Dobra praktyka laboratoryjna (GLP) i inne systemy kontroli jakości

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dobra praktyka laboratoryjna (GLP) i inne systemy kontroli jakości"

Transkrypt

1 Dobra praktyka laboratoryjna (GLP) i inne systemy kontroli jakości Rafał Derlacz Zakład Regulacji Metabolizmu, Wydział Biologii, UW

2

3

4 GLP (ang. Good Laboratory Practice) Dobra Praktyka Laboratoryjna pojawił się pomysł określenia zasad prowadzenia prac badawczych 1978/79 ostateczne regulacje prawne wprowadzone przez FDA (21CFR58) 1981 OECD tworzy międzynarodowe standardy GLP 2003 w Polsce Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 czerwca 2003 r wprowadza GLP CFR (Code of Federal Regulations) Kodeks Regulacji Federalnych, Tytuł 21 żywność i substancje lecznicze OECD (Organization for Economic Co operation and Development) Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

5 GLP (ang. Good Laboratory Practice) Dobra Praktyka Laboratoryjna. "...jest to system zapewnienia jakości badań, określający zasady organizacji jednostek badawczych wykonujących nie kliniczne badania z zakresu bezpieczeństwa i zdrowia człowieka i środowiska, w szczególności badania substancji i preparatów chemicznych wymagane ustawą, i warunki, w jakich te badania są planowane, przeprowadzane i monitorowane, a ich wyniki są zapisywane, przechowywane i podawane w sprawozdaniu..."

6 GCP GMP Good Clinical Practice Dobra Praktyka Higieniczna Good Manufacturing Practice Dobra Praktyka Wytwarzania GHP GLP Good Hygienic Practice Dobra Praktyka Higieniczna GAP Good Agricultural Practice dobra praktyka rolnicza

7 Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

8 Plan Marshalla 5 czerwca 1947 r, Uniwersytet Harvarda George Marshall, sekretarz stanu USA Plan Marshalla (European Recovery Program) program mający służyć odbudowie gospodarek krajów Europy zachodniej po II wojnie światowej, obejmował pomoc w postaci surowców mineralnych, produktów żywnościowych, kredytów i tak zwanych dóbr inwestycyjnych. Marshall oferował niemal identyczną pomoc ZSRR i jego sojusznikom, ale jego program nie został zaakceptowany. Plan pomocy był realizowany przez 4 lata, do czerwca 1952, a wiązało się to z przekazaniem blisko 13 mld dolarów w postaci pomocy technicznej i ekonomicznej, aby wesprzeć odtworzenie gospodarek krajów europejskich, które dołączyły do Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC).

9 Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej 16 kwietnia 1948 r Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej (ang. Organization for European Economic Co operation, OEEC) międzynarodowa organizacja, której celem było sprawne koordynowanie funkcjonowania planu Marshalla i stabilizacji kursu walut po II Wojnie Światowej. Członkami OECD zostało 16 państw uczestniczących w programie Austria, Belgia, Dania, Francja, Grecja, Holandia, Irlandia, Islandia, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, Wielka Brytania i Włochy. Ze strony amerykańskiej plan ten nadzorował specjalny urząd pod kierownictwem Paula G. Hoffmana.

10 Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju 14 grudnia 1960 r Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (Organization for Economic Cooperation and Development, OECD) organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym skupiająca 33 wysoko rozwinięte i demokratyczne państwa. Utworzona na mocy Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju podpisanej przez 20 państw 14 grudnia Siedzibą OECD jest Château de la Muette w Paryżu. Celem OECD jest pomoc dla państw członkowskich w osiągnięciu jak najwyższego poziomu wzrostu gospodarczego i stopy życiowej obywateli. Do dorobku prawnego OECD należą różne umowy i kodeksy postępowania oraz zalecenia, rezolucje i deklaracje instrumenty nieformalnego nacisku. Oprócz tego OECD wypracowuje reguły gry w międzynarodowych stosunkach gospodarczych, tzn. opracowuje i wprowadza w życie wspólne zasady (wytyczne) i normy działania (standardy) w poszczególnych dziedzinach gospodarki.

11 Państwa członkowskie Państwa aspirujące do członkostwa (2007) Państwa zaangażowane we współpracę

12 Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju OECD rozpoczęła działalność 30 września 1961 r. na podstawie Konwencji Paryskiej podpisanej 14 grudnia 1960 r. Polska stała się członkiem OECD z dniem 22 listopada 1996 r., kiedy to Instrument ratyfikacji i przystąpienia RP do Konwencji o OECD został złożony we francuskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, będącym depozytariuszem tej Konwencji. Obecnie OECD grupuje 30 państw: Australia, Austria, Belgia, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Japonia, Kanada, Republika Korei, Luksemburg, Meksyk, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia, Polska, Portugalia, Słowacja, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, Węgry, Wielka Brytania i Włochy.

13 GLP (ang. Good Laboratory Practice) Dobra Praktyka Laboratoryjna. To system zapewnienia wysokiej jakości badań Celem zasad GLP jest promowanie jakości i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, od momentu ich planowania, aż po właściwe przechowywanie danych źródłowych i sprawozdań, tak by możliwe było prześledzenie toku badania lub jego całkowite odtworzenie. Ogólne wymagania GLP odpowiednio wyszkolony personel, standardowe metody analityczne, walidacja metod plan częstotliwości pobierania prób, sposób ich pobierania, właściwa aparatura (regularnie sprawdzana i kalibrowana), przechowywanie wyników badań, system zapisów, archiwizacja danych

14 Zadania systemu GLP System GLP ma zapewnić, że otrzymane i przesłane dalej dane są prawdziwym odzwierciedleniem wyników uzyskanych podczas badań System GLP ma zapewnić, że przedstawiane dane są weryfikowalne, czyli można dokładnie powtórzyć badanie System GLP ma promować międzynarodowe akceptowanie uzyskiwanych wyników

15 Misja systemu GLP Testowanie systemów badawczych, ich powtarzalności Archiwizacja danych (każdego rodzaju) Dostęp do urządzeń, materiałów i metodyki Program zapewnienia jakości Jasność przedstawienia założeń badania, protokół badania Raportowanie uzyskanych wyników Standardowe procedury operacyjne (SOP) Organizacja personelu i zarządzanie badaniami

16 GLP powinno mieć zastosowanie podczas nie klinicznych badań bezpieczeństwa dla:» Produktów farmaceutycznych» Pestycydów» Kosmetyków» Konserwantów dodawanych do żywności» Konserwantów dodawanych do paszy» Chemii przemysłowej

17 Rodzaje stosowanych testów Określenie właściwości fizyko chemicznych wszelkich badanych substancji (rozpuszczalność itd.) Badania toksykologiczne nowych substancji, których celem jest ocena potencjalnych działań niepożądanych u ludzi Badania ekotoksyczności, których celem jest ocena wpływu substancji chemicznych i biologicznych na środowisko Badania ekologiczne, których celem jest ocena losów substancji chemicznych w środowisku (przemieszczanie się, biodegradacja, bioakumulacja)

18 Standard Operating Procedures (SOP) Procedury opisujące wszelkie działania podejmowane w laboratorium Definiujące jak korzystać z protokołów badań Często są chronologicznym zapisem kolejnych działań związanych z daną aktywnością Zostały sporządzone w celu ułatwienia pracy Są podstawowym elementem sprawdzanym podczas audytu

19 Standard Operating Procedures (SOP) Standardowe inspekcje, czyszczenie, konserwacja, testowanie i kalibracja urządzeń. Działania podejmowane w przypadku uszkodzenia urządzeń. Metody analityczne Zdefiniowanie tzw. danych surowych Przetrzymywanie nagrań, zapisów, końcowych raportów Składowanie, kompilowanie oraz odzyskiwanie danych

20 Walidacja urządzeń Proces konieczny dla metod analitycznych. Dane uzyskane z wadliwych urządzeń mogą budzi różnego typu zastrzeżenia. Częstość kalibracji, rewalidacji i testowania zależy od urządzenia oraz stopnia jego wykorzystania w laboratorium. W każdym przypadku, gdy działanie urządzenia nie spełnia kryteriów control limits przygotowywany raport musi zostać zamknięty, a badanie przerwane Brak możliwości usuwania danych z zapisu pracy urządzenia

21 Walidacja urządzeń Dane aparatury badawczej powinny zawierać: Nazwę urządzenia oraz jego wytwórcę Model lub typ, co powinno ułatwić identyfikację Numer seryjny Datę dostarczenia urządzenia do laboratorium Instrukcję obsługi dostarczoną przez producenta

22 Certyfikaty materiałów (reagentów) Chodzi o zapewnienie, że reagenty użyte w badaniach są zgodne ze specyfikacją podaną w Standardowej Procedurze Operacyjnej. Data ważności. Zakup i testowanie materiałów powinno być wyszczególnione w programie kontroli jakości.

23 Reagenty Wymagania: Odczynniki i rozpuszczalniki powinny być oznakowane, oryginalne opakowanie, albo nowe z dokładnym opisem Popsute lub przeterminowane odczynniki i rozpuszczalniki powinno zostać zutylizowane Opakowanie powinno zawierać datę otwarcia Powinny być przechowywane w odpowiedniej temperaturze Powinny zawierać datę przydatności do użycia

24 Kwalifikacje personelu Dla każdego analityka powinny być ustanowione specyficzne procedury potwierdzające zadowalające odbycie szkolenia i nabycia odpowiednich kompetencji. Kwalifikacje powinny być efektem edukacji, doświadczenia a także dodatkowych szkoleń, jednak w każdym przypadku powinny być potwierdzone odpowiednim dokumentem Ludzie odpowiedni do zajmowanych stanowisk, zakres obowiązków przypisany do stanowiska, bazujący na kompetencjach pracownika Wymagania co do kwalifikacji mogą się zmieniać

25 Certyfikaty Laboratorium Standardowo są nadawane przez zewnętrzne agencje Ocena powinna koncentrować się na: odpowiedniej przestrzeni do pracy wentylacji pomieszczeń systemie przechowywania próbek i odczynników czystości w laboratorium

26 Transport próbek badawczych Różny między laboratoriami Musi być utrzymana jednoznaczna i uniemożliwiająca błędy procedura, pozwalająca na zachowanie ciągłości między grupą danych analitycznych a próbkami których te dane dotyczą nie może dojść do pomyłki Oryginalne pochodzenie próbek badanych musi być zapisane w sposób uniemożliwiający popełnienie pomyłki, bezbłędne przypisanie danych analitycznych do próbki

27 Dokumentacja i utrzymywanie zapisów wyników Utrzymanie wszelkich danych z badania dostarcza pełnej dokumentacji, która może być wymagana w przypadku sytuacji wymagających interwencji prawnej, wszelkie decyzje muszą być podejmowane na podstawie oryginalnych wyników, a nie na podstawie ich interpretacji Ogólne wytyczne regulujące kwestię utrzymywania danych mówią o konieczności ich zabezpieczenia na co najmniej pięć lat Czas przechowywania wyników badań zależy od rodzaju badania oraz laboratorium

28 Podstawowe pytania dotyczące urządzeń analitycznych Do czego będzie wykorzystane urządzenie? Czy urządzenie znajduje się w zakresie specyfikacji, jaka jest dostępność danych? Jeśli nie spełnia specyfikacji jak bardzo odbiega od niej? Jeśli nie spełnia specyfikacji jakie działania powinny zostać podjęte? Kalibracja, konserwacja. itd Czy standardy użyte do testowania i kalibracji urządzenia są tożsame z międzynarodowymi normami standardów?

29 A co jeśli dane laboratorium nie spełnia standardów Dobrej Praktyki Laboratoryjnej?

30

31 Dyskwalifikacja laboratorium Zanim dana firma czy zakład doświadczy konsekwencji nie spełnienia norm, musi dokładnie wyjaśnić co jest przyczyną dyskwalifikacji, na przykład powstaje raport po audycie określający przyczyny dyskwalifikacji FDA ogłasza zamiar wyłączenia danego laboratorium jako miejsca kontynuowania badań lub rozpoczynania nowych badań z powodu nie spełnienia założeń GLP

32 Potencjalne wykroczenia / naruszenia norm Fałszowanie danych umożliwiających uzyskanie pozwolenia i rejestrację laboratorium w systemie GLP Fałszowanie jakichkolwiek danych związanych z protokołami badań, ich elementami, zapisem surowych wyników, danymi urządzeń itd Nieprawidłowości w przygotowaniu, uzyskaniu lub przesłaniu zapisanych danych, jeśli są wymagane prawem

33 Podstawy wykluczenia Laboratorium nie spełnia jednej lub kilku regulacji prawnych narzuconych przez system GLP Gdy niespełnienie norm systemu GLP prowadzi do pojawienia się nieprawidłowości w zapisie danych, czyli innymi słowy kiedy ma to wpływ na walidację (prawidłowość) całego badania Ostrzeżenia lub odrzucenia we wcześniejszych badaniach nie spowodowały poprawy, w zapewnieniu jakości w ramach systemu GLP

34 Następstwa niezgodności z normami FDA wskazuje na następujące konsekwencje: Członek komisji wysyła pisemną sugestię dyskwalifikacji danego laboratorium Zostaje zaplanowane, ogłoszone posiedzenie regulatory dotyczące dyskwalifikacji danego laboratorium Jeśli okaże się, że po ogłoszeniu takiego faktu dane laboratorium jednak spełnia wymagania zostaje przygotowane pismo wyjaśniające zakończenie postępowania dyskwalifikującego Jeśli cała procedura wszczęcia dyskwalifikacji nie naruszyła integralności prowadzonych badań mogą być one w zależności od oceny sytuacji przez Komisję prowadzone dalej

35 Po dyskwalifikacji Jeśli Komisja stwierdzi niezgodności z wytycznymi GLP, dane laboratorium otrzymuje raport z wyjaśnieniem dlaczego utraciło statut GLP Jeśli laboratorium nadal prowadzi różne badania po tym jak zostało zdyskwalifikowane, wszystkie przeprowadzone badania mogą zostać uznane za nieakceptowalne Jeśli badanie zostanie uznane za nieakceptowalne, wykonujące je laboratorium może próbować wykazać, że brak systemu GLP w danym momencie nie miał wpływu na realizację badania Raz wykluczone laboratorium może już nigdy nie uzyskać certyfikaty GLP

36 Po dyskwalifikacji FDA może się zwrócić do federalnych lub lokalnych władz z prośbą o wprowadzenie w życie informacji o dyskwalifikacji Sponsor może zatrzymać lub zawiesić każde prowadzone w laboratorium badanie Sponsor powinien zostać poinformowany przez FDA w ciągu 15 dni o daty dyskwalifikacji laboratorium oraz powinno mu być wyjaśnione co jest tego powodem

37 Przywrócenie systemu GLP Laboratorium może ponownie uzyskać status GLP i zostać zaakceptowane do prowadzenia badań nie klinicznych pod szyldem FDA jeśli Komisja będzie przekonana, że przyszłe badania będą prowadzone zgodnie z systemem GLP i że żadne z prowadzonych badań nie ucierpiało z powodu dyskwalifikacji Laboratorium które było wyłączone z systemu GLP musi złożyć na piśmie wyjaśnienie dlaczego uważa, że powinno się mu przywrócić status GLP oraz podać wszystkie działania jakie zostały w tym celu podjęte

38 Przywrócenie systemu GLP Komisja lub jej przedstawiciel przeprowadza inspekcję laboratorium i podejmuje (lub nie) decyzję o przywróceniu systemu GLP Jeśli dochodzi do przywrócenia statusu laboratorium GLP Komisja jest zobowiązana do powiadomienia o tym fakcie wszystkich, którzy wcześniej byli informowani o dyskwalifikacji

39

40

41

42

43

44

45

46

47

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN

PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN INSTYTUT OCHRONY ROŚLIN PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN Prof. dr hab. Stefan Pruszyński Instytut Ochrony Roślin, Poznań Diabelski krąg inicjowany przez stosowanie środków ochrony roślin Zawartość DDT

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6

Nieaktualna wersja Rozdziału 6 Zmieniona i aktualna wersja Rozdziału 6 Zasada [Komentarze: Dodano pierwsze zdanie.] 6.2 Do zadań Działu Kontroli Jakości należy także opracowywanie, walidacja i wdrażanie wszystkich procedur kontroli jakości, przechowywanie prób referencyjnych

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych i znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Edycja 2

Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych i znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Edycja 2 Zagraniczna mobilność studentów niepełnosprawnych i znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Edycja 2 projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 stycznia 2013 r. Poz. 44 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 grudnia 2012 r.

Warszawa, dnia 11 stycznia 2013 r. Poz. 44 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 grudnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 stycznia 2013 r. Poz. 44 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie wzorów wniosków w zakresie refundacji leku, środka

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

Bartosz Majewski. 2 lipca2014 Białystok. Prawo Własności Intelektualnej w programie HORYZONT 2020

Bartosz Majewski. 2 lipca2014 Białystok. Prawo Własności Intelektualnej w programie HORYZONT 2020 2 lipca2014 Białystok Prawo Własności Intelektualnej w programie HORYZONT 2020 Bartosz Majewski Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Procedura Europejska EPO

Procedura Europejska EPO Procedura Europejska EPO Projekt Enterprise Europe Network Central Poland jest współfinansowany przez Komisję Europejską ze środków pochodzących z programu COSME (na lata 2014 2020) na podstawie umowy

Bardziej szczegółowo

29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39

29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39 29.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 95/39 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 27 marca 2014 r. w odniesieniu do wkładu finansowego Unii na rzecz skoordynowanego planu kontroli w celu ustalenia

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA

ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA SPOSOBEM NA PODWYŻSZENIE SKUTECZNOŚCI I EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ mgr Justyna Matusiak Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r.

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r. Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska Warszawa, 23 października 2013r. Ramy prawne Uznanie świadectw uprawniających do podjęcia studiów: umowy

Bardziej szczegółowo

Opole 12.05.2011. Serdecznie witamy

Opole 12.05.2011. Serdecznie witamy Opole 12.05.2011 Serdecznie witamy Sonda rozpoczęła się 02.11.2010 a zakończyła się 30.04.2011 Wyniki badania mają pozwolić na zobrazowanie przyszłych zmian na rynku pracy związanych z otwarciem kolejnych

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Polska Centrala Firm Symulacyjnych CENSYM

Polska Centrala Firm Symulacyjnych CENSYM Polska Centrala Firm Symulacyjnych jest członkiem światowej sieci EUROPEN Pen Internationalskupiającej ok.7500 firm symulacyjnych w 42 krajach na całym świecie. Kraje założycielskie EUROPEN: Austria, Dania,

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99

Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99 Ewolucja taryf telefonicznych SPT Telecom i Matáv w latach 1992-99 Jerzy Kubasik Wybrane telekomy Europy Środkowej Český Telecom Matáv Telekomunikacja Polska S.A. Historia PPT Monopol Wydzielenie telekomu

Bardziej szczegółowo

Instytucja AEO w Polsce i na świecie dlaczego warto dołączyć do elity

Instytucja AEO w Polsce i na świecie dlaczego warto dołączyć do elity Instytucja AEO w Polsce i na świecie dlaczego warto dołączyć do elity UPOWAŻNIONY PRZEDSIĘBIORCA AEO (AUTHORISED ECONOMIC OPERATORS) Instytucja Wspólnotowego Kodeksu Celnego, która obowiązuje od 01.01.2008r.

Bardziej szczegółowo

Trudna droga do zgodności

Trudna droga do zgodności Trudna droga do zgodności Starania na rzecz etycznego wzrostu 13. Światowe Badanie Nadużyć Gospodarczych czerwiec 2014 Spis treści Nadużycia i korupcja problem maleje? Nieetyczne zachowania mają się dobrze

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego

GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego GMP w wytwarzaniu produktu chemicznego Good Manufacturing Practice - GMP Good Manufacturing Practice - GMP (Dobra Praktyka Wytwarzania/Produkcji) połączenie efektywnych procedur produkcyjnych oraz skutecznej

Bardziej szczegółowo

ŁAD KORPORACYJNY A ZDOBYWANIE PRZEWAGI KONKURENCYJNEJ - PRZYKŁADY PRAKTYK W UE

ŁAD KORPORACYJNY A ZDOBYWANIE PRZEWAGI KONKURENCYJNEJ - PRZYKŁADY PRAKTYK W UE ŁAD KORPORACYJNY A ZDOBYWANIE PRZEWAGI KONKURENCYJNEJ - PRZYKŁADY PRAKTYK W UE DR MARIUSZ BARANOWSKI Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa KONCEPTUALIZACJA POJĘCIA ŁAD KORPORACYJNY Ład korporacyjny

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Sewilla, lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU

Sewilla, lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU Sewilla, 11-12 lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU OGÓLNOEUROPEJSKIE BADANIE KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI (EU Menu) Propozycja przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 212 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA - wnioski z badania ankietowego Prowadzenie współpracy międzynarodowej (w %) nie tak 28% 72% Posiadanie opracowanego

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 FACULTY of ELECTRONICS and INFORMATION TECHNOLOGY Warsaw University of Technology (1) Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 Dr inż. Dariusz Turlej Dr inż. Wojciech

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania

Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Kwalifikacja wykonawców różnych etapów wytwarzania Dorota Prokopczyk Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. wytwarzaniem produktów leczniczych -jest każde działanie prowadzące do powstania produktu

Bardziej szczegółowo

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 Alex.Celinski@gmail.com Rozkład wyników Przedziały 30-minutowe Lp. Przedział Liczebność Częstość czasowy Liczebność Częstość skumulowana skumulowana 1 2:00-2:30

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I OPŁATY DLA LINII ANALOGOWYCH

CZĘŚĆ I OPŁATY DLA LINII ANALOGOWYCH CENNIK USŁUGI TELEFONICZNEJ MULTIMEDIA POLSKA-POŁUDNIE S.A. WYCIĄG Cennik Usługi Telefonicznej Multimedia Polska-Południe S.A. obowiązuje dla Umów Abonenckich i Aneksów do Umów Abonenckich zawartych od

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

Biznes na polu minowym?

Biznes na polu minowym? Biznes na polu minowym? Nadużycia w czasach zwiększonego ryzyka Badanie Nadużyć Gospodarczych Europa, Bliski Wschód, Indie i Afryka (EMEIA) Maj 2013 Sposób badania i profil uczestników Między listopadem

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 15.04.2015 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Afganistan 1,22 zł 1,50 zł 2. Albania 0,65 zł 0,80 zł 3.

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. sporządzony w Genewie dnia 28 września 1984 r. (Dz. U. z dnia 27 grudnia 1988 r.) W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA

PROTOKÓŁ. sporządzony w Genewie dnia 28 września 1984 r. (Dz. U. z dnia 27 grudnia 1988 r.) W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA PROTOKÓŁ do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości, dotyczący długofalowego finansowania wspólnego programu monitoringu i oceny przenoszenia zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14)

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Ogólne zasady rozliczania Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 10.10.2014 Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Ogólne zasady rozliczania Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Programy profilaktyczne, a rzeczywistość Finansowanie szczepień ze środków publicznych Joanna Zabielska-Cieciuch Wśród 27 krajów Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. ustalająca skład Komitetu Regionów

Wniosek DECYZJA RADY. ustalająca skład Komitetu Regionów KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 11.6.2014 r. COM(2014) 226 final 2014/0128 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY ustalająca skład Komitetu Regionów PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Artykuł 305 Traktatu o

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2015. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2015 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008 Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora Piotr Pasławski 2008 Odniesienie do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Pkt. 4.4 normy Przegląd zapytań, ofert i umów - procedura przeglądu zleceń

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton]

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton] ROPA: poszukiwania, wydobycie, sprzedaż Główne kierunki handlu ropą naftową w [mln ton] 318.5 43.4 22.4 24.4 23.8 121.7 127.6 49.5 196.9 90.9 101.3 32.6 64.7 92.0 119.7 25.4 53.1 21.4 107.6 119.4 44.5

Bardziej szczegółowo

10) istotne kliniczne dane pacjenta, w szczególności: rozpoznanie, występujące czynniki ryzyka zakażenia, w tym wcześniejsza antybiotykoterapia,

10) istotne kliniczne dane pacjenta, w szczególności: rozpoznanie, występujące czynniki ryzyka zakażenia, w tym wcześniejsza antybiotykoterapia, Załącznik nr 2 Standardy jakości w zakresie mikrobiologicznych badań laboratoryjnych, w tym badań technikami biologii molekularnej, oceny ich jakości i wartości diagnostycznej oraz laboratoryjnej interpretacji

Bardziej szczegółowo

Zamówienia publiczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)

Zamówienia publiczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) 2015 Zamówienia publiczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) Odcinek 7 Małgorzata Pałysa Punkt Informacyjny Międzynarodowe Zamówienia Publiczne PARP http://mzp.parp.gov.pl Obszary wsparcia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Produkt dopuszczony do obrotu na terenie RP

Instrukcja obsługi Produkt dopuszczony do obrotu na terenie RP 300M ia sy mf on symfonia I Instrukcja osługi Produkt dopuszczony do orotu na terenie RP Dziękujemyhzahzakuphnaszegohproduktu,h Proszęhprzeczytaćhprzedhzainstalowaniemhihrozpoczęciemhużytkowaniah radiotelefonuh300m.hh

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie pod względem płci

Zatrudnienie pod względem płci Zatrudnienie pod względem płci [2:1] [4:1] 33% 19% 67% k m k m 81% Wykształcenie kadry zatrudnionej w przemyśle farmaceutycznym Licencjat 26 49 Magister 26 34 Doktor 22 31 Profesor 1 3 Inne 3 6 0 10 20

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ 1. Ile państw jest obecnie w UE? a) 15 b) 25 c) 27 2. Głównymi instytucjami UE są: a) Komisja Europejska, Rada UE, Parlament Europejski, Rada Europejska b) Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski

Witamy w CERN. 2014-02-24 Marek Kowalski Witamy w CERN Co to jest CERN? CERN European Organization for Nuclear Research oryg. fr Conseil Europeén pour la Recherche Nucléaire Słowo nuclear (Jadrowy) czysto historyczne. W czasie, gdy zakładano

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

dla Pracowników i Doktorantów

dla Pracowników i Doktorantów dla Pracowników i Doktorantów Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN uzyskał w 2014 roku status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW), jako partner Konsorcjum Wrocławskie Centrum Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

Ład korporacyjny a wynagradzanie menedżerów. Prof. nadzw. dr hab. Piotr Urbanek, Katedra Ekonomii Instytucjonalnej Uniwersytet Łódzki

Ład korporacyjny a wynagradzanie menedżerów. Prof. nadzw. dr hab. Piotr Urbanek, Katedra Ekonomii Instytucjonalnej Uniwersytet Łódzki Ład korporacyjny a wynagradzanie menedżerów Prof. nadzw. dr hab. Piotr Urbanek, Katedra Ekonomii Instytucjonalnej Uniwersytet Łódzki Geneza norm ładu korporacyjnego Procesy globalizacji gospodarki światowej

Bardziej szczegółowo

USTRÓJ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO. Autorzy: Zbigniew Bukowski, Tomasz Jędrzejewski, Piotr Rączka. Wykaz skrótów Wstęp

USTRÓJ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO. Autorzy: Zbigniew Bukowski, Tomasz Jędrzejewski, Piotr Rączka. Wykaz skrótów Wstęp USTRÓJ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO. Autorzy: Zbigniew Bukowski, Tomasz Jędrzejewski, Piotr Rączka Wykaz skrótów Wstęp ROZDZIAŁ I Prawne pojęcie samorządu i samorządu 1. Decentralizacja 2. Samorząd A. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

GfK FUTUREBUY 2016 Oferta zakupu raportu

GfK FUTUREBUY 2016 Oferta zakupu raportu GfK FUTUREBUY 2016 Oferta zakupu raportu 25 krajów Austria Indie Rosja Australia Włochy Hiszpania Belgia Japonia Szwecja Brazylia Korea Szwajcaria Kanada Arabia Saudyjska Turcja Chiny Meksyk Wielka Brytania

Bardziej szczegółowo

SĄDOWA KONTROLA DECYZJI PREZESA UOKIK CZY

SĄDOWA KONTROLA DECYZJI PREZESA UOKIK CZY 1 SĄDOWA KONTROLA DECYZJI PREZESA UOKIK CZY POTRZEBNE SĄ ZMIANY KONFERENCJA UOKIK I UMCS: SKUTECZNIEJSZA OCHRONA KONKURENCJI PROPOZYCJE ZMIAN W PRAWIE SYSTEMY KONTROLI DECYZJI ORGANU OCHRONY KONKURENCJI

Bardziej szczegółowo

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ dr Anna Stępniak-Kucharska Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. 2. 3. 4. Cel referatu Dane źródłowe Pojęcie wolności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

... Załącznik nr 1 do SIWZ (pieczęć Wykonawcy) Opis przedmiotu zamówienia. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące szkoleń. Przeprowadzenie szkoleń

... Załącznik nr 1 do SIWZ (pieczęć Wykonawcy) Opis przedmiotu zamówienia. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące szkoleń. Przeprowadzenie szkoleń Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.... Załącznik

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI

SPRAWOZDANIE KOMISJI KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.9.2016 r. COM(2016) 618 final SPRAWOZDANIE KOMISJI Sprawozdanie ułatwiające obliczenie kwoty uprawnień do emisji przyznanych Unii Europejskiej (UE) oraz sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.)

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.) Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok (wg stanu na dzień stycznia r.) Statystyki ogólne Budżet programu "Młodzież w działaniu" w roku wg Akcji (wg stanu na dzień..),,,,,,, Akcja. Akcja. Akcja.

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce

Rola państwa w gospodarce Rola państwa w gospodarce Wykład 7 WNE UW Jerzy Wilkin Pojęcie państwa w ekonomii Państwo jako podmiot gospodarczy; Państwo i rynek jako komplementarne i substytucyjne regulatory gospodarki; Państwo minimalne,

Bardziej szczegółowo

studentów na praktyki zagraniczne wynosi: Euro.

studentów na praktyki zagraniczne wynosi: Euro. Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+(K103) oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2016/2017

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Zasad Dobrej Praktyki Badań Klinicznych (Good Clinical Practice - GCP)

Streszczenie Zasad Dobrej Praktyki Badań Klinicznych (Good Clinical Practice - GCP) Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (PTOK)- Sekcja Naukowa: Polska Grupa Badawcza Chłoniaków (PGBCh) Streszczenie Zasad Dobrej Praktyki Badań Klinicznych (Good Clinical Practice - GCP) Zasady GCP

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo