Patologia narządu wzroku i guzy wewnątrzgałkowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Patologia narządu wzroku i guzy wewnątrzgałkowe"

Transkrypt

1 Basic and Clinical Science Course Część 4 Patologia narządu wzroku i guzy wewnątrzgałkowe Wydanie I polskie pod redakcją Marii Starzyckiej URBAN&PARTNER Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner Wrocław

2 Spis treści Przedmowa XV Przedmowa do wydania polskiego serii BCSC XVII Przedmowa do wydania polskiego tomu 4 BCSC XIX Cele części 4 BCSC Wstęp do części 4 BCSC Rys historyczny: historia badań nad patologią narządu wzroku Część 1. Patologia narządu wzroku I. Wstęp do części Struktura Anatomia Proces chorobowy Rozpoznanie wstępne Rozpoznanie różnicowe II. Gojenie ran Wiadomości ogólne Procesy gojenia w poszczególnych tkankach oka Rogówka Twardówka Rąbek rogówki Błona naczyniowa Soczewka Siatkówka Ciało szkliste Powieki, oczodół i narząd łzowy Histologicznych obraz następstw urazów oka III. Przygotowanie materiału do badania histopatologicznego Współpraca patologa i klinicysty Opis makroskopowy Prześwietlenie gałki ocznej Metody pobierania gałki ocznej Obróbka i barwienie materiału Utrwalanie Obróbka materiału Barwienie tkanek IV. Specjalne metody badawcze Metody immunohistochemiczne

3 VIII Spis treści Cytometria przepływowa, patologia molekularna, mikroskopia elektronowa Cytometria przepływowa Patologia molekularna Mikroskopia elektronowa Techniki specjalne Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) Technika skrawków mrożonych V. Spojówka Anatomia Wrodzone anomalie Choristoma Hamartoma (odpryskowiak) Zapalenia Brodawkowe lub grudkowe zapalenie spojówek Infekcyjne zapalenia spojówek Nieinfekcyjne zapalenia spojówek Zwyrodnienia Tłuszczyk i skrzydlik Złogi amyloidu Nowotwory Zmiany nabłonkowe Zmiany podnabłonkowe Zmiany melanocytarne VI. Rogówka Anatomia Wrodzone anomalie Wrodzona dziedziczna dystrofia śródbłonka (CHED) Skórzak dermoid Tylny stożek rogówki Sclerocornea Wrodzony garbiak rogówki Zapalenia Infekcyjne Nieinfekcyjne Zwyrodnienia i dystrofie Zwyrodnienia Dystrofie Złogi barwnika Nowotwory VII. Przednia komora i utkanie beleczkowe Anatomia Beleczki i śródbłonek Wrodzone anomalie

4 Spis treści IX Zwyrodnienia Zespół środbłonkowy tęczówkowo rogówkowy Wtórna jaskra spowodowana patologicznym materiałem w utkaniu beleczkowym Nowotwory VIII. Twardówka Anatomia Nadtwardówka Zrąb Blaszka ciemna (lamina fusca) Wrodzone anomalie Odpryskowiaki (choristomas) Małoocze (nanophthalmos) Zapalenia Zapalenie nadtwardówki (episcleritis) Zapalenie twardówki Zwyrodnienia Nowotwory IX. Soczewka Anatomia Torebka Nabłonek Kora i jądro Obwódka rzęskowa Wrodzone anomalie Przemieszczenie soczewki (ectopia lentis) Zaćma wrodzona Zapalenia Fakoantygenowe endophthalmitis Jaskra fakolityczna Endophthalmitis wywołane przez Propionibacterium acnes Zwyrodnienia Zaćma i inne nieprawidłowości Nowotwory i zaćma w chorobach układowych Soczewki wewnątrzgałkowe X. Ciało szkliste Anatomia Wrodzone anomalie Przetrwałe hiperplastyczne pierwotne ciało szkliste (PHPV) Brodawka Bergmeistera Plamka Mittendorfa Okołotarczowe pętle naczyniowe Torbiele ciała szklistego

5 X Spis treści Zapalenia Zwyrodnienia Rozwodnienie (syneresis) i starzenie się Krwotok Asteroid hyalosis ciałka gwiaździste w ciele szklistym Amyloidoza ciala szklistego Tylne odłączenie ciała szklistego Przedarciowe odwarstwienie siatkówki i proliferacyjna witreoretinopatia Otwory plamki Nowotwory Chłoniak wewnątrzgałkowy XI. Siatkówka i nabłonek barwnikowy siatkówki Anatomia Nabłonek barwnikowy siatkówki Siatkówka Wrodzone anomalie Bielactwo Włókna rdzenne Nieprawidłowości naczyniowe Wrodzony przerost RPE (CHRPE) Zapalenia Infekcyjne Nieinfekcyjne Zwyrodnienia Typowe i siateczkowate obwodowe zwyrodnienie drobnotorbielowate. 128 Typowe i siateczkowate zwyrodnieniowe rozwarstwienie siatkówki Zwyrodnienie kraciaste Zwyrodnienie typu kamieni brukowych Niedokrwienie Swoiste niedokrwienne schorzenia siatkówki Retinopatia cukrzycowa Retinopatia wcześniaków Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem Uogólnione zwyrodnienie naczyniówkowo siatkówkowe Nowotwory Siatkówczak Nabłoniak rdzeniowy Gruczolak Fuchsa Złożony hamartoma siatkówki i RPE Inne nowotwory siatkówki Gruczolaki i gruczolakoraki RPE XII. Błona naczyniowa Anatomia Tęczówka

6 Spis treści XI Ciało rzęskowe Naczyniówka Wrodzone anomalie Wrodzony brak tęczówki Koloboma Zapalenia Infekcyjne Nieinfekcyjne Zwyrodnienia Neowaskularyzacja tęczówki (rubeosis iridis) Zeszkliwienie ciała rzęskowego Neowaskularyzacja naczyniówkowa Nowotwory Tęczówka Naczyniówka i ciało rzęskowe Nowotwory przerzutowe Inne nowotwory błony naczyniowej Urazy XIII. Powieki Anatomia Wrodzone anomalie Wrodzona dwurzędowość rzęs (distichiasis) Choristoma związane z fakomatozami Torbiel dermoidalna Stany zapalne Infekcyjne Nieinfekcyjne Zmiany zwyrodnieniowe Kępki żółte (xanthelasma) Amyloid Nowotwory Nowotwory naskórkowe Nowotwory skóry Nowotwory wywodzące się z przydatków Nowotwory wywodzące się z melanocytów XIV. Oczodół Anatomia Część kostna oczodołu i tkanki miękkie Wrodzone anomalie Dermoid i inne cysty nabłonkowe Stany zapalne Infekcyjne Nieinfekcyjne Zmiany zwyrodnieniowe Amyloid

7 XII Spis treści Nowotwory Nowotwory gruczołu łzowego Zmiany limfoproliferacyjne Guzy naczyniowe Guzy z różnicowaniem mięśniowym Guzy wywodzące się z tkanki łącznej Guzy osłonek nerwowych Guzy tkanki tłuszczowej Nowotwory przerzutowe XV. Nerw wzrokowy Anatomia Wrodzone anomalie Dołek rozwojowy Koloboma Stany zapalne Infekcyjne Nieinfekcyjne Zmiany zwyrodnieniowe Zanik nerwu wzrokowego Druzy Nowotwory Melanocytoma Glejaki Oponiaki Część 2. Guzy wewnątrzgałkowe: aspekty kliniczne XVI. Wstęp do części XVII. Guzy melanocytarne Znamię barwnikowe tęczówki Znamię barwnikowe ciała rzęskowego lub naczyniówki Melanocytoma ciała rzęskowego lub naczyniówki Czerniak tęczówki Czerniak ciała rzęskowego lub naczyniówki Badania diagnostyczne Dylematy diagnostyczne Rozpoznanie różnicowe Klasyfikacja Ocena przerzutów Leczenie Rokowanie Gruczolak (adenoma) i gruczolakorak (adenocarcinoma) Nabyta hiperplazja nabłonka barwnikowego Złożony hamartoma

8 Spis treści XIII XVIII. Guzy naczyniowe Naczyniaki Naczyniak naczyniówki Naczyniak włośniczkowy siatkówki (haemangioblastoma) Naczyniak jamisty siatkówki Malformacje tętniczo żylne XIX. Siatkówczak (retinoblastoma) Poradnictwo genetyczne Ocena diagnostyczna Badanie kliniczne Rozpoznanie różnicowe Klasyfikacja Choroby związane z siatkówczakiem Retinocytoma Trójstronny siatkówczak Leczenie Wyłuszczenie gałki ocznej (enucleatio) Chemioredukcja połączona z miejscowym zniszczeniem guza Fotokoagulacja i hipertermia Krioterapia Napromienianie wiązką zewnętrzną Brachyterapia Samoistna regresja siatkówczaka Rokowanie XX. Wtórne nowotwory gałki ocznej Przerzut raka Pierwotne ogniska nowotworów Mechanizm powstawania przerzutów w gałce ocznej Ocena kliniczna Badania dodatkowe Inne czynniki diagnostyczne Leczenie Rokowanie Bezpośredni rozrost guza do wnętrza gałki ocznej XXI. Chłoniaki Chłoniak złośliwy Ocena kliniczna Badania histopatologiczne Leczenie Rokowanie Naciek limfoidalny błony naczyniowej Ocena kliniczna

9 XIV Spis treści Badania patologiczne Leczenie Rokowanie XXII. Objawy oczne białaczki XXIII. Rzadkie nowotwory Nabłoniak rdzeniowy (medulloepithelioma) Mięśniak gładkokomórkowy (leiomyoma), nerwiak osłonkowy (neurilemmoma) i włókniakonerwiak (neurofibroma) Dodatek: Definicje oraz klasyfikacje nowotworów gałki ocznej American Joint Committee on Cancer Rak spojówki Czerniak złośliwy spojówki Siatkówczak płodowy Czerniak złośliwy błony naczyniowej Rak powiek Rak gruczołu łzowego Mięsak oczodołu Teksty źródłowe Dodatkowe materiały akademickie Formularz uzyskiwania punktów Odpowiedzi czytelnika Formularz podsumowujący sekcję Ocena sekcji Pytania kontrolne Odpowiedzi Skorowidz

10 Skorowidz A Acanthamoeba acantosis nigricans 181 adenoma pleomorphicum agenezja tęczówki 97, 155 AIDS 126 AJCC klasyfikacja nowotworów gałki ocznej akantoliza 175 akantoza 175, 182, 184 albinizm albinoidyzm 123 AMD (age related macular degeneration) , 161, 225, amiodaron 73 amyloid, złogi 75, 113, , amyloidoza 54, ciała szklistego oczodołu angiografia fluoresceinowa 139, 225, 257, czerniak naczyniówki angiomatosis encephalofacialis 257 aniridia 97, 155 anomalia Axenfelda Petersa 97 Riegera 81 ARN (acute retinal necrosis) 109, Aspergillus 68, 127, 176, 195 aspergiloza 176 asteroid hyalosis 112 astrocytoma nerwu wzrokowego 215 atrofia gałki ocznej nerwu wzrokowego siatkówki , 140 tęczówki postępujący 81 Avellino dystrofia 75 Axenfelda nerw 90 Axenfelda Riegera zespół B BAC badanie COMS histopatologiczne perymetryczne 238 barwienie barwnik, złogi bazofil beleczki Bergmeistera brodawka 109 Berlina obrzęk 29 białaczka, objawy oczne tęczówki 228, 231 białko wiążące retinoid międzyrecep torowe 145 bielactwo biopsja aspiracyjna cienkoigłowa birdshot retinochoroidopatia 127 blastomikoza 176 blaszka ciemna 90 blizna glejowa nerwu wzrokowego 211 siatkówki 24 naczyniówkowo siatkówkowa 127, 129 błona Bowmana 22, 64 Brucha 24, 27 Descemeta 21 22, 27, 64, 66 naczyniowa, chłoniak 171, czerniak , 226, klasyfikacja AJCC gojenie ran naczyniak neowaskularyzacja , nowotwory pęknięcie 28 szczelina 97, 156 uraz USG , zapalenie 109, ogniskowe ziarninujące znamię 163 barwnikowe zwyrodnienie przedsiatkówkowa 116 rzekoma 47 siatkówki graniczna wewnętrzna 107 borderline proliferacja Borrelia burgdorferi 69 Bowmana błona 22, 64 ból oka 68 BRAO (branch retinal artery occlusion) brodawczak płaskonabłonkowy brodawka Bergmeistera 109 łojotokowa brodawczak 177 brodawczakowatość 175 Brucha błona 24, 27 Brushfielda plamka button 68

11 334 Skorowidz C Callendera klasyfikacja Candida 68, 127 capillary haemangioma 186 CAR (carcinoma associated retinopathy) 127 carcinoma in situ rogówki 78 Carneya zespół 180 cataracta 26 27, 70, 97 98, cellulitis chalasion Chandlera zespół 81 CHED (congenital hereditary endothelial dystrophy) Chédiaka Higashiego zespół 123 Chlamydia chłoniak naczyniówki 171, oczodołu spojówki wewnątrzgałkowy chondroma 207 chorioretinitis sclopetaria 170 choristoma 12, 46 47, 90, 175 choroba Coatsa , 160, 270, 272 Crouzona 97 Ealesa 127 Erdheima Chestera 180 Fabry ego 105 Gravesa von Hippla 260 Hodgkina 201 Recklinghausena 207 choroidal osteoma CHRPE (congenital hypertrophy of the RPE) , 225, chrzęstniak 207 ciałko asteroidalne 159 cytoidalne gwiaździste ciała szklistego 112 Russela 15 16, Schaumanna 159 ciało obce rogówki 69 rzęskowe, budowa czerniak 86 87, , 226, gruczolak nowotwory zeszkliwienie 160 znamię barwnikowe szkliste gojenie ran 25 pierwotne przetrwałe hiperplastyczne 271 cień komórek , 117 CIN (conjunctival intraepithelial neopla sia) 55 CIS (carcinoma in situ) 55 CME (cystoid macular edema) 121 CMV 109, CNV Coatsa choroba , 160, 270, 272 Cogana dystrofia mikrotorbielowata 74 Cogana Reese a zespół 81, 229 collar button 164, COMS corneal buttons 71 cornu cutaneum CRAO (central retinal artery occlusions) Crouzona choroba 97 CRVO (central retinal vein occlusion) Cryptococcus neoformans 127 cukrzyca 105, cyclodialysis 25 26, 84 cyklodializa 25 26, 84 cylindroma cysticercosis 195 cystis epidermalis 194 cytologia złuszczeniowa 51 cytomegalia 109, cytometria przepływowa czerniak ciała rzęskowego 86 87, , 226, naczyniówki , 226, klasyfikacja AJCC powiek rzekomy spojówki klasyfikacja AJCC 306 tęczówki 86 87, , czynnik wzrostu naczyniowy 133 D Dalena Fuchsa guzki dendryty 67 depigmentacja siatkówki 132 dermoid 90, 176, 194 rogówki Descemeta błona 21 22, 27 28, 64, 66 diafanoskopia 235 diatermia przeztwardówkowa 250 diktyoma , 301 distichiasis 175 dołek rozwojowy nerwu wzrokowego 210

12 Skorowidz 335 Downa zespół druzy olbrzymie 272 tarczy nerwu wzrokowego dyskeratoza 175 dysplazja kości włóknista 206 rogówki 78 spojówki dystrofia 16 Avellino 75 błony podstawnej nabłonka przedniej 74 Fuchsa mikrotorbielowata Cogana 74 plamkowata 74 siateczkowata siatkówki barwnikowa 109 śródbłonka rogówki wrodzona dzie dziczna ziarnista E Ealesa choroba 127 ectopia lentis ectropion uveae 159, 161, 226 egzenteracja 251 Ehlersa Danlosa zespół 97 elastoza 184 Elschniga perła 102 embryotoxon 80 endophthalmitis fakoantygenowe Propionibacterium acnes 99 enukleacja , eozynofil episcleritis 91 Erdheima Chestera choroba 180 Essen klasyfikacja Ewinga mięsak 207 ewisceracja 26 exophthalmus 193, 195 F Fabry ego choroba 105 fasciitis nodularis 94, 206 Ferry ego złogi 77 fibroblast fibrohistiocytoma 93 94, 206 fibroma 206 Fleischera pierścień 72 73, 77 fleurette Flexnera Wintersteinera rozeta , 275 fotokoagulacja laserowa 24, , 277 fotopsja 232 fototerapia 24, , 277 Frasera zespół 180 Fuchsa dystrofia gruczolak 151, 255 Fusarium 68 G galaktozemia 105 gałka oczna, badanie histopatologiczne białaczka przerzuty wyłuszczenie , zanik zapalenie fakoantygenowe garbiak rogówki 67 tylny 93 Gardnera zespół , 241 gąbczastość 175 ghost cell , 117 glaucoma 83, 110 glaucoma, ghost cell 83, 110 melanocytic 86 uveitic 84 glejak nerwu wzrokowego siatkówki glioblastoma multiforme 216 gliosis 138 gojenie ran gradówka granulocyt Gravesa choroba gruczolak ciała rzęskowego Fuchsa 151, 255 wielopostaciowy gruczoł Henlego rzekomy 47 łojowy, rak łzowy rak, klasyfikacja AJCC 312 powiek 174 grudka grzybica rogówki 68 siatkówki guttae guz choristoma 175 melanocytarny mieszany naczyniowy naczyniówki amelanotyczny

13 336 Skorowidz guz tęczówki Zimmermana 175 guzek Busacca 158 Dalena Fuchsa Koeppego 158 Lischa 228, 231 satelitarny 199 gwiaździak siatkówki H haemangioblastoma haemangioma racemosum 123, 263 haemangiopericytoma Haemophilus influenzae 194 halo naevus 192 hamartoma 12, siatkówki 151, astrocytarna hamowanie kontaktowe hemangioma capillary 186, 204 cavernosus 203 Henlego gruczoły rzekome 47 Hermanskiego Pudlaka zespół 123 Herpes 49, 125 heterochromia hiperkeratoza 175, 182 hiperlizynemia 97 hiperplazja limfoidalna reaktywna 56 57, hipertrofia nabłonka barwnikowego siatkówki wrodzona , 225, von Hippla wrzód wewnętrzny von Hippla choroba 260 Lindaua zespół 261 hist pat histiocyt HIV 125 Hodgkina choroba 201 Homera Wrighta rozeta , 150 homocystynuria hordeolum 176 Hornera Trantasa plamki 48 hot spot 225 HPV (human papilloma virus) 52 53, Hudsona Stählego złogi 77 hydrops hyperplasia pseudomelanomatosa 255 hyphema 76, 85, 162 hypopyon 99 I ICE (indocorneal endothelial syndrome) IF immunohistochemia immunoterapia 250 index feature IOL (intraocular lens) iridodialysis 26 27, 84, 86 iritis chronica IRMA (intraretinal microvascular abnor malities) irydodializa 26 27, 84, 86 J jagodówka, chłoniak 171, czerniak , 226, klasyfikacja AJCC gojenie ran kostniak , 225, 244 naczyniak neowaskularyzacja , nowotwory odłączenie pęknięcie 28 szczelina 97, 156 uraz USG , zapalenie 109, ogniskowe ziarninujące znamię 163, 240 barwnikowe zwyrodnienie jaskra fakolityczna 83 84, hemolityczna 84 melanomalityczna 167 pierwotna otwartego kąta 80 wtórna jądro soczewki jęczmień 176 K kamienie brukowe kanał Schlemma katarakta chirurgia 70 pourazowa różyczkowa Kaysera Fleischera pierścień 77 kąt komory przedniej 79 przesączania, recesja pourazowa keratektomia fotorefrakcyjna 21

14 Skorowidz 337 keratoacanthoma 181, 183 keratoconus posterior keratopatia labradorska pęcherzowa 70, 72, taśmowata wirowata 73 keratoplastyka drążąca 21, 75 keratosis solaris keratoza mieszkowa odwrócona ketchup pomidorowy 169, 257 kępki żółte kiła wrodzona kiść winogron 262 klasyfikacja AJCC nowotworów gałki ocznej Callendera Essen Reese a Ellswortha kłębki waty 132, , 140 kokcydioidomikoza 176, 211 koloboma naczyniówki 97, 156 nerwu wzrokowego 211 komora przednia komórka, cień , 117 kostna 144 Langhansa olbrzymia typu około ciała obcego pęcherzowa 101 plazmatyczna Toutona Wedla 101 wrzecionowata 165 kostniak naczyniówki , 225, 244 kostniakomięsak 149, 207 krioterapia 24, 250, 277 Krukenberga wrzeciono 76 77, 85, 87 krwistek 76, 85, 162 krwotok, ciało szkliste siatkówka wypierający 26 kuleczka hemoglobiny 111 kwasochłonna 103 L lamina fusca 90 Langhansa komórka laseroterapia 24, , 277 LASIK 21 Lebera tętniak prosówkowy leiomyoma 170, 205, 228, 301 leiomyosarcoma 205 lentigo maligna 181, 191 Lesera Trélata objaw 181 leukocoria 125, limfocyty linia Schwalbego lipogranuloma 178 Lischa guzki 228, 231 lymphangioma 203 Ł łuszczka M makrofag 14 malformacja tętniczo żylna 263 MALT 201 małoocze 91, 108, 271 map dot fingerprint dystrophy Marfana zespół martwica rogówki 67 siatkówki ostra 109, Massona trichrom mastocyt 14 medulloepithelioma , 301 megalocornea 97 melanina, ziarnistości melanocytic glaucoma 86 melanocytoma 93, 163, , 241, 243 nerwu wzrokowego melanoma 60 61, 86 87, , , , , melanocytoza 59 60, meningoma metoda Mohsa 186 microphthalmos 91, 108, 271 miedź, złogi 77 mięczak zakaźny mięsak Ewinga 207 komórek siateczki oczodołu, klasyfikacja AJCC 313 prążkowanokomórkowy mięsień rzęskowy, budowa 154 oderwanie zwieracz tęczówki, pęknięcie mięśniak gładkokomórkowy 170, 205, 228, 301 Mikrosporydia 51 mikrotętniak mitomycyna 55 Mittendorfa plamka 109 MLN 165 Mohsa metoda 186

15 338 Skorowidz molluscum contagiosum monocyt 14 Moraxella lacunata 50 morgagnian globules Morgagniego zaćma Mucor 195 mucormycosis 195, 211 mushroom shaped 164, Mycobacterium 69 N nabłonek barwnikowy siatkówki soczewki 95 nabłoniak rdzeniowy , 301 naciek białaczkowy gałki ocznej tęczówki 228, 231 pagetoidalny podsiatkówkowy 117 naczynia wartownicze 164, 233 naczyniak groniasty 123, 263 jamisty 203 krwionośny 47, 169, włosniczkowy 186, 204 limfatyczny 203 naczyniówki siatkówki 123, naczyniakowatość mózgowo twarzowa 169 naczyniówka, chłoniak 171, czerniak , 226, klasyfikacja AJCC gojenie ran kostniak , 225, 244 naczyniak neowaskularyzacja , nowotwory odłączenie pęknięcie 28 szczelina 97, 156 uraz USG , zapalenie 109, ogniskowe ziarninujące znamię 163, 240 barwnikowe zwyrodnienie nadtwardówka 89 nowotwór zapalenie 91 naevus 58 61, 161, 163, , , 240 magnocellular 93, 163, , , 241, 243 nakrapianie zasadochłonne 71 nanophthalmos 91 neowaskularyzacja naczyniówkowa , podsiatkówkowa siatkówkowa , 141, 143 tęczówki , , 234 nerw Axenfelda 90 wzrokowy, astrocytoma 215 blizna glejowa 211 budowa dołek rozwojowy 210 druzy glejak melanocytoma oponiak szczelina 211 zanik nerwiak osłonkowy 170, , 301 nerwiakowłókniak 170, 207 nerwiakowłókniakowatość 207, 213, 228, 231 neurilemmoma 170, , 301 neurofibroma 170, 207, 301 neurofibromatoza 207, 213, 228, 231 neutrofil 13 niebo rozgwieżdżone 236 niedokrwienie siatkówki niedrożność żyły środkowej siatkówki nieprawidłowości drobnonaczyniowe śródsiatkówkowe , 140 non Hodgkin lymphoma 201, 293 nowotwór błony naczyniowej ciała rzęskowego szklistego klasyfikacja AJCC naczyniówki nadtwardówki oczodołu powiek rogówki 78 siatkówki spojówki tęczówki twardówki O objaw białej źrenicy 125, kapiącej świecy 159 Lesera Trélata 181 oblak

16 Skorowidz 339 obłoniak obraz kutego brązu 77 obrzęk Berlina 29 plamki 137 torbielowaty 121 rogówki siatkówki 134 obwódka soczewki oczodół, amyloidoza budowa gojenie ran 25 mięsak, klasyfikacja AJCC 313 nowotwory wypatroszenie 251 zapalenie oderwanie mięśnia rzęskowego siatkówki od rąbka 27 odłączenie ciała szklistego 110, 112 tylne naczyniówki odpryskowiak 12, twardówki 90 odwarstwienie ciała szklistego 110, 112 tylne siatkówki 169, 234 przedarciowe , 130 trakcyjne 141 wysiękowe 125 oftalmopatia tarczycowa oko współczulne 156 oksycefalia 97 ophthalmia simpatica oponiak nerwu wzrokowego opryszczka rogówki orbital myositis 196 orbitopatia tarczycowa osady rogówkowe sadłowate 157 osteoma osteosarcoma 149, 207 otwory plamki Oty znamię 224 P PAM (primary acquired melanosis) papillomatosis 175 papillophlebitis parakeratoza 175, 184 Parinauda zespół oczno węzłowy 51 pars planitis patologia molekularna PCR perforacja rogówki 67 periphlebitis perła Elschniga 102 Petersa anomalia 97 pęknięcie błony Brucha 27 Descemeta naczyniowej 28, 170 mięśnia zwieracza tęczówki naczyniówki 28, 170 tęczówki podstawy 26 27, 84, 86 pętla naczyniowa okołotarczowa 109 PHPV (persistent hyperplastic primary vit reous) 108, 271 phthisis bulbi piegi 189 tęczówki 228, 230 pierścień Fleischera 72 73, 77 Kaysera Fleischera pierścień 77 Soemmerringa 102 Vossiusa 26 pinealoblastoma 275 plama łososiowa 57 soczewicowata 181, 191 plamka biała 100 Brushfielda Hornera Trantasa 48 Mittendorfa 109 obrzęk 137 torbielowaty 121 otwory zwyrodnienie związane z wiekiem , 161, 225, plazmocyt płytka demielinizacyjna 211 kolagenowa siatkówki 24 podwichnięcie soczewki 96 polineuropatia rodzinna amyloidowa powieka, budowa czerniak gojenie ran 25 nowotwory rak, klasyfikacja AJCC 311 zwyrodnienie prealbumina 112 PRK (photorefractive keratectomy) 21 proliferacja tkanki limfatycznej 170 włóknisto naczyniowa , 141 Propionibacterium acnes endophthalmitis 99 protrusio 193 przemieszczenie soczewki przerost nabłonka barwnikowego siatków ki wrodzony , 225,

17 340 Skorowidz przerzuty do gałki ocznej przyleganie siatkówkowo szklistkowe 107 pseudoeksfoliacja 82 83, 100 pseudohypopyon 268, 270 pseudomelanoma Pseudomonas aeruginosa 67 PVD (posterior vitreous detachment) PVR (proliferative vitreoretinopathy) 27 28, R radioterapia, czerniak siatkówczak płodowy rak gruczołu łojowego łzowego, klasyfikacja AJCC 312 kolczystokomórkowy podstawnokomórkowy powiek, klasyfikacja AJCC 311 spojówki, klasyfikacja AJCC 305 płaskonabłonkowy przedinwazyjny 55 rana, gojenie rąbek rogówki, gojenie ran reactive lymphoid hyperplasia 56 57, recesja kąta przesączania pourazowa 25 26, Recklinghausena choroba 207 Reese a Ellswortha klasyfikacja reflektor we mgle 294 Reitera zespół 92 reticulohistiocytoma 93 retinitis pigmentosa 109, 144 retinoblastoma , 229, 231, klasyfikacja AJCC retinochoroidopatia birdshot 127 retinocytoma , retinoma retinopatia cukrzycowa wcześniaków związana z rakiem 127 rhabdomyosarcoma Rhinosporidium seeberi 49 Riegera anomalia 81 ring melanoma 162, 164, 167, 233 rogowacenie ciemne 181 przedrakowe słoneczne rogowiak kolczystokomórkowy 181, 183 rogówka, anatomia bliznowacenie 69 carcinoma in situ 78 dermoid dysplazja 78 dystrofia śródbłonka wrodzona dziedziczna garbiak wrodzony 67 gojenie ran kiła martwica 67 nowotwory 78 obrzęk olbrzymia 97 opryszczka osady sadłowate 157 perforacja 67 rąbek, gojenie ran sclerocornea 66 skórzak stożek tylny wodniak zapalenie złogi zwyrodnienie ROP (retinopathy of prematurity) ropostek 99 Rosenthala włókna 215 rozerwanie torebki soczewki rozeta Flexnera Wintersteinera , 275 Homera Wrighta , 150 rozrost gleju 138 limfoidalny reaktywny 170 rozwarstwienie siatkówki zwyrod nieniowe 129 rozwodnienie ciała szklistego 110 róg skórny różnobarwność tęczówek różyczka RPCD (reticular peripheral cystoid dege neration) 128, 130 RPE (retinal pigment epithelium) rubeosis iridis , , 234 Russela ciałko 15 16, rzęsy, wzrost nieprawidłowy 175 RZS 91 S sarkoidoza 51, , 128, nerwu wzrokowego 212 Schaumanna ciałko 159

18 Skorowidz 341 Schlemma kanał Schnabela atrofia nerwu wzrokowego Schwalbego linia Schwannoma 170, , 301 scleritis sclerocornea 66, 80 scleromalacia perforans 92 sclerosing dacryoadenitis 196 orbititis sclerosis multiplex 211 sclopetaria 28 ser szwajcarski 200 siatkówczak , 229, 231, klasyfikacja AJCC siatkówka, blizna glejowa 24 budowa depigmentacja 132 dystrofia barwnikowa 109 glejak gojenie ran 24 hamartoma 151, astrocytarna krwotok martwica ostra 109, nabłonek barwnikowy naczyniak 123, niedokrwienie neowaskularyzacja , 141, 143 nowotwory obrzęk 134 oderwanie od rąbka 27 odwarstwienie 169, 234 przedarciowe , 130 trakcyjne 141 wysiękowe 125 płytka kolagenowa 24 rozwarstwienie zwyrodnieniowe 129 wstrząśnienie 29 wylew 138 wysięki twarde 134 zanik , 140 zapalenie zawał 132 złogi lipidów 134 zwyrodnienie siderosis 101 skóra leoparda 286 skórzak rogówki skórzakotłuszczak skrawki mrożone 43 skrzydlik SLE 91 soczewka gojenie ran 24 kontaktowa 68 podwichnięcie 96 rozerwanie torebki wewnątrzgałkowa Soemmerringa pierścień 102 Spitza znamię 190 spojówka, brodawczak chłoniak choristoma 12, czerniak klasyfikacja AJCC 306 dysplazja hamartoma hiperplazja limfoidalna nowotwory rak, klasyfikacja AJCC 305 płaskonabłonkowy torbiel 48 zapalenie zmiany melanocytarne zwyrodnienie spongiosis 175 Staphylococcus aureus 67, 176, 194 starzenie się ciała szklistego 110 Stokera złogi 77 stożek rogówki tylny soczewki 100 Streptococcus pneumoniae 67, 177 stippling 71 storiform pattern 94 struktura kwiatopodobna Sturge a Webera zespół 169, 257 stwardnienie rozsiane 211 syneresis 110, 112 szczelina naczyniówki 97, 156 nerwu wzrokowego 211 szyszyniak płodowy 275 Ś ślady niedźwiedzia 241, 243 T tarcza nerwu wzrokowego, druzy tarczka 174 technika skrawków mrożonych 43 teratoma termoterapia przezźreniczna 250 tęczówka, białaczka 228, 231 brak 97, 155

19 342 Skorowidz tęczówka, budowa czerniak 86 87, , gojenie ran guzy neowaskularyzacja , , 234 nowotwory pęknięcie podstawy 26 27, 84, 86 piegi 228, 230 różnobarwność rubeoza , , 234 torbiel zanik postępujący 81 zapalenie przewlekłe zespół znamion 81, 229 znamię 161 barwnikowe tętniak prosówkowy Lebera tkanka włóknisto naczyniowa 24 tłuszczyk toczeń rumieniowaty układowy 91 toksokaroza 109, 271 toksoplazmoza 109, 127, 129 torbiel ciała szklistego 109 dermoidalna 90, 176, 194 skórzasta 90 spojówki 48 tęczówki Toutona komórka TPCD (typical peripheral cystoid dege neration) 128, 130 trabeculum transiluminacja 235 transtyretyna 112 Treachera Collinsa zespół 180 trichrom Massona TTT (transpupillary thermotherapy) 250 tumor mixtus twardówka gojenie ran 22 U unaczynienie płodowe przetrwałe 108, 271 uraz gałki ocznej naczyniówki soczewki 98 USG naczyniówki, czerniak naczyniak utkanie beleczkowe materiał patologiczny 82 uveal effusion 91 uveitic glaucoma 84 uveitis 109 tylne 116 V Vogta Koyanagiego Harady zespół 158, 160 Vossiusa pierścień 26 W wapń, złogi 70 wątroba wirusowa 126 Wedla komórka 101 Wegenera ziarniniak 92 Weilla Marchesaniego zespół 97 wełna rozczesana 208 wirus brodawczaka witreoretinopatia proliferacyjna 27 28, włókna rdzenne Rosenthala 215 soczewki włókniak 206 włókniakonerwiak 170, 207, 301 wodniak rogówki wrzeciono Krukenberga 76 77, 85, 87 wrzód drążący von Hippela wewnętrzny wstrząśnienie siatkówki 29 Wyburna Masona zespół 123, 263 wylew siatkówkowy 138 wyłuszczenie gałki ocznej , wypatroszenie oczodołu 251 wysięki twarde 134 wytrzeszcz gałki ocznej 193, 195, 268, 270 wywinięcie listka barwnikowego tęczów ki 159, 161, 226 X xanthelasma xanthogranuloma juvenile 230 Z zaćma chirurgia 70 pourazowa różyczkowa zadrażnienie rzęskowe 234 zagęszczenia ciała szklistego 111 zanik gałki ocznej nerwu wzrokowego siatkówki , 140

20 Skorowidz 343 tęczówki postępujący 81 zapalenie błony naczyniowej 109, ogniskowe ziarninujące ciała szklistego gałki ocznej 98 99, jagodówki 109 mięśni oczodołu 196 naczyniówki 109 ogniskowe ziarninujące nadtwardówki 91 oczodołu okołożylne powięzi guzkowe 94 rogówki siatkówki soczewki spojówek stawów reumatoidalne 91 tęczówki przewlekłe tętnic guzkowe 91 olbrzymiokomórkowe tkanek miękkich oczodołu przedprze grodowe twardówki współczulne zawał siatkówki 132 zespół Axenfelda Riegera Carneya 180 Chandlera 81 Chédiaka Higashiego 123 Cogana Reese a 81, 229 Downa Ehlersa Danlosa 97 Frasera 180 Gardnera , 241 Hermanskiego Pudlaka 123 von Hippla Lindaua 261 Marfana maskujący , 293 oczno węzłowy Parinauda 51 pseudoeksfoliacji 82 83, 100 Reitera 92 rozproszenia barwnika 76 77, rzekomego złuszczania Sturge a Webera 169, 257 śródbłonkowy tęczówkowo rogówkowy Treachera Collinsa 180 Vogta Koyanagiego Harady 158, 160 Weilla Marchesaniego 97 Wyburna Masona 123, 263 zapalenia oczodołu złuszczania 82 83, 100 znamion tęczówki 81, 229 zeszkliwienie ciała rzęskowego 160 zez ziarniniak 14 15, 51 Wegenera 92 ziarnistości melaniny Zimmermana guz 175 złogi amyloidu 75 barwnika lipidów 134 miedzi 77 starcze 93 wapnia 70, 93 żelaza zmiany drzewkowate 67 melanocytarne spojówki znamię barwnikowe błony naczyniowej tęczówki brzeżne całujące się dysplastyczne melanocytarne 188 naczyniówki 163, 240 barwnikowe olbrzymiokomórkowe 93, 163, , , 241, 243 Oty 224 skórne Spitza 190 spojówki melanocytarne tęczówki 161 barwnikowe złożone zonal granuloma 98 zrąb twardówki zwichnięcie soczewki 96 zwyrodnienie błony naczyniowej ciała szklistego drobnotorbielowate 128, 130, 163 elastynowe korowe kraciaste 114, kuliste naczyniówki naczyniówkowo siatkówkowe 144 plamki związane z wiekiem , 161, 225, powiek rogówki siatkówki

28 Choroby infekcyjne

28 Choroby infekcyjne 28 Choroby infekcyjne Ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV)/zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) Retinopatia związana z ludzkim wirusem upośledzenia odporności Retinopatia HIV to rodzaj

Bardziej szczegółowo

Spojówki. Anatomia spojówki

Spojówki. Anatomia spojówki Spojówki Anatomia spojówki Metody badania Badanie w lampie szczelinowej Odwracanie powieki górnej i dolnej Wymaz z worka spojówkowego, zeskrobiny spojówkowe Przekrwienie spojówek powierzchowne głębokie

Bardziej szczegółowo

A18.5 Gruźlica oka. Wyłączenie: następstwa jaglicy (B94.0) A71.0 Początkowe stadium jaglicy. Włączenie: Podejrzenie jaglicy A71.

A18.5 Gruźlica oka. Wyłączenie: następstwa jaglicy (B94.0) A71.0 Początkowe stadium jaglicy. Włączenie: Podejrzenie jaglicy A71. A18.5 Gruźlica oka Włączenie: Gruźlicze zapalenie:naczyniówki i siatkówki (H32.0) Włączenie: Gruźlicze zapalenie:blaszki nadtwardówkowej (H19.0) Włączenie: Gruźlicze zapalenie:śródmiąższowe rogówki (H19.2)

Bardziej szczegółowo

Jęczmień i gradówka. H00.0 Jęczmień i inne głębokie zapalenie powiek. Włączenie: Ropień powieki Włączenie: Czyrak powieki Włączenie: Jęczmień powieki

Jęczmień i gradówka. H00.0 Jęczmień i inne głębokie zapalenie powiek. Włączenie: Ropień powieki Włączenie: Czyrak powieki Włączenie: Jęczmień powieki H00 Jęczmień i gradówka H00.0 Jęczmień i inne głębokie zapalenie powiek H00.1 Gradówka Włączenie: Ropień powieki Włączenie: Czyrak powieki Włączenie: Jęczmień powieki H01 Inne stany zapalne powiek H01.0

Bardziej szczegółowo

Wykazano wzrost ekspresji czynnika martwicy guza α w eksplanta ch naczyniówki i nabłonka barwnikowego siatkówki myszy poddanych fotokoagulacji w

Wykazano wzrost ekspresji czynnika martwicy guza α w eksplanta ch naczyniówki i nabłonka barwnikowego siatkówki myszy poddanych fotokoagulacji w Monika Jasielska Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Kontakt mail: monikaleszczukwp.pl Tytuł pracy doktorskiej: Rola receptora czynnika martwicy guza α Rp75 (TNFRp75) w powstawaniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA OKULISTYKI DLA VI ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO

PROGRAM NAUCZANIA OKULISTYKI DLA VI ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO PROGRAM NAUCZANIA OKULISTYKI DLA VI ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO Zajêcia odbywaj¹ siê w budynku Katedry i Kliniki Okulistyki SPSK-2. Prowadzone s¹ w formie seminariów i æwiczeñ. Cel kszta³cenia Celem kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

CYTARABINUM. Zał cznik C.14. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.14. CYTARABINUM Lp 1 CYTARABINUM C69 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY OKA 2 CYTARABINUM C69.0 SPOJÓWKA 3 CYTARABINUM C69.1 ROGÓWKA 4 CYTARABINUM C69.2 SIATKÓWKA 5 CYTARABINUM C69.3 NACZYNIÓWKA 6 CYTARABINUM

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie. S. Teper, E. Wylęgała

Różnicowanie. S. Teper, E. Wylęgała r8_:layout 1 2011-02-07 00:10 Strona 83 8 Różnicowanie S. Teper, E. Wylęgała Różnicowanie w większości przypadków nie stanowi kłopotu. Pewne wątpliwości mogą się pojawić w zaawansowanym CNV, gdy trudne

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA

NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA NOWOTWORY TKANEK MIĘKKICH ZASADY ROZPOZNAWANIA I LECZENIA Nowotwory tkanek miękkich pochodzą z mezenchymy. Nie wywodzą się z komórek nabłonka! - tkanka łączna - tkanka tłuszczowa - mięśnie gładkie i poprzecznie

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc okulistyczna

Pierwsza pomoc okulistyczna Pierwsza pomoc okulistyczna Diagnoza i leczenie Lennox A. Webb Przedmowa Jacek Kański Wydanie I polskie pod redakcją Krystyny Pecold URBAN&PARTNER Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner Wrocław v Spis treści

Bardziej szczegółowo

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Ø W obrębie głowy i szyi skupia się wiele narządów i tkanek różnego pochodzenia rozwojowego i o różnej budowie histologicznej - tłumaczy to różnorodność chorób występujących

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI

PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI Zeszyt 3 2009 (7) OKULISTYKA KWARTALNIK MEDYCZNY ISSN 1505-2753 Wydanie specjalne PROGRAM EDUKACYJNY KOMPENDIUM OKULISTYKI Objawy CHORÓB OGÓLNYCH W OKULISTYCE dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek dr Katarzyna

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY I STANY PRZEDRAKOWE STANY PRZEDRAKOWE STANY PRZEDRAKOWE. Są to zmiany skórne, na podłożu których mogą rozwijać się nowotwory złośliwe.

NOWOTWORY SKÓRY I STANY PRZEDRAKOWE STANY PRZEDRAKOWE STANY PRZEDRAKOWE. Są to zmiany skórne, na podłożu których mogą rozwijać się nowotwory złośliwe. NOWOTWORY SKÓRY I STANY PRZEDRAKOWE STANY PRZEDRAKOWE Są to zmiany skórne, na podłożu których mogą rozwijać się nowotwory złośliwe. STANY PRZEDRAKOWE Rogowacenie starcze (keratosis senilis), Rogowacenie

Bardziej szczegółowo

Tajemnice świata zmysłów oko.

Tajemnice świata zmysłów oko. Tajemnice świata zmysłów oko. Spis treści Narządy zmysłów Zmysły u człowieka Oko Budowa oka Model budowy siatkówki Działanie oka Kolory oczu Choroby oczu Krótkowzroczność Dalekowzroczność Astygmatyzm Akomodacja

Bardziej szczegółowo

Zapalenia powiek (blepharitides) Jęczmień (hordeolum) Gradówka (chalazion) Mięczak zakaźny (molluscum contagiosum)

Zapalenia powiek (blepharitides) Jęczmień (hordeolum) Gradówka (chalazion) Mięczak zakaźny (molluscum contagiosum) Zapalenia powiek (blepharitides) Jęczmień (hordeolum) Gradówka (chalazion) Mięczak zakaźny (molluscum contagiosum) Jęczmień Jęczmień (hordeolum): gronkowcowe zapalenie i ropień gruczołów powieki Objawy:

Bardziej szczegółowo

Tkanka nabłonkowa. 46. Tarczyca (H/E) 13. Rogówka (H/E) 63. Dwunastnica (H/E) 74. Pęcherz moczowy (H/E)

Tkanka nabłonkowa. 46. Tarczyca (H/E) 13. Rogówka (H/E) 63. Dwunastnica (H/E) 74. Pęcherz moczowy (H/E) Tkanka nabłonkowa 46. Tarczyca (H/E) 1. Zrąb: tkanka łączna luźna 2. Miąższ: pęcherzyki tarczycy - nabłonek 1-warstwowy sześcienny 3. Naczynia krwionośne: tętnice, żyły, naczynia włosowate śródbłonek naczyń

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ A.JAKUBOWSKA, M.BRZEWSKI, M.GRAJEWSKA-FERENS, A.MARCIŃSKI, J.MĄDZIK ZAKŁAD RADIOLOGII PEDIATRYCZNEJ I KLINIKA ENDOKRYNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Tkanka nabłonkowa. 46. Tarczyca (H/E) 13. Rogówka (H/E)

Tkanka nabłonkowa. 46. Tarczyca (H/E) 13. Rogówka (H/E) Tkanka nabłonkowa 46. Tarczyca (H/E) 1. Zrąb: tkanka łączna luźna 2. Miąższ: pęcherzyki tarczycy - nabłonek 1-warstwowy sześcienny 3. Naczynia krwionośne: tętnice, żyły, naczynia włosowate śródbłonek naczyń

Bardziej szczegółowo

Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku

Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku Wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego 1 Konsensus okulistyczno-położniczy

Bardziej szczegółowo

Warstwy ściany gałki ocznej: nerw wzrokowy. Warstwy: błona Descemeta (kolagen VIII i błona podstawna) nabłonek jednowarstwowy

Warstwy ściany gałki ocznej: nerw wzrokowy. Warstwy: błona Descemeta (kolagen VIII i błona podstawna) nabłonek jednowarstwowy NARZĄD WZROKU Oko można porównać do kamery cyfrowej, wyposażonej w: system soczewek (rogówka, soczewka, ciało szkliste) automatyczną regulację ostrości obrazu (akomodacja) automatyczną regulację przesłony

Bardziej szczegółowo

ZŁOŚLIWE GUZY KOŚCI ZGK Złośliwe guzy kości rozwijają się ze zmienionych nowotworowo pierwotnych komórek kości oraz komórek pochodzących z innych tkanek i narządów. Do rozwoju przerzutów nowotworowych

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 7/2012 z dnia 27 lutego 2012 w sprawie zakwalifikowania terapii protonowej nowotworów oka jako świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

Nowotwory układu chłonnego

Nowotwory układu chłonnego Nowotwory układu chłonnego Redakcja: Krzysztof Warzocha, Monika Prochorec-Sobieszek, Ewa Lech-Marańda Zespół autorski: Sebastian Giebel, Krzysztof Jamroziak, Przemysław Juszczyński, Ewa Kalinka-Warzocha,

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Patologia komórki Rok akademicki: 2015/2016 Kod: JFM-1-502-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Fizyki i Informatyki Stosowanej Kierunek: Fizyka Medyczna Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Bóle głowy... 17. 2. Zawroty głowy... 33. lecz 5

Spis treści. 1. Bóle głowy... 17. 2. Zawroty głowy... 33. lecz 5 lecz 5 Spis treści 1. Bóle głowy............. 17 Klasyfikacja bólów głowy........... 17 Diagnostyka.............. 19 Wywiad.............. 19 Badanie stanu ogólnego i neurologicznego...... 20 Migrena...............

Bardziej szczegółowo

Ból głowy w praktyce lekarza okulisty

Ból głowy w praktyce lekarza okulisty Ból głowy w praktyce lekarza okulisty Katarzyna Skonieczna, Anna Krystek-Sarnowska, Barbara Terelak-Borys, Jacek Kosmala, Iwona Grabska-Liberek Klinika Okulistyki CMKP, Warszawa Kierownik Kliniki: Dr hab.

Bardziej szczegółowo

METODY BADAŃ W OKULISTYCE

METODY BADAŃ W OKULISTYCE Dr med. Joanna Wąsiewicz-Rager Wywiad okulistyczny przyczyna zgłoszenia się do okulisty przebyte choroby narządu wzroku urazy gałki ocznej wywiad dotyczący wieku dziecięcego-zezy dotychczasowa korekcja

Bardziej szczegółowo

Zmiany wsteczne i postępowe

Zmiany wsteczne i postępowe Zmiany wsteczne i postępowe Zmiany wsteczne (metamorphoses regressivae, regressive changes) Zanik (atrophia, atrophy) Zwyrodnienie (degeneratio, degeneration) Martwica (necrosis) Zanik (atrophia, atrophy)

Bardziej szczegółowo

Zapalenia wewnątrzgałkowe i błony naczyniowej

Zapalenia wewnątrzgałkowe i błony naczyniowej Basic and Clinical Science Course Część 9 Zapalenia wewnątrzgałkowe i błony naczyniowej Wydanie I polskie pod redakcją Zbigniewa Zagórskiego URBAN&PARTNER Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner Wrocław Skorowidz

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Urazy narządu wzroku. Czerwone oko

Urazy narządu wzroku. Czerwone oko Dr med. Jadwiga Bernardczyk-Meller 2006/2007 Konspekt dla studentów Wydz. Lekarskiego Urazy narządu wzroku. Czerwone oko Zakres materiału: 1. Zespół dziecka bitego. 2. Oparzenia narządu wzroku- chemiczne,

Bardziej szczegółowo

Zmysł wzroku Narząd wzroku Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku. Anatomiczną postacią tego zmysłu

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: 1. Adres jednostki: Adres: Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 61-848 Poznań ul:długa

Bardziej szczegółowo

Warstwy ściany gałki ocznej: Ogólna topografia oka. Rogówka. Twardówka

Warstwy ściany gałki ocznej: Ogólna topografia oka. Rogówka. Twardówka Oko można porównać do kamery cyfrowej, wyposażonej w: system soczewek (rogówka, soczewka, ciało szkliste) automatyczną regulację ostrości obrazu (akomodacja) automatyczną regulację przesłony (adaptacja)

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA

Patomorfologia. Tarczyca - anatomia. rak tarczycy 25.04.2015. panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy DIAGNOSTYKA Patomorfologia panel diagnostycznych badań patomorfologicznych w raku tarczycy Wykład 16 prof hab. n. med. Andrzej Marszałek Tarczyca - anatomia masa u dorosłych 15-20g powyżej 60g (7g u noworodków) -

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji OKULISTYCE

Program specjalizacji OKULISTYCE CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w OKULISTYCE Program dla lekarzy posiadających specjalizację I stopnia w okulistyce Warszawa 2003 Program specjalizacji opracowany został

Bardziej szczegółowo

OKO BUDOWA I INFORMACJE. Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x

OKO BUDOWA I INFORMACJE. Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x OKO BUDOWA I INFORMACJE Olimpia Halasz xd Bartosz Kulus ; x OCZY - narządy receptorowe umożliwiające wykrywanie kierunku padania światła i jego intensywności oraz, wraz ze wzrostem złożoności konstrukcji,

Bardziej szczegółowo

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158.

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW Okulistyka Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW 1-100 Wydawnictwa informacyjne i ogólne WW 101-290 Oko WW 101-113 Anatomia. Fizjologia. Higiena WW 140-160 Choroby. Postrzeganie

Bardziej szczegółowo

Zmiany naśladujące raka sutka

Zmiany naśladujące raka sutka ROZDZIŁ 7. Zmiany naśladujące ROZDZIŁ 7 Zmiany naśladujące raka sutka Liczne procesy, zarówno łagodne, jak i złośliwe, mogą naśladować pierwotnego raka sutka [1 4]. Wiele z nich można odróżnić od raka

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji OKULISTYCE

Program specjalizacji OKULISTYCE CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w OKULISTYCE Program podstawowy dla lekarzy po stażu podyplomowym Warszawa 2003 Program specjalizacji opracowany został przez zespół ekspertów

Bardziej szczegółowo

GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus)

GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus) NOWOTWORY PIERSI NOWOTWORY ŁAGODNE SUTKA: GRUCZOLAKOWŁÓKNIAK (fibroadenoma mammae) TORBIEL (cystis mammae) ZWYRODNIENIE WŁÓKNISTPTORBIELOWATE (mastopathia fibrocystica,morbus Kronig, morbus Reclus) BRODAWCZAK

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i cel leczenia jaskry

Klasyfikacja i cel leczenia jaskry Rozdział Klasyfikacja i cel leczenia jaskry Patrycja Krzyżanowska-Berkowska 1 Klasyfikacja jaskry Pojęcie jaskry obejmuje grupę chorób charakteryzujących się postępującym procesem śmierci komórek zwojowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : OKULISTYKA 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

Zmiany skórne w przebiegu nowotworów narządów wewnętrznych

Zmiany skórne w przebiegu nowotworów narządów wewnętrznych Zmiany skórne w przebiegu nowotworów narządów wewnętrznych Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi Zmiany skórne mogą byd pierwszym objawem nowotworów narządów wewnętrznych Pojawiają się przed, w

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Alergiczne choroby oczu

Alergiczne choroby oczu Alergiczne choroby oczu Podział alergicznych chorób oczu wg obrazu klinicznego Do alergicznych chorób oczu zaliczamy obecnie następujące jednostki chorobowe (podział zaproponowany przez polskich autorów)*:

Bardziej szczegółowo

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory.

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. QZ Patologia QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. Torbiele Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 1 Organizacje. Towarzystwa,

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII

Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Wstęp Jacek Gawrychowski... XVII Część ogólna... 1 1. Historia chirurgii guzów śródpiersia Jacek Gawrychowski... 3 2. Anatomia śródpiersia i jego podział Konstanty Ślusarczyk, Maria Wiktoria Legierska,

Bardziej szczegółowo

Choroby naczyń mózgowych

Choroby naczyń mózgowych Choroby naczyń mózgowych Tętniaki Zniekształcenia tetniczo-żylne - Arterio-venous (AVM) - i żylne (Venous angiomas) miażdżyca Choroby naczyń mózgowych Miażdżyca Można rozpoznac we wszystkich dostępnych

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń

IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Badanie antygenów zgodności tkankowej wykonywanie w celu typowania spokrewnionych

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY TKANKI BARWNIKOTWÓRCZEJ GAŁKI OCZNEJ U PSÓW I KOTÓW

NOWOTWORY TKANKI BARWNIKOTWÓRCZEJ GAŁKI OCZNEJ U PSÓW I KOTÓW NOWOTWORY TKANKI BARWNIKOTWÓRCZEJ GAŁKI OCZNEJ U PSÓW I KOTÓW dr hab. Rafał Sapierzyński z Zakładu Patomorfologii Zwierząt Katedry Nauk Klinicznych SGGW w Warszawie SUMMARY Ocular melanoma and melanocytoma

Bardziej szczegółowo

Temat 3. 1.Budowa oka 2.Widzenie stereoskopowe 3.Powstawanie efektu stereoskopowe 4.Stereoskop zwierciadlany

Temat 3. 1.Budowa oka 2.Widzenie stereoskopowe 3.Powstawanie efektu stereoskopowe 4.Stereoskop zwierciadlany Temat 3 1.Budowa oka 2.Widzenie stereoskopowe 3.Powstawanie efektu stereoskopowe 4.Stereoskop zwierciadlany Budowa oka oko + narządy dodatkowe Oko = gałka oczna + nerw wzrokowy Narządy dodatkowe = Aparat

Bardziej szczegółowo

Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków

Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków Klinika Okulistyki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik: prof. dr hab. Dariusz Kęcik Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków MONIKA

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Rekomendacja nr 52/2015 z dnia 8 czerwca 2015 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zakwalifikowania

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 MINISTERSTWO ZDROWIA Nazwa programu: NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Nazwa zadania: PROGRAM WYKRYWANIA I ROZPOZNAWANIA CHŁONIAKÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE. Program realizowany

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej SPIS TREŚCI Przedmowa... 7 1. Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia... 9 Zbigniew I. Nowecki, Piotr Rutkowski 1.1. Wstęp... 9 1.2. Epidemiologia i etiologia...... 9 1.3. Objawy kliniczne

Bardziej szczegółowo

Poważne zachorowania

Poważne zachorowania Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Nastepstw Nieszczęśliwych Wypadków SPECIALTYsolutions dla Dzieci, Młodzieży oraz Pracowników w Placówkach Oświatowych Poważne zachorowania Jeżeli u Osoby ubezpieczonej

Bardziej szczegółowo

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (OUN) rozwijają się w tkankach mózgowia i rdzenia kręgowego. Mogą być pierwotne

Bardziej szczegółowo

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 40. nowotwory głowy i szyi VII

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 40. nowotwory głowy i szyi VII Spis treści CHIRURGIA NARZĄDOWA... 545 40. Nowotwory głowy i szyi... 547 40.1. Rak części ustnej języka Marcin Kozakiewicz... 547 40.1.1. Epidemiologia... 547 40.1.2. Etiologia i czynniki ryzyka... 547

Bardziej szczegółowo

Guzy powiek złośliwe. Dr n. med. Małgorzata Karolczak-Kulesza Choroby powiek

Guzy powiek złośliwe. Dr n. med. Małgorzata Karolczak-Kulesza Choroby powiek Dr n. med. Małgorzata Karolczak-Kulesza Choroby powiek Łagodne zmiany chorobowe powiek 1. Gradówka 2. Jęczmień zewnętrzny 3. Jęczmień wewnętrzny 4. Mięczak zakaźny 5. Znamię truskawkowe 6. Plama typu czerwone

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO

Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Ćwiczenie 6. \ PATOMORFOLOGIA OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO 1.Leptomeningitis purulenta (217) - ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Barwienie hematoksyliną i eozyną. Wycinek z mózgu 10-letniej

Bardziej szczegółowo

ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci

ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci ULTRASONOGRAFIA SUTKÓW u dzieci Katarzyna Czerwińska Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej WUM WSKAZANIA DO BADANIA USG SUTKÓW GINEKOMASTIA PRZEDWCZESNE POWIĘKSZENIE SUTKÓW ZNACZĄCA ASYMETRIA

Bardziej szczegółowo

NARZĄD WZROKU. Ogólna topografia oka. Warstwy ściany gałki ocznej: Twardówka. Rogówka. rogówka. ciałko rzęskowe tęczówka. Warstwy:

NARZĄD WZROKU. Ogólna topografia oka. Warstwy ściany gałki ocznej: Twardówka. Rogówka. rogówka. ciałko rzęskowe tęczówka. Warstwy: NARZĄD WZROKU Oko można porównać do kamery cyfrowej, wyposażonej w: system soczewek (rogówka, soczewka, ciało szkliste) automatyczną regulację ostrości obrazu (akomodacja) automatyczną regulację przesłony

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO

Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Ćwiczenie 8a. PATOMORFOLOGIA GRUCZOŁÓW WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Zakres obowiązującej tematyki patologia przysadki i zespoły nadczynności oraz niedoczynności patologia tarczycy i zespoły nadczynności oraz

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006

Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006 Pierwotne nowotwory złośliwe tkanek miękkich u dorosłych Dr hab. med. Sylwia Grodecka-Gazdecka 2006 Charakterystyka pierwotne nowotwory złośliwe układu narządu ruchu obejmują wszystkie nienabłonkowe nowotwory

Bardziej szczegółowo

RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka

RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY (hepatocellular carcinoma HCC) Barbara Górnicka 1. Materiał chirurgiczny: wątroba, pęcherzyk Ŝółciowy, inne, brak moŝliwości określenia 2. Procedura chirurgiczna: klinowa resekcja

Bardziej szczegółowo

Anatomia patologiczna Giełda na Chałubińskiego

Anatomia patologiczna Giełda na Chałubińskiego Anatomia patologiczna Giełda na Chałubińskiego PYKAŁO 1. definicje: zawał, krwiak 2. skrobiawica wtórna 3. martwica 4. carcinoma in situ 5. rak kolczystokomórkowy 6. pancreatitis 7. dur brzuszny, błonica

Bardziej szczegółowo

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz.

EPIRUBICINUM. Załącznik C.23. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1009 Poz. 66 Załącznik C.23. EPIRUBICINUM 1 EPIRUBICINUM C11 NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA (NASOPHARYNX) 2 EPIRUBICINUM C11.0 ŚCIANA GÓRNA CZĘŚCI NOSOWEJ GARDŁA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 18: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. III Guzy pochodzenia mezodermalnego

Ćwiczenie 18: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. III Guzy pochodzenia mezodermalnego Ćwiczenie 18: ZMIANY POSTĘPOWE I NOWOTWORY cz. III Guzy pochodzenia mezodermalnego W grupie nowotworów pochodzenia mezodermalnego mieszczą się guzy wywodzące się ze zróżnicowanych tkanek, pochodzących

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa

Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Jakie informacje są potrzebne przed podjęciem decyzji o strategii leczenia? Punkt widzenia patologa Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Planowanie postępowania onkologicznego???

Bardziej szczegółowo

I II III IV V VI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12. 170, w tym: 46 - wykłady, 40 - seminaria, 84 ćwiczenia, 0 fakultety

I II III IV V VI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12. 170, w tym: 46 - wykłady, 40 - seminaria, 84 ćwiczenia, 0 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Patomorfologia Wydział Lekarski I Kierunek lekarski Jednolite studia magisterskie Stacjonarne, 6-letnie

Bardziej szczegółowo

Seminarium 10. Neuroradiologia

Seminarium 10. Neuroradiologia Seminarium 10 Neuroradiologia Metody badania OUN Zdjęcie przeglądowe czaszki i kręgosłupa Tomografia komputerowa TK - tradycyjna - angio-tk - badania perfuzyjne Rezonans magnetyczny MR - techniki standardowe

Bardziej szczegółowo

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29 Zaćma Sandra Zuziak 1 Zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie wg statystyk Światowej Organizacji Zdrowia www.korektorzdrowia.pl 2 Definicja Zaćma (łac. cataracta)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA SZCZEGÓŁOWA DIAGNOSTYKA CHORÓB OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO. Część I.

SPIS TREŚCI WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA SZCZEGÓŁOWA DIAGNOSTYKA CHORÓB OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO. Część I. Część I WYBRANE ZAGADNIENIA PODSTAW FIZYCZNYCH NEUROOBRAZOWANIA Wprowadzenie Jerzy Walecki, Mariusz I. Furmanek, Tomasz Bulski, Michał Adamczyk... 2 1. Tomografia komputerowa Jerzy Walecki, Mariusz I.

Bardziej szczegółowo

Badanie w lampie szczelinowej

Badanie w lampie szczelinowej Rozdział 8 Badanie w lampie szczelinowej G Ł ÓWNE ZAGADNIENIA Upewnij się, że pacjent siedzi wygodnie i jest przygotowany do badania. Rozjaśnij światło tylko na tyle, na ile wymaga tego badanie. Opracuj

Bardziej szczegółowo

1 Diagnostyka. patomorfologiczna zasady i cele. Wenancjusz Domagała

1 Diagnostyka. patomorfologiczna zasady i cele. Wenancjusz Domagała Wenancjusz Domagała 1 Diagnostyka patomorfologiczna zasady i cele Patologia (patomorfologia) jest nauką o przyczynach, mechanizmach, objawach i skutkach choroby ocenianych na poziomie morfologicznym, biochemicznym

Bardziej szczegółowo

Jaskra Klasyfikacja: 1. Jaskra pierwotna:

Jaskra Klasyfikacja: 1. Jaskra pierwotna: Jaskra Zespół chorób oka, które prowadzą do postępującego i nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki, co powoduje uszkodzenie lub utratę wzroku. Choroba ta może spotkać

Bardziej szczegółowo

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko POUFNE KARTA OBSERWACJI PACJENTA Rejestr pacjentów leczonych preparatem Lucentis (ranibizumab) we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w Polsce (Rejestr PRIME) Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Salivary Glands)

(Carcinomas of the Salivary Glands) NOWOTWORY ŚLINIANEK (Carcinomas of the Salivary Glands) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: ślinianka, ślinianka z tkankami otaczającymi (określ) 2. Procedura chirurgiczna: Typ procedury: Resekcja

Bardziej szczegółowo

Nowotwory narządu wzroku u psów i kotów

Nowotwory narządu wzroku u psów i kotów Nowotwory narządu wzroku u psów i kotów Rafał Sapierzyński z Katedry Nauk Klinicznych Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Warszawie N arząd wzroku (organus visus), czyli oko (oculus), składa się z gałki

Bardziej szczegółowo

Anatomia kończyny dolnej

Anatomia kończyny dolnej Podstawy chirurgii i diagnostyki chorób kończyn dolnych dr n. med. Adam Węgrzynowski Anatomia kończyny dolnej Kości i więzadła Mięśnie i ścięgna Naczynia żylne Naczynia tętnicze Naczynia limfatyczne Nerwy

Bardziej szczegółowo

Jednoogniskowe, refrakcyjne, hydrofilowe lub hydrofobowe, sterylne, akrylowe soczewki wewnątrzgałkowe do implantacji wewnątrz torebki soczewki.

Jednoogniskowe, refrakcyjne, hydrofilowe lub hydrofobowe, sterylne, akrylowe soczewki wewnątrzgałkowe do implantacji wewnątrz torebki soczewki. Instrukcja użycia Jednoogniskowe, refrakcyjne, hydrofilowe lub hydrofobowe, sterylne, akrylowe soczewki wewnątrzgałkowe do implantacji wewnątrz torebki soczewki. Instrukcje są również dostępne na naszej

Bardziej szczegółowo

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO 1. Pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) Podstawowym sposobem uzyskania próbki do badania płynu mózgowo rdzeniowego jest punkcja lędźwiowa. Nakłucie lędźwiowe przeprowadza

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Załącznik nr 1 OPIS PROGRAMU Nazwa programu: NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Nazwa zadania: PROGRAM WYKRYWANIA I ROZPOZNAWANIA CHŁONIAKÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE. Program realizowany na podstawie

Bardziej szczegółowo

Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej

Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej 4 Małgorzata Figurska, Andrzej Stankiewicz Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej Centralna surowicza Choroidoretinopatia Cechą charakterystyczną centralnej surowiczej choroidoretinopatii (ang. central

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓLNE WARUNKI UMOWY DODATKOWEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEGO ZACHOROWANIA DZIECKA

SZCZEGÓLNE WARUNKI UMOWY DODATKOWEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEGO ZACHOROWANIA DZIECKA SZCZEGÓLNE WARUNKI UMOWY DODATKOWEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEGO ZACHOROWANIA DZIECKA Artykuł I Postanowienia ogólne... 1 Artykuł II Definicje... 1 Artykuł III Przedmiot i zakres odpowiedzialności... 2 Artykuł

Bardziej szczegółowo

Znamiona melanocytowe (Naevi melanocytici) Znamiona skórne. Plama mongolska (Macula mongoloica, Mongolian spot)

Znamiona melanocytowe (Naevi melanocytici) Znamiona skórne. Plama mongolska (Macula mongoloica, Mongolian spot) 98 Tomasz Fedorowicz, Zygmunt damski Nabłonek paraepidermoidalny ze zwiększoną ilością melaniny w warstwie podstawnej. Znamiona melanocytowe. Czerniak. Zmiany łagodne. Zabiegi ze wskazań estetycznych krioterapia,

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY POWIEK U PSÓW I KOTÓW

NOWOTWORY POWIEK U PSÓW I KOTÓW Dr hab. Rafał A. Sapierzyński Zakład Patomorfologii Zwierząt Katedry Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW Warszawa 02-076, ul. Nowoursynowska 159 c e-mail: rafal_sapierzynski@sggw.pl

Bardziej szczegółowo

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach...

5. Powstawanie dwulistkowej tarczki zarodkowej. Drugi tydzień rozwoju 107 Zaburzenia w rozwoju w pierwszych dwóch tygodniach... SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA 1. Zarys historii embriologii................ 16 2. Układ rozrodczy................... 26 Układ rozrodczy męski.................. 26 Narządy rozrodcze wewnętrzne...............

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII. Nowotwory

PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII. Nowotwory PATOLOGIA OGÓLNA DLA ODDZIAŁU STOMATOLOGII Nowotwory Zmiany adaptacyjne komórki na bodziec! Po ustąpieniu bodźca zaburzenia wzrostu komórki wracają do stanu prawidłowego! Niektóre czynniki wywołują zmiany

Bardziej szczegółowo

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko POUFNE KARTA OBSERWACJI PACJENTA Rejestr pacjentów leczonych preparatem Lucentis (ranibizumab) we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w Polsce (Rejestr PRIME) Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7 DERMATOPATOLOGIA

Ćwiczenie 7 DERMATOPATOLOGIA Ćwiczenie 7 DERMATOPATOLOGIA 1. Psoriasis - łuszczyca. Wycinek pobrany z czerwonawej i srebrzyście połyskującej, złuszczającej się grudki skóry się skóry ramienia od mężczyzny w wieku 34 lat. Zmiany podobnego

Bardziej szczegółowo