Za drogie globalne ocieplenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Za drogie globalne ocieplenie"

Transkrypt

1 Za drogie globalne ocieplenie 92 mld euro do 2030 r. ma Polskę kosztować ratowanie klimatu - wynika z raportu firmy McKinsey. Czy nas na to stać? Premier Donald Tusk: nie ma sensu ekologicznie zarzynać gospodarki Ireneusz Chojnacki Dobra wiadomość: Polska jest w stanie zredukować emisję dwutlenku węgla nawet o jedną trzecią do 2030 roku. Wiadomość zła: będzie to kosztować astronomiczne pieniądze - 92 miliardy euro. Takie wnioski płyną z raportu firmy doradczej McKinsey & Company, który dzisiaj zostanie zaprezentowany. Eksperci McKinseya nie oceniali przy tym, czy Polska w ogóle ma możliwości sfinansowania redukcji CO2 i jaki wpływ na gospodarkę miałyby tego rodzaju wydatki Taką analizę dla naszego kraju ma dopiero wykonać Bank Światowy. A będzie się nad czym zastanawiać: gdyby Polska rzeczywiście chciała tak mocno ograniczać poziom emisji CO2, przez 20 lat średnio musiałaby wydawać 0,9 proc. PKB rocznie. Szczyt wydatków przypadłby na lata Co roku na ochronę klimatu trafiałoby wtedy 6,9 mld euro, czyli 1,1 proc. PKB. To gigantyczne sumy. Dla porównania wszystkie unijne dotacje dla Polski w latach to około 80 mld euro. Pewną pociechą jest jednak to, że dzięki tym działaniom nasza gospodarka wykazałaby oszczędności. - Około 30 mld euro do 2030 roku - mówi Wojciech Bogdan, partner w McKinsey. Ile będzie kosztować redukcja w miliardach euro rocznie **» * Splata jako i procent PKB Źródło: raport McKinsey & Company Jakie według ekspertów są najlepsze metody redukcji emisji CO2 w Polsce? McKinsey wskazuje 125 sposobów: od zastosowania biopaliw nowe normy budowy domów do odpowiedniego nawożenia łąk i wprowadzenia skutecznych systemów kontroli klimatyzacji Jednak największe zmiany musiałyby dotknąć sektory odpowiadające za 60 proc. emisji CO2 w Polsce: energetykę, budownictwo i transport. Koszty redukcji emisji CO2 nie budzą entuzjazmu naszego rządu, który sprzeciwia się składaniu przez UE daleko idących zobowiązań podczas szczytu w Kopenhadze. - Ochrona klimatu ma sens, gdy jest wypełniona globalną solidarnością. Jeśli my zarżniemy swoją gospodarkę, a inni będą emitować ciągle tak dużo dwutlenku węgla jak do tej pory, to nie będzie miało sensu - mówił wczoraj Donald Tusk podczas spotkania Europejskiej Partii Ludowej. Polska stoi na czele koalicji dziewięciu krajów Unii przeciwnych zwiększaniu obciążeń związanych z redukcją CO2. UE w latach ma przeznaczyć na pomoc w redukcji emisji w najbiedniejszych krajach świata kilkadziesiąt miliardów euro. Polska walczy, by składka na ten cel dla nowych członków UE była jak najniższa. Wspólne stanowisko na szczyt w Kopenhadze przywódcy krajów Unii mają uzgodnić do przyszłego piątku. y A2 Komentarz ya6-7 > Ali Świat wspólpr. gos Globalne ocieplenie

2 Nie stać nas na redukcję Marcin Piasecki Ograniczenie emisji C0., w Polsce według ewentualnych założeń Unii Europejskiej byłoby niezwykle drogie. Czy warto tak zmieniać przepisy, wprowadzać takie normy, żeby kosztem 90 mld euro osiągnąć owe wyśrubowane poziomy redukcji? Odpowiedź jest dosyć prosta - nie. Nie ma co w imię klimatycznych ambicji zarzynać polskiego biznesu, polskiego konsumenta czy w ogóle zarzynać polskiej gospodarki", jak to ujął premier Tusk. Chyba że chcemy być biedniejsi, mniej konkurencyjni i bardziej święci od kilku najbogatszych państw tego świata, które do radykalnego cięcia emisji wcale się nie palą. Oczywiście nie znaczy to, że w Polsce ekologicznego problemu nie ma. Jest, i to duży. Jesteśmy krajem zaśmieconym, brudnym, zanieczyszczonym. Nie miejmy złudzeń - żeby wszystko doprowadzić do ekologicznego porządku, potrzeba naprawdę dużych pieniędzy. I te pieniądze albo już są wydawane, albo wydawane będą. Ale na wszystkie przedsięwzięcia ekologiczne, a nie tylko na dokarmianie klimatycznego cielca. Łącznie z projektami, które z coraz mniej jasnych przyczyn nie mieszczą się w głowie ekologom, czyli zapewnienie Polsce względnie taniej energii poprzez rozwój siłowni jądrowych. Naprawdę, te miliardy euro warto zainwestować inaczej, a nie wyłącznie w polski wkład w ratowanie świata przed nieudowodnioną klimatyczną katastrofą. >A6-7 Kraj > Ali Świat

