Zagrożenia zdrowotne żywności SYSTEM KONTROLI WEWNĘTRZNEJ JAKOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI. Podział zagrożeń zdrowotnych żywności

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zagrożenia zdrowotne żywności 2014-12-08 SYSTEM KONTROLI WEWNĘTRZNEJ JAKOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI. Podział zagrożeń zdrowotnych żywności"

Transkrypt

1 SYSTEM KONTROLI WEWNĘTRZNEJ JAKOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Prawodawstwo polskie nakłada obowiązek wprowadzenia systemów zarządzania jakością i bezpieczeństwem zdrowotnym żywności na producentów. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006r o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia Do systemów tych należą: Dobra Praktyka Higieniczna GHP, Dobra Praktyka Produkcyjna GMP System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli HACCP Systemy te mają stanowić nadzór wewnętrzny nad jakością i bezpieczeństwem zdrowotnym żywności, tak aby środek spożywczy nie był: Szkodliwy dla zdrowia Zepsuty Zafałszowany Wytwarzany, transportowany i przechowywany w niewłaściwych warunkach sanitarnych Zagrożenia zdrowotne żywności Podział zagrożeń zdrowotnych żywności Dzieli się je na 3 zasadnicze grupy: Biologiczne Chemiczne Fizyczne CHEMICZNE ŚRODOWISKOWE TECHNOLOGICZNE PESTYCYDY LEKI NAWOZY ŚRODKI CZYSTOŚCI METALE ENZYMY PRZEDMIOTY UŻYTKU ZAGROŻENIE BIOLOGICZNE BAKTERIE WIRUSY PASOŻYTY GRZYBY I PLEŚNIE SZKODNIKI FIZYCZNE MECHANICZNE PROMIENIOTWÓRCZE PIASEK KURZ SZNUREK ITP. RADIONUKLIDY 1

2 Dobra Praktyka Produkcyjna Dobra Praktyka Produkcyjna GMP (Good Manufacturing Practice) to zbiór działań zdefiniowanych w celu zapewnienia prawidłowego procesu wytwarzania produktu. Ma na celu zapewnienie powtarzalności jednorodności wyrobów poprzez ścisły nadzór nad całym procesem produkcji - od zaopatrzenia w surowce, poprzez magazynowanie, produkcję, pakowanie, znakowanie, aż do składowania i dystrybucji wyrobów gotowych. Jedną z nadrzędnych zasad GMP jest wykluczenie z procesów produkcyjnych wszelkich działań przypadkowych zapewnienie, aby te procesy przebiegały zgodnie ze ściśle określonymi wymaganiami w formie np. instrukcji procedur. Dekalog GMP zaproponowany przez IŻŻ: 1. Zanim zaczniesz jakąkolwiek pracę, upewnij się czy posiadasz wymagane procedury i instrukcje. 2. Zawsze postępuj dokładnie wg instrukcji, nie stosuj skrótów lub usprawnień. Jeśli czegoś nie wiesz lub nie rozumiesz, pytaj przełożonych lub sięgnij do odpowiedniej dokumentacji. 3. Przed rozpoczęciem pracy upewnij się, że masz do czynienia z właściwym surowcem lub półproduktem. 4. Upewnij się czy stan techniczny urządzeń i sprzętu jest odpowiedni oraz czy są one czyste. 5. Pracuj tak, aby maksymalnie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia produktu, pomieszczeń, sprzętu, urządzeń. 6. Bądź uważny, przeciwdziałaj błędom. 7. Wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od założonych parametrów procesu produkcji zgłaszaj kierownictwu. 8. Dbaj o higienę osobistą, utrzymuj swoje stanowisko w czystości i porządku. 9. Dokładnie zapisuj wszystkie parametry procesu. 10. Przyjmij na siebie odpowiedzialność za to co robisz. Zasady GMP bez względu na branżę, dotyczą głównie: Personelu realizującego poszczególne działania Realizacji procesu produkcji zgodnie ze zdefiniowanymi jednoznacznie regulacjami Pomieszczeń w których realizowane są procesy Produktu gotowego Wyposażenia używanego w ramach procesów Laboratorium kontroli jakości Materiałów wyjściowych i opakowaniowych Odpadów 2

3 Dobra Praktyka Higieniczna Dobra Praktyka Higieniczna (GHP) obejmuje szczegółowe wymogi wobec: Dobra Praktyka Higieniczna (Good Higienic Practice - GHP) to działania, które muszą być podjęte i warunki higieniczne, które muszą być spełnione i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności. 1. Budynki i pomieszczenia związane z produkcja żywności Pomieszczenia żywnościowe muszą być utrzymywane w czystości i zachowane w dobrym stanie i kondycji technicznej Wyposażenie, wystrój, konstrukcja i wielkość pomieszczeń żywnościowych powinny zapewnić odpowiednie utrzymanie czystości i dezynfekcji Musi być dostępna odpowiednia liczba toalet spłukiwanych wodą, które nie mogą łączyć się bezpośrednio z pomieszczeniami żywnościowymi Powinna być dostępna odpowiednia ilość umywalek do mycia rąk z bieżącą ciepłą i zimną wodą oraz środkami higieny Muszą funkcjonować odpowiednie i wystarczające systemy naturalnej i mechanicznej wentylacji Pomieszczenia żywnościowe muszą posiadać naturalne lub sztuczne oświetlenie W miarę potrzeby powinny być zapewnione odpowiednie pomieszczenia i warunki do przebierania się przez personel Środki czyszczące i dezynfekujące nie mogą być przechowywane w miejscach gdzie pracuje się z żywnoscią 2. Funkcjonalność pomieszczeń Drogi surowców i produktów nie mogą się krzyżować Powinna być zapewniona odpowiednia temperatura Magazyny do przechowywania żywności powinny być łatwe do utrzymania czystości, chronić przed szkodnikami i zanieczyszczeniami 3

4 3. Maszyny i urządzenia Muszą być utrzymane w odpowiedniej czystości i porządku W miarę potrzeby sprzęt musi być wyposażony we właściwe urządzenia kontrolne Systematycznie konserwowane i naprawiane Pojemniki powinny być wykonane z materiałów nietoksycznych i łatwe do mycia 4. Mycie i dezynfekcja W zakładzie powinny funkcjonować odpowiednie systemy mycia, czyszczenia i dezynfekcji sprzętu, urządzeń i pomieszczeń (najczęściej za pomocą środków czyszczących, wody gorącej i zimnej) Środki myjące i dezynfekujące powinny być przechowywane w oryginalnych opakowaniach i dedykowanym im pomieszczeniach 5. Usuwanie odpadów W zakładzie produkcyjnym powinien obowiązywać odpowiedni system gromadzenia oraz usuwania odpadów i śmieci taki aby nie było możliwości zanieczyszczenia żywności Odpady i śmieci powinny być składowane w zamykanych pojemnikach, łatwych do mycia i dezynfekcji 6. Kontrola obecności szkodników W zakładzie produkującym żywność musi istnieć system kontroli, monitorowania i zwalczania szkodników (także w otoczeniu zakładu) Musi to być prawidłowo dokumentowane 7. Kontrola jakości wody Zakład powinien posiadać odpowiednie ujęcie wody zarówno pitnej jak i technologicznej Jakość wody do celów technologicznych musi być systematycznie kontrolowana Woda do celów technicznych musi przepływać oddzielnym rurociągiem Lód i para wodna mające bezpośredni kontakt z żywnością powinny być wytworzone z wody pitnej o monitorowanej jakości 8. Higiena osobista personelu Osoby pracujące w zakładzie powinny być zdrowe (niezbędna aktualna książeczka zdrowia), utrzymywać higienę osobistą i często myć ręce Pracownicy powinni nosić odpowiednie, czyste ubranie i obuwie ochronne, maseczki i rękawiczki Nie wolno nosić biżuterii, zegarków, szpilek 4

5 9. Szkolenie pracowników Kierownictwo zakładu powinno stale organizować szkolenia dla personelu z zakresu higieny Osoby odpowiedzialne za opracowywanie i stosowanie procedur związanych z GHP powinny przejść szkolenie ze stosowania zasad HACCP Dokumentowanie programu warunków wstępnych (GMP/GHP) Poziom pierwszy zakładowy kodeks lub księga GMP/GHP: opisuje zakładowy system i przyjęte standardy GMP/GHP Poziom drugi instrukcje i procedury: dokumenty operacyjne/wykonawcze, w których zamieszczono szczegółowe wytyczne dotyczące osiągania i realizacji zaplanowanych działań Poziom trzeci dokumenty potwierdzające wykonanie zapisów z poziomu drugiego. Dodatkowe wymagania określone w Kodeksie Żywnościowym zabezpieczenia przed przypadkowym zanieczyszczeniem surowców, półproduktów i produktów gotowych odłamkami szkła, metalu, drewna itp. programów i procedur wizytowania zakładu przez osoby postronne oraz przedstawicieli organów urzędowej kontroli żywności, zakazu palenia tytoniu na terenie zakładu i stosowne wytyczne w tym zakresie, uregulowań dotyczących prania odzieży ochronnej Zasady higieny przy operacjach manipulowania żywnością drogi przepływu produkcji proste, bez zawracania i krzyżowania jeden kierunek ruchu, redukcja zbędnego przemieszczania się personelu pomiędzy centrami pracy, szczególnie między brudna i czysta strefą, redukcja możliwości zakażenia wtórnego (krzyżowego), rozdzielenie stref funkcjonalnych (brudne i czyste). System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli HACCP HACCP jest systemowym postępowaniem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności poprzez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń bezpieczeństwa żywności z punktu widzenia jaj jakości zdrowotnej oraz ryzyka wystąpienia tych zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów produkcji i dystrybucji żywności. Zasady sytemu HACCP Analiza zagrożeń-zidentyfikowanie i ocena zagrożeń oraz ryzyka ich wystąpienia, a także ustalenie środków kontroli i metod przeciwdziałania tym zagrożeniom, Ustalenie Krytycznych Punktów Kontroli- KPK (CCP), w celu wyeliminowania lub zminimalizowania występowania zagrożeń, Ustalenie dla każdego krytycznego punktu kontroli wymagań (parametrów), jakie powinien spełniać i określenie granic tolerancji (limitów krytycznych), 5

6 Etapy wdrażania systemu HACCP Ustalenie i wprowadzenie systemu monitorowania krytycznych punktów kontroli, Ustalenie działań korygujących, jeśli krytyczny punkt kontroli nie spełnia ustalonych wymagań, Ustalenie procedur weryfikacji w celu potwierdzenia, że system jest skuteczny i zgodny z planem, Powołanie zakładowego zespołu ds. HACCP Zespół powołuje odpowiednim zarządzeniem kierownictwo, określając cel powołania zespołu, obszar jego kompetencji i zakres pracy oraz obowiązków Powołany zespół powinien mieć charakter interdyscyplinarny Lider zespołu powoływany jest przez kierownictwo zakładu, jego zadaniem jest koordynowane prac zespołu oraz wyznaczanie priorytetów w zaplanowanych działaniach Opracowanie i prowadzenie dokumentacji systemu HACCP dotyczącej etapów jego wprowadzania oraz ustalenia sposobu rejestrowania i przechowywania danych oraz archiwizowania dokumentacji systemu. Zdefiniowanie (opisanie) produktu. Opis produktu powinien zawierać wszystkie elementy związane z kształtowaniem bezpieczeństwa na wybranym etapie łańcucha żywnościowego Dla fazy związanej z produkcja żywności powinien zawierać: skład surowcowy; rodzaj używanych dodatków i materiałów pomocniczych; opis technologii; sposób opakowania i magazynowania, wymagania mikrobiologiczne i fizykochemiczne oraz warunki transportu Określenie przeznaczenia produktu. Zespół ds. HACCP ustala do jakiej grupy konsumentów produkt jest adresowany Jeżeli produkt może wpłynąć negatywnie na zdrowie osób z grupy ryzyka np. alergików, niemowląt, rekonwalescentów to informacja o przeciwwskazaniach powinna być umieszczona na opakowaniu Sporządzenia schematu technologicznego zawierającego wszystkie etapy procesu produkcyjnego. Schemat zwykle sporządzany jest w formie diagramu zawierającego ogół procesów i operacji jednostkowych oraz ich parametrów Do jego przygotowania zaleca się stosowanie symboli graficznych ISO Zweryfikowanie schematu technologicznego w praktyce. Zespół ds. HACCP bada czy przygotowane schematy w pełni odzwierciedlają faktyczne procesy Wykonanie weryfikacji schematów blokowych musi zostać potwierdzone zapisami, stanowiącymi załącznik planu HACCP 6

7 Sporządzenie wykazu zagrożeń na każdym etapie i wykazu środków prewencyjnych (zapobiegawczych). Analiza zagrożeń realizowana jest w kilku etapach obejmujących: Sporządzenie listy wszystkich potencjalnych zagrożeń Przygotowanie ich charakterystyki Wskazanie potencjalnych źródeł, z których mogą przenikać Oszacowanie ryzyka ich wystąpienia Określenie środków kontrolnych potrzebnych do oszacowania zagrożenia Przyjęcie działań zapobiegawczych, mających na celu ich wyeliminowanie Ustalenie Krytycznych Punktów Kontrolnych (CCP). Ich identyfikacja prowadzona jest najczęściej przy zastosowaniu drzewka decyzyjnego schematu zbudowanego z logicznej sekwencji odpowiednio dobranych pytań, na które można odpowiedzieć TAK lub NIE Dla każdego CCP ustalenie docelowych wartości (limitów krytycznych) parametrów i określenia tolerancji. W każdym z wybranych parametrów należy wyznaczyć wartości docelowe oraz limity krytyczne, umożliwiające panowanie nad zagrożeniem Parametry powinny być dobrane tak aby ich pomiar był szybki i łatwy w wykonaniu Ustalenie systemu monitorowania CCP Procedura monitorowania każdego CCP powinna zawierać: Wybrane parametry dla danego CCP oraz metody ich pomiaru lub obserwacji Sposób i częstotliwość wykonywania pomiarów lub pobierania prób do analiz Miejsce przeprowadzenia pomiarów lub pobierania prób Sposób w jaki należy prowadzić zapisy Osoby odpowiedzialne za rejestrowanie pomiarów i sporządzanie zapisów oraz osobę odpowiedzialną za nadzór nad tymi czynnościami Sposób i miejsce przechowywania zapisów Ustalenie działań korygujących Zespół ds. HACCP określa w każdym zidentyfikowanym CCP działania naprawcze, w sytuacji wskazania odchyleń od przyjętych limitów krytycznych Opracowana powinna do tego zostać stosowna dokumentacja, będąca częścią planu HACCP Ustalenie procedur weryfikacji systemu Narzędzia stosowane do weryfikacji: Audyty wewnętrzne Audyty zewnętrzne Badania losowo pobranych prób Badania ankietowe wykonane wśród klientów Liczba rozpatrywanych reklamacji Dowodem prowadzonej weryfikacji są raporty weryfikacyjne 7

8 Opracowanie dokumentacji systemu Dokumentacja podstawowa: Księgą/plan HACCP Zbiór Procedur Systemowych Zakładowy Kodeks GMP/GHP Dokumentacja uzupełniająca: Dokumentacja techniczna Technologiczna Dotycząca mycia i dezynfekcji Wybrane instrukcje stanowiskowe Dobra Praktyka Cateringowa (GCP) obejmuje podstawowe wymagania dotyczące prowadzonych w zakładzie procesów technologicznych przygotowywania posiłków wraz z wymaganiami dotyczącymi maszyn, urządzeń i wyposażenia, które bierze udział w tych procesach, w celu wyprodukowania potraw o właściwej jakości zdrowotnej, całkowicie bezpiecznej dla zdrowia konsumenta. Selekcja przyjmowanych surowców Surowce, które przyjmowane są do zakładu muszą spełniać dwa podstawowe wymagania być całkowicie zdrowe i jak najlepsze jakościowo. Wskazane, a nawet wymagane jest, aby dostawca posiadał w swoim zakładzie oraz pracował zgodnie z wymogami systemu HACCP, a tym samym GMP i GHP. Magazynowanie surowców Surowce wykorzystywane do przygotowywania posiłków powinny być przechowywane zgodnie i ściśle z zaleceniami producentów tych artykułów. Wszystkim surowcom należy zapewnić właściwe warunki magazynowania, ze szczególnym uwzględnieniem temperatury i wilgotności w pomieszczeniu, nasłonecznienia, higieny itp. Obróbka wstępna surowców Przechowywanym surowcom należy zapewnić rozdzielność magazynowania. Dotyczy to zarówno samych pomieszczeń, jak i urządzeń chłodniczych. W zakładzie powinny zostać wydzielone i oznakowane pomieszczenia do magazynowania: produktów suchych, sypkich, owoców i warzyw, jaj, Zgodnie z zasadami GCP ten etap procesu technologicznego powinien przebiegać tylko w pomieszczeniach przeznaczonych do tego celu Obróbka wstępna surowców ma na celu usunięcie z ich powierzchni zanieczyszczeń fizycznych oraz częściowo chemicznych i mikrobiologicznych poprzez wypłukanie, obranie, odkrojenie, wyszorowanie, oczyszczenie itp. oraz pomieszczenia z lodówkami i zamrażarkami. 8

9 Rozmrażanie surowców Proces obróbki wstępnej niesie ze sobą duże straty wartości odżywczych surowców należy więc tak dobierać parametry procesów, aby powodować możliwie najmniejsze zmiany wartości odżywczej tych surowców Sprzęt drobny, naczynia i narzędzia wykorzystywane do obróbki wstępnej surowców pod żadnym pozorem nie mogą być użyte w dalszych procesach w strefie czystej Artykułu spożywczego raz rozmrożonego nie wolno zamrażać ponownie Rozmrażanie najlepiej prowadzić w urządzeniach chłodniczych w temperaturze do 4ºC, a rozmrażaną żywność umieścić w szczelnym naczyniu, pod przykryciem w celu zapobieżenia ewentualnemu wyciekowi soku z surowca i skażeniu innych artykułów Obróbka termiczna potraw Dzięki procesom termicznym takim jak: gotowanie, duszenie, smażenie, pieczenie, ogranicza się możliwość wzrostu niekorzystnej mikroflory bakteryjnej (bakterie chorobotwórcze) lub obniża jej liczebność do bezpiecznego poziomu Należy doprowadzić temperaturę wewnątrz potrawy do wartości minimum 65ºC (optymalnie 70ºC). Temperatura ta gwarantuje bowiem unieszkodliwienie większości rodzajów bakterii, pasożytów, a także termolabilnych toksyn i enzymów Podczas obróbki termicznej potraw w dużych kawałkach lub w całości (np. pieczony drób), dla upewnienia się, że całość elementu kulinarnego została upieczona bądź ugotowana, należy dany element przekroić i sprawdzić go. Przechowywanie potraw gotowych Potrawy, które po obróbce cieplnej nie zostały skierowane do bieżącego spożycia, powinny zostać bezzwłocznie wychłodzone przechowywanie w lodówce nie powinno trwać dłużej niż 48 godzin, w temperaturze nie wyższej niż 4ºC. Zarówno czas przechowywania jak i temperatura powinny być monitorowane Wszystkie potrawy lub półprodukty do ich sporządzenia przechowywane w chłodziarkach powinny być umieszczone w oddzielnych pojemnikach. Pojemniki te powinny być szczelnie zamknięte i konieczne oznaczone nazwą rodzaju potrawy oraz datą jej przygotowania (łącznie z godziną) W przypadku odgrzewania potraw wychłodzonych, należy postępować jak z potrawami sporządzanymi na bieżąco. Należy poddać je obróbce termicznej np. w kuchence mikrofalowej, do momentu osiągnięcia wewnątrz potrawy temperatury minimum 70ºC utrzymującej się przez kilkanaście sekund. Jeżeli półprodukt lub potrawa przechowywana w chłodziarce nie została wykorzystana w ciągu 48 godzin, należy ją potraktować jako odpad i wyrzucić. Pod żadnym pozorem nie wolno przekazać jej do spożycia. 9

10 Warunki transportu potraw gotowych Transport gotowych potraw do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza budynkiem, w którym zostały one przygotowane, powinien odbywać się w warunkach gwarantujących pełne bezpieczeństwo tych potraw. Transportowana żywność może być umieszczona w opakowaniach jednostkowych (np. jednorazowych pojemnikach wykonanych z tworzyw sztucznych) jak również w zbiorczych pojemnikach/kontenerach transportowych. W przypadku potraw podawanych na zimno, jak i potraw ugotowanych i wychłodzonych po obróbce termicznej, pojemniki i środek transportu muszą zapewnić im warunki temperaturowe nie przekraczające wartości 4ºC. Potrawy, które w miejscu przeznaczenia będą konsumowane w postaci posiłków ciepłych, muszą być przewożone w pojemnikach "kontenerach" środkach transportu, które zapewnią im minimalną temperaturę wewnątrz 60ºC. Służą do tego celu różnego rodzaju termosy i bemary. Serwowanie i ekspozycja potraw Temperatury potraw serwowanych konsumentom powinny wynosić odpowiednio: dla potraw na zimno (surówki, sałatki, wędliny, zimne sosy, chłodniki, napoje zimne, desery zimne itp.) 4ºC, dla zup na gorąco minimum 75ºC, w przypadku potrawy lub półproduktu, który został przygotowany wcześniej i schłodzony, temperatura wewnątrz po odgrzaniu musi wynieść przynajmniej 75ºC. Ze względu na bezpieczeństwo potraw ciepłych, można je utrzymywać w podgrzewaczach tylko przez okres 2 godzin. dla gorących dań głównych (dania mięsne, drobiowe, podrobowe, rybne itp.) i deserów gorących (budynie, suflety itp.) minimum 63ºC, dla napojów gorących (kawa, herbata) minimum 80ºC. Gospodarka odpadami pokonsumpcyjnymi Do wszystkich potraw wyeksponowanych w sali konsumpcji muszą być dołączone sztućce, którymi konsument dokona wyboru i nałożenia na talerz potrawy. Wymagane jest to zarówno ze względu na jakość potraw (zapobieżenie ewentualnemu mieszaniu smaków), jak również ze względu na możliwość skażenia krzyżowego wielu potraw w przypadku, gdy jedna z nich jest skażona. Wszystkie potrawy gotowe, które nie zostały spożyte przez konsumentów, zarówno te serwowane na ciepło, jak i te na zimno, muszą zostać wycofane z obrotu i usunięte. Odpady muszą być zawsze umieszczone w specjalnie do tego celu przeznaczonych pojemnikach. Odpady powinny być usuwane na bieżąco zarówno z sali konsumpcyjnej jak i z pomieszczeń kuchennych. 10

11 Eliminacja zakażeń krzyżowych miejsce do składowania odpadów w strefie produkcyjnej powinno zostać wydzielone z daleka od miejsc, w których prowadzone są jakiekolwiek czynności związane z obróbką żywności. Takie miejsce musi zostać wyznaczone również poza budynkiem lub w specjalnej części budynku, gdzie odpady oczekują na zabranie przez służby oczyszczania. Kontenery te należy zabezpieczyć przed dostępem szkodników (owadów, gryzoni, ptaków) Zakażenia krzyżowe następują wskutek bezpośredniego kontaktu skażonego przedmiotu z przedmiotem mikrobiologicznie właściwym Przedmiotami owymi mogą być ludzie, sprzęty i naczynia kuchenne, artykuły żywnościowe, blaty robocze, a nawet strefy, w których znajdują się produkty spożywcze Najczęściej spotyka się skażenia kontaminacyjne gdzie: w zakładzie brak jest wydzielonych stref czystych i brudnych lub są one wyznaczone niewłaściwie, pracownicy produkcyjni nie przestrzegają zasad higieny osobistej i higieny miejsca pracy, krzyżują się drogi dostarczania do zakładu surowca, usuwania odpadów, wydawania potraw, brak rozdziału kolorystycznego sprzętu produkcyjnego, który wykorzystywany jest zarówno do obróbki surowców, jak i produktów gotowych, brak dostatecznej ilości pomieszczeń magazynowych do oddzielnego przechowywania surowców i produktów, dokonuje się mieszania niewykorzystanych potraw z potrawami świeżo przygotowanymi, krzyżują się drogi wydawania posiłków i zwrotu naczyń brudnych, brak jest wydzielonych oddzielnych myjni naczyń stołowych i kuchennych. 11

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności

Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności Wybrane systemy jakości żywności Zasady higieny w przetwórstwie i przechowalnictwie żywności 1 Do systemów tych należą: - Dobra Praktyka Higieniczna (Good Hygienic Practice - GHP) - Dobra Praktyka Produkcyjna

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności

Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Ćwiczenie 2. Bezpieczeństwo i higiena żywności Bezpieczeństwo żywności stanowi jeden z priorytetów polityki żywieniowej i zajmuje centralne miejsce w obszarze ochrony zdrowia publicznego. Organizacja Narodów

Bardziej szczegółowo

w stołówkach szkolnych

w stołówkach szkolnych Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej w stołówkach szkolnych Magdalena Chojnowska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI Główny cel prawa żywnościowego zdefiniowany w Preambule

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół

Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół Wymagania higieniczno-sanitarne dla obiektów żywieniowych i żywnościowych działających na terenie szkół opracowanie: Maria Wruk Gorzów Wlkp., 04 stycznia 2007r. 2 Podstawy prawne UE: 1) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Aby otrzymać potrawy o wysokiej jakości zdrowotnej należy właściwie postępować we wszystkich etapach procesu technologicznego. Ważne jest, aby

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wieruszowie mgr inż. Karolina Krawczyk - Borowiec Iwona Promna - stażystka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 SPIS TREŚCI WSTĘP................................. 9 I. Podstawy bezpieczeństwa, higieny i prawa pracy 1. Ochrona i nadzór państwa nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, prawa i higieny pracy..............

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA SANITARNE w GOSPODARSTWACH AGROTURYSTYCZNYCH Wymagania sanitarne Obecnie brak jest wymagań sanitarno- higienicznych ustalonych dla gospodarstw agroturystycznych (w formie rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii.

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii. Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA

I. CZĘŚĆ OGÓLNA OCENA pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET57/rhga (wyładunek i miejsca prezentacji rynek hurtowy, giełda i aukcja

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu)

LISTA KONTROLNA SPIWET-43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET43/zrd/kraj (zakład rozbioru drobiu) Data rozpoczęcia/zakończenia

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych

Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych Ogólne informacje dotyczące prowadzenia produkcji i sprzedaży w ramach działalności (marginalnej, lokalnej i ograniczonej) MLO produktów mlecznych Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

Bardziej szczegółowo

Program praktyk. Lublin, 2012

Program praktyk. Lublin, 2012 Program praktyk przeznaczony dla nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktorów praktycznej nauki zawodu w branży gastronomicznej opracowany w ramach projektu Praktyka kluczem do sukcesu Opracował:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego)

UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) UWAGA INFORMACJA DLA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚC W ZAKRESIE PRODUKCJI PIERWOTNEJ (np. uprawa owoców, warzyw, ziół, zbóż, zbiór runa leśnego) Produkcja pierwotna obejmuje działalność na poziomie gospodarstw

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Dorota Prokopczyk Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. wytwarzaniem produktów leczniczych -jest każde działanie prowadzące do powstania produktu

Bardziej szczegółowo

Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113

Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:19113-2015:text:pl:html Polska-Wałbrzych: Usługi przygotowywania posiłków 2015/S 013-019113 Specjalistyczny Szpital im.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEZONIE LETNIM INFORMACJE DLA KONSUMENTÓW Nadchodzi lato, czas wysokich temperatur, wzmożonego ruchu turystycznego oraz sezonowych produktów spożywczych takich jak warzywa, owoce,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH

WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH WYMAGANIA DODATKOWE DLA PRZEWOŹNIKÓW ZWIĄZANE Z PRZEWOZEM ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH I. Zasady dotyczące higieny. 1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce

Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce Konferencja Błędy i niezgodności w zarządzaniu bezpieczeństwem żywności Wykład: Błędy w planach monitoringu Krytycznych Punktów Kontroli (CCP) w produkcji i logistyce mgr inż. Sławomir Muńko Dyrektor Regionalny

Bardziej szczegółowo

W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego

W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego W hali produkcyjnej zakładów przetwórstwa rybnego 46 C-52 C 115 F-125 F 00:00:20 Każdy, kto wchodzi na teren hali produkcyjnej zakładu przetwórstwa rybnego musi być ubrany w czyste ubranie robocze i powinien

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych EDYTA WACŁAWIK Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych Tematem mojej pracy jest Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych. Dlaczego? Bo każdy z nas spożywa żywność i na co dzień ma z

Bardziej szczegółowo

Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia

Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia Kampania WIEM co JEM jak wdrażać w placówkach oświatowych od 1 września 2015 r. nowe prawo w zakresie żywienia Anna Smolarz WSSE w Warszawie Oddział Nadzoru Bezpieczeństwa Żywności, Żywienia i Kosmetyków

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa

Zarys wymagań weterynaryjnych. dotyczących przetwórstwa i sprzedaży. produktów rybołówstwa Zarys wymagań weterynaryjnych dotyczących przetwórstwa i sprzedaży produktów rybołówstwa lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności zwierzęcego pochodzenia Sprzedaż:

Bardziej szczegółowo

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję.

6. Połączenie ścian z podłogami powinno zostać wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję. Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2006 r. (Dz. U. Nr, poz. ) 1. 1. Bank tkanek i komórek powinien stanowić samodzielny budynek lub zespół budynków. 2 Dopuszcza się lokalizowanie banku

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU:

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH DLA ZAWODU - TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH - 343404 NR PROGRAMU: ZSP1/T-V-tżu-12/13 12.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy w zakładzie gastronomicznym. Uszczegółowione

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia;

JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG. Zagadnienia: Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI W SEKTORZE USŁUG Zagadnienia: Czynniki ryzyka zdrowia i jakości żywności; Systemy zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia; Ustawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Leonardo Training Module Hygiene Management - RABC RABC:

Leonardo Training Module Hygiene Management - RABC RABC: RABC w pralniach Leonardo Training Module R isc A nalysis B iocontamination RABC: Analiza ryzyka i kontrola skażeń biologicznych C ontrol: Nowa norma dotycząca zarządzania higieną w pralniach PN-EN 14065

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego. wdraŝania

Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego. wdraŝania Charakterystyka systemu HACCP i zasady jego wdraŝania HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) Jest systemowym postępowaniem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego Ŝywności poprzez

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut

INSTRUKCJA. Pozostawić środek na 10 minut Przed rozpoczęciem czyszczenia usunąć produkty spożywcze Temperatura urządzenia powinna wynosić ok. 50ºC Rozprowadzić równomiernie środek czyszczący MERIDA GRILL (250 ml/250 ml wody) Pozostawić środek

Bardziej szczegółowo

Wymagania higieniczno sanitarne dla obiektów, w których odbywa się produkcja żywności i żywienie

Wymagania higieniczno sanitarne dla obiektów, w których odbywa się produkcja żywności i żywienie Wymagania higieniczno sanitarne dla obiektów, w których odbywa się produkcja żywności i żywienie mgr inż. Alina Maciąg Sandomierska Oddział Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Wojewódzka Stacja

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym.

Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym. Załącznik nr 6 Ramowy plan dezynfekcji sprzętu używanego podczas działań ratowniczych po kontakcie z materiałem potencjalnie infekcyjnym. Zasady dezynfekcji Wszelkie czynności dezynfekcyjne muszą być realizowane

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH DZIENNICZEK PRAKTYK ZAWODOWYCH ZAWÓD: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH 343404 Zespól Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich 95-015 Bratoszewice, Pl. Staszica 14 tel.42/719-89-83 fax 42/719-66-77

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej 20 11 - Zarządzanie Jakoscią w branży spożywczej SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_F1 Dobra praktyka higieniczna i dobra praktyka produkcyjna (GHP i GMP) kod: QA_F2 System HACCP zasady, wdrażanie

Bardziej szczegółowo

HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności. European Commission Enterprise and Industry

HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności. European Commission Enterprise and Industry HACCP system zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności European Commission Enterprise and Industry Bezpieczeństwo żywności Title of the presentation Date 2 (ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1999 Nr 30 poz. 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z dnia 17 marca 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy zarobkowym

Bardziej szczegółowo

Dobra Praktyka Higieniczna

Dobra Praktyka Higieniczna Dobra Praktyka Higieniczna Załącznik Nr 6 do Regulaminu wewnętrznego Domu Kultury w Kozach Bezpieczeństwo zdrowotne żywności w Domu Kultury w Kozach HACCP to System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności W roku 2013 objętych nadzorem było 33188 obiektów w tym: - 1695 obiektów produkcji żywności, - 19458 obiektów obrotu żywnością,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług cateringowych na potrzeby spotkań/szkoleń/konferencji organizowanych przez Zamawiającego, Departament Wdrażania Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się: Technik żywienia i usług gastronomicznych 343404 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA Załącznik nr 1 SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU SZACOWANIA 1. Przedmiotem szacowania jest świadczenie usług cateringowych na potrzeby spotkań/szkoleń/konferencji organizowanych przez Zamawiającego, Departament

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu HACCP. European Commission Enterprise and Industry

Dokumentacja systemu HACCP. European Commission Enterprise and Industry Dokumentacja systemu HACCP European Commission Enterprise and Industry Title of the presentation Date 2 System HACCP musi być udokumentowany - wynika to z regulacji prawnych System HACCP działa w oparciu

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-15/zp (zakład przetwórstwa jaj)

LISTA KONTROLNA SPIWET-15/zp (zakład przetwórstwa jaj) pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET15/zp (zakład przetwórstwa jaj) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli:

Bardziej szczegółowo

Ocena zagrożenia oraz Krytyczne Punkty Kontrolne (HAZARD ANALYSIS AND CRITICAL CONTROL POINTS- HACCP)

Ocena zagrożenia oraz Krytyczne Punkty Kontrolne (HAZARD ANALYSIS AND CRITICAL CONTROL POINTS- HACCP) Ocena zagrożenia oraz Krytyczne Punkty Kontrolne (HAZARD ANALYSIS AND CRITICAL CONTROL POINTS- HACCP) Z dniem 1 stycznia 2006 nowe, wydane przez Wspólnotę Europejską przepisy dotyczące higieny zastąpiły

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna dotycząca zwalczania salmonelli tłoczenie wersja 1.0

Lista kontrolna dotycząca zwalczania salmonelli tłoczenie wersja 1.0 Łączny wynik w % (max 100 %) 0 Liczba mniejszych uchybień = Y 0 Liczba większych uchybień = O 0 Liczba krytycznych uchybień = R 0 Liczba przypadków zgodności z przepisami = G 0 Pytania doprowadzić do powstania

Bardziej szczegółowo

lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego

lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego Przetwórstwo lokalne w praktyce, zakładanie małych przetwórni oraz prace modernizacyjne w istniejących przetwórniach lek. wet. Andrzej Szpulak specjalista w zakresie higieny zwierząt rzeźnych i żywności

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ZAPEWNIENIA WŁAŚCIWEGO STANU HIGIENY POPRZEZ PROWADZENIE

PROCEDURA ZAPEWNIENIA WŁAŚCIWEGO STANU HIGIENY POPRZEZ PROWADZENIE STRONA/STRON: 1/8 Spis treści: 1. Przedmiot procedury 2. Zakres stosowania procedury 3. Definicje 4. Odpowiedzialność 5. Opis postępowania 5.1 Sposób przeprowadzania zabiegów mycia i dezynfekcji 5.2 Zasady

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia...

Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego internatu, bursy oraz innych placówek całodobowych zapewniających opiekę i

Bardziej szczegółowo

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej...

- od 1 roku do 3 lat... - przedszkolnym... - szkoły podstawowej... - szkoły gimnazjalnej... - szkoły ponadgimnazjalnej... Strona 1 (5) Pieczęć państwowego inspektora sanitarnego Formularz do protokołu kontroli Nr.. z dnia... Ocena stanu sanitarnego placówki opiekuńczo-wychowawczej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej Uwaga:

Bardziej szczegółowo

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono, produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy.

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono, produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy. Załącznik nr 3 ANEKS 7 WYTWARZANIE PRODUKTÓW LECZNICZYCH ROŚLINNYCH Reguła Kontrola materiałów wyjściowych, sposób ich przechowywania i przetwarzania ma ogromne znaczenie w wytwarzaniu produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Świadczenie usług w formie przygotowywania i podawania gorącego posiłku dla osób korzystających ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU ROK 2013 W ewidencji obiektów na terenie objętym działaniem znajduje się 517 zakładów żywnościowożywieniowych, w tym: 25 obiektów produkcji żywności, 313

Bardziej szczegółowo

Cukiernik nr indeksu 751201

Cukiernik nr indeksu 751201 Cukiernik nr indeksu 751201 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie cukiernik

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

POWIAT POZNAŃSKI UL. JACKOWSKIEGO 18, 60-509 POZNAŃ. Inwestor: Obiekt: Adres: Puszczykowo nr działki 1321/10. branża: technologia

POWIAT POZNAŃSKI UL. JACKOWSKIEGO 18, 60-509 POZNAŃ. Inwestor: Obiekt: Adres: Puszczykowo nr działki 1321/10. branża: technologia Inwestor: Obiekt: POWIAT POZNAŃSKI UL. JACKOWSKIEGO 8, 60509 POZNAŃ ZAPLECZE KUCHENNE STOŁÓWKI LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCONCEGO W PUSZCZYKOWIE Adres: Puszczykowo nr działki /0 branża: technologia projektował:

Bardziej szczegółowo

WALLFIX NON _- WOVEN

WALLFIX NON _- WOVEN KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ Wersja I; sporządzono 1.03.2008 Aktualizacja 2012.07.02 Producent KBM Sp. z o.o. Adres 97-400 Bełchatów, ul. Czyżewskiego 31A Telefon (0-prefix-44) 633 61

Bardziej szczegółowo

Obowiązujące akty prawne :

Obowiązujące akty prawne : WYMAGANIA SANITARNE DLA ZAKŁADÓW śywienia ZBIOROWEGO TYPU ZAMKNIĘTEGO Przepisy prawa Stołówka szkolna lub przedszkolna prowadząca jakąkolwiek formę wyŝywienia dla dzieci, staje się jednym z elementów sektora

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności i żywienia

Bezpieczeństwo żywności i żywienia Bezpieczeństwo żywności i żywienia Art. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Żywność środek spożywczy oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone

Bardziej szczegółowo

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy.

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy. Załącznik nr 3 ANEKS 7 WYTWARZANIE PRODUKTÓW LECZNICZYCH ROŚLINNYCH Reguła Kontrola materiałów wyjściowych, sposób ich przechowywania i przetwarzania ma ogromne znaczenie w wytwarzaniu produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii

Janusz Związek Główny Lekarz Weterynarii Wytwarzanie mięsa i produktów mięsnych w zakładach o małej zdolności produkcyjnej, krajowe regulacje obowiązujące w Polsce, kontrola i przejrzystość łańcucha produkcyjnego Janusz Związek Główny Lekarz

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TECHNOLOGICZNY

PROJEKT TECHNOLOGICZNY PROJEKT TECHNOLOGICZNY ROZWIĄZAŃ FUNKCJONALNYCH KUCHNI I ZAPLECZA GASTRONOMICZNEGO INWESTOR: USŁUGI GASTRONOMICZNE I CATERINGOWE PAWEŁ OBORSKI ul. KRZEMIENICKA 3/8 45-401 OPOLE NIP: 754-115-67-40 ADRES

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

PORADNIKI GMP/GHP GMP/GHP DOKUMENTACJA PROGRAM GMP/GHP GMP/GHP INSTRUKCJE

PORADNIKI GMP/GHP GMP/GHP DOKUMENTACJA PROGRAM GMP/GHP GMP/GHP INSTRUKCJE Ulotka HACCP 2010.qxp 2009-12-30 15:43 Page 1 WARUNKI TÊPNE DO SYSTEMU Znaczącą część systemu HACCP stanowi odpowiednie przygotowanie firmy pod kątem realizacji zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP i

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP

LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP Pieczęć Inspektoratu Weterynarii LISTA KONTROLNA SPIWET PASZE H stosowanie procedur opartych na zasadach HACCP PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... Data inspekcji.. Godzina rozpoczęcia inspekcji.. Godzina zakończenia

Bardziej szczegółowo

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia

RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach. liczba godzin tygodniowo w trzyletnim cyklu kształcenia Zasadnicza szkoła zawodowa zawód cukiernik-751201, 3-letni cykl nauczania, podbudowa programowa gimnazjum, liczba tygodni - 32 w ciągu roku szkolnego RAMOWY SZKOLNY PLAN NAUCZANIA Zespół Szkół nr 7 w Tychach

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOBREJ PRAKTYKI HIGIENICZNEJ

ZASADY DOBREJ PRAKTYKI HIGIENICZNEJ ZASADY DOBREJ PRAKTYKI HIGIENICZNEJ W KUCHNI I STOŁÓWCE MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W LIPNIE Bezpieczeństwo zdrowotne żywności HACCP to System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli.

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) dla pyłowych atmosfer wybuchowych

Wzorcowy dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) dla pyłowych atmosfer wybuchowych Wzorcowy dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) dla pyłowych atmosfer wybuchowych Celem niniejszego artykułu jest wskazanie pracodawcy co powinien zawierać dokument zabezpieczenia przed wybuchem

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. Cukiernik 751201 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO

SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIA PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO I ZWIERZĘCEGO Nadzór nad formą sprzedaży bezpośredniej produktów żywnościowych prowadzony jest oparciu o akty prawne: w -na podst.art.12 ust.2 ustawy

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE AS TOMASZ SŁODOWNIK 05-402 OTWOCK, UL POGODNA 38 NIP 532 102 23 96 22 788 21 73 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Producent : P.P.H. AS Tomasz Słodownik Adres: ul. Pogodna

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2 Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek SPIS TREŚCI Rozdział 1. Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r Zarządzenie Nr 119/2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Działań Korygujących i Zapobiegawczych w Urzędzie Miasta Czeladź Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust.1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o

Bardziej szczegółowo

Wymogi bezpieczeństwa żywności w Polsce

Wymogi bezpieczeństwa żywności w Polsce Wymogi bezpieczeństwa żywności w Polsce wrzesień 2012 Niniejszy dokument został zorganizowany zgodnie z rozdziałami dostępnego on-line kursu bezpieczeństwa. Wskazuje on różnice pomiędzy treścią kursu a

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli:

LISTA KONTROLNA SPIWET-00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) Data rozpoczęcia/zakończenia kontroli: pieczęć inspektoratu weterynarii PROTOKÓŁ Z KONTROLI Nr... weterynaryjny numer identyfikacyjny /nr protokołu/rok LISTA KONTROLNA SPIWET00/ kontrola stała i doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia

Bardziej szczegółowo