BIULETYN INFORMACYJNY NR 44 n

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BIULETYN INFORMACYJNY NR 44 n 26.03.2012"

Transkrypt

1 BIULETYN INFORMACYJNY NR

2 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim Bielsk Podlaski ul. Piłsudskiego 25 tel Regio Podlaski Oddział w Hajówce Hajówka ul. 3 Maja 24 tel Regio Podlaski Oddział w Czarej Białostockiej Czara Białostocka ul. Torowa 15 tel Regio Podlaski Oddział w Łapach Łapy ul. Armii Krajowej 1 tel Regio Podlaski Oddział w Siemiatyczach Siemiatycze ul. Pałacowa 19 tel Regio Podlaski Oddział w Grajewie Grajewo ul. Strażacka 6 tel Regio Podlaski Oddział w Sokółce Sokółka ul. Piłsudskiego 8 tel Regio Podlaski Oddział w Mońkach Mońki al.niepodległości 11b/1 tel Regio Podlaski Oddział w Dąbrowie Białostockiej Dąbrowa Białostocka ul. Tysiąclecia P.P. 4 tel Regio Podlaski Oddział w Suwałkach Suwałki ul. Kościuszki 32 tel Regio Podlaski Oddział w Augustowie Augustów Ryek Zygmuta Augusta 9 tel Z PRAC ZARZĄDU REGIONU Staowisko Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość z dia 26 marca 2012 r. w sprawie poparcia strajku głodowego w proteście wobec wprowadzaej przez MEN reformie programu auczaia i ograiczeiu ilości godzi z historii i języka polskiego w szkołach poadgimazjalych Zarząd Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość w Białymstoku udziela poparcia działaczom iepodległościowym prowadzącym strajk głodowy w Krakowie w obroie polskiej tożsamości i w proteście przeciwko pomysłom Miisterstwa Edukacji Narodowej w sprawie drastyczego ograiczeia ilości godzi auczaia przedmiotów humaistyczych (szczególie historii i języka polskiego) oraz przyrodiczych i matematyczych w szkołach poadgimazialych. Zarząd Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość domaga się od MEN atychmiastowego zawieszeia rozporządzeia dotyczącego owych podstaw programowych i podjęcia prawdziwych kosultacji ze środowiskami związaymi z oświatą i ze szkolictwem. Jeżeli wiele środowisk i autorytetów bije a alarm to wypada aby rządzący poważie zastaowili się, czy warto trwać przy swoich pomysłach. Absolweci polskich szkół i uczeli muszą być ie tylko przygotowai do realizacji ról zawodowych, ale także mieć osobowość, własy pogląd a świat, wypracoway system wartości dla dobra Rzeczypospolitej. Uchwała r 07/2012 Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość ws. zwołaia Walego Zebraia Delegatów Zarząd Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość postaawia zwołać zwyczają sesję Walego Zebraia Delegatów Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość w miesiącu czerwcu 2012 roku. Do ustaleia daty i miejsca posiedzeia oraz zorgaizowaia WZDR zobowiązuje się Prezydium Zarządu Regiou. Białystok, d r. Koto ZR Podlaskiego BGŻ SA O/Białystok

3 Kobiety przeciwko pracy aż do śmierci Około 500 kobiet protestowało przed Cetrum Parterstwa Społeczego, gdzie obyło się spotkaie Komisji Trójstroej w sprawie rządowych plaów podwyższeia wieku emerytalego. Pleare spotkaie Komisji Trójstroej poświęcoe było plaom wydłużeia wieku emerytalego. Już w ubiegłym miesiącu swoją obecość a im zapowiedział Premier Doald 3/4 Polaków chce referedum 74 proc. badaych przez CBOS Polaków popiera wiosek NSZZ Solidarość o przeprowadzeie referedum w kwestii podiesieia wieku emerytalego. Z marcowego badaia CBOS wyika, że podwyższeie wieku emerytalego budzi sily opór społeczy. Przeciw podiesieiu do 67 lat wieku emerytalego mężczyz jest 84 proc. dorosłych Polaków (przy czym 64 proc. zdecydowaie odrzuca tę propozycję). Przeciwych podwyższeiu do 67 lat wieku emerytalego kobiet jest aż 91 proc. badaych (w tym 75 proc. zdecydowaie). Wiosek NSZZ Solidarość o przeprowadzeie referedum w kwestii podiesieia wieku emerytalego popiera trzy czwarte badaych (74 proc.). Zwoleicy referedum przeważają we wszystkich aalizowaych grupach społeczo-demograficzych oraz w elektoratach wszystkich ajważiejszych partii polityczych. W piątek, 30 marca o dalszych losach wiosku o przeprowadzaie referedum w sprawie wieku emerytalego, zdecyduje Sejm. Wprawdzie do Sejmu trafiło 1,4 ml podpisów jedak ciągle z całego kraju apływają owe. W sumie iicjatywę Solidarości poparło prawie 2 ml Polaków. Głosowaiu będzie towarzyszyć związkowy protest. Regio Gdański NSZZ Solidarość rozpoczya stałą, całodobową pikietę Urzędu Rady Miistrów. W astępych diach pikietę kotyuować będą ie regioy. Dział Iformacji KK Tusk. Z okazji spotkaia z premierem postaowiły skorzystać rówież kobiety z NSZZ Solidarość, OPZZ i Forum Związków Zawodowych. Paie żądały od szefa rządu wycofaia się z plaów podwyższeia wieku emerytalego i przeprowadzeia referedum w tej sprawie. Podpisay przez poad 1,4 ml Polaków wiosek trafił do Sejmu. Kobiety miały ze sobą kwiaty m.i. tulipay i goździki oraz kosz, które zamierzały wręczyć premierowi. Trzymały też trasparety z apisami W ramach Doka miłości tyraj do starości, Praca do 67! Jaka praca - bezrobocie albo głodowy kotrakt do śmierci, Pracy do śmierci ie. Śpiewały: Wspierajcie Tuska czyem, umierajcie przed termiem, Doald kochaie, kobiety sprawią Ci laie, Żeby Polska dalej rosła, trzeba wodza, a ie osła, Doald Tusk, gdzie twój mózg. Protestujące przedstawicielki związków zawodowych poparł Komitet Kobiet Europejskiej Kofederacji Związków Zawodowych. Dziś w całej Europie w cetrum dialogu między politykami i iteresariuszami zajdują się tematy związae z systemami emerytalymi, muszą wobec tego pojawiać się i zaleźć odpowiedzi a pytaia o owe wymogi ochroy socjalej, zwłaszcza w świetle form pracy ietypowej i tymczasowej, które w przeważającej mierze dotyczą kobiet - czytamy w przyjętym dzisiaj przez Komitet Kobiet EKZZ staowisku. Propoowae zmiay ie są żadą reformą. Są prostą zmiaą ustawy. Budzą ogrome wątpliwości, a do tego są ieprzemyślae i źle przygotowae. Dla kobiet, które zarówo przed osiągięciem wieku emerytalego jak i po łączą pracę zarobkową z opieką ad iymi człokami rodziy, propozycja wydłużeia wieku przejścia a emeryturę o 7 lat jest ie do zaakceptowaia. Dlatego jeszcze raz apeluję - rozpoczijmy prawdziwe parterskie rozmowy o reformie całego systemu. mówi Piotr Duda przewodiczący Solidarości. Relacjoując spotkaie Piotr Duda stwierdził, że stroy pozostały przy swoich staowiskach, a deklaracje premiera są iewystarczające. Dlatego S będzie maifestować przed Sejmem RP w diu 30 marca, tj. w diu głosowaia wiosku o przeprowadzeie referedum. Staowisko w sprawie podwyższeia wieku emerytalego przyjęła stroa społecza zespołu ds. ubezpieczeń społeczych Komisji Trójstroej. Pracodawcy są za podwyższeiem wieku przechodzeia a emeryturę z zastrzeżeiem, że koiecze są działaia rządu w obszarach ryku pracy, polityki rodziej i zdrowotej. Stroa związkowa wyraziła sprzeciw wobec plaowaego podwyższeia wieku emerytalego i domaga się podjęcia działań w zakresie m.i. polityki ryku pracy i wyagrodzeń, polityki rodziej, arodowej strategii demograficzej i systemu ubezpieczeń społeczych. Dział Iformacji KK

4 Miasteczko emerytale NSZZ Solidarość rozpoczya całodobową pikietę Urzędu Rady Miistrów w Warszawie. Przed Kacelarią Premiera staęły amioty miasteczka emerytalego. Są flagi, trąbki, trasparety, gwizdki. Przygrywają bębiarze. Dzisiaj pikietuje kilkusetosobowa grupa związkowców z Regiou Gdańskiego. Jutro pojawią się góricy z Regiou Śląsko-Dąbrowskiego, w środę związkowcy z Mazowsza, w czwartek z Małopolski. W piątek miasteczko przeiesie się przed gmach Sejmu RP, gdzie o godz rozpoczie się debata ad solidarościowym wioskiem o przeprowadzeie referedum w sprawie utrzymaia dotychczasowego wieku emerytalego. Przed budykiem parlametu staie duży telebim, a którym a żywo będzie trasmitowaa debata i głosowaie wiosku. Solidarość protestując żąda wycofaia się rządu z plaów podiesieia wieku emerytalego do 67 lat albo przeprowadzeia w tej sprawie ogólokrajowego 30 marca o godziie 9.00 rozpoczie się sejmowa debata atomiast o powio odbyć się głosowaie w sprawie złożoego przez NSZZ Solidarość" wiosku o przeprowadzeie referedum emerytalego. Podpisało się pod im poad 2 ml Polaków. - Mamy prawo skorzystać z demokratyczego arzędzia, jakim jest referedum, tym bardziej że podczas kampaii wyborczej politycy ie wspomiali o podwyższaiu wieku emerytalego. Teraz wszystko w rękach posłów. Każdy z ich powiie pamiętać, że jego decyzje ie są taje - mówi Piotr Duda, przewodiczący Komisji Krajowej NSZZ S". W diu głosowaia przed Sejmem odbędzie się związkowa maifestacja. Oprócz przedstawicieli S" będą w iej uczesticzyć rówież człokowie OPZZ i Forum Związków Zawodowych. Do przyłączeia się do związkowego protestu mają zachęcić ogłoszeia w prasie i telewizji emitowae 23 marca. referedum. Decyzję o rozpoczęciu zbieraia podpisów pod wioskiem o przeprowadzeie referedum w sprawie utrzymaia obecych rozwiązań emerytalych jedogłośie podjęła 15 grudia Komisja Krajowa NSZZ Solidarość. W specjalym staowisku związkowcy sprzeciwili się rządowym propozycjom. W ciągu półtora miesiąca Związek zebrał około 1,4 ml podpisów. 16 lutego przewodiczący KK Piotr Duda przekazał je Marszałek Sejmu Ewie Kopacz. Mamy prawo skorzystać z demokratyczego arzędzia, jakim jest referedum, tym bardziej że podczas kampaii wyborczej politycy ie wspomiali o podwyższaiu wieku emerytalego. Teraz wszystko w rękach posłów. Każdy z ich powiie pamiętać, że jego decyzje ie są taje mówi Piotr Duda, przewodiczący Komisji Krajowej NSZZ S. Dział Iformacji KK Głosowaie i Maifestacja - 30 marca NSZZ S" sprzeciwia się rządowym plaom podiesieia wieku emerytalego, poieważ ajpierw ależy stworzyć waruki do kotyuowaia zatrudieia przez starszych pracowików czy godzeia życia rodziego z pracą. Solidarość" wzywa rówież do zmia w systemie opłacaia składek a ubezpieczeie społecze, ograiczeia i uszczelieia KRUS-u, ograiczeia patologii w tzw. samozatrudieiu" oraz stosowaia umów śmieciowych". Poadto, jak czytamy w opiii S" do rządowego projektu: Mechaizmy ekoomicze, zachęcające do wydłużaia okresu aktywości zawodowej (...) stosowae przy obliczaiu emerytury w owym systemie emerytalym pozwalają ubezpieczoemu, który osiągął wiek emerytaly 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyz, a samodziele podjęcie decyzji odośie mometu przejścia a emeryturę". Ryek pracy dla wszystkich Rządowe projekty wydłużaia wieku emerytalego ie idą w parze z reformą ryku pracy. Pierwsza praca, powrót a ryek pracy po dłuższej przerwie czy koieczość pracy do późego wieku jest dużym wyzwaiem przede wszystkim dla pracowików. NSZZ Solidarość zaprosiła orgaizacje parterów społeczych zasiadające w Komisji Trójstroej do podjęcia egocjacji ad wdrożeiem w Polsce Europejskiego porozumieia ramowego ws. włączających ryków pracy. Temu zagadieiu będzie poświęcoa koferecja, którą 19 kwietia orgaizuje Komisja Krajowa NSZZ Solidarość. Do udziału w iej zostali zaproszei przedstawiciele europejskich związków zawodowych, środowisk aukowych oraz parterów społeczych z Komisji Trójstroej. - Chcemy zwrócić uwagę a rozwój systemów kształceia ustawiczego oraz szkoleń zawodowych, p. poprzez efektywe tworzeie fuduszy szkoleiowych a poziomie braż i przedsiębiorstw czy poprawieie efektywości usług i istrumetów ryku pracy mówi Sławomir Adamczyk szef Działu Brażowo-Kosultacyjego KK i koordyator działań wdrożeiowych. NSZZ Solidarość podkreśla rówież koieczość zmia w zasadach wydawaia środków z Fuduszu Pracy, tak aby parterzy społeczi mieli realy wpływ a te obszar polityki państwa. Porozumieie o ikluzywym (włączającym) ryku pracy zostało podpisae w marcu 2010 r. przez uije orgaizacje pracowików (EKZZ) oraz pracodawców (BUSINESS- EUROPE, CEEP, UEAPME). Włączający ryek pracy to taki, który pozwala wszystkim osobom w wieku produkcyjym a podjęcie płatej pracy pozwalającej a rozwój oraz zachęcający je do tego. Porozumieie dotyczy tych osób, które doświadczają trudości w wejściu, powrocie albo itegracji z rykiem pracy, i tych pracowików, którzy chociaż zatrudiei, to bezpośredio zagrożei są utratą pracy. - Porozumieie może wydawać się zbyt ogóle, a co Solidarość zwracała uwagę już a etapie egocjacji jedak jego kostrukcja zakłada samodziele formułowaie a poziomie poszczególych państw człokowskich UE wspólych zaleceń parterów społeczych i kierowaie ich do rządu, co w polskiej sytuacji jest eweemetem tłumaczy Adamczyk. Europejscy parterzy społeczi przekoują, że wszystkim im zależy a włączającym ryku pracy, jedak ie zależy to wyłączie od działań pracodawców, pracowików oraz ich przedstawicieli. Swoją rolę do spełieia w tym procesie mają także władze publicze i ie podmioty. Potrzebe są bowiem działaia z zakresu edukacji, szkoleń, ochroy zdrowia, mieszkalictwa, trasportu czy rozwoju regioalego. Za wdrożeie zapisów porozumieia w Polsce odpowiadają orgaizacje krajowe afiliowae a poziomie uijym: NSZZ Solidarość, OPZZ, Pracodawcy RP, PKPP Lewiata oraz Związek Rzemiosła Polskiego.

5 Odszkodowaia Pracodawca zwolił dyscypliarie pracowika zatrudioego a czas określoy. Te twierdzi, że było to bezprawe i żąda odszkodowaia za utracoe zarobki. Czy pracowik może domagać się odszkodowaia w wysokości wyższej, iż przewiduje to kodeks pracy? Pracowikowi, z którym wadliwie rozwiązao umowę o pracę bez wypowiedzeia, przysługuje roszczeie o przywróceie do pracy albo o odszkodowaie. W przypadku umowy a czas określoy odszkodowaie przysługuje w wysokości wyagrodzeia za czas, do którego umowa miała trwać, ie więcej jedak iż za 3 miesiące (art. 58 k.p.). W kosekwecji wyroku Trybuału Kostytucyjego z 27 listopada 2007 r. (SK 18/05) dopuszcza się możliwość kierowaia roszczeń wykraczających poza limity wyikające z kodeksu pracy. TK stwierdził, że art. 58 k.p. w zw. z art. 300 k.p. rozumiay w te sposób, iż wyłącza dochodzeie iych roszczeń odszkodowawczych iż określoe w art. 58 k.p., związaych z bezprawym rozwiązaiem umowy o pracę bez wypowiedzeia, jest iezgody z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 Kostytucji. Po wyroku TK Sąd Najwyższy wydał kilka orzeczeń zawierających wykładię przepisów dot. dochodzeia tych roszczeń. Stwierdził m.i., że bezprawość rozwiązaia umowy przez pracodawcę pracowik może wykazać wyłączie przez powództwo przewidziae w kodeksie pracy (p. o przywróceie do pracy lub odszkodowaie), wiesioe w termiie z art. 264 k.p. Bez tego Sąd ie zawsze przywróci pracowika do pracy pracowik ie może w żadym iym postępowaiu powoływać się a bezprawość rozwiązaia umowy (wyrok SN z 25 lutego 2009 r., II PK 164/08). Dochodząc wyższego odszkodowaia, iż przewiduje to k.p., trzeba wykazać wszystkie przesłaki odpowiedzialości pracodawcy bezprawość, wię, związek przyczyowy i rozmiar szkody poiesioej w związku z bezprawym działaiem pracodawcy. Podstawą prawą uzupełiającej odpowiedzialości odszkodowawczej pracodawcy są przepisy kodeksu cywilego o odpowiedzialości deliktowej (wyrok SN z 28 styczia 2009 r. I PK 135/08). Utrata zarobku, który pracowik uzyskałby, gdyby umowa ie została rozwiązaa jest szkodą. Na pracowiku ciąży jedak obowiązek przeciwdziałaia jej powiększeiu powiie więc wykazać aktywość w poszukiwaiu owej pracy. W ostatich kilku miesiącach Sąd Najwyższy wydał kilka ciekawych wyroków a tle problematyki przywróceia do pracy pracowika, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę z aruszeiem przepisów. W tym miejscu warto przypomieć, że razie ustaleia, iż wypowiedzeie umowy o pracę zawartej a czas ieokreśloy jest ieuzasadioe lub arusza przepisy o wypowiadaiu umów o pracę, sąd pracy stosowie do żądaia pracowika orzeka o bezskuteczości wypowiedzeia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaiu o przywróceiu pracowika do pracy a poprzedich warukach albo o odszkodowaiu (art Kodeksu pracy). Aalogiczie, pracowikowi, z którym rozwiązao umowę o pracę bez wypowiedzeia z aruszeiem przepisów o rozwiązywaiu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczeie o przywróceie do pracy a poprzedich warukach albo o odszkodowaie. Iymi słowy, to zasadiczo od wyboru pracowika zależy, czego będzie o domagać się w sporze z pracodawca przed sądem pracy w związku bezprawym zwolieiem odszkodowaia czy przywróceia do pracy. Tylko wyjątkowo sąd pracy może ie uwzględić żądaia pracowika przywróceia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględieie takiego żądaia jest iemożliwe lub iecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzekie o odszkodowaiu. W praktyce w związku z trudą sytuacją a ryku pracy w aszym kraju pracowicy coraz częściej próbują odzyskać utracoą posadę i ie zadowalają się, zresztą zazwyczaj iewysokim, odszkodowaiem. W tej sytuacji dużej wagi abiera pytaie: kiedy uwzględieie żądaia pracowika przywróceia do pracy jest iemożliwe lub iecelowe, a co uzasadia przyzaie pracowikowi przez sąd odszkodowaia zamiast przywróceia pracowika do pracy? Otóż zależy to od ocey sądu pracy opartej a całokształcie okoliczości daej sprawy. Orzeczictwo Sądu Najwyższego daje tu jedyie pewe wskazówki. I tak ostatio Sąd Najwyższy w wyroku z dia 5 lipca 2011 r., syg. akt I PK 21/2011, orzekł, że a oceę, czy przywróceie pracowika do pracy jest celowe, rzutuje kwestia relacji tego pracowika ze współpracowikami. Wszak relacje te mogę mieć wpływ a efektywość pracy zatrudioych. Niedawo Sąd Najwyższy potwierdził to, co orzekał już wcześiej istoty koflikt pomiędzy pracodawcą a pracowikiem lub reala możliwość odrodzeia takiego kofliktu bądź jego eskalacji po ewetualym powrocie pracowika do pracy także przemawia za przyzaiem zatrudioemu jedyie odszkodowaia (wyrok z dia 13 lipca 2011 r., syg. akt I PK 8/2011). W praktyce okazuje się zatem, że teoretycze, zapisae w Kodeksie pracy uprawieie pracowika do wyboru sposobu aprawieia szkody wyrządzoej mu przez pracodawcę bezprawym zwolieiem, może być trude do realizacji przy dochodzeiu przywróceia do pracy. KJ

6 Dodatkowe wyagrodzeie rocze Wraz z końcem marca upłyie termi wypłaty wyagrodzeń roczych, czyli tzw. trzyastek za 2011 rok. Zgodie z art. 1 ustawy z 12 grudia 1997 r. o dodatkowym wyagrodzeiu roczym dla pracowików jedostek sfery budżetowej trzyastkę pracodawcy z jedostek sfery budżetowej mają bowiem obowiązek wypłacić ie późiej iż w ciągu pierwszych 3 miesięcy roku kaledarzowego, astępującego po roku, za który przysługuje to wyagrodzeie. Dodatkowe rocze wyagrodzeie otrzymują pracowicy: l państwowych jedostek sfery budżetowej, l zatrudiei w urzędach orgaów władzy publiczej, kotroli, ochroy prawa, sądach i trybuałach, l samorządowych jedostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomociczych jedostek budżetowych, l biur poselskich, seatorskich lub poselskoseatorskich oraz klubów, kół albo zespołów parlametarych. Należało przepracować cały rok, aby otrzymać dodatkowe wyagrodzeie rocze w pełej wysokości. W razie przepracowaia okresu krótszego wyagrodzeie to zostaie aliczoe i wypłacoe w wysokości proporcjoalej do przepracowaego okresu, o ile ie był o krótszy iż 6 miesięcy. Ustawa o dodatkowym wyagrodzeiu roczym dla pracowików jedostek sfery budżetowe w art. 2 ust. 3 wyjątkowo dopuszcza też wypłatę trzyastki wtedy, kiedy pracowik ie przepracował 6 miesięcy w daym roku, p. w przypadku przeiesieia służbowego, przejścia a emeryturę bądź wygaśięcia stosuku pracy z powodu śmierci pracowika. Prawo do dodatkowego wyagrodzeia roczego zależe jest także od czasu efektywie przepracowaego. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego, który uzał, że warukiem abycia prawa do dodatkowego wyagrodzeia roczego w pełej wysokości a podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dia 12 grudia 1997 r. o dodatkowym wyagrodzeiu roczym dla pracowików jedostek sfery budżetowej (Dz. U. Nr 160, poz ze zm.) jest efektywe przepracowaie u daego pracodawcy pełego roku kaledarzowego (uchwała SN z dia r., syg. akt III PZP7/03). Miisterstwo Pracy i Polityki Społeczej uważa jedak, że do abycia prawa do dodatkowego wyagrodzeia roczego wystarczy spełieie wymogu dotyczącego okresu pozostawaia pracowika w zatrudieiu u tego pracodawcy w roku kaledarzowym, za który przysługuje wyagrodzeie. Rówież rzeczik praw obywatelskich wskazał, że wyżej przywołae orzeczeie powio być wiążące tylko w rozpatrywaej sprawie. Nie otrzyma więc wyagrodzeia dodatkowego osoba, która p. była przez wiele miesięcy iezdola do pracy, w związku z czym ie świadczyła pracy przez przyajmiej 6 miesięcy. Prawo do trzyastki zależe jest także od stosuku pracowika do jego służbowych obowiązków (art. 3 ustawy). Dodatkowego wyagrodzeia roczego ie otrzyma osoba, która w staie ietrzeźwym stawiła się do pracy lub w takim staie przebywała w pracy lub z którą rozwiązao bez wypowiedzeia umowę o pracę z jej wiy. Prawo to straci także osoba, która była ieobeca w pracy przez czas dłuższy iż dwa di, a która ie wyjawiła przyczy swojej ieobecości w pracy. Dodatkowe wyagrodzeie rocze wypłacae jest w wysokości 8,5% sumy wyagrodzeia za pracę osiągiętego przez pracowika w roku, za który przysługuje trzyastka, uwzględiając wyagrodzeie i ie świadczeia ze stosuku pracy przyjmowae do obliczeia ekwiwaletu pieiężego za urlop wypoczykowy, a także wyagrodzeie za urlop wypoczykowy oraz wyagrodzeie za czas pozostawaia bez pracy przysługujące pracowikowi, który podjął pracę w wyiku przywróceia do pracy. Pracowik po pięćdziesiątce Firmy coraz chętiej sięgają po osoby po pięćdziesiątce, bo są oe bardziej pracowite i lojale iż młodsi. Przedsiębiorcy przyzają, że miej im płacą, ale starają się to rekompesować szkoleiami i iymi bousami. Po ryku pracy od lat krąży mit, że firmy wolą wychowywać pracowików, iż sięgać po starszych, z większym doświadczeiem. To miało odpowiadać za wysokie bezrobocie wśród osób po 50. roku życia. I rzeczywiście, tak było do iedawa, co widać po statystykach GUS w czerwcu ub.r. wśród bezrobotych było 393 tys. osób poiżej 25. roku życia i 418 tys. powyżej pięćdziesiątki. Ale już a koiec grudia proporcje się odwróciły. Osób po 50. roku życia było 385 tys., czyli o 31 tys. miej iż młodych. Według badań zawartych w raporcie Bilas kapitału ludzkiego w Polsce wyika, że 50- i 60- latkowie zaczie szybciej iż p. 20-latkowie wyciągają wioski oraz mają większe zdolości aalitycze i werbale. Wszystko to sprawia, że rośie wskaźik zatrudiaia osób między 55. a 65. rokiem życia. W 2008 r. wyosił o 31 proc., a obecie 37 proc. Choć to adal iewiele w porówaiu z Niemcami czy Szwecją, gdzie wskaźik te wyosi odpowiedio 57 i 70,5 proc. to a pewo będzie rósł. Także za sprawą wydłużeia wieku emerytalego i ziesieia przywilejów dla wielu grup społeczych. Seiorzy mogą liczyć a karierę główie w firmach produkcyjych, fiasowych i hadlowych. Zdaiem ekspertów, bardzo dobrze radzą sobie rówież z pracami biurowymi oraz w telemarketigu. Wzbudzają zaczie większe zaufaie u rozmówców. Jeszcze lepiej asi pięćdziesięciolatkowie radzą sobie poza graicami kraju. Około 60 proc. budowlańców z Polski, którzy za pośredictwem agecji Work Experess zaleźli pracę we Fracji i w Belgii, zalicza się do grupy 50+. Podobie jest z opiekukami osób starszych. Najstarsza z ich ma 87 lat i czyie pracowała jeszcze w ubiegłym roku. Rządowy program 50+ przewiduje różego rodzaju ulgi dla przedsiębiorców, którzy zatrudiają pracowików w wieku przedemerytalym. Firmy takie ie muszą płacić składek a Fudusz Pracy i a Fudusz Gwaratowaych Świadczeń Pracowiczych. Pooszą też iższe koszty z tytułu choroby starszego pracowika, bo ZUS zaczya wypłacać chorobowe już po 14 diach choroby, a ie po miesiącu jak w przypadku młodszych. Poadto pracodawcy mogą ubiegać się o zwrot do 50 proc. ich wyagrodzeia (jeśli wcześiej zatrudioy był zarejestroway w urzędzie pracy). Dodatkowo przedsiębiorca może otrzymać połowę kwot, które zapłacił a składki retowe i emerytale.

7 Sądy o retach Sędziowie, wydając wyrok dotyczący prawa do rety, ie mogą oceiać stau zdrowia ubezpieczoego wyłączie a podstawie swojego doświadczeia życiowego lub logiczego myśleia. W 2007 roku ubezpieczoy wystąpił do ZUS o przyzaie całkowitej rety z tytułu iezdolości do pracy. Zakład jedak odmówił mu przyzaia takiego świadczeia, uzając, że stopień dysfukcji kończy tylko częściowo ograicza możliwość pracy. Osoba ta już wcześiej od 1994 roku do 2000 roku otrzymywała takie świadczeie. Zdaiem lekarza orzeczika postępująca choroba ie pozwalała ubezpieczoemu a pracę w wyuczoym zawodzie techika budowlaego. Poczyając od 2001 roku, ubezpieczoy po raz kolejy uzyskał prawo do rety z tytułu częściowej iezdolości do pracy. W kolejych latach za każdym razem ubezpieczoy otrzymywał świadczeie tylko z 1 marca br. przeprowadzoa została waloryzacja emerytur i ret, co ozacza, że emeryci i reciści oraz osoby pobierające iektóre świadczeia, które wypłaca im ZUS, będą otrzymywać świadczeia w wyższych kwotach. Obok emerytur i ret wypłacaych z Fuduszu Ubezpieczeń Społeczych podwyższoe zostaą także świadczeia zlecoe do wypłaty Zakładowi Ubezpieczeń Społeczych (między iymi rety iwalidów wojeych i wojskowych). Coroczą waloryzację świadczeń przewiduje ustawa z dia 17 grudia 1998 r. o emeryturach i retach z Fuduszu Ubezpieczeń Społeczych (j.t. Dz. U. z dia 18 wrześia 2009 r. Nr 153, poz z póź. zm.). W tym roku jedak wyjątkowo zamiast waloryzacji procetowej zastosowaa została waloryzacja kwotowa. Ią iż dotychczas formę waloryzacji wprowadził art. 4 ust. 1 ustawy z 13 styczia 2012 r. o zmiaie ustawy o emeryturach i retach z Fuduszu Ubezpieczeń Społeczych oraz iektórych iych ustaw. Zgodie z tym przepisem emerytury i rety w 2012 roku wzrosą o 71 zł. W 2012 r. kwota ajiższej emerytury i rety dla osób całkowicie iezdolych do pracy wyiesie 799,18 zł miesięczie, a ajiższa reta dla osób częściowo iezdolych do pracy 613,38 zł miesięczie. Podwyższeiu ulegą także dodatki do emerytur i ret, jedak w odróżieiu tytułu częściowej iezdolości do pracy. Jedak dopiero decyzja z 2007 roku ograiczająca prawo do rety spowodowała, że zaiteresoway odwołał się od iekorzystej dla siebie decyzji. Sąd I istacji po zbadaiu sprawy uzał za koiecze zbadaie ubezpieczoego przez biegłych sądowych. Lekarze chirurgii urazowej i ortopedii stwierdzili u iego poważe urazy óg mające związek z powikłaiami pooperacyjymi. Natomiast biegły sądowy z dziedziy immuologii kliiczej uzał, że sta zdrowia ubezpieczoego powoduje, że jest o stale iezdoly do pracy. Sąd jedak ie uzał korzystej opiii biegłego i przyzał ubezpieczoemu retę tylko a okres pięciu lat. Zaiteresoway złożył apelację do sądu II istacji. Wskazał, że biegły sądowy a podstawie posiadaej wiedzy z zakresu immuologii ie widzi szas, aby odzyskał zdolość do pracy. Sąd apelacyjy od waloryzacji emerytur, waloryzacja dodatków do emerytur zostaie przeprowadzoa jako waloryzacja procetowa. Dodatki wzrosą o wskaźik procetowy waloryzacji, czyli o 104,8 proc. Wskaźik waloryzacji ustalay jest w oparciu o średioroczy wskaźik ce towarów i usług kosumpcyjych w poprzedim roku kaledarzowym, zwiększoy o co ajmiej 20% realego wzrostu przeciętego wyagrodzeia w poprzedim roku kaledarzowym. Wskaźikiem ce towarów i usług kosumpcyjych jest wskaźik ce towarów i usług kosumpcyjych dla gospodarstw domowych emerytów i recistów albo wskaźik ce towarów i usług kosumpcyjych ogółem, jeżeli jest o wyższy od wskaźika ce towarów i usług kosumpcyjych dla gospodarstw domowych emerytów i recistów. W 2012 roku podwyższoe zostaą więc ie tylko rety i emerytury, ale także ie świadczeia, p. świadczeie lub zasiłek przedemerytaly oraz dodatki przysługujące do emerytur i ret, takie jak: dodatek pielęgacyjy, dodatek za taje auczaie, dodatek kombatacki, dodatek kompesacyjy i ie. Zmiaa wysokości emerytur oddalił apelację. Sędziowie zakwestioowali opiię biegłego. Ich zdaiem ie moża bowiem przewidzieć, czy za kilka lat ie pojawią się metody leczeia choroby ubezpieczoego. Nie moża więc uzać, że jest trwale iezdoly do pracy. Ubezpieczoy złożył kasację do Sądu Najwyższego. Wskazał, że sąd ie może zdyskwalifikować opiii biegłego, która została dopuszczoa w czasie postępowaia apelacyjego. Sąd Najwyższy zgodził się z takim argumetem i uchylił zaskarżoy wyrok, przekazując sprawę do poowego rozpozaia. Wskazał, że sędziowie ie mogą polemizować z opiią lekarza bez zasięgięcia opiii iego biegłego. Staowisko eksperta w kokretej dziedziie ie może być bowiem kwestioowae przez sędziów tylko a podstawie zasad logiczego myśleia. Wyrok Sądu Najwyższego z 10 styczia 2012 r., syg. akt I UK 235/11. Wysokość ret od 1 marca 2012 roku i ret oraz iych świadczeń w ramach waloryzacji astąpi z urzędu, bez koieczości występowaia z wioskiem w tej sprawie. W przypadku, kiedy świadczeiobiorca miałby otrzymać świadczeie w wysokości iższej iż kwota ajiższego waloryzowaego świadczeia tego samego rodzaju, to jego świadczeie zostaie z urzędu podwyższoe do odpowiediej wysokości. Od marca 2013 roku emerytury będą zów wzrastać a podstawie waloryzacji procetowej. DK

8 Krytyka pracodawcy Pracowik może otwarcie i krytyczie, ale we właściwej formie wypowiadać się w sprawach dotyczących pracodawcy. Przede wszystkim dozwoloe to jest, gdy dotyczy orgaizacji pracy, a zatrudioy sam sumieie i staraie wykouje swoje obowiązki (wyrok SN z 7 wrześia 2000 r., I PKN 11/00, OSNAPiUS 2002/6/139). Uzasadioa krytyka stosuków istiejących w firmie powia jedak cechować się odpowiedią formą wypowiedzi. Nie może oa dezorgaizować pracy lub uiemożliwiać prawidłowego fukcjoowaia zakładu pracy. Dlatego przekroczeie przez pracowika graic dozwoloej krytyki w stosuku do przełożoego jest przejawem braku lojalości. Kosekwecją tego może być wypowiedzeie umowy o pracę lub jej rozwiązaie w trybie dyscypliarym. Jedak ie każde przekroczeie graic dopuszczalej ocey działań pracodawcy może być powodem zwolieia. Podstawowym warukiem jest aruszeie dozwoloej krytyki w sposób rażący. Za takie zachowaie Sąd Najwyższy uzał zieważeie przez pracowika człoka orgau pracodawcy i postawieie mu bezpodstawego zarzutu popełieia przestępstwa (wyroki z: 7 marca 1997 r., I PKN 28/97, OSNAPiUS 1997/24/487 i 12 styczia 2005 r., I PK 145/04, OSNP 200/16/243), wywieszaie a tablicy ogłoszeń tekstów obraźliwych wobec orgaów pracodawcy (wyrok z 1 paździerika 1997 r., I PKN 237/97, OSNAPiUS 1998/14/420). Z rażącym aruszeiem zasad krytyki mamy rówież do czyieia w sytuacji lekceważących i arogackich wypowiedzi w stosuku do pełomocika pracodawcy, kwestioowaie jego kompetecji i bezpodstawe zarzuceie mu popełieia adużyć (wyrok z 11 czerwca 1997 r., I PKN 202/97, OSNAPiUS 1998/10/297). Nie staowi atomiast ciężkiego aruszeia podstawowych obowiązków pracowiczych udzieleie przez pracowika wywiadu prasowego, w którym poddał o krytyczej oceie zachowaie człoka orgau pracodawcy, jeżeli pracowik zachował odpowiedią formę wypowiedzi, a jego zachowaiu ie moża przypisać zaczego asileia złej woli i świadomego działaia zagrażającego iteresom pracodawcy lub arażającego go a szkodę. Taki pogląd zaprezetował Sąd Najwyższy w wyroku z 16 listopada 2006 r. (II PK 76/06, OSNP 2007/21 22/312). Jedak w oceie SN przekroczeie graic dozwoloej krytyki polegające a upubliczieiu zarzutów, które częściowo się ie potwierdziły, może być przyczyą wypowiedzeia pracowikowi umowy o pracę z powodu utraty do iego zaufaia i iemożliwości dalszej współpracy. Od wrześia płace zasadicze auczycieli wzrosą od 83 do 114 złotych Płace zasadicze auczycieli wzrosą we wrześiu tego roku, w zależości od stopia awasu zawodowego, od 83 zł do 114 zł brutto - wyika z przygotowaego przez MEN projektu rozporządzeia w sprawie miimalych stawek wyagrodzeia zasadiczego auczycieli. Projekt rozporządzeia w sprawie miimalych stawek został przekazay do uzgodień międzyresortowych i kosultacji społeczych. Resort edukacji poiformował o tym w piątek a swojej stroie iteretowej. W tym roku płace auczycieli wzrosą tylko raz - od 1 wrześia o 3,8 proc. Zapisao to w ustawie budżetowej a 2012 r. Tegorocza podwyżka płac auczycieli to wyik ubiegłoroczych egocjacji płacowych przedstawicieli rządu ze związkowcami. Zgodie z projektem rozporządzeia, od 1 wrześia 2012 r. wyagrodzeie auczyciela stażysty wyiesie 2265 zł brutto (ozacza to wzrost o 83 zł brutto), auczyciela kotraktowego zł brutto (wzrost o 85 zł brutto), auczyciela miaowaego zł brutto (wzrost o 97 zł brutto), auczyciela dyplomowaego zł brutto (wzrost o 114 zł brutto). Średie wyagrodzeie auczyciela stażysty od 1 wrześia 2012 r. ma wyieść 2718 zł brutto. Na wyagrodzeie auczycieli składa się wyagrodzeie zasadicze i dodatki do iego. Dodatków jest kilkaaście - po zsumowaiu ich i wyagrodzeia zasadiczego wychodzi tzw. średie wyagrodzeie auczycieli określoe w ustawie Karta Nauczyciela. Średie wyagrodzeie auczyciela stażysty od 1 wrześia 2012 r. ma wyieść 2718 zł brutto, auczyciela kotraktowego zł brutto, dla auczyciela miaowaego zł brutto, auczyciela dyplomowaego zł brutto. Nauczycielskie związki zawodowe od lat podkreślają, że wysokość tzw. średiego wyagrodzeie jest odległa od tego, co aprawdę otrzymują auczyciele, a o faktyczych ich zarobkach świadczy właśie wysokość wyagrodzeia zasadiczego. Samorządy mogą wypłacać auczycielom wyagrodzeie zasadicze wyższe iż wyika z rozporządzeia miistra edukacji.

9 Jakie kwalifikacje powii mieć pracowicy służby bhp Do 1 lipca 2013 roku jeszcze poad rok czasu, jedak już teraz iektórzy pracodawcy powii wdrożyć działaia, które pozwolą, aby pracowicy, którzy wykoują w ich zakładzie pracy zadaia służby bhp, posiadali odpowiedie kwalifikacje. Zgodie z art Kodeksu pracy pracodawca zatrudiający więcej iż 100 pracowików tworzy służbę bezpieczeństwa i higiey pracy pełiącą fukcje doradcze i kotrole w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy. Pracodawca zatrudiający do 100 pracowików powierza wykoywaie zadań służby bhp pracowikowi zatrudioemu przy iej pracy. Pracodawca posiadający ukończoe szkoleie iezbęde do wykoywaia zadań służby bhp może sam wykoywać zadaia tej służby, jeżeli: zatrudia do 10 pracowików albo zatrudia do 20 pracowików i jest zakwalifikoway do grupy działalości, dla której ustaloo ie wyższą iż trzecia kategorię ryzyka w rozumieiu przepisów o ubezpieczeiu społeczym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Niestety, osoby zatrudioe w służbie bhp przed 1 lipca 2005 r. i iespełiające wymagań kwalifikacyjych, wymieioych w 4 rozporządzeia z 2 wrześia 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higiey pracy, mają prawo być zatrudioe w służbie bhp i wykoywać zadaia tej służby tylko do 30 czerwca 2013 r. Powyższe wyika z 2 rozporządzeia Rady Miistrów z dia 2 listopada 2004 r. zmieiającego rozporządzeie w sprawie służby bezpieczeństwa i higiey pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 246, poz. 2468), które zostało zmieioe rozporządzeiem Rady Miistrów z dia 29 czerwca 2005 r. zmieiającym rozporządzeie zmieiające rozporządzeie w sprawie służby bezpieczeństwa i higiey pracy (Dz. U. z 2005 r. Nr 117, poz. 986). Jakie są obecie wymagaia kwalifikacyje dla pracowików służby bhp? W świetle 4 ust. 2 rozporządzeia z 2 wrześia 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higiey pracy pracowikami służby bhp mogą być osoby spełiające astępujące wymagaia kwalifikacyje: 1) ispektorem do spraw bezpieczeństwa i higiey pracy może być osoba posiadająca zawód techika bezpieczeństwa i higiey pracy, 2) starszym ispektorem do spraw bezpieczeństwa i higiey pracy może być osoba posiadająca: zawód techika bezpieczeństwa i higiey pracy oraz co ajmiej 3 leti staż pracy w służbie bhp lub wyższe wykształceie o kieruku lub specjalości w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy, 3) specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higiey pracy może być osoba posiadająca wyższe wykształceie o kieruku lub specjalości w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy oraz co ajmiej 1 rok stażu pracy w służbie bhp, Bezroboty prześle dae przez Iteret Osoby rejestrujące się w pośrediaku będą mogły przesyłać potrzebe dae w wersji elektroiczej. Muszą je jedak potwierdzić w ciągu trzech di. Resort pracy chce skrócić czas oczekiwaia w urzędach pracy osób, które chcą uzyskać status bezrobotego. Propouje, aby urzędicy poświęcali miej czasu a robotę papierkową. Odciążą ich sami zaiteresowai, którzy zyskają możliwość przesłaia im mejlem daych potrzebych do rejestracji. Dopiero późiej stawią się w urzędzie, aby złożyć podpisy pod dokumetami rejestracyjymi. Zrobią to w ciągu trzech di roboczych od dia przekazaia iformacji. W takim czasie urzędicy muszą bowiem wyzaczyć im termi wizyty w urzędzie. Tak wyika 4) starszym specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higiey pracy może być osoba posiadająca wyższe wykształceie o kieruku lub specjalości w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy oraz co ajmiej 3-leti staż pracy w służbie bhp, 5) główym specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higiey pracy może być osoba posiadająca wyższe wykształceie o kieruku lub specjalości w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higiey pracy oraz co ajmiej 5-leti staż pracy w służbie bhp. Ze względu a to, że studia w zakresie bhp trwają dłużej iż czas pozostały do 1 lipca 2013 r., już dziś ależy sprawdzić, czy asi pracowicy spełiają wyżej wymieioe wymogi, czy też koiecze będzie powierzeie wykoywaia zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy. Należy jedak wiedzieć, że specjaliści spoza zakładu pracy, którym pracodawca powierzy wykoywaie zadań służby bhp, rówież powii spełiać wymogi kwalifikacyje określoe w 4 rozporządzeia z 2 wrześia 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higiey pracy (Dz. U. z 1997 r. Nr 109, poz. 704). Pracodawca może też powierzyć wykoywaie zadań służby bhp osobie, która była zatrudioa a staowisku ispektora pracy w Państwowej Ispekcji Pracy przez okres co ajmiej 5 lat. z projektu rozporządzeia miistra pracy i polityki społeczej w sprawie rejestracji bezrobotych i poszukujących pracy. Trafił o do kosultacji społeczych. Wprowadzeie w życie tej propozycji ie skróci czasu, jaki poświęcamy a rejestrację jedej osoby mówi Barbara Czerwińska z Powiatowego Urzędu Pracy w Radomsku. Dodaje, że awet jeśli zaiteresoway dostarczy dae elektroiczie, to i tak urzędik musi sprawdzić, czy są zgode z iformacjami zawartymi w dokumetach, które poświadcza za zgodość z orygiałem. Zaiteresowai będą mogli wpisać do formularza bardzo wiele daych, w tym osobowe, dotyczące wykształceia, zawodów wyuczoych oraz wykoywaych, poziomu zajomości języków obcych czy posiadaych uprawień zawodowych. W te sposób będą mogli też potwierdzić okres zatrudieia z podaiem azw pracodawcy, zajmowaego staowiska, wymiaru czasu pracy, podstawy jej wykoywaia. Do formularza będzie też moża wpisać sposoby rozwiązaia umowy w ciągu ostatiego półrocza, preferowae zatrudieie i kieruki szkoleń oraz ewetuale zaiteresowaie zatrudieiem w państwach Uii. Nowe przepisy przewidują także możliwość rejestracji bez koieczości stawieia się w publiczym pośrediaku przez osoby, które dyspoują bezpieczym podpisem elektroiczym. Ściągą oe druki ze stroy urzędu i wypełią je, zaopatrując w podpis elektroiczy. Na razie iewiele osób będzie mogło z tego skorzystać, bo tylko ieliczi mają podpis, ale w przyszłości będzie ich coraz więcej.

10 - A CO TAM PANIE W POLITYCE? - AKTUALNY KOMENTARZ POLITYCZNY Emerytala hucpa Doalda Tuska trwa w ajlepsze Wprawdzie większość Polaków ie za tych argumetów przemawiających przeciw podwyższeiu wieku emerytalego w aszym kraju ale ituicyjie czują oi, że rządzący po raz kolejy chcą ich wprowadzić w błąd. 1. Im dłużej Doald Tusk upiera się tylko przy gołym podwyższeiu wieku emerytalego kobiet i mężczyz do 67 lat, tym więcej pojawia się w przestrzei publiczej iformacji, potwierdzających ieczyste itecje premiera w tej sprawie. Determiacja Tuska w sprawie tych 67 lat wieku emerytalego wręcz wskazuje, że prawdziwym powodem tak gwałtowej próby przeforsowaia tego rozwiązaia jest potwierdzeie tzw. rykom fiasowym, że Polska w przyszłości będzie wiarygodym dłużikiem, który regularie spłaca swoje długi. Wydłużeie wieku emerytalego bowiem to jak w przypływie szczerości jakiś czas temu powiedział miister Rostowski w radiu Tok FM, to krótszy czas wypłacaia świadczeń emerytalych, a tym samym zmiejszeie zobowiązań Skarbu Państwa z tego tytułu. 2. Ale Premier Tusk ie tylko ie mówi prawdy w sprawie główego celu swojego emerytalego przedsięwzięcia. Także w wielu iych kwestiach związaych z tą sprawą, mówiąc ajoględiej, mija się z prawdą. Wydłużeie wieku emerytalego do 67 lat uzasadia się wydłużeiem progozowaego trwaia życia kobiet i mężczyz. Padają przy tej okazji dwie liczby, kobiety osiągają wiek 80,5 lat, mężczyźi 71,5 lat, tyle tylko że te progozoway wiek osiągą dzieci urodzoe w 2010 roku. Ludzie urodzei a początku lat 50-tych, będą żyli iestety zaczie krócej, kobiety urodzoe w tym czasie mają progozoway wiek 64 lata a mężczyźi 58 lat, z kolei ci urodzei a początku lat 90-tych będą żyli przeciętie, kobiety 75 lat, a mężczyźi tylko 66,5 lat. Jeżeli dodamy do tego, że przecięty mężczyza przeżywa w zdrowiu 86% życia, a kobieta 84% życia, to wszystkie te dae pokazują jak iewiele osób w aszym kraju tych urodzoych w latach dożyje pełych wypracowaych przez siebie emerytur. Dlatego tak istota jest propozycja aby ludzie mieli możliwości kotyuowaia pracy po osiągięciu dotychczasowego wieku emerytalego (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźi) ale zależie od swego uzaia. Jeżeli mają pracę, praca daje im satysfakcję, iech pracują jak ajdłużej. 3. Kolejy argumet jakim posługuje się stroa rządowa, to że w większości krajów zachodich wydłużoo wiek emerytaly. To prawda ale tamtejsze systemy emerytale są iezwykle elastycze z puktu widzeia przyszłego emeryta. Na przykład w Niemczech, rzeczywiście wydłużoo wiek emerytaly ale w tym kraju przeciętie przechodzi się a emeryturę w wieku 62 lat, a w zawodach związaych z ciężką pracą fizyczą, zaczie wcześiej. Na przykład iemiecki górik przechodzi a emeryturę w wieku 55 lat i ie jest to uzawae za przywilej, robotik budowlay pracujący a wolym powietrzu w wieku 58 lat. Po 60 roku życia w Niemczech pracuje tylko około 23% mężczyz i zaledwie ok.12% kobiet. Co więcej iemiecki system emerytaly pozwala kobietom przechodzić a emeryturę już 10 lat przed osiągięciem ustawowego wieku emerytalego a więc od 55 roku życia przy czym jest oa iższa od tej pełej 67 proc. akietowaych źle oceia wyiki działalości rządu, dobrze - 25 proc.; 57 proc. badaych ie jest zadowoloych, że a czele rządu stoi Doald Tusk; 33 proc wyraża zadowoleie z tego powodu - wyika z ajowszego sodażu CBOS. W porówaiu z lutym działalość rządu źle oceia o 6 puktów proc. więcej badaych; dobrze - o 3 pukty proc. miej. 45 proc. badaych określiło się w marcu jako przeciwicy rządu (o 7 puktów proc. więcej iż w lutym), 31 proc. - jako zwoleicy gabietu Doalda Tuska (o 1 pkt. proc. miej iż przed miesiącem). Obojęty stosuek do obecej Rady Miistrów wyraziło 21 proc. respodetów (o 7 pkt. proc. miej). 3 proc. badaych a pytaie o stosuek do rządu, odparło: trudo powiedzieć (o 1 pkt. proc. więcej). Akietowai pytai byli też, czy są zadowolei z tego, że a czele rządu stoi obecie Doald Tusk. Na tak postawioe pytaie poad połowa badaych (57 proc., czyli o 7 puktów proc. więcej iż w lutym) o około 20%, a peła przysługuje kobiecie w wieku 65 lat. Za urodzeie dziecka kobiecie do stażu emerytalego dolicza się trzy lata i za te lata państwo opłaca za taką kobietę składki emerytale. Jeżeli do tego dołożymy iformację, że w Niemczech stopa zastąpieia (czyli relacja emerytury do ostatiego wyagrodzeia) wyosi około 80-90%, a w Polsce po reformie emerytalej 1998 roku tylko 40% brutto, to widać jakie upokorzeia przyszłym emerytom w aszym kraju, chce zafudować Premier Tusk. 4. Wprawdzie większość Polaków ie za tych argumetów przemawiających przeciw podwyższeiu wieku emerytalego w aszym kraju ale ituicyjie czują oi, że rządzący po raz kolejy chcą ich wprowadzić w błąd. Stąd blisko 1,5 ml podpisów pod żądaiem referedum w tej sprawie zebraych przez Solidarość i 0,5 ml zebraych przez OPZZ. Będziemy ad wioskiem Solidarości w tej sprawie debatować już w astępym tygodiu. Prawo i Sprawiedliwość te wiosek wesprze, zobaczymy jak zachowają się pooć lewicowe SLD i Ruch Palikota. Zbigiew Kuźmiuk Polacy coraz gorzej myślą o rządzie odparła, że ie. 33 proc. respodetów (4 pukty proc. miej iż przed miesiącem), odpowiedziało tak. Trudo powiedzieć - w te sposób odpowiedziało 10 proc. badaych - o 3 pukty proc. miej iż w lutym. CBOS spytał też Polaków o oceę polityki gospodarczej rządu. Na pytaie, czy polityka obecego rządu stwarza szase poprawy sytuacji gospodarczej, 65 proc. badaych (o 7 pkt. proc. więcej iż w lutym) odpowiedziało, że ie. Jeda czwarta akietowaych - 25 proc. (czyli o 7 pkt. proc. miej) odparło, że tak. Tyle samo badaych co przed miesiącem - 10 proc. - ie ma zdaia a te temat. Według CBOS, aktuale otowaia koalicyjego rządu PO-PSL, uwzględiając obie kadecje parlametu (od 2007 r.), są ajgorsze z dotychczasowych. Sodaż przeprowadzoo w diach 8-14 marca a liczącej 1015 osób reprezetatywej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

11 2 milioy 168 tysięcy bezrobotych Stopa bezrobocia w lutym wzrosła i wyiosła 13,5 proc. wobec 13,2 proc. w stycziu podał dzisiaj Główy Urząd Statystyczy. Liczba bezrobotych zarejestrowaych w urzędach pracy wyiosła 2.168,2 tys. osób. Z daych a koiec lutego 2012 roku wyika, że 289 zakładów pracy zadeklarowało zwolieie w ajbliższym czasie 22 tys. pracowików, w tym z sektora publiczego 6,9 tys. osób - podał GUS w dzisiejszym komuikacie. Przed rokiem było to odpowiedio: 325 zakładów, 38,4 tys. pracowików, w tym z sektora publiczego 28,4 tys. osób. Z daych a koiec lutego 2012 roku wyika, że pracodawcy zgłosili do urzędów pracy 60,8 tys. ofert pracy - podał GUS w komuikacie. Przed miesiącem było 49,0 tys., przed rokiem 50,7 tys. Do urzędów pracy w ciągu miesiąca zgłosiło się 211,0 tys. osób poszukujących zatrudieia, o 76,8 tys. osób miej iż w stycziu 2012 r. i o 1,6 tys. osób miej iż w lutym 2011 roku. Od 1 kwietia owa tablica średiego dalszego trwaia życia kobiet i mężczyz 23 marca Prezes GUS ogłosił tablicę średiego dalszego trwaia życia kobiet i mężczyz, która będzie obowiązywała od 1 kwietia 2012 r. do 31 marca 2013 r. Tablica staowi podstawę przyzaia emerytur a wioski zgłoszoe od 1 kwietia do 31 marca astępego roku kaledarzowego oraz obliczeia przez ZUS wysokości hipotetyczej emerytury. Zgodie z ustawą z dia 17 grudia 1998 r. o emeryturach i retach z Fuduszu Ubezpieczeń Społeczych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z póź. zm.) emerytura przyzawaa z I filaru staowi rówowartość kwoty będącej wyikiem podzieleia podstawy obliczeia (zapisae a kocie składki emerytale oraz kapitał początkowy z uwzględieiem waloryzacji) przez średie dalsze statystycze trwaie życia dla osób w wieku rówym wiekowi przejścia a emeryturę daego ubezpieczoego. Średie dalsze trwaie życia ustala się wspólie dla kobiet i mężczyz oraz wyraża się w miesiącach. Tablicę trwaia życia ogłasza Prezes GUS coroczie w termiie do dia 31 marca. Pracodawca zapyta o iekaralość pracowika przez Iteret Pracodawca w celu uzyskaia iformacji o iekaralości pracowika (koieczej w zakresie iezbędym dla zatrudieia pracowika, co do którego z przepisów ustawy wyika wymóg iekaralości) będzie mógł wieść zapytaie do Krajowego Rejestru Karego elektroiczie, podpisując wiosek profilem zaufaym. Od 1 styczia 2013 r. zapytaie o udzieleie iformacji o osobie oraz zapytaie o udzieleie iformacji o podmiocie zbiorowym będzie moża składać elektroiczie, podpisując je podpisem elektroiczym weryfikowaym za pomocą ważego kwalifikowaego certyfikatu, albo profilem zaufaym. Tak wyika z ustawy z dia 16 wrześia 2011 r. o zmiaie ustawy o Krajowym Rejestrze Karym (Dz. U. Nr 240, poz. 1432). Możliwość składaia wiosków o udzieleie iformacji przez Iteret i podpisywaia ich bezpłatym profilem zaufaym będzie ułatwieiem w pracy sędziów, prokuratorów i iych osób uprawioych (w tym pracodawców określoych w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karym). Profil zaufay to bezpłaty podpis elektroiczy, dzięki któremu obywatel może załatwić sprawy admiistracyje drogą elektroiczą. Idetyfikuje osobę, która te podpis wykorzystuje. Cały proces wykorzystaia profilu będzie odbywać się a elektroiczej Platformie Usług Admiistracji Publiczej. Krótszy urlop szkoleiowy za podyplomówkę Po zmiaach w Kodeksie pracy z lipca 2010 r. dotyczących podoszeia kwalifikacji zawodowych przez pracowików wiele wątpliwości budziła kwestia urlopu szkoleiowego dla praco-wików podoszących kwalifikacje zawodowe a studiach podyplomowych. Zgodie z art ust. 2 Kodeksu pracy pracowikowi podoszącemu, z iicjatywy lub za zgodą pracodawcy, kwalifikacje zawodowe (także a studiach podyplomowych) obligatoryjie przysługuje bowiem: - urlop szkoleiowy, - zwolieie z całości lub części dia pracy, a czas iezbędy, by puktualie przybyć a obowiązkowe zajęcia oraz a czas ich trwaia. Urlop szkoleiowy przysługuje przy tym w wymiarze: 6 di dla pracowika przystępującego do egzamiów eksteristyczych, 6 di dla pracowika przystępującego do egzamiu maturalego, 6 di dla pracowika przystępującego do egzamiu potwierdzającego kwalifikacje zawo-dowe, 21 di w ostatim roku studiów a przygotowaie pracy dyplomowej oraz przygotowaie się i przystąpieie do egzamiu dyplomowego. Na tle powyższej regulacji wątpliwe było, czy pracowikowi podoszącemu kwalifikacje zawodowe a studiach podyplomowych przysługuje 7 di czy 21 di urlopu szkoleiowego W dotychczasowej praktyce przeważało staowisko, że pracowikowi takiemu przysługuje 21 di urlopu, jeżeli tylko program studiów podyplomowych przewidywał egzami dyplomowy lub pracę dyplomową, a to w związku ze staowiskiem Miisterstwa Pracy w tym zakresie. Staowisko to musiało jedak ulec zmiaie a skutek owego rozporządzeia Miistra Nauki i Szkolictwa Wyższego z dia 1 wrześia 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych adawaych absolwetom studiów, waruków wydawaia oraz iezbędych elemetów dyplomów ukończeia studiów i świadectw ukończeia studiów podyplomowych oraz wzoru suplemetu do dyplomu. Rozporządzeie to wyraźie stwierdza bowiem, że studia dyplomowe kończą się obecie uzyskaiem świadectwa ukończeia studiów podyplomowych, a ie, jak wcześiej, pracą dyplomową lub egzamiem dyplomowym. W związku z tym pracowicy kończący studia podyplomowe ie będą w staie spełić jedego z waruków abycia prawa do 21 di urlopu szkoleiowego przygotowaia pracy dyplomowej lub przygotowaie się i przystąpieie do egzamiu dyplomowego i będą musieli zadowolić się urlopem 7-diowym. Miisterstwo Pracy utrzymuje jedak, że te, kto rozpoczął studia przed r., jeżeli tylko program studiów przewiduje pracę dyplomową lub egzami dyplomowy, w dalszym ciągu może żądać 21 di urlopu szkoleiowego.

12

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 21 października 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 21 października 2011 r. Dzieik Ustaw Nr 251 14617 Poz. 1508 1508 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dia 21 paździerika 2011 r. w sprawie sposobu podziału i trybu przekazywaia podmiotowej dotacji a dofiasowaie

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dia 12 listopada 2013 r. Druk r 487 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pa Bogda BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodie

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT

PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Wydawca URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Al. Ujazdowskie 9, 00-918 Warszawa http://www.ukie.gov.pl e-mail:

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r.

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r. Matematyka fiasowa 08.10.2007 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy XLIII Egzami dla Aktuariuszy z 8 paździerika 2007 r. Część I Matematyka fiasowa WERSJA TESTU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:...

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA 1. ZAMAWIAJĄCY TALEX S.A., ul. Karpia 27 d, 61 619 Pozań, e mail: cetrumit@talex.pl 2. INFORMACJE OGÓLNE 2.1. Talex S.A. zaprasza do udziału w postępowaiu przetargowym,

Bardziej szczegółowo

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa Matematyka fiasowa 8.05.0 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy LX Egzami dla Aktuariuszy z 8 maja 0 r. Część I Matematyka fiasowa WERJA EU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:... Czas egzamiu: 00 miut

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia..

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia.. Projekt z dia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia.. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku uzyskaia i przedstawieia do umorzeia świadectw efektywości eergetyczej i uiszczaia

Bardziej szczegółowo

Załącznik 5. do Umowy nr EPS/[ ]/2016 sprzedaży energii elektrycznej na pokrywanie strat powstałych w sieci przesyłowej. zawartej pomiędzy [ ]

Załącznik 5. do Umowy nr EPS/[ ]/2016 sprzedaży energii elektrycznej na pokrywanie strat powstałych w sieci przesyłowej. zawartej pomiędzy [ ] Załączik 5 do Umowy r EPS/[ ]/ sprzedaży eergii elektryczej a pokrywaie strat powstałych w sieci przesyłowej zawartej pomiędzy Polskie Sieci Elektroeergetycze Spółka Akcyja [ ] a WARUNKI ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne K Stowarzyszeie Kosumetów Polskich Jak skuteczie reklamować towary kosumpcyje HALO, KONSUMENT! Chcesz pozać swoje praw a? Szukasz pomoc y? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 45 n 23.05.2012

BIULETYN INFORMACYJNY NR 45 n 23.05.2012 BIULETYN INFORMACYJNY NR 45 23.05.2012 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim 17-100

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU Przedmiot: Iformatyka w logistyce Forma: Laboratorium Temat: Zadaie 2. Automatyzacja obsługi usług logistyczych z wykorzystaiem zaawasowaych fukcji oprogramowaia Excel. Miimalizacja pustych przebiegów

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO Agieszka Jakubowska ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO. Wstęp Skąplikowaie współczesego życia gospodarczego powoduje, iż do sterowaia procesem zarządzaia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dia 24 kwietia 2017 r. Poz. 822 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dia 11 kwietia 2017 r. w sprawie sposobu podziału i trybu przekazywaia

Bardziej szczegółowo

Miesiąc Honorowego Krwiodawstwa

Miesiąc Honorowego Krwiodawstwa BIULETYN INFORMACYJNY NR 38-39 31.07.2011 Miesiąc Hoorowego Krwiodawstwa Człowiek jest wielki ie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest; ie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z iymi.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA NR 06-2 POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ

INSTRUKCJA NR 06-2 POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ LABORATORIUM OCHRONY ŚRODOWISKA - SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ - INSTRUKCJA NR 06- POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ 1. Cel istrukcji Celem istrukcji jest określeie metodyki postępowaia w celu

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE MATERIALNE

INWESTYCJE MATERIALNE OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI INWESTCJE: proces wydatkowaia środków a aktywa, z których moża oczekiwać dochodów pieiężych w późiejszym okresie. Każde przedsiębiorstwo posiada pewą liczbę możliwych projektów

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja Iwestycja Wykład Celowo wydatkowae środki firmy skierowae a powiększeie jej dochodów w przyszłości. Iwestycje w wyiku użycia środków fiasowych tworzą lub powiększają majątek rzeczowy, majątek fiasowy i

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r.

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia 18 paździerika 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskaia

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik dla ucznia, rodzica i nauczyciela na rok szkolny 2015/2016. Zanim pójdziemy do szkoły

Niezbędnik dla ucznia, rodzica i nauczyciela na rok szkolny 2015/2016. Zanim pójdziemy do szkoły Niezbędik dla uia, rodzica i auyciela a rok szkoly 0/0 Zaim pójdziemy do szkoły Spis treści. Ueń ajmłodszy. Ueń iepełosprawy. Ueń w przyjazej i bezpieej szkole. Szkolictwo zawodowe. Prawa rodziców. Rodzicu,

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 50 n 30.04.2013 Dzień Pamięci Ofiar WyPaDkóW Przy Pracy i chorób zawodowych

BIULETYN INFORMACYJNY NR 50 n 30.04.2013 Dzień Pamięci Ofiar WyPaDkóW Przy Pracy i chorób zawodowych BIULETYN INFORMACYJNY NR 50 30.04.2013 Dzień Pamięci Ofiar WyPaDkóW Przy Pracy i chorób zawodowych W 2013 roku Światowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych kocetruje się a zagadieiu

Bardziej szczegółowo

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates)

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates) Struktura czasowa stóp procetowych (term structure of iterest rates) Wysokość rykowych stóp procetowych Na ryku istieje wiele różorodych stóp procetowych. Poziom rykowej stopy procetowej (lub omialej stopy,

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 06.10.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVII Egzamin dla Aktuariuszy z 6 października 2008 r.

Matematyka finansowa 06.10.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVII Egzamin dla Aktuariuszy z 6 października 2008 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy XLVII Egzami dla Aktuariuszy z 6 paździerika 2008 r. Część I Matematyka fiasowa WERSJA TESTU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:... Czas egzamiu: 00 miut . Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień.

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień. Metoda aalizy hierarchii Saaty ego Ważym problemem podejmowaia decyzji optymalizowaej jest często występująca hierarchiczość zagadień. Istieje wiele heurystyczych podejść do rozwiązaia tego problemu, jedak

Bardziej szczegółowo

Referendum sondażowe przeciwko zmianom w prawie pracy

Referendum sondażowe przeciwko zmianom w prawie pracy Referedum sodażowe przeciwko zmiaom w prawie pracy Koleżaki i Koledzy Człokowie NSZZ Solidarość Do Sejmu RP wpłyęły projekty zmia w kodeksie pracy wprowadzające m.i. 12- miesięczy okres rozliczeiowy czasu

Bardziej szczegółowo

Zacznij oszczędzać na emeryturę

Zacznij oszczędzać na emeryturę Zaczij oszczędzać a emeryturę - to TWOJA sprawa! ZAPEWNIJ SOBIE FINANSOWĄ PRZYSZŁOŚĆ! Kto się będzie Tobą opiekował, gdy przejdziesz a emeryturę? Aktualie państwowa emerytura wyosi EUR 193,30 tygodiowo

Bardziej szczegółowo

Wygenerowano dnia 2015-11-25 dla loginu: internetowagp. FIRMA i PRAWO. tydzień z komentarzami. W tygodniku Firma i Prawo komentowaliśmy ustawy:

Wygenerowano dnia 2015-11-25 dla loginu: internetowagp. FIRMA i PRAWO. tydzień z komentarzami. W tygodniku Firma i Prawo komentowaliśmy ustawy: FIRMA i PRAWO FORSAL.PL K Aa Michalska dr Patryk Filipiak doradca restrukturyzacyjy w Zimmerma Filipiak Restrukturyzacja SA doradca restrukturyzacyjy w Zimmerma Filipiak Restrukturyzacja SA Bartosz Sierakowski

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System fiasowy gospodarki Zajęcia r 5 Matematyka fiasowa Wartość pieiądza w czasie 1 złoty posiaday dzisiaj jest wart więcej iż 1 złoty posiaday w przyszłości, p. za rok. Powody: Suma posiadaa dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne?

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne? Jak obliczać podstawowe wskaźiki statystycze? Przeprowadzoe egzamiy zewętrze dostarczają iformacji o tym, jak ucziowie w poszczególych latach opaowali umiejętości i wiadomości określoe w stadardach wymagań

Bardziej szczegółowo

WYGRYWAJ NAGRODY z KAN-therm

WYGRYWAJ NAGRODY z KAN-therm Regulami Kokursu I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1. Regulami określa zasady KONKURSU p. Wygrywaj agrody z KAN-therm (dalej: Kokurs). 2. Orgaizatorem Kokursu jest KAN Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku- Kleosiie,

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb!

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb! Projekt wsp,ł.iasoway ze 4rodk,w Uii Europejskiej w ramach Europejskiego Fuduszu Społeczego Materiał pomociczy dla auczycieli kształcących w zawodzieb "#$%&'( ")*+,"+(' -'#.,('#. przygotoway w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Wygenerowano dnia 2015-09-22 dla loginu: internetowagp. Kalkulatory. FIRMA i PRAWO. tydzień z komentarzami

Wygenerowano dnia 2015-09-22 dla loginu: internetowagp. Kalkulatory. FIRMA i PRAWO. tydzień z komentarzami se Nowocze ia arzędz olie dla preumeratorów DGP za darmo! PRENUMERATA Zarejestruj się i korzystaj! www.arzedzia. Kalkulatory Akty prawe Aktywe druki Wskaźiki i stawki FIRMA i PRAWO DZIENNIK.PL FORSAL.PL

Bardziej szczegółowo

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: miary dokładości dr iż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczeciie Miary dokładości: Najczęściej rozkład pomiarów w serii wokół wartości średiej X jest rozkładem Gaussa: Prawdopodobieństwem,

Bardziej szczegółowo

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y Zadaie. Łącza wartość szkód z pewego ubezpieczeia W = Y + Y +... + YN ma rozkład złożoy Poissoa z oczekiwaą liczbą szkód rówą λ i rozkładem wartości pojedyczej szkody takim, że ( Y { 0,,,3,... }) =. Niech:

Bardziej szczegółowo

WWW.SPRAWDZAMPOLITYKA.PL

WWW.SPRAWDZAMPOLITYKA.PL BIULETYN INFORMACYJNY NR 59 15.05.2014 WWW.SPRAWDZAMPOLITYKA.PL Milio odsło stroy www.sprawdzampolityka.pl, spoty radiowe emitowae a ateie ajpopulariejszych stacji radiowych, 360 billboardów w całej Polsce,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY MATEMATYKI FINANSOWEJ

PODSTAWY MATEMATYKI FINANSOWEJ PODSTAWY MATEMATYKI INANSOWEJ WZORY I POJĘCIA PODSTAWOWE ODSETKI, A STOPA PROCENTOWA KREDYTU (5) ODSETKI OD KREDYTU KWOTA KREDYTU R R- rocza stopa oprocetowaia kredytu t - okres trwaia kredytu w diach

Bardziej szczegółowo

oznacza kwotę części zasadniczej dotacji podstawowej dla i-tej uczelni publicznej w danym roku,

oznacza kwotę części zasadniczej dotacji podstawowej dla i-tej uczelni publicznej w danym roku, Załącziki do rozporządzeia Miistra Nauki i Szkolictwa Wyższego z dia... r. (poz....) Załączik r 1 SPOSÓB PODZIAŁU DOTACJI DLA UCZELNI PUBLICZNYCH NA ZADANIA ZWIĄZANE Z KSZTAŁCENIEM STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH,

Bardziej szczegółowo

Znajdowanie pozostałych pierwiastków liczby zespolonej, gdy znany jest jeden pierwiastek

Znajdowanie pozostałych pierwiastków liczby zespolonej, gdy znany jest jeden pierwiastek Zajdowaie pozostałych pierwiastków liczby zespoloej, gdy zay jest jede pierwiastek 1 Wprowadzeie Okazuje się, że gdy zamy jede z pierwiastków stopia z liczby zespoloej z, to pozostałe pierwiastki możemy

Bardziej szczegółowo

I STRUKTURA ORGANIZACYJNA OŚRODKA ADOPCYJNO-OPIEKUŃCZEGO W ŁOMŻY I REALIZOWANE ZADANIA

I STRUKTURA ORGANIZACYJNA OŚRODKA ADOPCYJNO-OPIEKUŃCZEGO W ŁOMŻY I REALIZOWANE ZADANIA Rada Miejska Łomży Komisja Rodziy, Opieki Społeczej i Zdrowia Działalość Ośrodka Adopcyjo Opiekuńczego w Łomży w roku 007 r. zakresie zabezpieczaia zastępczego środowiska ego dzieciom społeczie osierocoym.

Bardziej szczegółowo

PROTEST ROLNIKÓW. BIULETYN INFORMACYJNY NR 63 n 5.02.2015 GÓRNICZE STRAJKI

PROTEST ROLNIKÓW. BIULETYN INFORMACYJNY NR 63 n 5.02.2015 GÓRNICZE STRAJKI BIULETYN INFORMACYJNY NR 63 5.02.2015 GÓRNICZE STRAJKI Góricy we wszystkich kopaliach Jastrzębskiej Spółce Węglowej w diu 28 styczia rozpoczęli strajk pod ziemią. W kopaliach Kompaii Węglowej oraz spółki

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie w rolnictwie szkockim

Wynagrodzenie w rolnictwie szkockim Wyagrodzeie w rolictwie szkockim dziewiętastego Wydaie Iformator dla pracowików i pracodawców Co powiieeś wiedzieć o Rozporządzeiu r 62 o wy a g r o d z e i a c h w ro l i c t w i e Sz k o c j a 329324_Guide.idd

Bardziej szczegółowo

Współpraca instytucji pomocy społecznej z innymi instytucjami

Współpraca instytucji pomocy społecznej z innymi instytucjami Projekt 1.16 Koordyacja a rzecz aktywej itegracji jest współfiasoway przez Uię Europejską w ramach Europejskiego Fu duszu Społeczego Współpraca istytucji pomocy społeczej z iymi istytucjami a tereie gmiy,

Bardziej szczegółowo

*Q019* Deklaracja przystąpienia do grupowego ubezpieczenia na życie z rozszerzoną ankietą medyczną. Ubezpieczający. Ubezpieczony

*Q019* Deklaracja przystąpienia do grupowego ubezpieczenia na życie z rozszerzoną ankietą medyczną. Ubezpieczający. Ubezpieczony *Q019* Deklaracja przystąpieia do grupowego ubezpieczeia a życie z rozszerzoą akietą medyczą Nr polisy ubezpieczeia Nr podgrupy Ubezpieczający Nazwa firmy Ubezpieczoy Pracowik Małżoek Pełoletie Dziecko

Bardziej szczegółowo

Składka ubezpieczeniowa

Składka ubezpieczeniowa Przychody zakładów ubezpieczeń Przychody i wydatki zakładów ubezpieczeń Składka ubezpieczeiowa 60-95 % Przychody z lokat 5-15 % Przychody z reasekuracji 5-30 % Wydatki zakładów ubezpieczeń Odszkodowaia

Bardziej szczegółowo

XXIX ROCZNICA SIERPNIA

XXIX ROCZNICA SIERPNIA BIULETYN INFORMACYJNY NR 20-21 25.08.2009 XXIX ROCZNICA SIERPNIA W ramach regioalych obchodów XXIX roczicy Powstaia Niezależego Związku Zawodowego Solidarość w diu 30 sierpia br. o godz. 11.00 w kościele

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH TATYTYKA I ANALIZA DANYCH Zad. Z pewej partii włókie weły wylosowao dwie próbki włókie, a w każdej z ich zmierzoo średicę włókie różymi metodami. Otrzymao astępujące wyiki: I próbka: 50; średia średica

Bardziej szczegółowo

AUDYT SYSTEMU GRZEWCZEGO

AUDYT SYSTEMU GRZEWCZEGO Wytycze do audytu wykoao w ramach projektu Doskoaleie poziomu edukacji w samorządach terytorialych w zakresie zrówoważoego gospodarowaia eergią i ochroy klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzieloemu przez Isladię,

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 40 n 5.09.2011

BIULETYN INFORMACYJNY NR 40 n 5.09.2011 BIULETYN INFORMACYJNY NR 40 5.09.2011 Do wszystkich Ludzi Pracy w Polsce Do Duszpasterzy Ludzi Pracy Zapraszam wszystkich ludzi pracy a pielgrzymkę do Częstochowskiej Matki i Królowej. Udają się do Niej

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI

KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI KOMPETENCJE EKSPERTÓW W INFORMATYCZNYM SYSTEMIE WSPOMAGANIA DECYZJI Ryszard Budziński, Marta Fukacz, Jarosław Becker, Uiwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekoomiczych i Zarządzaia, Istytut Iformatyki w

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA, UBEZPIECZENIE UNIWERSALNE, PLUS, PERSPEKTYWA

NOWA PERSPEKTYWA, UBEZPIECZENIE UNIWERSALNE, PLUS, PERSPEKTYWA NOWA PERSPEKTYWA, UBEZPIECZENIE UNIWERSALNE, PLUS, PERSPEKTYWA B. ZAŁĄCZNIKI NUMERY DOŁĄCZONYCH WNIOSKÓW/DEKLARACJI WNIOSEK O ZAWARCIE UMÓW DODATKOWYCH/ DEKLARACJA PRZYSTĄPIENIA DO UBEZPIECZENIA/ DEKLARACJA

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ nr XLI/05 Z XLI SESJI RADY POWIATU OBORNICKIEGO

PROTOKÓŁ nr XLI/05 Z XLI SESJI RADY POWIATU OBORNICKIEGO PROTOKÓŁ r XLI/05 Z XLI SESJI RADY POWIATU OBORNICKIEGO która odbyła się w diu 11 paździerika 2005r. o godz. 10.00 w sali sesyjej Starostwa Powiatowego w Obor ikach, ul. 11 Listopada 2a. Obrady rozpoczęto

Bardziej szczegółowo

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych zaiteresowaia wykorzystaiem tej metody w odiesieiu do iych droboziaristych materiałów odpadowych ze wzbogacaia węgla kamieego ależy poszukiwać owych, skutecziej działających odczyików. Zdecydowaie miej

Bardziej szczegółowo

Wytarzanie energii ze źródeł odnawialnych w procesie spalania mieszanego paliwa wtórnego zawierającego biomasę

Wytarzanie energii ze źródeł odnawialnych w procesie spalania mieszanego paliwa wtórnego zawierającego biomasę Wytarzaie eergii ze źródeł odawialych w procesie spalaia mieszaego paliwa wtórego zawierającego biomasę Autor: Rafał Szymaowicz - ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techiki Cieplej ( Eergetyka r 5/2011) W

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków eksploatacji pojazdu na charakterystyki zewnętrzne silnika

Wpływ warunków eksploatacji pojazdu na charakterystyki zewnętrzne silnika POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszy Istrukcja do zajęć laboratoryjych z przedmiotu: EKSPLOATACJA MASZYN Wpływ waruków eksploatacji pojazdu a charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Tydzień. 17 lipca. z Tygodnikiem Solidarność. Śmierć mózgu. Zakazana debata. nr 16 z 18 lipca 2014 1/8. Komentarz tygodnia

Tydzień. 17 lipca. z Tygodnikiem Solidarność. Śmierć mózgu. Zakazana debata. nr 16 z 18 lipca 2014 1/8. Komentarz tygodnia Tydzień z Tygodikiem Solidarość Śmierć mózgu. Zakazaa debata Siedemastoleti Kamil z Wrocławia trafia po wypadku do szpitala. Lekarze stwierdzają u iego śmierć mózgową i podejmują decyzję o pobraiu arządów

Bardziej szczegółowo

*Q019* Wniosek o przystąpienie do grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi z rozszerzoną ankietą medyczną

*Q019* Wniosek o przystąpienie do grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi z rozszerzoną ankietą medyczną *Q019* Wiosek o przystąpieie do grupowego ubezpieczeia a życie z ubezpieczeiowymi fuduszami kapitałowymi z rozszerzoą akietą medyczą Nr polisy ubezpieczeia Nr podgrupy Ubezpieczający Nazwa firmy Ubezpieczoy

Bardziej szczegółowo

40:5. 40:5 = 500000υ5 5p 40, 40:5 = 500000 5p 40.

40:5. 40:5 = 500000υ5 5p 40, 40:5 = 500000 5p 40. Portfele polis Poieważ składka jest ustalaa jako wartość oczekiwaa rzeczywistego, losowego kosztu ubezpieczeia, więc jest tym bliższa średiej wydatków im większa jest liczba ubezpieczoych Polisy grupuje

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka instytucjonalna

Profilaktyka instytucjonalna RAPORT Z BADANIA: Profilaktyka istytucjoala W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Katowice, 9 wrzesień 2014 r. Projekt 1.16 Koordyacja a rzecz aktywej itegracji jest współfiasoway ze środków Uii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE ESTYMACJI. ESTYMACJA PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA

ZAGADNIENIE ESTYMACJI. ESTYMACJA PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA ZAGADNIENIE ESTYMACJI. ESTYMACJA PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA Mamy populację geeralą i iteresujemy się pewą cechą X jedostek statystyczych, a dokładiej pewą charakterystyką liczbową θ tej cechy (p. średią wartością

Bardziej szczegółowo

XX WZD w Bachmatówce k. Sokółki

XX WZD w Bachmatówce k. Sokółki BIULETYN INFORMACYJNY NR 19 25.06.2009 XX WZD w Bachmatówce k. Sokółki XX, jubileuszowe Wale Zebraie Delegatów Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość odbyło się 20 czerwca 2009 r. w Bachmatówce, malowiczo

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r. II UKN 605/97

Wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r. II UKN 605/97 Wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r. II UKN 605/97 Wnioskodawca, wskazujący dla ustalenia podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w więcej niż jednym zakładzie pracy, obowiązany jest

Bardziej szczegółowo

Twoja firma. Podręcznik użytkownika. Aplikacja Grupa. V edycja, kwiecień 2013

Twoja firma. Podręcznik użytkownika. Aplikacja Grupa. V edycja, kwiecień 2013 Twoja firma Podręczik użytkowika Aplikacja Grupa V edycja, kwiecień 2013 Spis treści I. INFORMACJE WSTĘPNE I LOGOWANIE...3 I.1. Wstęp i defiicje...3 I.2. Iformacja o możliwości korzystaia z systemu Aplikacja

Bardziej szczegółowo

Zeszyty naukowe nr 9

Zeszyty naukowe nr 9 Zeszyty aukowe r 9 Wyższej Szkoły Ekoomiczej w Bochi 2011 Piotr Fijałkowski Model zależości otowań giełdowych a przykładzie otowań ołowiu i spółki Orzeł Biały S.A. Streszczeie Niiejsza praca opisuje próbę

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 22 n 30.09.2009

BIULETYN INFORMACYJNY NR 22 n 30.09.2009 BIULETYN INFORMACYJNY NR 22 30.09.2009 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim 17-100

Bardziej szczegółowo

33 rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Spotkanie w Gimnazjum im. Solidarności. Konto ZR Podlaskiego. BGŻ SA O/Białystok

33 rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Spotkanie w Gimnazjum im. Solidarności. Konto ZR Podlaskiego. BGŻ SA O/Białystok BIULETYN INFORMACYJNY NR 62 16.12.2014 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim 17-100

Bardziej szczegółowo

Historia tworzenia pewnej spółdzielni Zlecanie zadań podmiotom ekonomii społecznej Dla przedsiębiorstw społecznych jest Targes.pl

Historia tworzenia pewnej spółdzielni Zlecanie zadań podmiotom ekonomii społecznej Dla przedsiębiorstw społecznych jest Targes.pl Historia tworzeia pewej spółdzieli Zlecaie zadań podmiotom ekoomii społeczej Dla przedsiębiorstw społeczych jest Targes.pl lipiec r 2 (146) 2012 rok XVI OD REDAKCJI Ekoomia społecza to idea, którą warto

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 55 n 30.10.2013

BIULETYN INFORMACYJNY NR 55 n 30.10.2013 BIULETYN INFORMACYJNY NR 55 30.10.2013 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim 17-100

Bardziej szczegółowo

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych Iwetta Budzik-Nowodzińska SZACOWANIE WARTOŚCI DOCHODOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA STUDIUM PRZYPADKU Wprowadzeie Dochodowe metody wycey wartości przedsiębiorstw są postrzegae, jako ajbardziej efektywe sposoby określaia

Bardziej szczegółowo

Zdrowie staje się towarem

Zdrowie staje się towarem BIULETYN INFORMACYJNY NR 27 31.03.2010 Zdrowie staje się towarem Akcja, zgodie ze staowiskiem Komisji Krajowej wpisaa została w kaledarium Ogólopolskich Di Protestu. Do akcji włącza się OPZZ i stowarzyszeie

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie energii odnawialnej

Wytwarzanie energii odnawialnej Adrzej Nocuñ Waldemar Ostrowski Adrzej Rabszty Miros³aw bik Eugeiusz Miklas B³a ej yp Wytwarzaie eergii odawialej poprzez współspalaie biomasy z paliwami podstawowymi w PKE SA W celu osi¹giêcia zawartego

Bardziej szczegółowo

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta Koica Miolta Optimized Prit Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywość. Stabilizuj koszty. OPS firmy Koica Miolta Optimized Prit Services OPS Najlepszą metodą przewidywaia przyszłości jest jej

Bardziej szczegółowo

Jarosław Wróblewski Analiza Matematyczna 1A, zima 2012/13. Ciągi.

Jarosław Wróblewski Analiza Matematyczna 1A, zima 2012/13. Ciągi. Jarosław Wróblewski Aaliza Matematycza 1A, zima 2012/13 Ciągi. Ćwiczeia 5.11.2012: zad. 140-173 Kolokwium r 5, 6.11.2012: materiał z zad. 1-173 Ćwiczeia 12.11.2012: zad. 174-190 13.11.2012: zajęcia czwartkowe

Bardziej szczegółowo

euro info dla małych i średnich przedsiębiorstw Perspektywy Wschód ISSN 1505-781X znaków towarowych? Program Zmiany w LIFE przepisach celnych

euro info dla małych i średnich przedsiębiorstw Perspektywy Wschód ISSN 1505-781X znaków towarowych? Program Zmiany w LIFE przepisach celnych lipiec (165) 2016 ISSN 1505-781X euro ifo dla małych i średich przedsiębiorstw www.ee.org.pl Marketig Co owego w iteretowy uijym prawie zaków towarowych? Program Zmiay w LIFE przepisach celych Perspektywy

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 56 n 13.12.2013

BIULETYN INFORMACYJNY NR 56 n 13.12.2013 BIULETYN INFORMACYJNY NR 56 13.12.2013 BIULETYN INFORMACYJNY JEST PISMEM WEWNĄTRZZWIĄZKOWYM Adresy Oddziałów Zarządu Regiou Podlaskiego NSZZ Solidarość 1. Regio Podlaski Oddział w Bielsku Podlaskim 17-100

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A PROBLEM ZGODNOŚCI Z PRG

TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A PROBLEM ZGODNOŚCI Z PRG Tomasz ŚWIĘTOŃ 1 TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A ROBLEM ZGODNOŚCI Z RG Na mocy rozporządzeia Rady Miistrów w sprawie aństwowego Systemu Odiesień rzestrzeych już 31 grudia 2009 roku upływa termi wykoaia

Bardziej szczegółowo

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej 1 Artykuł techiczy Joatha Azañó Dział ds. Zarządzaia Eergią i Jakości Sieci CVM-ET4+ Zgody z ormami dotyczącymi efektywości eergetyczej owy wielokaałowy aalizator sieci i poboru eergii Obeca sytuacja Obece

Bardziej szczegółowo

euro info Planujemy fundusze europejskie Usługa PRO-INN dla małych i średnich przedsiębiorstw Międzynarodowy rynek obuwniczy ISSN 1505-781X

euro info Planujemy fundusze europejskie Usługa PRO-INN dla małych i średnich przedsiębiorstw Międzynarodowy rynek obuwniczy ISSN 1505-781X wrzesień (144) 2013 ISSN 1505-781X euro ifo Plaujemy fudusze europejskie dla małych i średich przedsiębiorstw www.ee.org.pl Usługa PRO-INN Międzyarodowy ryek obuwiczy Zachodiopomorskie Stowarzyszeie Rozwoju

Bardziej szczegółowo

- Dodatek specjalny. Pytanie

- Dodatek specjalny. Pytanie Czy w podstawie?trzynastki" powinny być dodatki specjalne i premie uznaniowe; jak obliczyć to dodatkowe wynagrodzenie w przypadku powołania pracownika na ćwiczenia wojskowe? - Dodatek specjalny Pytanie

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji (Kółko matematyczne, kółko przedsiębiorczości)

Konspekt lekcji (Kółko matematyczne, kółko przedsiębiorczości) Kospekt lekcji (Kółko matematycze, kółko przedsiębiorczości) Łukasz Godzia Temat: Paradoks skąpej wdowy. O procecie składaym ogólie. Czas lekcji 45 miut Cele ogóle: Uczeń: Umie obliczyć procet składay

Bardziej szczegółowo

Zmiany w zarządzaniu jakością w polskich szpitalach

Zmiany w zarządzaniu jakością w polskich szpitalach Łopacińska Hygeia Public I, Tokarski Health 2014, Z, Deys 49(2): A. 343-347 Zmiay w zarządzaiu jakością w polskich szpitalach 343 Zmiay w zarządzaiu jakością w polskich szpitalach Quality maagemet chages

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E20 BADANIE UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE?

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE? Dlaczego potrzeba jest reforma ochroy daych w UE? Uija dyrektywa o ochroie daych z 1995 r. staowiła kamień milowy w historii ochroy daych osobowych. Jej podstawowe zasady, zapewiające fukcjoowaie ryku

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie linii montażowej jako element projektowania cyfrowej fabryki

Harmonogramowanie linii montażowej jako element projektowania cyfrowej fabryki 52 Sławomir Herma Sławomir HERMA atedra Iżyierii Produkcji, ATH w Bielsku-Białej E mail: slawomir.herma@gmail.com Harmoogramowaie liii motażowej jako elemet projektowaia cyfrowej fabryki Streszczeie: W

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA RYNKU PRACY

PROMOCJA RYNKU PRACY Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KONFERENCJA PROMOCJA RYNKU PRACY BIELSK PODLASKI, 20 MAJA 2010 POWIATOWY U R Z Ą D PRACY W BIELSKU PODLASKIM

Bardziej szczegółowo

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh -

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh - TEKST TRUDNY Postulat kwatowaia Bohra, czyli założoy ad hoc związek pomiędzy falą de Broglie a a geometryczymi własościami rozważaego problemu, pozwolił bez większych trudości teoretyczie przewidzieć rozmiary

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia: Problemy transportowe cd, Problem komiwojażera

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia: Problemy transportowe cd, Problem komiwojażera Istrukcja do ćwiczeń laboratoryjych z przedmiotu: Badaia operacyje Temat ćwiczeia: Problemy trasportowe cd Problem komiwojażera Zachodiopomorski Uiwersytet Techologiczy Wydział Iżyierii Mechaiczej i Mechatroiki

Bardziej szczegółowo

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2.

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2. Katarzya JARZYŃSKA ABB Sp. z o.o. PRODUKTY NISKONAPIĘCIOWE W INSTALACJI PV Streszczeie: W ormalych warukach pracy każdy moduł geeruje prąd o wartości zbliżoej do prądu zwarciowego I sc, który powiększa

Bardziej szczegółowo

a n 7 a jest ciągiem arytmetycznym.

a n 7 a jest ciągiem arytmetycznym. ZADANIA MATURALNE - CIĄGI LICZBOWE - POZIOM PODSTAWOWY Opracowała mgr Dauta Brzezińska Zad.1. ( pkt) Ciąg a określoy jest wzorem 5.Wyzacz liczbę ujemych wyrazów tego ciągu. Zad.. ( 6 pkt) a Day jest ciąg

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU

ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU Łukasz WOJCIECHOWSKI, Tadeusz CISOWSKI, Piotr GRZEGORCZYK ALGORYTM OPTYMALIZACJI PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU Streszczeie W artykule zaprezetowao algorytm wyzaczaia optymalych parametrów

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 573 Ekoomia XXXIX 2001 BŁAŻEJ PRUSAK Katedra Ekoomii i Zarządzaia Przedsiębiorstwem METODY OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Celem artykułu jest przedstawieie metod

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2 STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD i 2 Literatura: Marek Cieciura, Jausz Zacharski, Metody probabilistycze w ujęciu praktyczym, L. Kowalski, Statystyka, 2005 2 Statystyka to dyscyplia aukowa, której zadaiem jest

Bardziej szczegółowo

Grupowe ubezpieczenie odpowiedzial oś i materialnej Grupowe ubezpieczenie kosztów ochrony prawnej. Grupowe ubezpieczenie na wypadek zawieszenia w

Grupowe ubezpieczenie odpowiedzial oś i materialnej Grupowe ubezpieczenie kosztów ochrony prawnej. Grupowe ubezpieczenie na wypadek zawieszenia w 4 1 Kopleksowe uezpiezeie praowików, fukjoariuszy straży iejskih i gminnych Grupowe ubezpieczenie odpowiedzialośi materialnej Grupowe ubezpieczenie kosztów ochrony prawnej. Grupowe ubezpieczenie na wypadek

Bardziej szczegółowo

Tydzień. z Tygodnikiem Solidarność. Deale w Generalnej Dyrekcji...

Tydzień. z Tygodnikiem Solidarność. Deale w Generalnej Dyrekcji... Tydzień z Tygodikiem Solidarość Deale w Geeralej Dyrekcji... r 15 z 11 lipca 2014 Geerala Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad z agecji rządowej przekształca się powoli w agecję firm z Grupy Saferoad. To

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW.

STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW. Statytycza ocea wyików pomiaru STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczeia jet: uświadomieie tudetom, że każdy wyik pomiaru obarczoy jet błędem o ie zawze zaej przyczyie i wartości,

Bardziej szczegółowo

info euro Norwegia atrakcyjna nisza eksportowa dla małych i średnich przedsiębiorstw Program COSME Prawo autorskie w internecie ISSN 1505-781X

info euro Norwegia atrakcyjna nisza eksportowa dla małych i średnich przedsiębiorstw Program COSME Prawo autorskie w internecie ISSN 1505-781X kwiecień (150) 2014 ISSN 1505-781X euro ifo Norwegia atrakcyja isza eksportowa dla małych i średich przedsiębiorstw www.ee.org.pl Program COSME Prawo autorskie w iterecie Zachodiopomorskie Stowarzyszeie

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 8 maja 1998 r. III RN 26/98

Wyrok z dnia 8 maja 1998 r. III RN 26/98 Wyrok z dnia 8 maja 1998 r. III RN 26/98 Odprawę i roczne wynagrodzenie przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, ustala się z uwzględnieniem uposażenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 września 2013 r. Poz. 1144 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 27 września 2013 r. Poz. 1144 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 września 2013 r. Poz. 1144 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Wpływ religijności na ukształtowanie postawy wobec eutanazji The impact of religiosity on the formation of attitudes toward euthanasia

Wpływ religijności na ukształtowanie postawy wobec eutanazji The impact of religiosity on the formation of attitudes toward euthanasia Ewelia Majka, Katarzya Kociuba-Adamczuk, Mariola Bałos Wpływ religijości a ukształtowaie postawy wobec eutaazji The impact of religiosity o the formatio of attitudes toward euthaasia Ewelia Majka 1, Katarzya

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ Warszawa, dia 19 maja 2015 r. Poz. 41 Zarządzeie Nr 12 Prezesa Urzędu Komuikacji Elektroiczej z dia 18 maja 2015 r. 1) w sprawie plau zagospodarowaia

Bardziej szczegółowo