3 Polska blokuje porozumienie w UE Zdaniem rządu Donalda Tuska wspólne stanowisko Unii Europejskiej w sprawie redukcji emisji powinno powstać najwcześniej na przyszłorocznej konferencji klimatycznej w Meksyku. Decyzja UE wymaga jednomyślności Jędrzej Bielecki Grzegorz Osiecki Unia Europejska podczas szczytu klimatycznego w Kopenhadze nie zaproponuje zwiększenia swoich zobowiązań redukcji emisji. Na rozpoczętym w czwartek wieczorem spotkaniu przywódców państw UE w Brukseli nie dojdzie do zawarcia porozumienia w tej sprawie. Chodzi o propozycję, by do 2020 r. Unia zredukowała emisję dwutlenku węgla o 30 proc, a nie, jak przewiduje dotychczasowe uzgodnienie, o 20 proc. Taki cel forsuje przewodząca Unii Szwecja. Kolejne zobowiązanie miałoby dać przykład takim krajom, jak USA czy Chiny, do podjęcia podobnych decyzji. - Widać coraz wyraźniej, że jeśli nie będzie gestów dotyczących redukcji ze strony USA czy Chin, to nie będzie też jednostronnych ambitnych ofert ze strony Unii - mówi Jacek Saryusz-Wolski, wiceszef Europejskiej Partii Ludowej. Szwedów popierało sześć państw tzw. starej Unii: Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Dania, Finlandia i Hiszpania. Polska i inne nowe kraje unijne są zdecydowanie przeciw. - Żadne oficjalne decyzje nie zostały podjęte, bo nie taki był cel czwartkowego spotkania. Jednak w sprawach klimatycznych ustalono, że wszystkie uzgodnienia wymagają jednomyślności. Ton Grudniowy Kongres Europejskiej Partii Ludowej ^ ^ dyskusji wskazuje, że zobowiązania Unii nie mogą iść za daleko - mówi DGP Susanne Kiefer, rzeczniczka Rady UE. Z nieoficjalnych informacji wynika, że coraz bliżej polskiego stanowiska w sprawie redukcji emisji jest też rząd w Berlinie. Niemcy proponują, by UE nie kładła na stole w Kopenhadze swojej propozycji, zanim nie uczynią tego inni. Francuzi natomiast chcą utworzenia międzynarodowej organizacji środowiska nadzorującej porozumienia w sprawie redukcji na wzór Światowej Organizacji Handlu (WTO). Chcą też, by unijna pomoc w tej sprawie kierowana była wyłącznie do najbiedniejszych krajów świata, a nie np. do Chin czy Indii. Argumentują, że nowe kraje unijne nie mogą być sponsorami zmian w krajach o podobnym stopniu rozwoju gospodarczego. Przywódcy Wspólnoty ponownie spotkają się pod koniec przyszłego tygodnia, już w trakcie finału konferencji w Kopenhadze. To właśnie wtedy ma być uzgodniona ostateczna, już oficjalna propozycja UE. Ale zablokować to może polski rząd. Bo nastawiamy się na jeszcze jeden dodatkowy warunek, który trudno szybko spełnić. - Ograniczenie emisji powyżej 20 proc, jeśli w ogóle będzie możliwe, to tylko po przedstawieniu w marcu przez Komisję Europejską analizy skutków ekonomicznych takiego posunięcia - uważa Mikołaj Dowgielewicz, minister ds. europejskich rządu Donalda Tuska. Jego zdaniem wszelkie ostateczne zobowiązania ze strony UE mogą być złożone dopiero za rok, w trakcie kolejnej konferencji klimatycznej w Meksyku. I tylko pod warunkiem, że do tego czasu daleko idące zobowiązania podejmą także USA, Japonia oraz kraje rozwijające się. Wczoraj w specjalnym liście do premiera przewodniczącej UE Szwecji Fredrika Reinfeldta przeciw redukcji o 30 proc opowiedziała się wpływowa konfederacja największych przedsiębiorstw europejskich BusinessEurope. Wskazała m.in., że w razie podjęcia zbyt daleko idących zobowiązań unijne firmy nie wytrzymają międzynarodowej konkurencji, w sytuacji gdy np. USA zapowiadają redukcję jedynie o 3 proc. do 2020 r. Czy więc Unia niczego nie zaproponuje w Kopenhadze? Zobowiąże się do wypłacenia pomocy dla najbiedniejszych krajów świata w przejściu na przyjazne środowisku technologie. Do 2012 r. Polska ma wykładać na ten cel co roku kilkadziesiąt milionów euro z ok. 2 mld, jakie chce zebrać od 27 krajów UE szwedzka prezydencja. > Ali Świat

4 Próbuje się nam wmówić, że jesteśmy umorusani węglem ROZMOWA GRZEGORZ OSIECKI: Na redukcji nasza gospodarka może stracić czy zyskać? MARCIN KOROLEC*: Nie należy na to patrzeć w kategoriach zagrożenia. Rozwój sektora zielonych technologii może i powinien być elementem napędzającym w przyszłości polską gospodarkę. W Polsce już nastąpiła znaczna redukcja emisji w ciągu ostatnich 20 lat. Zgodnie z postanowieniami z Kioto Polska miała obowiązek zredukować emisję o 6 proc, a dokonaliśmy pięciokrotnie większej redukcji przy wzroście gospodarczym. Dla porównania Dania zredukowała swoją emisję jedynie o 4 proc, pięciokrotnie mniej, niż zakładał protokół z Kioto. Bez nowych krajów, takich jak Polska, UE nie zrealizowałaby celów z Kioto. A ile jesteśmy w stanie jeszcze zredukować? Niewiele, bo w Polsce od Kioto nastąpiły znaczne inwestycje w gospodarkę i nowoczesne technologie. Dlatego nasz potencjał redukcji do 2020 r. jest już niewielki. Nowe możliwości pojawią się po dokonaniu inwestycji w energię odnawialną i jądrową. W 2020 r. ma zostać oddana do użytku pierwsza elektrownia jądrowa, druga zaś 5 lat później. Niewielka redukcja to ile? 3 proc? Tak wynika z naszych analiz. Musimy pamiętać, że Polska cały czas dąży do wzrostu gospodarczego. Wprowadzenie Programu Efektywności Energetycznej, nowych technologii, także tych odnawialnych, będzie powodować redukcje dodatkowych emisji wynikających z rozwoju. To dlatego rząd nie chce się zgodzić na dodatkowe ograniczenia? UE już się zobowiązała do redukcji emisji oraz wprowadziła rozwiązania prawne gwarantujące realizację tego zobowiązania w postaci tzw. pakietu klimatyczno-energetycznego. Pamiętajmy, że UE jest odpowiedzialna jedynie za 12 proc. światowej emisji. Inne kraje pozaeuropejskie nie mają zdefiniowanych celów redukcji, a te, o których się wspomina, nie są porównywalne z obecnymi propozycjami UE. "Marcin Korolec, wiceminister gospodarki

5 RAPORT Według firmy konsultingowej McKinsey koszty zmniejszenia emisji dwutlenku węgla poniosą i firmy, i zwykli obywatele Ochrona klimatu będzie nas kosztować 92 mld euro Firma doradcza McKinsey ocenia, że do 2030 r. możliwa jest redukcja emisji gazów cieplarnianych w Polsce nawet o 30 proc. Musielibyśmy jednak w latach zainwestować aż 92 mld euro (czyli około 380 mld zl), które przyniosłyby w tym samym czasie tylko 30 mld euro oszczędności Te wydatki w przeważającej większości miałyby ponosić firmy z sektorów mobilizowanych do ograniczania emisji, jednak pośrednio zapłacimy za redukcję dwutlenku węgla wszyscy. Wzrosłyby bowiem koszty działania firm energetycznych, chemicznych czy hutniczych, a w ślad za tym również ceny ich produktów: prądu, kosmetyków, chemii gospodarczej. Znacznie wyższe byłyby koszty budowy domu, należy się również liczyć ze wzrostem opłat za odbiór odpadów. Według autorów raportu, aby osiągnąć redukcję emisji o 120 mln ton do 2030 r., trzeba by zainwestować w energetykę, która jest największym emitentem tego gazu, aż 35 mld euro. Koszty działania tego sektora wzrosłoby jednak w tym czasie o 4,3 mld euro. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że przynajmniej część tych kosztów zostałaby przerzucona na odbiorców prądu, czyli że energia musiałaby zdrożeć. Poza energetyką największy potencjał redukowania emisji ma sektor budownictwa, który musiałby wydać na ten cel 24 mld euro. Taka inwestycja byłaby jednak dość opłacalna, bo na wydatkach na energię, np. na ogrzewanie domów, Polska mogłaby zaoszczędzić ponad 20 mld euro. Wystarczyłoby zastosować nowoczesną izolację ścian czy uszczelnianie okien. Na razie decyzje, czy ocieplać budynki, czy nie, to kwestia wyboru. Za kilka lat to może być już przymus. W Komisji Europejskiej trwają bowiem prace nad nowelizacją dyrektywy o świadectwach energetycznych budynków. Z projektu wynika, że już od 2021 r. do użytku będą mogły być oddawane tylko obiekty o tzw. zerowym zużyciu energii. To byłaby prawdziwa rewolucja. - Koszty budowy domów mogą wtedy wzrosnąć nawet o 20 proc. Będziemy jednak płacić mniej np. za ogrzewanie - mówi Marcin Piotrowski ze Stowarzyszenia Producentów Wełny Mineralnej i Skalnej. Ireneusz Chojnacki

6 WITOLD ORŁOWSKI tłumaczy, dlaczego rządy chcą wydać miliony na redukcję emisji, choć nie ma pewności, czy komuś to będzie służyło Musimy zapłacić za dwudziestoletnie zaniedbania ROZMOWA JĘDRZEJ BIELECKI: Dlaczego Polska powinna angażować się w plan walki z ociepleniem klimatu? WITOLD ORŁOWSKI*; Przeciwnicy walki ze zmianami klimatycznymi z tryumfem wskazują, że nikt nie udowodnił związku między wzrostem średniej temperatury a emisjami CO2. Prawda jest jednak taka, że tego nie uda się udowodnić. Z natury rzeczy zawsze pozostanie to hipotezą naukową. Ale mimo to przywódcy świata uznali, że trzeba działać. Bo naukowcy przekonali zasadniczą część społeczeństw i elit, że związek między zmianami klimatu a CO2 jednak istnieje. Ale to nie jest pierwszy raz w historii, kiedy wydawalibyśmy ogromne pieniądze, nie mając 100-procentowej pewności, że czemukolwiek to służy. Przez pól wieku świat przeznaczał gigantyczne środki na zbrojenia, choć nie było jasne, czy kiedykolwiek będzie trzecia Prof. Witold Orłowski wojna światowa i czy magazynowanie arsenałów jądrowych ma jakikolwiek sens. Eksperci przekonali jednak polityków, że warto to robić, i oni poszli w tym kierunku bez mrugnięcia okiem. Dlaczego Polska należy do tych krajów UE, które najmocniej sprzeciwiają radykalnym cięciom w emisjach? To pytanie o to, w jaki sposób powinny być podzielone koszty ochrony środowiska. Biedne kraje twierdzą, że to bogaci powinni przede wszystkim je ponieść. I mają rację. A Polska wbrew temu, co sądzi większość rodaków, jest w skali świata krajem bogatym. W samej Unii też jednak trwa spór, jak powinny być rozłożone nakłady na redukcję CO2.1 w tym kontekście nie jesteśmy w komfortowej sytuacji. Kraje zachodnie, których gospodarka jest oparta na produkcji czystej energii, uważają, że najwięcej powinni płacić ci, którzy najwięcej trują. Ale to miałoby dla nas katastrofalne skutki. Dlatego Polska promuje drugą skrajność: podział kosztów wedle wysokości dochodu narodowego. Ale w końcu będziemy musieli pójść na kompromis. Dlaczego? Bo musimy choć częściowo zapłacić za zaniechania ostatnich 20 lat. Przez ten czas kolejne rządy obawiały się podjęcia radykalnych działań, które rozwiązałyby problemy energetyki. Nie zdecydowano się więc ani na szybką prywatyzację, ani nawet na komercjalizację tego sektora. A bez tego firmy energetyczne nie miały ani funduszy, ani zachęt, aby inwestować w nowe technologie. I dziś Polska jest jednym z największych trucicieli w Europie. Aż dwie trzecie spodziewanych kosztów redukcji dwutlenku węgla ma pójść na dostosowanie zakładów energetycznych i budynków. Co to oznacza? Przedsiębiorstwa energetyczne będą musiały albo odejść od produkcji energii ze spalania węgla na rzecz np. elektrowni jądrowych, albo postawić na bardzo drogą technologię czystego węgla. A to właśnie odczujemy w naszych rachunkach. Wyższa cena za kilowat spowoduje jednak rezygnację z ogrzewania węglem na rzecz gazu, uszczelnienie budynków... Aż 22 mld euro pochłonie jednak transport. Czy mamy przesiąść się do samochodów elektrycznych? W Polsce już budowa nowoczesnego systemu dróg i autostrad bardzo zmniejszy spalanie benzyny. Ale nowe technologie też będą bardzo przydatne. prof-witold orłowski jest ekonomistą, głównym doradcą ekonomicznym PricewaterhouseCoopers Sektory gospodarki, które poniosą koszty redukcji ener getyka chemia koszt redukcji do 2030 r. w Polsce w sumie do 2030 r miliardów euro rjsjrcz«dno4ch bilans inwestycji do 2030 r. dane w miliardach euro oszczędności? ' dodatkowy nakład rittiinw 0,2 04 huty -0,2-0,2 )lnictwo "I rafinacja cemen leśnictwo gaz townie potencjał redukcji w megatonach bu- trans- od dynki port pady Arullo McKlnsey & Company

7 GLOBALNE OCIEPLENIE Amerykański politolog przekonuje, że Zachód powinien spłacić historyczny dług wobec krajów uboższych Barber: szczyt kopenhaski nie zmieni świata Kopenhaga ROZMOWA RADOSŁAW KORZYCKI: Sczyt w Kopenhadze odbywa się w atmosferze skandalu. Najpierw do prasy wyciekły mejle naukowców z East Anglia University, którzy martwili się, że nie mają dowodów na potwierdzenie tezy o globalnym ociepleniu. Później media napisały, że bogate kraje pod przewodnictwem USA i Danii redagowały porozumienie o wysokich limitach emisji dla krajów rozwijających się i z niskim funduszem na pomoc dla nich, by mogły stać się zielone. BENJAMIN BARBER*: Zawsze przy tego rodzaju wydarzeniach pojawia się pytanie, czy ktoś nie ma interesu w upublicznieniu tych informacji. Ale nie dorabiałbym do tego wielkiej ideologii. Poza tym żadna to nowość, że kraje wysoko rozwinięte jak ognia boją się deklaracji proekologicznych. Ta opieszałość grozi fiaskiem szczytu. Co do przecieku osławionych mejli, to trzeba by dokładnie sprawdzić,-jak do tego doszło. Podobno serwery, z których wyszły, są zlokalizowane na Syberii. Ale nie brnijmy w to. Nie zajmujmy się pisaniem scenariuszy do filmów sensacyjnych z polityką w tle. Po informacjach o miganiu się bogatych przed wypłacaniem biednym - nazwijmy to umownie - zielonego funduszu wierzy pan, że w Kopenhadze uda się wynegocjować porozumienie, które nie będzie tylko zbiorem pobożnych życzeń? Wydaje mi się, że poza ramową deklaracją i odroczeniem dyskusji do następnego szczytu ekologicznego nic się nie zmieni. Cała dyskusja o dzieleniu się odpowiedzialnością, o pomocy rozwiniętych dla rozwijających się jest fikcją. W ciągu ostatnich siedmiu lat bogate kraje obiecały tym biedniejszym 18 mld dolarów. Wydały w sumie pięć procent tej kwoty. Właściwie dlaczego Zachód ma pomagać np. Chinom czy Indiom. Jeżeli chcą produkować dobra na zdwojonych obrotach, eksportować je i zarabiać grube miliardy dolarów, to niech sami płacą za ekologiczne konsekwencje swojej polityki gospodarczej. Gdzie tu dziejowa sprawiedliwość? Cywilizacja Zachodu przeszła przez swoją rewolucję przemysłową ponad 100 lat temu, często kosztem ziem skolonizowanych. Tzw. pierwszy świat się wzbogacił. Teraz czas na bogacenie się reszty. Dofinansowanie programów ekologicznych w państwach rozwijających się jest spłatą historycznych długów.' Dokładnie takiego argumentu używano w czwartek w Kopenhadze. Kraje rozwijające się mówią o reparacjach, coś na wzór reparacji wojennych. Czy nie za dużo w tym eksploatowania poczucia winy Zachodu? Ja wierzę w następujący parytet: kraje powinny płacić P Benjamin Barber, autor książki Dżihad kontra McŚwiat" tyle, ile produkują dwutlenku węgla per capita. Ale o tyle więcej, o ile wyżej znajdują się na liście HDI (wskaźnik rozwoju ludzkości). Z tego rachunku wychodzi, że USA powinny wziąć na siebie 40 proc. kosztów walki z globalnym ociepleniem, kolejne 30 proc. Unia Europejska, a resztę Japonia, Kanada, Chiny i Korea Południowa. Na ekologicznych źródłach energii można zarobić. Istnieje potężny sektor gospodarki, któremu zależy na skompromitowaniu konkurencji opierającej produkcję na węglu czy ropie. Jest w końcu ogromne lobby promujące ekologiczne elektrownie atomowe. Czy cała gra o porozumienie w Kopenhadze nie jest jednym wielkim starciem lobbystów o grube miliardy dolarów przyszłych zysków? Za ograniczeniami emisji mogą lobbować np. producenci samochodów hybrydowych. Rachunek jest prosty: ewentualne kary za produkowanie spalin na pewno zachęcą ludzi do kupowania aut, za które nie będą musieli płacić jakichś dodatkowych podatków. To dla takich firm naprawdę darmowa reklama. Ale nie uważam, żeby było w tym cokolwiek niemoralnego. Ci, którzy poprzez swoją produkcję zmniejszają ryzyko ocieplenia się klimatu, są z pewnością bardziej usprawiedli- 1 " wieni we wszelkich biznesowych chwytach niż truciciele. 'Benjamin Barber, amerykański politolog, autor książek Dżihad kontra McŚwiat" i Skonsumowani"

MAŁOPOLSKO-PODKARPACKI KLASTER CZYSTEJ ENERGII. Temat seminarium: Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych krajów UE

MAŁOPOLSKO-PODKARPACKI KLASTER CZYSTEJ ENERGII. Temat seminarium: Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych krajów UE Studia Podyplomowe EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ w ramach projektu Śląsko-Małopolskie Centrum Kompetencji Zarządzania Energią Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna jako temat ważny politycznie (cz.1)

Efektywność energetyczna jako temat ważny politycznie (cz.1) Efektywność energetyczna jako temat ważny politycznie (cz.1) Przygotowała: Ilona Jędrasik Sekretariat Koalicji Klimatycznej Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki Efektywność energetyczna w Polsce W

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych 1 Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju O projekcie Podstawowe przesłania Idea projektu Uczestnicy Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

Czym jest rozwój zrównowaŝony

Czym jest rozwój zrównowaŝony Rozwój zrównowaŝony Millenimacje Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2010 r. www.polskapomoc.gov.pl Czym jest rozwój zrównowaŝony

Bardziej szczegółowo

POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE. Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE

POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE. Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE PAKIET KLIMATYCZNY 23.01. 2008 Komisja Europejska przedstawia Pakiet Klimatyczny zbiór

Bardziej szczegółowo

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Zmiany Klimatu i COP21 Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Program spotkania Zmiany klimatu: mity a nauka Zmiany klimatu: skutki Wysiłki w celu ograniczenia emisji Polska i

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych

MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW P o z n a ń 1 7. 0 4. 2 0 1 3 r. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych Dania Strategia Energetyczna 2050 w 2050 r. Dania nie wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Ustalenia konwencji klimatycznych

Ustalenia konwencji klimatycznych Janina Kawałczewska Ustalenia konwencji klimatycznych 1. Co robi świat, aby przeciwdziałać niekorzystnym zmianom klimatu? Powołanie Międzynarodowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) w 1988r: w celu prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Światowa polityka klimatyczna

Światowa polityka klimatyczna Światowa polityka klimatyczna (emisja tlenku azotu w zależności od regionu) Wykonali : Magdalena Kulczyk oraz Piotr Wrzeszcz Efekt cieplarniany jako dobro publiczne Zasadaniewykluczalności -jeśli dobro

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego Gdański Obszar Metropolitalny

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013 Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE Kwiecień 2013 Streszczenie opracowania Międzynarodowego Instytutu na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Biopaliwa za jaką cenę? Przegląd kosztów

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Informacja Prasowa. Warszawa, 18 lipca 2016 r. Komentarz PKEE do raportu: Czarna chmura Europy

Informacja Prasowa. Warszawa, 18 lipca 2016 r. Komentarz PKEE do raportu: Czarna chmura Europy Informacja Prasowa Komentarz PKEE do raportu: Czarna chmura Europy Warszawa, 18 lipca 2016 r. W dniu 6 lipca 2016 r. opublikowany został raport autorstwa czterech organizacji ekologicznych (WWF, CAN, HEAL,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej. Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013

7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej. Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013 7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej Konferencja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013 1. Upór uzależnienie od węgla Maciej Muskat Greenpeace Od kilku lat Polska importuje więcej węgla niż go

Bardziej szczegółowo

Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii

Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii Duński Plan Energetyczny. Koniec epoki kotłów gazowych i olejowych w Danii W 2010 roku duńska Komisja ds. Zmian Klimatu stwierdziła, że realne jest uniezależnienie się od paliw kopalnych. Na tych danych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

CEM. Polacy o zmianach klimatu. Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej. Prezentacja głównych wyników badań. Październik 2013

CEM. Polacy o zmianach klimatu. Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej. Prezentacja głównych wyników badań. Październik 2013 CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Polacy o zmianach klimatu Prezentacja głównych wyników badań Październik 2013 POSTRZEGANIE WAGI PROBLEMU ZMIAN KLIMATU Bardzo poważnym Jak poważnym problemem

Bardziej szczegółowo

Kraków, 8 maja 2015 r.

Kraków, 8 maja 2015 r. EUROPEJSKA POLITYKA ENEGETYCZNA W OBSZARZE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM BIOMASY A NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NA LATA 2014-2020 Kraków, 8 maja 2015 r. Plan prezentacji: STRATEGIA

Bardziej szczegółowo

Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008

Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008 Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008 1 Energia, a CO2 Zapotrzebowanie na energie na świecie wzrasta w tempie ok. 1,8%/rok; czemu towarzyszy

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r.

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. Ameryka Północna http://www.travelplanet.pl/przewodnik/ameryka-polnocna-i-srodkowa/ Ameryka Południowa

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Zmiany klimatu Gdański Obszar Metropolitalny 2015 Projekt "Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność kosztuje. Stanowisko Greenpeace dotyczące finansowania walki ze zmianami klimatu w krajach rozwijających się

Odpowiedzialność kosztuje. Stanowisko Greenpeace dotyczące finansowania walki ze zmianami klimatu w krajach rozwijających się Odpowiedzialność kosztuje. Stanowisko Greenpeace dotyczące finansowania walki ze zmianami klimatu w krajach rozwijających się W styczniu 2009 Komisja Europejska w dokumencie Copenhagen Communication, przedstawiła

Bardziej szczegółowo

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Lp Komisja Europejska Green Effort Group Wynegocjowany Kompromis 1 brak benchmarku 2 brak regulacji uzupełnienie systemu aukcyjnego benchmarkiem produktowym

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Niemiecka ekologia. w pigułce

Niemiecka ekologia. w pigułce Niemiecka ekologia w pigułce Plakietka ''Umweltzone''- plakietka wjazdu do wyznaczonej strefy ekologicznej w Niemczech, dla pojazdów spełniających określone standardy w zakresie emisji gazów spalinowych

Bardziej szczegółowo

Energetyka powrót do rzeczywistości

Energetyka powrót do rzeczywistości ...w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Energetyka powrót do rzeczywistości Prof. dr hab. inż. WŁADYSŁAW MIELCZARSKI Politechnika Łódzka Od redakcji Polityka klimatyczna Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :14:14

Co kupić, a co sprzedać :14:14 Co kupić, a co sprzedać 015-06-15 11:14:14 Kraje Unii Europejskiej są trzecim po Chinach i USA partnerem handlowym Japonii, natomiast Japonia zajmuje siódme miejsce w obrotach UE z zagranicą. Największym

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020 Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, dr Sebastian Stępień Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie

Bardziej szczegółowo

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 28.3.2013 DECYZJA KOMISJI z dnia 26 marca 2013 r. określająca roczne limity emisji państw członkowskich na lata 2013 2020 zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

obniżenie wieku emerytalnego

obniżenie wieku emerytalnego obniżenie wieku emerytalnego Foto: Shutterstock Model przedstawiający możliwe skutki obniżenia wieku emerytalnego zaprezentowali ekonomiści z Uniwersytetu Warszawskiego i Szkoły Głównej Handlowej, związani

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wprowadzenie do zagadnień ochrony. klimatu i gospodarki niskoemisyjnej Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Zmiany klimatu W ostatnich latach termin

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013 Wykorzystanie węgla kamiennego Warszawa, 18 grudnia 2013 2 Zasoby kopalin energetycznych na świecie (stan na koniec 2012 r.) Ameryka Płn. 245/34/382 b. ZSRR 190/16/1895 Europa 90/3/150 Bliski Wschód 1/109/2842

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

OZE opłaca się już dzisiaj

OZE opłaca się już dzisiaj OZE opłaca się już dzisiaj Konferencja prasowa, 13 lutego 2014 BOS Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie i świata w którym

Bardziej szczegółowo

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Toruń, 7 marca 2013 r. Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 W związku z nadziejami rynku na skuteczność lutowych rozmów Komisji ds. Środowiska na temat interwencji

Bardziej szczegółowo

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce"

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą w słońce A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce" Autor: Jacek Balcewicz ("Energia Gigawat" - nr 10-11/2014) Niemcy są uważane za trzecią gospodarkę świata i pierwszą gospodarkę Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska Wyzwania dla Polski pakiet klimatyczny - Redukcja emisji gazów cieplarnianych o 20% do 2020 r., względem 1990 r. - Wzrost udziału

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Bytom, 23 grudnia 2014 r. Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (2011 rok) cel główny rozwój gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej Autor: dr inż. Tomasz Surma, Vestas Poland, Szczecin ( Czysta Energia nr 5/212) Polityka energetyczna Unii Europejskiej oraz Polski nadaje odnawialnym źródłom

Bardziej szczegółowo

Konferencja pn. 11 września 2012 roku

Konferencja pn. 11 września 2012 roku Konferencja pn. 11 września 2012 roku Zadanie realizowane w ramach projektu: Człowiek energia środowisko. Zrównoważona przyszłość Mazowsza, Kujaw i Ziemi Łódzkiej współfinansowane ze środków Narodowego

Bardziej szczegółowo

audyt energetyczny budynku.

audyt energetyczny budynku. Sektor budowlany zużywa 40% całkowitej energii w UE, więc realizacja celów polityki klimatycznej bez radykalnego zmniejszenia zużycia energii w budynkach nie jest możliwe. Około 85% tej energii jest przeznaczana

Bardziej szczegółowo

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Polski system energetyczny na rozdrożu 40% mocy w elektrowniach ma więcej niż 40 lat - konieczność

Bardziej szczegółowo

Konferencja programowa SLD 27.04.2011r. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Infrastruktura powinnością państwa

Konferencja programowa SLD 27.04.2011r. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Infrastruktura powinnością państwa Konferencja programowa SLD 27.04.2011r. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Infrastruktura powinnością państwa Infrastruktura jest podstawą tkanki społecznej gospodarki państwa, służyć musi wszystkim sprawiedliwie,

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE PARYSKIE WS. KLIMATU SZANSE ROZWOJOWE DLA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH I SAMORZĄDÓW

POROZUMIENIE PARYSKIE WS. KLIMATU SZANSE ROZWOJOWE DLA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH I SAMORZĄDÓW Konferencja współpraca państwa, jednostek samorządu terytorialnego i przedsiębiorców przy realizacji nowych projektów górniczych i energetycznych Sejm, 28 listopada, 2016 POROZUMIENIE PARYSKIE WS. KLIMATU

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach Zbigniew Michniowski Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cities www.pnec.org.pl e-mail: biuro@pnec.org.pl STOWARZYSZENIE GMIN POLSKA SIEĆ ENERGIE CITES

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Koalicja Klimatyczna przedstawia 7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej

Koalicja Klimatyczna przedstawia 7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej Informacja prasowa Warszawa, 7 listopada 2013 Koalicja Klimatyczna przedstawia 7 grzechów głównych polskiej polityki klimatycznej W najbliższy poniedziałek, 11 listopada w Warszawie rozpocznie się COP19

Bardziej szczegółowo

Elektroenergetyka w Polsce Z wyników roku 2013 i nie tylko osądy bardzo autorskie

Elektroenergetyka w Polsce Z wyników roku 2013 i nie tylko osądy bardzo autorskie Elektroenergetyka w Polsce 2014. Z wyników roku 2013 i nie tylko osądy bardzo autorskie Autor: Herbert Leopold Gabryś ("Energetyka" - czerwiec 2014) Na sytuację elektroenergetyki w Polsce w decydujący

Bardziej szczegółowo

Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski?

Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski? Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski? W najbliższych dniach sejm zadecyduje o przyszłości energetyki odnawialnej w Polsce. Poparcie dla rozwoju tych technologii wyraża aż trzy czwarte społeczeństwa.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

Debata Białe certyfikaty. Fantasmagoria czy konieczność? Krzysztof Żmijewski Politechnika Warszawska Społeczna Rada Konsultacyjna Energetyki

Debata Białe certyfikaty. Fantasmagoria czy konieczność? Krzysztof Żmijewski Politechnika Warszawska Społeczna Rada Konsultacyjna Energetyki Debata Białe certyfikaty Fantasmagoria czy konieczność? Krzysztof Żmijewski Politechnika Warszawska Społeczna Rada Konsultacyjna Energetyki Konkurencyjność gospodarki celem energetyki Wspieranie konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

Globalne negocjacje klimatyczne. Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych

Globalne negocjacje klimatyczne. Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Globalne negocjacje klimatyczne Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Bloki tematyczne negocjacji 1. Mitygacja ograniczenie emisji 2. Adaptacja do zmian klimatu 3. Transfer technologii

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Autor: Stanisław Tokarski, Jerzy Janikowski ( Polska Energia - nr 5/2012) W Krajowej Izbie Gospodarczej, w obecności przedstawicieli rządu oraz środowisk gospodarczych,

Bardziej szczegółowo

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Ograniczanie rozproszonej emisji CO w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Dr hab. Zbigniew Bukowski, prof. UKW, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Kierownik Katedry Prawa Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa ErP nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła

Dyrektywa ErP nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła Dyrektywa ErP nowe wymagania dotyczące efektywności energetycznej źródeł ciepła 2 Dyrektywa ErP Przepisy Unii Europejskiej wprowadziły z dniem 26 września 2015 r. nowe wymagania odnośnie efektywności energetycznej

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EUROPEJSKIE 2014-2020 NA POZIOMIE REGIONALNYM. ROLA MAZOWIECKIEJ JEDNOSTKI WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH

FUNDUSZE EUROPEJSKIE 2014-2020 NA POZIOMIE REGIONALNYM. ROLA MAZOWIECKIEJ JEDNOSTKI WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH FUNDUSZE EUROPEJSKIE 2014-2020 NA POZIOMIE REGIONALNYM. ROLA MAZOWIECKIEJ JEDNOSTKI WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych OPEN

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW 3 / ZAPEWNIENIE NISKOWĘGLOWEJ PRZYSZŁOŚCI Europa zobowiązała się do obniżenia globalnego wzrostu temperatury do 2 C. Oczekuje się, że poniżej tego poziomu uda się uniknąć

Bardziej szczegółowo

Niskoemisyjna Polska Transport - przypomnienie. Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju

Niskoemisyjna Polska Transport - przypomnienie. Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju Niskoemisyjna Polska 2050 Transport - przypomnienie Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju Przygotowano w oparciu o materiały opracowane w ramach projektu Niskoemisyjna Polska 2050 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów Lublin, 17 maja 2010 r. Sytuacja na globalnym rynku inwestycyjnym kończący się

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 DLACZEGO POTRZEBNA JEST DYSKUSJA? wyczerpywanie się stosowanych dotychczas źródeł energii problem ekologiczny (efekt cieplarniany)

Bardziej szczegółowo

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A.

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. REC 2012 Rynek ciepła - wyzwania dla generacji Waldemar Szulc Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Jest największym wytwórcą

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

Raport. Przełom w magazynowaniu energii

Raport. Przełom w magazynowaniu energii Raport Przełom w magazynowaniu energii Przełom w magazynowaniu energii 1 2 3 Plan prezentacji: Rozwój technologii magazynowania energii Czy to się opłaca? Wysoka cena energii elektrycznej dla gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Raport. Przełom w magazynowaniu energii

Raport. Przełom w magazynowaniu energii Raport Przełom w magazynowaniu energii Przełom w magazynowaniu energii 1 2 3 Plan prezentacji: Rozwój technologii magazynowania energii Czy to się opłaca? Wysoka cena energii elektrycznej dla gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Wpływ pakietu klimatycznego 2030 na ceny energii elektrycznej 1

Wpływ pakietu klimatycznego 2030 na ceny energii elektrycznej 1 Wpływ pakietu klimatycznego na ceny energii elektrycznej 1 Władysław Mielczarski, Energy NewsLetters nr 7/1 W październiku 14 Unia Europejska podjęła decyzję dotyczącą celów polityki klimatycznej do roku.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia polityczno-prawne w Polsce na tle Unii i świata w horyzoncie czasowym do 2050 r.

Zagadnienia polityczno-prawne w Polsce na tle Unii i świata w horyzoncie czasowym do 2050 r. Zagadnienia polityczno-prawne w Polsce na tle Unii i świata w horyzoncie czasowym do 2050 r. dr inż. Sławomir Pasierb s.pasierb@fewe.pl Projekt: Zeroemisyjna gospodarka energią w warunkach zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007 Energia zasobów odnawialnych Polski możliwości wykorzystania, zobowiązania międzynarodowe Nowa strategia bezpieczeństwa energetycznego Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna

Bardziej szczegółowo

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA?

ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? ILE NAPRAWDĘ KOSZTUJE NAS ENERGETYKA WĘGLOWA? dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ZAKRES ANALIZY Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego Elektroenergetyka węglowa, w tym współspalanie

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA DREWNA W POLITYCE LEŚNEJ PAŃSTWA. Janusz Zaleski, Zofia Chrempińska Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 20 marca 2012

PRODUKCJA DREWNA W POLITYCE LEŚNEJ PAŃSTWA. Janusz Zaleski, Zofia Chrempińska Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 20 marca 2012 PRODUKCJA DREWNA W POLITYCE LEŚNEJ PAŃSTWA Janusz Zaleski, Zofia Chrempińska Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 20 marca 2012 2 Co dalej z lasami? Powierzchnia lasów, zgodnie z teorią przemian leśnictwa,

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH 50 % światowego produktu brutto generowane jest w ramach krajów wschodzących. Wnioski same się nasuwają. Warto inwestować w rosnące przedsiębiorstwa oraz przybierające

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Ryzyko unijne programy finansowania na 2013 i lata następne. Henryk Kwapisz ISOVER Forum Termomodernizacji 06/03/2012

Ryzyko unijne programy finansowania na 2013 i lata następne. Henryk Kwapisz ISOVER Forum Termomodernizacji 06/03/2012 Ryzyko unijne programy finansowania na 2013 i lata następne. Henryk Kwapisz ISOVER Forum Termomodernizacji 06/03/2012 Co mówi Recast? 30 czerwca 2011 Lista proponowanych środków i instrumentów 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW CO TO JEST Szóste paliwo? Szóste paliwo to energia zaoszczędzona dzięki lepszemu standardowi energetycznemu budynków. Pod tą nazwą

Bardziej szczegółowo

Analizy i opinie. Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki. Koszty i finansowanie CCS w Polsce. Program: Klimat i Energia. w cyklu: Nr 5(grudzień)/2009

Analizy i opinie. Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki. Koszty i finansowanie CCS w Polsce. Program: Klimat i Energia. w cyklu: Nr 5(grudzień)/2009 Program: Klimat i Energia Analizy i opinie w cyklu: Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki Nr 5(grudzień)/2009 Koszty i finansowanie CCS w Polsce Anna Serzysko Postępujące zmiany klimatyczne mają wpływ

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie termomodernizacji budynków ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, czerwiec 2016 r.

Dofinansowanie termomodernizacji budynków ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, czerwiec 2016 r. Dofinansowanie termomodernizacji budynków ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, czerwiec 2016 r. Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach został utworzony

Bardziej szczegółowo

klimat.edu.pl nie podgrzewaj atmosfery

klimat.edu.pl nie podgrzewaj atmosfery nie podgrzewaj atmosfery foto: Flash Press Media Organizator projektu: Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła Projekt dofinansowany ze środków: Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo