizmy pozwalające promować i ochraniać dziedzictwo kulturowe poszczególnych obszarów Europy. Wytwarzanie produktów regionalnych i tradycyjnych może z jednej strony liczyć na wsparcie w zakresie promocji tego typu produkcji, z drugiej na zainteresowanie lepiej uposażonych grup ludności miejskiej i turystów. Polskie regulacje prawne dotyczące produktów regionalnych i tradycyjnych W Polsce jednostką odpowiedzialną za prowadzenie systemu rejestracji produktów o określonym pochodzeniu geograficznym i specyficznej, tradycyjnej jakości, w rozumieniu przepisów unijnych jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z ustawą o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U Nr 10, poz. 68) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest odpowiedzialne za przyjmowanie, ocenę i przekazywanie wniosków o rejestrację nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz nazw specyficznego charakteru do Komisji Europejskiej. Ustawa o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych reguluje także następujące kwestie: zasady i tryb oceny wniosków o rejestrację nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i świadectw specyficznego charakteru; warunki tymczasowej ochrony nazw produktów rolnych i środków spożywczych na gruncie krajowym przed rejestracją na szczeblu UE; zasady oraz tryb kontroli produktów rolnych i środków spożywczych posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne albo świadectwo specyficznego charakteru; warunki prowadzenia listy produktów tradycyjnych; sankcje karne dla podrabiających produkty, których nazwy są chronione W ustawie o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych oprócz regulacji dotyczących rejestracji nazw na szczeblu UE, tworzy się także Listę Produktów Tradycyjnych. Na Listę wpisywane są produkty których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji. Za tradycyjne uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat. Utworzenie Listy Produktów Tradycyjnych ma na celu rozpowszechnianie informacji o produktach wytwarzanych tradycyjnymi, 10

11 historycznie ugruntowanymi metodami. Lista Produktów Tradycyjnych nie ma związku z możliwością wprowadzania produktów do obrotu, zarejestrowanie produktu nie zwalnia też z konieczności przestrzegania przepisów weterynaryjno-sanitarnych. Lista nie daje nikomu wyłączności na wytwarzanie produktów danego typu stanowi raczej potwierdzenie historycznych korzeni wyrobu. Jest punktem wyjścia do rejestracji produktu w systemie europejskim. Przykładowa wizualizacja produktu zarejestrowanego na Liście produktów Tradycyjnych: W dniu 28 grudnia 2005 roku na Listę Produktów Tradycyjnych został wpisany w kategorii Miody: Lipiec białowieski (woj. podlaskie) Opis produktu Nazwa produktu: Lipiec białowieski Rodzaj produktu: Miody Charakterystyka produktu rolnego: Wygląd (zewnętrzny i na przekroju) Miód pszczeli występuje w dwóch naturalnych postaciach płynnej zwanej patoką i stałej określanej jako krupiec. Krystalizacja, czyli tworzenie krupca jest cechą charakterystyczną naturalnych miodów pszczelich. Kształt (zewnętrzny i na przekroju) Kształt miodu jest uzależniony od kształtu opakowania detalicznego i może znajdować się w nim w dwóch postaciach patoki lub krupca. Barwa (zewnętrzna i na przekroju) Miód nektarowy lipowy (NL) może mieć barwę bardzo jasną, prawie białą, poprzez nieco ciemniejszą aż do bursztynowej z zielonkawym odcieniem w zależności od domieszki spadzi, która zwykle towarzyszy nektarowaniu lipy i prawie zawsze występuje w tej odmianie miodu. 11

12 Miód spadziowy ze spadzi iglastej (SI) ma ciemną, brązową barwę z zielonkawym lub szarozielonkawym odcieniem. Podczas krystalizacji, która trwa od pięciu do ośmiu tygodni, przybiera barwę ciemnobrązową z odcieniem szarym lub zielonkawym. Miód spadziowy ze spadzi liściastej (SL) jest cieczą gęstą o barwie zielonkawo-herbacianej do jasnobrązowej. Krystalizuje w ciągu kilku tygodni, przyjmując barwę szarobrązową. Konsystencja, wrażenie w dotyku Miód nektarowy lipowy (NL) po krystalizacji w temperaturze 20ºC przez kilka tygodni przybiera postać drobnoziarnistą. Udział pyłku kwiatów lipy nie powinien być mniejszy niż 20%. Miód spadziowy ze spadzi iglastej (SI) przechowywany przez dłuższy okres w temperaturze około 20º C może rozwarstwiać się na części: górną płynną i dolną skrystalizowaną; kryształy mogą tworzyć zlepy. Miód spadziowy ze spadzi liściastej (SL) w ciągu kilku tygodni krystalizuje w temperaturze około 20ºC. Smak i zapach Miód nektarowy lipowy (NL) ma bardzo silny aromat podobny do zapachu kwiatów. Jego smak jest słodki z nieco gorzkawym posmakiem, lekko piekący. Miód spadziowy ze spadzi iglastej (SI) ma silny, lekko korzenny lub żywiczny zapach. Charakteryzuje się łagodnym, mało słodkim, lekko żywicznym smakiem. Miód spadziowy ze spadzi liściastej (SL) ma niezbyt silny, ale specyficzny lekko korzenny zapach. Charakteryzuje się łagodnym, nieco cierpkawym smakiem. Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego: Henryk Sienkiewicz ze swoim przyjacielem Zygmuntem Glogerem w 1882 roku odbyli podróż do Puszczy Białowieskiej. Wspomnienia z odbytej podróży przyjaciel Sienkiewicza opisał w publikacji Białowieża w albumie wydanej w Warszawie w 1903 roku. W swej książce wspominał m.in. o lipcu pochodzącym z tego regionu: (...) Po tych drzewach należy się miejsce miododajnej lipie, która tu wyrasta równie wysoko i równie prosto jak sosna, dźwigając niewielką koronę z gałęzi na wierzchołku. Kto tylko zna lipy ogrodowe, zwykle gałęziste od ziemi, ten, stojąc wśród lip białowieskich, gotów zapytać: co to za drzewa? Na tych wyniosłych koronach pszczoły zbierają lipiec, nie tylko biały jak masło śmietankowe, ale różniący się przytem znacznie od wszystkich lipców ogrodowych swoim szczególnym aromatem i smakiem, a przytem ceną bajeczną. Czy to bowiem dlatego, że pszczelnictwem mała liczba mieszkańców puszczy się zajmuje, czy że lipiec tutejszy poszukiwany jest przez amatorów ze stron dalekich, ale cena garnca (bo na wagę tu jeszcze sprzedawać nie umieją) dochodzi nieraz do 15 tu rubli! Wytwarzanie lipca białowieskiego jest związane z obszarem leśnym, zwanym od setek lat Puszczą 12

13 Białowieską. To teren ogólnie znany i licznie odwiedzany przez przyrodników i leśników z całego świata. Puszcza Białowieska leży na terenie dwóch państw w północno-wschodnim regionie Polski i w zachodniej, przygranicznej części Białorusi. Zajmuje ona szczególną pozycję w Leśnym Kompleksie Promocyjnym ze względu na duży stopień zachowania charakteru puszczy i cech naturalności części biocenoz leśnych, które charakteryzuje złożona, wielowarstwowa, wielogatunkowa i różnowiekowa struktura. Świat roślin i zwierząt jest tu niezwykle bogaty zarówno pod względem występowania unikatowych gatunków, jak i złożoności ekosystemów. Zachodnia część Puszczy Białowieskiej, stanowiąca fundamentalny obszar Leśnego Kompleksu Promocyjnego, leży w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim w zasięgu gminy Białowieża, Narewka, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, miasta Hajnówka i Narew. Ćwiczenia i zadania Czy produkt nieprzetworzony, jak np. jabłko lub mleko może stanowić podstawę do rejestracji produktu w systemie krajowym? Czy produkt nieprzetworzony, jak np. jabłko lub mleko może stanowić podstawę do rejestracji produktu w systemie europejskim? Jaka jest procedura uzyskania zarejestrowania produktu na Liście Produktów Tradycyjnych? Jaka jest procedura uzyskania zarejestrowania produktu w systemie europejskim? Jakie załączniki należy zgromadzić, aby produkt mógł zostać zarejestrowany na Liście Produktów Tradycyjnych? Jakie korzyści daje zarejestrowanie poduktu w systemie europejskim? Czy zarejestrowanie produktu na Liście Produktów Tradycyjnych daje automatyczne prawo do wprowadzania go do obrotu? Czy jest prawdą, że produktów tradycyjnych nie dotyczą normy weterynaryjno-sanitarne? 13

14 14

15 Zagadnienia bezpieczeństwa żywności, wprowadzenie do systemów jakości Autor: Spis Andrzej treścidaniluk Cele szkolenia Oferowany program szkolenia ma za zadanie przygotować osoby zainteresowane rozpoczęciem własnej działalności, polegającej na drobnym przetwórstwie do wdrożenia zasad bezpieczeństwa żywności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Uczestnik szkolenia w ramach prowadzonej ze swoim udziałem działalności polegającej na przetwarzaniu żywności powinien zdobyć wiedzę o podstawowych zasadach związanych z jakością i bezpieczeństwem zdrowotnym żywności. Szkolenie realizowane według oferowanego programu przeznaczone jest dla uczestników mających głównie umiejętności praktyczne, słabo orientujących się w zagadnieniach prawnych i organizacyjnych. W związku z powyższym należy położyć szczególny nacisk na przystępne przekazanie informacji oraz utrwalenie w ich świadomości podstawowych informacji. Zajęcia prowadzone są głównie aktywizującymi metodami nauczania: metodą pogadanki heurystycznej ilustrowanej dużą ilością konkretnych przypadków, ich utrwalenie następuje za pomocą pracy w zespołach ćwiczeniowych. Uczestnik szkolenia po zakończeniu jednostki modułowej będzie potrafił: Identyfikować przepisy prawne w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa żywności Właściwie interpretować zasady dotyczące przedsiębiorców sektora spożywczego Umiejętnie stosować wymogi dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu żywności i produktów spożywczych Definiować główne założenia Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) i Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP) 15

16 Identyfikować podstawowe zagrożenia związane z jakością i bezpieczeństwem zdrowej żyw- ności Określać koncepcje, główne definicje, zasady i etapy wdrożenia systemu HACCP Wykonać opis produktu Stworzyć schemat technologiczny procesu produkcji Zidentyfikować zagrożenia w procesie produkcyjnym oraz oszacować ryzyko z nimi związane Zidentyfikować krytyczne punkty kontroli (CCP) za pomocą drzewa decyzyjnego oraz oszacować dla nich wartości graniczne i tolerancję Wypełnić dokumentację systemu HACCP Identyfikować wymogi dotyczące przeprowadzania audytów wewnętrznych systemów GMP, GHP i HACCP Określić wymogi procedury związanej z certyfikacją systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności Prawo żywnościowe źródła przepisów Aby żywność była bezpieczna dla zdrowia człowieka, musi spełniać odpowiednie wymagania, czyli od strony prawnej odpowiadać warunkom zdrowotnym określonym obowiązującymi przepisami. Jakość zdrowotna żywności zależy zarówno od jakości samych surowców, a także od dodatków używanych lub dodawanych do żywności celowo w trakcie produkcji lub przetwarzania oraz od znajdujących się w niej zanieczyszczeń. Na jakość żywności pochodzenia zwierzęcego wpływa jakość pasz stosowanych do karmienia zwierząt gospodarskich. Spełnianie warunków zdrowotnych to część wymagań istotnych ze względu na bezpieczeństwo żywności. Ważne są również warunki, w jakich żywność jest przetwarzana, produkowana, magazynowana i sprzedawana. Czynności podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu żywnością muszą być wykonywane w warunkach higienicznych, w taki sposób, aby nie spowodować jej pogorszenia, czyli zepsucia lub zatrucia. Należy przy tym uwzględniać cały ciąg zdarzeń lub czynności w łańcuchu żywnościowym, począwszy od pola (zbiory płodów rolnych), uboju zwierząt gospodarskich aż do stołu konsumenta finalnego żywności, co często jest określane zwrotem od pola do stołu. Od dnia 28 października 2006 r. w Polsce problematykę dotyczącą bezpieczeństwa żywności reguluje ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006, Nr 171, poz. 1225), zastępująca ustawę z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Ustawa ma charakter ramowy, reguluje w sposób kompleksowy warunki konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa żywności na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego. Powyższa ustawa jest jednym z aktów prawnych instytucji Unii Europejskiej i poszczególnych państw członkowskich, które stanowią ogól przepisów prawa żywnościowego. Zgdonie z art. 3 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności, prawo żywnościowe to przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące sprawy żywności w ogólności, a ich bezpieczeństwo w szczególności, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i na poziomie krajowym; definicja ta obejmuje wszystkie 16

17 etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz paszy produkowanej dla zwierząt hodowlanych lub używanej do żywienia zwierząt hodowlanych. Od daty akcesji Polski do Unii Europejskiej, czyli od dnia 1 maja 2004 r., w Polsce, podobnie jak w innych państwach członkowskich pierwszeństwo w hierarchii aktów prawnych mają rozporządzenia organów Unii Europejskiej. Przepisy kraju członkowskiego nie mogą być sprzeczne z rozporządzeniami wspólnotowymi, a jeżeli kraj członkowski nie dostosował swoich przepisów krajowych do regulacji wspólnotowych albo nieprawidłowo wdrożył te regulacje, należy stosować przepisy wspólnotowe zamiast przepisów krajowych. Od dnia 1 stycznia 2006r. we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej obowiązują nowe przepisy żywnościowe tworzące tzw. Pakiet Higiena obejmujące 4 niżej wymienione rozporządzenia, które ustanawiają zasady higieny środków spożywczych, a także zasady postępowania właściwych władz nadzorujących operatorów sektora spożywczego: Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. Ustanawia ono ogólne zasady dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny środków spożywczych. Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Określa ono ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi na a) zapobieganie, eliminowanie lub ograniczanie dopuszczalnych poziomów zagrożenia ludzi - bezpieczeństwo żywności w całym łańcuchu żywnościowym; b) gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu żywnością oraz ochronę interesów konsumenta (wraz z etykietowaniem żywności) handel z państwami trzecimi i handel wewnątrz Unii. Rozporządzenie nr (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Ustanawia przepisy dla przedsiębiorstw sektora spożywczego dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, które stanowią uzupełnienie wymogów zawartych w rozporządzeniu 852/2004. Rozporządzenie nr (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Jest stosowane do pasz oraz produktów pochodzenia zwierzęcego w zakresie urzędowych kontroli. Ponadto od dnia 1 maja 2004 r. we wszystkich krajach członkowskich stosuje się Rozporządzenia organów ustawodawczych UE z zakresu bezpieczeństwa żywności, z których najważniejszymi są: Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustalające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, ustanawiające Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności. Jego celem jest zapewnienie we wszystkich Państwach Członkowskich wysokiego poziomu ochrony zdrowia i ochrony interesów konsumentów z uwzględnieniem zróżnicowanej podaży żywności. 17

18 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r. ustanawiające procedury wspólnotowe dla zanieczyszczeń w żywności. Rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego dyrektywę Rady 91/414/EWG. Rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 1997 r. dotyczące nowej żywności i nowych składników żywności. Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy. Rozporządzenie (WE) nr 1830/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. dotyczące możliwości śledzenia i etykietowania organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz możliwości śledzenia żywności i produktów paszowych wyprodukowanych z organizmów zmodyfikowanych genetycznie i zmieniające dyrektywę 2001/18/WE. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2081/92 z dnia 14 lipca 1992 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych. Rozporządzenie (WE) nr 2232/96 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 października 1996 r. ustalające wspólnotową procedurę w zakresie substancji aromatycznych używanych lub mogących mieć zastosowanie w artykułach spożywczych. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Jednym z najważniejszych spośród wymienionych aktów prawnych jest rozporządzenie nr 178/2002, które określa podstawowe zasady i reguły dotyczące bezpieczeństwa żywności, które muszą być stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Jest to ramowy akt prawny z zakresu prawa żywnościowego, do którego odnoszą się również inne rozporządzenia instytucji Unii Europejskiej. Ustala on między innymi konieczność powołania Europejskiego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), określa zasady współpracy państw członkowskich. Reguluje także zakres zadań Ministra Zdrowia oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczących współpracy z Urzędem. Rozporządzenie nr 852/2004 określa ogólne i szczegółowe wymagania, które muszą być przestrzegane przez przedsiębiorstwa sektora spożywczego. Zobowiązuje ono państwa członkowskie do uregulowania na poziomie prawa krajowego dostaw bezpośrednich z uwzględnieniem konieczności zapewnienia bezpieczeństwa żywności. Ponadto rozporządzenie wprowadza obowiązek opracowania i wdrożenia przez przedsiębiorstwa działające na rynku spożywczym zasad systemu HACCP.. Rozporządzenie nr 882/2004 określa obowiązek wyznaczenia przez państwa członkowskie właściwych organów do celów urzędowych kontroli oraz obowiązek określenia procedur prawnych, 18

19 na podstawie których przeprowadzane będą te kontrole. Rozporządzenie reguluje również zasady pobierania przez organy urzędowych kontroli żywności opłat i należności mających na celu pokrycie kosztów poniesionych przy wykonywaniu czynności kontrolnych. Wprowadza także obowiązek zatwierdzania i wpisywania do rejestrów zakładów branży spożywczej. Właściwe organy państw członkowskich zostały zobowiązane do określenia procedur, które mają być stosowane przy składaniu wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis zakładu do rejestru prowadzonego przez organy urzędowej kontroli żywności. Opracowano na podstawie: 1. Grochowska M., Bezpieczeństwo żywności i żywienia. Komentarz do ustawy oraz przepisów wspólnotowych, wydaw. ODDK, Gdańsk Chojnowska M., Obowiązki producenta żywności wynikające z aktualnych przepisów prawa żywnościowego, Ćwiczenia i zadania Jakie są źródła przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności? Czego dotyczą przepisy prawa żywnościowego? Co wynika z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego przez prawem krajowym? Jakie organy są upoważnione do kontrolowania stanu bezpieczeństwa produkowanej i wprowadzanej do obrotu żywności? Jakie są konsekwencje określenia żywności według prawa żywnościowego dla podmiotów zajmujących się produkcją lub dystrybucją żywności? Jakie czynniki decydują o spełnieniu przez żywność wymagań zdrowotnych? Jakie są obowiązki podmiotu działającego na rynku spożywczym, wprowadzającego żywność pierwszy raz do obrotu? Jakie wymogi musi spełniać oznakowanie środka spożywczego? Kto sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa żywnościowego? W jakich przypadkach przewidziana jest odpowiedzialność karna za nieprzestrzeganie przepi- sów prawa żywnościowego? 19

20 Bezpieczeństwo żywności obowiązki dla producentów wynikające z przepisów prawa Każdy przedsiębiorca zamierzający produkować lub sprzedawać żywność pochodzenia niezwierzęcego bądź wprowadzać do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego (nieobjęte urzędową kontrolą Inspekcji Weterynaryjnej) musi uzyskać urzędowe zatwierdzenie dla swojego zakładu od właściwego powiatowego inspektora sanitarnego, na zasadach określonych w art. 64 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006, Nr 171, poz. 1225). Zatwierdzenie ma formę decyzji administracyjnej i jest podstawą wpisania firmy do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z ww obowiązku zwolnione są podmioty zajmujące się: dostawami bezpośrednimi, sprzedażą żywności na odległość, prowadzące sprzedaż z automatów żywności w opakowaniach, oraz mające urządzenia lub obiekty ruchome lub tymczasowe do produkcji bądź sprzedaży żywności, wcześniej dopuszczone do takiej działalności w innym państwie UE. Przedsiębiorcy ci zobowiązani są do złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów. Producenci i dystrybutorzy, którzy już figurują w rejestrach (wykazach) państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych, na podstawie wcześniejszej ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, nie muszą występować z wnioskiem o zatwierdzenie zakładu i/lub wpis do rejestru, chyba, że zmienili/rozszerzyli swoją działalność w stosunku do zakresu na który pozwalała wyżej wspomniana decyzja. Szczegółowe wymagania higieniczno-sanitarne dotyczące zakładów, tj. budynków, pomieszczeń, instalacji, narzędzi, maszyn i urządzeń, jak też jakości wody przeznaczonej do celów spożywczych, gromadzenia i przechowywania odpadów z produkcji żywności oraz wymagania co do osób wykonujących prace przy produkcji i obrocie żywnością reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady WE Nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz.. WE nr L 139 z dnia 30 kwietnia 2004r.). Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa ponadto rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia r. (Dz. U. nr 75, poz. 690, z późn. zm.), zaś wymagania dotyczące obiektów budowlanych i pomieszczeń pracy oraz pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych w zakładach ściśle reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2003r., nr 169, poz.1650). Producent żywności jest zobowiązany zapewnić, aby personel zatrudniony przy produkcji lub w obrocie żywnością spełniał określone wymagania zdrowotne oraz posiadał odpowiednią wiedzę w zakresie przestrzegania zasad higieny. Zasady i tryb wykonywania badań lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2006 r. w sprawie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych (Dz. U. nr 25, poz. 191). Żadna osoba cierpiąca na chorobę, lub będąca jej nosicielką, która może być przenoszona poprzez żywność, bądź też stwierdza się u niej np. zainfekowane rany, zakażenia skóry, owrzodzenia lub biegunkę nie może uzyskać pozwolenia na pracę z żywnością ani na wejście do obszaru, w którym pracuje się z żywnością w jakimkolwiek charakterze, jeśli występuje jakiekolwiek prawdopodobieństwo bezpośredniego lub pośredniego zanieczyszczenia. Rozporządzenie 852/2004 zobowiązuje także przedsiębiorcę do zapewnienia szkoleń personelu w zakresie przestrzegania zasad higieny odpowiednio do wykonywanej przez te osoby pracy, jak też szkoleń ze stosowania zasad systemu HACCP. Podstawowym obowiązkiem producentów i dystrybutorów żywności jest wdrożenie w zakładzie skutecznie działających systemów kontroli wewnętrznej opartych o zasady Dobrej Praktyki Higie- 20

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych Żywność: Prawo UE: 1.Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Departament Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia W związku z e-mailem Pana Grzegorza Ignaczewskiego w sprawie rejestracji gospodarstw rolnych prowadzących produkcję roślinną,

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 135, poz. 1145, Nr 208,

Bardziej szczegółowo

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA D/KA.ŻG.8361.18.2014 ZPO Poznań, dnia...kwietnia 2014r. SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA Na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności W roku 2013 objętych nadzorem było 33188 obiektów w tym: - 1695 obiektów produkcji żywności, - 19458 obiektów obrotu żywnością,

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Ochrona produktów regionalnych i tradycyjnych w Polsce

Ochrona produktów regionalnych i tradycyjnych w Polsce Ochrona produktów regionalnych i tradycyjnych w Polsce Cele ochrony produktów regionalnych i tradycyjnych: Promocja wysokiej jakości żywności Budowanie zaufania klienta Eliminowanie anonimowych producentów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Dziennik Ustaw Nr 94 7858 Poz. 607 607 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa ekologicznego Na podstawie art. 21 ust.

Bardziej szczegółowo

Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Zadania Inspekcji w świetle przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Produkty tradycyjne i regionalne - wprowadzanie do obrotu i wydawanie świadectw jakości Ustawa o jakości handlowej

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Zakład Towaroznawstwa mgr inż. Sławomir Stec Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Badania realizowane w ramach Programu:

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej dr Paweł Wojciechowski Katedra Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r.

Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 maja 2015 r. Poz. 742 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie nabywania uprawnień inspektora rolnictwa

Bardziej szczegółowo

HIGIENA PASZ PYT. i ODP.

HIGIENA PASZ PYT. i ODP. SANCO/3655/2005 HIGIENA PASZ PYT. i ODP. 1. Czy rolnicy, którzy sami nie produkują paszy, ale podają ją zwierzętom a) są objęci rozporządzeniem? Tak. Zakres rozporządzenia (rozporządzenie (WE) nr 183/2005)

Bardziej szczegółowo

Akty prawne dot. Higieny Żywności, Żywienia

Akty prawne dot. Higieny Żywności, Żywienia Akty prawne dot. Higieny Żywności, Żywienia Od dnia 1 maja 2004 roku rozporządzenia wspólnotowe stosuje się wprost w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Oryginalne teksty oraz tłumaczenia wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU ROK 2013 W ewidencji obiektów na terenie objętym działaniem znajduje się 517 zakładów żywnościowożywieniowych, w tym: 25 obiektów produkcji żywności, 313

Bardziej szczegółowo

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym

Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Znaczenie jakości żywności dla rozwoju MSP w sektorze rolno-spożywczym Prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Oczekiwania współczesnych konsumentów*

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

Sławomir Jeska TABAK Przetwórstwo Mięsne ul. Grota-Roweckiego 9 61-695 Poznań

Sławomir Jeska TABAK Przetwórstwo Mięsne ul. Grota-Roweckiego 9 61-695 Poznań WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.142.2012/14 ZPO Poznań, dnia stycznia 2013 r. Sławomir Jeska TABAK Przetwórstwo Mięsne ul. Grota-Roweckiego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych EDYTA WACŁAWIK Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych Tematem mojej pracy jest Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych. Dlaczego? Bo każdy z nas spożywa żywność i na co dzień ma z

Bardziej szczegółowo

System śledzenia środków spożywczych (traceability), podstawowe narzędzie do wycofania niebezpiecznej żywności z rynku

System śledzenia środków spożywczych (traceability), podstawowe narzędzie do wycofania niebezpiecznej żywności z rynku System śledzenia środków spożywczych (traceability), podstawowe narzędzie do wycofania niebezpiecznej żywności z rynku Iwona Zawinowska Biuro Bezpieczeństwa Żywności Pochodzenia Zwierzęcego GŁÓWNY INSPEKTORAT

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt ustawy o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej.

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Zasady wprowadzania po raz pierwszy do obrotu suplementów diety, środków spożywczych

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ DECYZJA. Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ DECYZJA. Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ PAKROM Spółka Jawna D. i J. Romejko ul. Suwalska 25 11-500 Giżycko DECYZJA Działając w oparciu

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy zainteresowanych do zapisów na:

Zapraszamy zainteresowanych do zapisów na: Zapraszamy zainteresowanych do zapisów na: Studium Specjalizacyjne: dziedzina weterynarii Nr 15 - Higiena zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego Krajowy Kierownik Specjalizacji Nr 15 Prof.

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań. D/KA.ŻG.8361.175.2013 ZPO Poznań, dnia...grudnia 2013r.

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań. D/KA.ŻG.8361.175.2013 ZPO Poznań, dnia...grudnia 2013r. WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań D/KA.ŻG.8361.175.2013 ZPO Poznań, dnia...grudnia 2013r. Pani Urszula Marciniak SKLEP SPOŻYWCZO- MONOPOLOWY ul.

Bardziej szczegółowo

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny informuje, iŝ podmioty prowadzące działalność polegającą

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach

USTAWA z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach Kancelaria Sejmu s. 1/33 USTAWA z dnia 22 lipca 2006 r. 1), 2) o paszach 1) Niniejszą ustawą zmienia się: ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 18 grudnia 2003

Bardziej szczegółowo

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś

DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś DOMOWA PRODUKCJA śywności PRZEZNACZONEJ NA SPRZEDAś Domowa produkcja kanapek, soki i dŝemy tzw.,,własnej roboty, fantazyjnie opakowane domowe ciasteczka pomysłów na biznes jest wiele. Niestety, produkcja

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Firma handlowa SOBKOWIAK Sp. j. ul. Wolsztyńska 54 64-212 Siedlec

Firma handlowa SOBKOWIAK Sp. j. ul. Wolsztyńska 54 64-212 Siedlec WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Poznań, dnia września 2013r. Nr akt : D/LE.ŻG.8361.139.2013 ZPO Firma handlowa SOBKOWIAK Sp. j. ul. Wolsztyńska

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r.

KOMUNIKAT. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r. Oleśnica, dnia 20 kwietnia 2015r. KOMUNIKAT Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oleśnicy, w sprawie rejestracji zakładów prowadzących produkcję pierwotną lub sprzedaż bezpośrednią Państwowy

Bardziej szczegółowo

Telefon. E-mail Telefon E-mail

Telefon. E-mail Telefon E-mail Formularz nr P-02/2-3-D Biocert Małopolska Sp. z o.o. ul.lubicz 25A, 31-503 Kraków OPIS JEDNOSTKI wnioskodawcy / podwykonawcy [Import i wprowadzanie produktów do obrotu] Obligatoryjny formularz wypełniany

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego

Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego POLAGRA SMAKI REGIONÓW 2012 Wprowadzanie do obrotu małych ilości produktów pochodzenia roślinnego dr n. med. Andrzej Trybusz WIELKOPOLSKI PAŃSTWOWY WOJEWÓDZKI INSPEKTOR SANITARNY Poznań, 7 października

Bardziej szczegółowo

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.98.2013 ZPO Poznań, dnia grudnia 2013 r. TESCO (POLSKA) Sp. z o.o. ul. Kapelanka 56 30-347 Kraków

Bardziej szczegółowo

Wiesława Skrzypczak VITA Hurtownia Żywności Naturalnej ul. Akacjowa 29 62-023 Gądki

Wiesława Skrzypczak VITA Hurtownia Żywności Naturalnej ul. Akacjowa 29 62-023 Gądki WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.79.2013 ZPO Poznań, dnia stycznia 2014 r. Wiesława Skrzypczak VITA Hurtownia Żywności Naturalnej

Bardziej szczegółowo

AUCHAN POLSKA Spółka z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno

AUCHAN POLSKA Spółka z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.130.2014 ZPO Poznań, dnia listopada 2014 r. AUCHAN POLSKA Spółka z o.o. ul. Puławska 46 05-500

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli:

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli: pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Telefon. E-mail Telefon E-mail

Telefon. E-mail Telefon E-mail Biocert Małopolska Sp. z o.o. ul.lubicz 25A, 31-503 Kraków OPIS JEDNOSTKI wnioskodawcy / podwykonawcy [ Przetwórstwo i wprowadzanie produktów do obrotu] Obligatoryjny formularz wypełniany przy składaniu

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP Pieczęć Inspektoratu Weterynarii LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... Data inspekcji.. Godzina rozpoczęcia inspekcji.. Godzina zakończenia

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Dorota Prokopczyk Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. wytwarzaniem produktów leczniczych -jest każde działanie prowadzące do powstania produktu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR L 16/46 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.1.2005 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 79/2005 z dnia 19 stycznia 2005 r. wykonującego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań D/KO.ŻG.8361.124.2012 Poznań...stycznia 2013r. Zakład Mięsny "Janicki" Jakub Janicki Karol Janicki s. c. ul. Łąkowa

Bardziej szczegółowo

Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków

Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków Zakres działania Oddziału Higieny Żywności, Żywienia, Przedmiotów Użytku i Kosmetyków Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy między innymi:

Bardziej szczegółowo

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjnąi regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna we Wrocławiu W prawie żywnościowym bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii Wytwarzanie mięsa i produktów mięsnych w zakładach o małej zdolności produkcyjnej, krajowe regulacje obowiązujące w Polsce, kontrola i przejrzystość łańcucha produkcyjnego Janusz Związek Główny Lekarz

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1)

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 898. Art. 1. Ustawa określa zadania i właściwość organów i jednostek

Bardziej szczegółowo

AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno

AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.25.2013 ZPO Poznań, dnia października 2013 r. AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Zakłady Mięsne BYSTRY Sp. z o.o., Sp. k. ul. Strzelecka 2 62-020 Swarzędz

Zakłady Mięsne BYSTRY Sp. z o.o., Sp. k. ul. Strzelecka 2 62-020 Swarzędz WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.9.2012/27 ZPO Poznań, dnia lutego 2013 r. Zakłady Mięsne BYSTRY Sp. z o.o., Sp. k. ul. Strzelecka

Bardziej szczegółowo

MAKRANA sp. z o.o. ul. Umultowska 32 61-614 Poznań

MAKRANA sp. z o.o. ul. Umultowska 32 61-614 Poznań WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.148.2012/36 ZPO Poznań, dnia marca 2013 r. MAKRANA sp. z o.o. ul. Umultowska 32 61-614 Poznań

Bardziej szczegółowo

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego

Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wymogi sanitarne w produkcji i obrocie żywnością tradycyjną i regionalną w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna we Wrocławiu W prawie żywnościowym

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Olsztyn, dnia 02 stycznia 2014 r. KŻ.8361.88.2013.GM Ryszard Króliczak prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą KROLSAN Ryszard Króliczak

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Załącznik nr 4 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Lp. Dotyczy Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Działania informacyjne i promocyjne Str. 228/229 Lista

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 grudnia 2014 r. Poz. 1722 USTAWA z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Ełk, dnia 11.02.2014r. WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ

DECYZJA. Ełk, dnia 11.02.2014r. WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Ełk, dnia 11.02.2014r. Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska 11-510 Wydminy ul. Grunwaldzka 82 D-Ek.8361.197.2013.TJ DECYZJA Działając w oparciu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2014 r. Poz. 398 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2014 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2014 r. Poz. 398 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 marca 2014 r. Poz. 398 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Wymagania przy eksporcie produktów pochodzenia zwierzęcego do krajów Unii Celnej. Iwona Zawinowska Warszawa, dn. 7 grudnia 2012 r.

Wymagania przy eksporcie produktów pochodzenia zwierzęcego do krajów Unii Celnej. Iwona Zawinowska Warszawa, dn. 7 grudnia 2012 r. Wymagania przy eksporcie produktów pochodzenia zwierzęcego do krajów Unii Celnej Iwona Zawinowska Warszawa, dn. 7 grudnia 2012 r. 1 Przepisy dotyczące towarów podlegających weterynaryjnej kontroli: Przepisy

Bardziej szczegółowo

Informacja o wynikach kontroli prawidłowości oznakowania lodów

Informacja o wynikach kontroli prawidłowości oznakowania lodów WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT INSPEKCJI HANDLOWEJ 25-950 Kielce, ul. Sienkiewicza 76 tel. 041 366-19-41, fax 366-22-34 e-mail : wiih.kielce@pro.onet.pl ŻG- 42-0331- 11/2010 Kielce dn. 04.10.2010 r. Informacja

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE. ELBLĄGDIS SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, ul.

WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE. ELBLĄGDIS SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, ul. WARMIŃSKO MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ W OLSZTYNIE 82-300 Elbląg, ul. Hetmańska 31, tel. (55) 641-78-80, fax (55) 641-78-80 w. 27 D-Eg.ZK.8361.226.2012.MW Elbląg 2013.04.29. ELBLĄGDIS

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW

BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH. Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW BEZPIECZEŃSTWO PASZ W ASPEKCIE USTAWY O PASZACH Olga Michalik-Rutkowska Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii w MRiRW 1 . USTAWA O PASZACH Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. 2014

Bardziej szczegółowo

TESCO POLSKA Sp. z o.o. ul. Kapelanka 54 30-347 Kraków

TESCO POLSKA Sp. z o.o. ul. Kapelanka 54 30-347 Kraków WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt: D/LE.ŻG.8361.22.2012 ZPO Poznań, dnia grudnia 2012 r. TESCO POLSKA Sp. z o.o. ul. Kapelanka 54 30-347

Bardziej szczegółowo

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia - nowelizacja

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia - nowelizacja Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia - nowelizacja Podstawowym aktem prawnym z zakresu prawa żywnościowego w Polsce jest ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

Przemysław Marcinkowski GALERIA MIĘSNA s.c. ul. Rynek 10 64-000 Kościan. Leszek Marcinkowski. ul. Rynek 10

Przemysław Marcinkowski GALERIA MIĘSNA s.c. ul. Rynek 10 64-000 Kościan. Leszek Marcinkowski. ul. Rynek 10 WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : D/LE.ŻG.8361.142.2012 ZPO Poznań, dnia marca 2013 r. Przemysław Marcinkowski GALERIA MIĘSNA s.c. ul.

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004

Projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004 o bezpieczeństwie żywności i w świetle rozporządzeń UE 852/2004 i 882/2004 Katarzyna Poskoczym Departament Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zmiany w przepisach

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 kwietnia 2015 r. Poz. 594 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 72 / ŻG / 2012

DECYZJA Nr 72 / ŻG / 2012 Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej z siedzibą w Łodzi ul. Gdańska 38, 90 730 Łódź... Łódź, dnia 30.10.2012 r. (oznaczenie organu Inspekcji Handlowej) Nr akt: DSk.8361.147.2012 DECYZJA Nr 72

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 1 Forma studiów: stacjonarne/niestacjonarne Moduł

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA

WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA JAKOŚĆ TRADYCJA WNIOSEK O UDZIELENIE PRAWA DO UŻYWANIA WSPÓLNEGO ZNAKU TOWAROWEGO GWARANCYJNEGO JAKOŚĆ TRADYCJA Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego decyzją Urzędu Patentowego RP nr Z-307821 z dnia 9 października

Bardziej szczegółowo

MMT SUPERMARKET Sp. z o.o. Sp. k. ul. Obodrzycka Poznań

MMT SUPERMARKET Sp. z o.o. Sp. k. ul. Obodrzycka Poznań WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.123.2012 ZPO Poznań, dnia grudnia 2012 r. MMT SUPERMARKET Sp. z o.o. Sp. k. ul. Obodrzycka 61

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

Robert Walkowski Firma Handlowo-Usługowa ul. Grotnicka 35 64-140 Włoszakowice

Robert Walkowski Firma Handlowo-Usługowa ul. Grotnicka 35 64-140 Włoszakowice WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : D/LE.ŻG.8361.33.2012 ZPO Poznań, dnia lipca 2012 r. Robert Walkowski Firma Handlowo-Usługowa ul. Grotnicka

Bardziej szczegółowo

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy.

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw dokonuje nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej

BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej Beata Pietrzyk Dyrektor Biura Certyfikacji 1 Wstęp W Polsce wzrasta

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. z kontroli prawidłowości oznakowania środków spożywczych w zakresie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych

I N F O R M A C J A. z kontroli prawidłowości oznakowania środków spożywczych w zakresie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel. 42 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax 42 636-85-50

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 23 / ŻG / 2012

DECYZJA Nr 23 / ŻG / 2012 Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej z siedzibą w Łodzi ul. Gdańska 38, 90 730 Łódź... Łódź, dnia 27.04.2012 r. (oznaczenie organu Inspekcji Handlowej) Nr akt: ŻG.8361.23.2012 DECYZJA Nr 23

Bardziej szczegółowo

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Rodzaje produktów surowców żywności nie przetworzonej rutynowe działania na poziomie produkcji pierwotnej.

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Rodzaje produktów surowców żywności nie przetworzonej rutynowe działania na poziomie produkcji pierwotnej. DOSTAWY BEZPOŚREDNIE Działalność w ramach dostaw bezpośrednich reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie dostaw bezpośrednich środków spożywczych (Dz. U. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

Eisenstadt 25-29 czerwca 2012

Eisenstadt 25-29 czerwca 2012 Eisenstadt 25-29 czerwca 2012 Warsztaty doskonalące w higienie mięsa i produktów mięsnych Hotel Burgenland Eisenstadt Udział wzięło 26 osób z 20 krajów Nr.rozp Tytuł Wersja skonsolidowana Regulacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo