as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority Mobilność Mobility i rozwijania kompetencji od juniora do seniora

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority Mobilność Mobility i rozwijania kompetencji od juniora do seniora"

Transkrypt

1 Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority

2

3 Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority

4 Niniejsza publikacja jest podsumowaniem konferencji Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora, która odbyła się w dniach października 2011 r. w ramach polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Wydawca dziękuje wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w organizację tego wydarzenia. This publication sums up the results of the conference Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority held on October 2011 within the framework of the Polish Presidency in the Council of the European Union. The Publisher wishes to thank all individuals and institutions involved in the organization of the event. Szczególny wkład w przygotowanie i prowadzenie konferencji wnieśli przedstawiciele reprezentujący wymienione poniżej instytucje. Representatives of the following institutions contributed to the success of the conference. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Foundation for the Development of the Education System: Anna Atłas (koordynator konferencji/conference coordinator), Aleksandra Długosz, Izabela Laskowska, Beata Skibińska, Lechosław Szafranek, Zofia Ślęzakowska, Anna Pokrzywnicka, Agnieszka Pietrzak, Jan Andrzej Nicał, Monika Gorgoń, Anna Samel, Weronika Walasek, Malwina Górecka Ministerstwo Edukacji Narodowej Ministry of National Education: Anna Łysik (koordynator konferencji/conference coordinator) Komisja Europejska European Commission: Hélène Clark, Alison Crabb, Johannes Gehringer Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego Cedefop European Centre for the Development of Vocational Training Cedefop: Christian Lettmayr, Torsten Dunkel

5 Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority Redakcja naukowa Editors Maria Mendel Anna Atłas Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Foundation for the Development of the Education System Warszawa Warsaw 2012

6 4 Redaktorzy naukowi Editors prof. dr hab. Maria Mendel, Anna Atłas Redaktor prowadzący Managing editor Anna Pokrzywnicka Recenzja naukowa Reviewer prof. dr hab. Mirosław Patalon Współpraca wydawnicza Editing cooperation Jan Andrzej Nicał Redakcja językowa Editing Elżbieta Hoffman, Anna Pokrzywnicka (język polski/the Polish language) dr James R.A. Richards (język angielski/the English language) Korekta Proof reading Agnieszka Pawłowiec, Weronika Walasek (język polski/the Polish language) dr James R.A. Richards (język angielski/the English language) Tłumaczenie Translation Anna Podoracka, Biuro Tłumaczeń Poliglota Redakcja i fotoedycja reportażu Photoediting and reportage Malwina Górecka Opracowanie graficzne i projekt okładki Graphic and cover design Justyna Marciniak Skład i łamanie Typesetting and composition Piotr Konopka Druk Printing Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu Wydawca Publisher Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Foundation for the Development of the Education System (FRSE) National Agency for the Lifelong Learning Programme ul. Mokotowska Warszawa Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2012 ISBN Publikacja sfinansowana z funduszy Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za treść umieszczoną w publikacji. The publication was funded with the support from the European Commission under the Lifelong Learning Programme. The European Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained herein. Publikacja bezpłatna Free copy

7 5 Szanowni Państwo, Drodzy Nauczyciele, Mobilność jest postrzegana obecnie jako kluczowy element polityki Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji i szkoleń oraz jeden z priorytetowych celów Strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020). Był to też istotny temat prac trio Polski, Danii i Cypru, podczas których przyjęto poziomy odniesienia dla mobilności, podkreślano jej rolę dla rynku pracy, wspierania wzrostu gospodarczego, zatrudnienia oraz spójności społecznej. Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Konferencja Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora, zorganizowana w Sopocie, w dniach października 2011 r., postawiła sobie za cel stworzenie ram do eksperckiej dyskusji o roli mobilności edukacyjnej, która jest jednym z najefektywniejszych źródeł zdobywania przekrojowych kompetencji i bezdyskusyjnie promuje postawę uczenia się przez całe życie. Refleksje na temat mobilności dotykały szeregu istotnych zagadnień roli programów edukacyjnych Unii Europejskiej takich jak Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu, przygotowania nowej generacji programów na lata , w tym także otwierania się programów Unii Europejskiej na współpracę z krajami trzecimi. Zagadnienia związane z odkrywaniem potencjału mobilności pozostawały także w ścisłym związku z innym priorytetem polskiej prezydencji promowaniem wielojęzyczności i dowartościowaniem uczenia się języków obcych jako szansy na indywidualny i społeczny rozwój. Ponadto, podczas konferencji podkreślono kluczową rolę mobilności jako instrumentu podnoszenia jakości edukacji i rozwoju zawodowego. Wskazywano na jej znaczenie przy procesach włączania społecznego grup defaworyzowanych, a także na konieczność uwzględnienia mobilności jako narzędzia wprowadzania innowacji do systemu edukacji. Szczególną rolę w procesie doskonalenia programów kształcenia i wykorzystania doświadczeń z mobilności odgrywają nauczyciele. Kadra edukacyjna staje się priorytetową grupą docelową, bez której niemożliwe będzie odpowiednie wykorzystanie potencjału mobilności dla wdrażania metod i innowacyjnych rozwiązań. Stąd też pragnę zarekomendować, ale też zadedykować niniejszą publikację kadrze edukacyjnej nauczycielom i dyrektorom szkół, aby chcieli korzystać z możliwości podnoszenia własnych profesjonalnych kompetencji z wykorzystaniem mobilności zagranicznej oraz otwierać swoje placówki na wielorakie korzyści płynące z międzynarodowej współpracy. Krystyna Szumilas minister edukacji narodowej 17 października 2012 r.

8 6 Dear Readers, Dear Teachers, Mobility is currently perceived as the key element of European Union s policy in the field of education and training and one of the priorities of the Strategic framework for European cooperation in education and training (ET 2020). Mobility was also a crucial area of work for Poland, Denmark and Cyprus trio, during which benchmarks for mobility were adopted. The role of mobility on the labour market and in supporting the economic growth, employment and social cohesion was also emphasised. The conference entitled Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority held in Sopot on October 2011 aimed at providing a forum for expert discussions on the role of learning mobility, which is one of the most effective sources of acquiring transversal competences and which, undoubtedly, promotes the lifelong learning approach. Reflections on mobility pertained to a number of vital issues ranging from the role of EU educational initiatives, such as the Lifelong Learning and Youth in Action programmes, through development of new generation programmes for the years , to the opening of EU programmes to cooperation with third countries. Issues connected with discovering the potential of mobility were closely related to another priority of Polish Presidency: promotion of multilingualism and raising the status of language learning as an opportunity for personal and social development. Moreover, during the conference, the pivotal role that mobility plays in raising the quality of education and in professional development was emphasised. Its importance in relation to the process of social inclusion of marginalised groups and the neccessity to use mobility as a tool for introduction of innovations into the system of education was highlighted. Teachers play a special role in curricula improvement and in the use of mobility related experiences. Teaching staff has grown to be a priority target group without whom it is impossible to fully use the potential of mobility for the implementation of innovative methods and solutions. Thus, I wish to recommend and dedicate this publication to teachers and school headmasters. I hope they will willingly use the opportunities to improve their professional competences through international mobility and open their institutions to the various benefits resulting from international cooperation. Krystyna Szumilas Minister of National Education 17 October 2012

9 7 Szanowni Państwo, Edukacja wspierająca rozwój mobilności, wykorzystanie potencjału mobilności dla podnoszenia jakości kształcenia, a także tworzenie szans na lepsze zatrudnienie to jedne z priorytetowych tematów zaproponowanych państwom członkowskim i Komisji Europejskiej przez polską prezydencję w roku 2011 w obszarze edukacji. Mobilność w systemie edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej, skierowana do osób w różnych grupach wiekowych i zawodowych jest analizowana pod wieloma aspektami: jako oferta Unii Europejskiej skierowana do osób młodych w obliczu kryzysu, wyrażona w inicjatywach Komisji Europejskiej Mobilna młodzież (2011) czy Szanse dla młodzieży (2012), jako jedno z trzech kluczowych działań przyszłej generacji programów edukacyjnych, jako sposób otwierania edukacji na zmiany na rynku pracy i zdobywania nowych kwalifikacji. Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, współorganizując z Ministerstwem Edukacji Narodowej konferencję Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora w dniach października 2011 r. oraz spotkanie dyrektorów Narodowych Agencji programu Uczenie się przez całe życie, zwracała uwagę na konieczność kontynuowania dyskusji o jakości mobilności, skali i źródłach jej finansowania, i efektywnym wykorzystaniu jej wartości dodanej, którą stanowi przede wszystkim otwieranie się instytucji edukacyjnych na ponadsektorową współpracę i tworzenie nowoczesnej oferty szkoleniowej z wykorzystaniem doświadczeń zagranicznych. Podczas konferencji i spotkania dyrektorów po raz pierwszy dyskutowano również nad kształtem przyszłego programu w obszarze edukacji, młodzieży i sportu na lata , przedstawionego przez Komisję Europejską pod nazwą Erasmus dla wszystkich. Ważnym elementem debat było wskazanie na konieczność rozszerzenia współpracy między Unią Europejską a krajami sąsiedzkimi, w tym krajami Partnerstwa Wschodniego. Podczas polskiej prezydencji Rada przyjęła dwa ważne dokumenty wyznaczające kierunki działań państw członkowskich na rzecz rozwoju mobilności edukacyjnej: Konkluzje w sprawie kompetencji językowych pozwalających zwiększyć mobilność oraz Konkluzje na temat poziomu odniesienia w dziedzinie mobilności edukacyjnej. W dokumentach tych podkreślono, że mobilność edukacyjna zwiększa szanse młodych ludzi na zatrudnienie, pozwalając im nabywać kluczowe umiejętności i kompetencje, w tym kompetencje językowe i międzykulturowe. Umiejętności językowe uznano za kluczowy czynnik decydujący o sukcesie mobilności zawodowej i edukacyjnej, która wpływa na zwiększenie konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy. Niniejsza publikacja pozwoli Państwu prześledzić główne tematy poruszane w dyskusji nad wyzwaniami stojącymi przed europejską mobilnością, z których największym jest zapewnienie jej jakości i szerokiego dostępu, zwłaszcza w obszarze szkolnictwa wyższego oraz kształcenia i szkolenia zawodowego. Nie można także zapominać o pozytywnym wpływie mobilności na włączanie do aktywności zawodowej i obywatel-

10 8 skiej grup zagrożonych wykluczeniem; w tym zakresie cennymi doświadczeniami wolontariatu i pracy z młodzieżą z trudnych środowisk dzielili się z uczestnikami przedstawiciele Narodowych Agencji programu Młodzież w działaniu. Książka, którą oddajemy w Państwa ręce w rocznicę konferencji, jest ostatnią z trzech publikacji podsumowujących wydarzenia polskiej prezydencji współorganizowane przez FRSE. Mamy nadzieję, że w atrakcyjny sposób przedstawiliśmy w nich najważniejsze elementy europejskiego dyskursu o znaczeniu wielojęzyczności, o roli współpracy między szkolnictwem wyższym a kształceniem zawodowym i ustawicznym w promowaniu podejścia do uczenia się przez całe życie i o wykorzystaniu mobilności do realizacji celów strategicznych Unii Europejskiej, nakreślonych do roku Życzę Państwu inspirującej lektury i sukcesów w dalszej pracy nad wyzwaniami stojącymi przed systemami edukacji w ciągu najbliższych lat. Mirosław Marczewski dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji 17 października 2012 r.

11 9 Dear Readers, Education that supports mobility, exploiting the potential of mobility for both improving the quality of education and providing opportunities for better employment were among the priorities in the field of education presented by the Polish Presidency of the Council of the European Union to the Member States and the European Commission in Mobility in the system of formal, informal and non-formal education addressed to various age and professional groups is analysed from multiple perspectives: as an offer from the European Union to young people who face crisis, as expressed in the Youth on the Move (2011) and Youth Opportunities (2012) initiatives of the European Commission; as one of three key actions of the next generation educational programmes; and as a method of opening up the education to changes in the labour market and to the acquisition of new qualifications. Mobility as a tool to acquire and develop competences from childhood to seniority By co-organising with the Ministry of National Education in Poland a conference Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority, which was held on October 2011, and a meeting of directors of National Agencies of the Lifelong Learning Programme the Foundation for the Development of the Education System, placed emphasis on the need to continue the discussion on the quality of mobility, the scale and sources of its financing, and the effective use of its added value resulting mainly from the opening of educational institutions to supra-sectoral cooperation and the development of a modern training offer with the use of experiences gained abroad. During the conference and the directors meeting, the shape of the new Erasmus for All programme in the field of education, youth and sports for the years , as presented by the European Commission, has been discussed for the first time. An important element of the debate was to show the need to expand cooperation between the European Union and its neighbouring countries, including the Eastern Partnership members. During the Polish Presidency, the Council adopted two major documents setting directions for the development of educational mobility in Member States; Council conclusions on language competences to enhance mobility and Council conclusions on a benchmark for leaning mobility. It has been emphasised in those documents that educational mobility boosts employability of youth and allows them to acquire key skills and competences, such as linguistic and intercultural proficiency. Linguistic skills have been considered a decisive factor affecting the success of mobility for educational and professional purposes, which in turn influences the competitiveness of knowledge-based economy. This publication will help readers become more acquainted with the main topics of the ongoing discussion on challenges relating to European mobility, the biggest of which is ensuring its quality and broad accessibility, especially in the higher education and VET sectors. We should also bear in mind the positive influence mobility has on the professional and civic inclusion of vulnerable groups. Representatives of the Youth in Action National Agencies shared with participants many valuable experiences

12 10 in this scope, especially those regarding volunteerism and work with difficult youth. The publication is the last of the three post-conference publications summarising the events co-organised by the Foundation of the Development of the Education System as a part of the Polish Presidency agenda. We hope, all of them reflect in the attractive way the current state of play in the discussion on the importance of multilingualism, present the role cooperation between higher education, vocational education and training and continuing education sectors plays in promoting the lifelong learning approach, and describe the methods of using mobility with a view to implement the strategic objectives set by the European Union for I wish you all an inspiring read and a lot of success in your further work on overcoming challenges faced by systems of education in the coming years. Mirosław Marczewski Director General of the Foundation for the Development of the Education System 17 October 2012

13 Spis treści Contents

14 12 Spis treści Contents Wprowadzenie Introduction...PL16...EN206 Wstęp Foreword...PL20...EN210 Deklaracja końcowa Final Declaration...PL25... EN215 Mirosław Sielatycki Powitanie uczestników konferencji Welcoming Speech...PL27... EN217 Jan Truszczyński Wykład inaugurujący: Mobilność jako szansa i wyzwanie dla rynku pracy i budowy społeczeństwa obywatelskiego w Europie Opening Lecture: Mobility as an Opportunity and Challenge for the Labour Market and Civil Society in Europe...PL31... EN221 CZĘŚĆ I PART I MOBILNOŚĆ I KOMPETENCJE A SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE, RYNEK PRACY I EDUKACJA MOBILITY AND COMPETENCES CIVIC SOCIETY, LABOUR MARKET AND EDUCATION...PL37...EN227 Beata Stępień Wpływ mobilności na rozwój osobisty i zawodowy korzyści i doświadczenia własne Impact of Mobility on Personal and Professional Development Benefits and Own Experience...PL39...EN229 Helena Barbara Kafel Wpływ mobilności na rozwój osobisty i zawodowy na przykładzie projektu Z sercem do europejskiego seniora Impact of Mobility on Personal and Professional Development as Exemplified by the Project Entitled Giving Heart to European Senior Citizens...PL43...EN233 Taina Moisander, Rok Primožič Wartość dodana mobilności: jak ją osiągnąć? The Added Value of Mobility: What Do We Need for It?...PL47...EN237 Michał Braun Wokół kompetencji kształtowanych w ramach mobilnościowych programów europejskich Competences Shaped in the Frame of the European Mobility Programmes...PL57...EN247 Marcin Sińczuch Mobilność jako narzędzie aktywizacji społecznej Mobility as a Social Activation Tool...PL61... EN251 Maja Brkusanin, Vito La Fata Mobilność edukacyjna w Europie. Mobilność jako narzędzie włączania społecznego i pobudzania uczestnictwa obywatelskiego Educational Mobility in Europe. Mobility as a Tool for Social Inclusion and the Stimulation of Civic Participation...PL71...EN261 Aleksandra Głowacz, Elżbieta Grygiel Wiedza w sieci muzeów Knowledge in the Museum Network...PL79...EN269 Iwona Borkowska Wpływ programu Erasmus na kształtowanie się uczelnianej strategii internacjonalizacji doświadczenia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu The Contribution of the Erasmus Programme to the Development of an Institutional Strategy of Internationalisation the Experience of the Adam Mickiewicz University in Poznań...PL89...EN279

15 13 Gabriele Simoncini Mobilność i aktualne trendy w edukacji na świecie Mobility and Current Trends in Global Education...PL101...EN291 Vincent Gorse Duch mobilności. Jak zaangażować całą szkołę i jej społeczność? The Spirit of Mobility. How to Involve a Whole School and Its Community?..PL107...EN297 Riina Vuorikari Mobilność wirtualna a sieci współpracy nauczycieli Virtual Mobility and Teachers Collaboration Networks...PL115...EN303 Jacqueline März Praktyczne aspekty zapewniania jakości. Training without Borders A Network for Transnational Mobility in Vocational Education and Training (Szkolenie bez granic sieć mobilności ponadnarodowej w sektorze VET) A Practical View on Quality Assurance. Training without Borders A Network for Transnational Mobility in Vocational Education and Training...PL123...EN311 Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Søren Kristensen Lepsze przyjacielem dobrego od świadomości znaczenia jakości do zarządzania jakością w międzynarodowej mobilności edukacyjnej Moving from Good to Better from Quality Awareness to Quality Management in Transnational Learning Mobility...PL EN315 Philippe Perfetti Zapewnianie jakości mobilności edukacyjnej adeptów nauki zawodu. Pięć filarów projektu EuroApprenticeship Quality Assurance in Learning Mobility for Apprentices. The EuroApprenticeship Five Essentials...PL135...EN325 Torsten Dunkel Docenianie znaczenia mobilności w uczeniu się przez całe życie Valuing Mobility for Lifelong Learning...PL145...EN335 Christopher Ziemnowicz Rosnące znaczenie mobilności w wyborze ścieżek kariery i doświadczeniu uniwersyteckim studentów w Stanach Zjednoczonych The Increasing Value of Mobility in Career Paths and the Student University Experience in the U.S....PL157...EN347 Harinder Lawley BeFlex Plus a uczenie się przez całe życie na europejskich uniwersytetach: zmiana paradygmatu? BeFlex Plus and Lifelong Learning in European Universities: Changing the Paradigm?...PL165...EN355 CZĘŚĆ II PART II KONTEKSTY I PERSPEKTYWY CONTEXTS AND PERSPECTIVES...PL173...EN363 Song-ee Ahn Nierówne szanse rozważania na temat mobilności studentów jako efektu praktyki instytucjonalnej Unequal Opportunities: Considering Student Mobility as an Effect of Institutional Practice PL175...EN365 Czesław Noworol Mobilność edukacyjna na rzecz zatrudnialności Learning Mobility for Employability....PL183...EN373

16 14 Spis treści Contents ZAKOŃCZENIE CLOSING PL EN379 Hélène Clark Wystąpienie końcowe: Znaczenie europejskiej mobilności edukacyjnej i nowego programu w dziedzinie edukacji Closing speech: The Stakes of the European Learning Mobility and the New Educational Programme...PL191...EN381 Biogramy Biographies...PL195...EN385 Malwina Górecka Reportaż: Wkład Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji w przewodnictwo Polski w Radzie Unii Europejskiej Reportage: The contribution of the Foundation for the Development of the Education System to Polish Presidency of the Council of the European Union Suplement elektroniczny Digital Supplement POTENCJAŁ MOBILNOŚCI W EDUKACJI FORMALNEJ, NIEFORMALNEJ I POZAFORMALNEJ. KIERUNKI REFLEKSJI POTENTIAL OF MOBILITY IN FORMAL, INFORMAL AND NON-FORMAL EDUCATION. AREAS FOR REFLECTION (dostępny na available on: Wstęp Foreword Christian Lettmayr Mobilność edukacyjna czy wykorzystany potencjał w kształceniu formalnym i pozaformalnym? Sukcesy i wyzwania European Learning Mobility Potential for Formal and Non-formal Education Highlights and Challenges Zofia Ślęzakowska Mobilność jako narzędzie włączania społecznego i pobudzania aktywności obywatelskiej Mobility as a Tool for Social Inclusion and Stimulus for Active European Citizenship Alison Crabb Mobilność jako narzędzie rozwoju instytucjonalnego i transferu innowacji do edukacji Mobility as a Tool for Institutional Development and for the Transfer of Innovation to Education Christelle Coët-Amette, Mika Saarinen Mobilność jako narzędzie służące podnoszeniu jakości kształcenia nauczycieli Mobility as a Tool for Improving the Quality of Teacher Training Fiora Imberciadori Sposoby zapewniania jakości mobilności: najlepsze praktyki i perspektywy The Way of Assuring Quality in Mobility: Best Experiences and Perspectives Gerhard Volz Uznawanie kwalifikacji zawodowych nabytych podczas mobilności. Mobilność a procesy na rynku pracy Recognition of Professional Qualifications Acquired in the Course of Mobility. Linking Mobility with Labour-Market Processes Katalin Kurucz Wpływ mobilności na systemy edukacyjne i programy nauczania. Innowacyjne metody i narzędzia. Mobilność kadry edukacyjnej jako źródło innowacji Impact of Mobility on Educational Systems and Teaching Curricula. Innovative Methods and Tools. Mobility of Educational Staff as a Source of Innovation Andrzej Dunalewicz Wykorzystanie potencjału i wsparcie wirtualnej mobilności. Wykorzystanie TIK Use of the Potential of and Support for Virtual Mobility. Use of ICT

17 Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora

18 16 Wprowadzenie Nowe wyzwania społeczne i ekonomiczne pierwszej i drugiej dekady obecnego wieku skłaniają rządy państw i organizacje międzynarodowe do poszukiwania rozwiązań, które pozwoliłyby złagodzić wpływ kryzysu oraz stworzyłyby mechanizmy kształtowania perspektyw edukacyjnych i zawodowych dla młodych Europejczyków. Takim instrumentem kreowania lepszych szans na zdobycie kompetencji, a w konsekwencji na zatrudnienie staje się mobilność, która zresztą od wielu lat jest obecna w europejskich programach edukacyjnych, na przykład w programie Erasmus, z którego od 1987 r. skorzystało już około 2,5 mln osób, czy w programach Leonardo da Vinci oraz Comenius. Obecnie jednak na rynek edukacyjny i zawodowy wchodzi generacja młodych ludzi ukształtowanych w innym środowisku uczenia się, posługująca się swobodnie mediami elektronicznymi, z zupełnie innym podejściem do informacji i komunikacji, oczekująca także innych metod kształcenia i szkolenia. Szereg złożonych aspektów wykorzystania mobilności edukacyjnej było przedmiotem dyskusji eksperckich na konferencji Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora, współorganizowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Fundację Rozwoju Systemu Edukacji w Sopocie, w dniach października 2011 r., której poświęcona jest niniejsza publikacja. Podkreślić także należy, że sukcesem polskiej prezydencji było przyjęcie przez Radę konkluzji na temat poziomu odniesienia w dziedzinie mobilności edukacyjnej w listopadzie 2011 r. Układanie celów i priorytetów dla polityk edukacyjnych Unii Europejskiej na najbliższe lata uwzględnia zarówno kontekst globalny, jak również cele związane z podnoszeniem konkurencyjności naszego kontynentu i budowanie gospodarki opartej na wiedzy. Tym celom podporządkowane są od lat programy edukacyjne wdrażane przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji: Uczenie się przez całe życie oraz Młodzież w działaniu, a poprzednio, od lat dziewięćdziesiątych, także programy Socrates i Młodzież. Inwestycje w edukację, a przede wszystkim w kształtowanie kompetencji uczenia się przez całe życie powinny być kontynuowane, dlatego pierwszy cel strategiczny ET 2020 (Konkluzje Rady 2009) został sformułowany jako Realizacja koncepcji uczenia się przez całe życie i mobilności. Jako jego uzasadnienie podano, że: wyzwania wynikające ze zmian demograficznych oraz konieczność regularnego uaktualniania i rozwijania umiejętności stosownie do zmieniającej się sytuacji gospodarczej i społecznej stwarzają potrzebę takiego podejścia do uczenia się, które będzie uwzględniać całe życie oraz takich systemów kształcenia i szkolenia, które lepiej będą reagować na zmiany i bardziej otworzą się na świat zewnętrzny. Mobilność jako metoda osiągnięcia zakładanego poziomu kompetencji ogólnych i jednocześnie przyczyniająca się do większej otwartości systemów edukacyjnych wydaje się mieć wszelkie walory,

19 17 by tworzyć elastyczniejsze ścieżki edukacyjne, w tym usprawnić przechodzenie do innych sektorów kształcenia i szkolenia, by zapewnić większą otwartość na uczenie się pozaformalne i nieformalne oraz by zwiększyć przejrzystość i uznawanie efektów uczenia się. Ważną zaletą mobilności wydaje się także jej zdolność do podniesienia jakości systemów poradnictwa i ogólnie uatrakcyjnienia uczenia się. Z opisanych powyżej względów staje się ona zatem kluczowym elementem w podejściu do uczenia się przez całe życie oraz ważnym sposobem zwiększania szans obywateli UE na ryku pracy i ich zdolności adaptacyjnych. Przy tym pod uwagę bierze się nie tylko mobilność osób uczących się, lecz również duże znaczenie przypisuje się mobilności nauczycieli i osób szkolących nauczycieli, którą należy stopniowo poszerzać, tak by okresy nauki za granicą zarówno w Europie, jak i na świecie stawały się regułą, nie wyjątkiem. Mobilność sposobem zdobywania i rozwijania kompetencji od juniora do seniora Strategicznym wyzwaniem dla polityk edukacyjnych są adekwatne umiejętności (Komunikat Komisji 2008). W cytowanym Komunikacie Komisji czytamy, że aby umożliwić Europie wejście na drogę ożywienia gospodarczego, należy bezwzględnie poprawić jakość kapitału ludzkiego i zwiększyć szanse zatrudnienia poprzez podwyższenie poziomu umiejętności. Podkreśla się przy tym, że prawo do doskonalenia umiejętności nie powinno być dobrem ekskluzywnym, luksusem, na który mogą sobie pozwolić tylko wysoko wykwalifikowani pracownicy wykonujący zawody wymagające znajomości zaawansowanych technologii, gdyż w obecnym stadium rozwoju gospodarek jest ono koniecznością dla wszystkich. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście zaangażowanie do procesów edukacyjnych pracodawców, gdyż powinni oni upatrywać swoje źródło zysków także w zrównoważonych inwestycjach w kapitał ludzki i dostrzegać swój interes w ulepszaniu zarządzania zasobami ludzkimi. Cenny wkład w zachęcanie do współpracy pracodawców z instytucjami edukacyjnymi oferuje program Leonardo da Vinci, zarówno w formie oferty staży i praktyk dla uczniów, jak i staży zawodowych dla osób już pracujących oraz kadry szkoleniowej. Doświadczenia we wdrażaniu programów edukacyjnych skłaniają Komisję Europejską do sformułowania apelu, aby państwa członkowskie dokładały starań w celu minimalizowania bariery mobilności. Ograniczenia te oraz sposoby budowania wsparcia dla mobilności były także dyskutowane podczas osobnej sesji na konferencji. Aby wesprzeć mobilność zawodową, sektorową i geograficzną oraz umożliwić lepsze dostosowanie umiejętności do możliwości zatrudnienia, należy usunąć przeszkody, w tym bariery administracyjne utrudniające swobodny przepływ pracowników w UE, a także poprawić przejrzystość informacji na temat trendów na rykach pracy i wymogów w zakresie umiejętności. Ważne jest jednak również budowanie struktur wspierania mobilności i promowania jej dobrej jakości oraz sieci wspierających kontakty i profesjonalne wymiany na poziomie sektorów albo o oddziaływaniu lokalnym. Eksperci zgodzili się również z tezą Komisji Europejskiej, że Mobilność w okresie kształcenia i szkolenia (np. w ramach programów Erasmus i Leonardo) sprawia, że pracownicy są przychylniej nastawieni do mobilności na dalszych etapach kariery zawodowej ( ). Ze względu na ograniczenia wynikające z ram tematycznych konferencji jedynie zasygnalizowano kolejny waż-

20 18 Wprowadzenie ny aspekt rozszerzanie mobilności i współpracy z krajami sąsiedzkimi Unii Europejskiej. Zgodzono się jednak ze stwierdzeniem z Komunikatu, iż zatrudnienie oraz geograficzna mobilność pracowników z krajów trzecich mogą ograniczyć zjawisko niedostosowania umiejętności do potrzeb oraz przyczynić się do zoptymalizowania wykorzystania umiejętności tych pracowników. Podczas tej i poprzednich konferencji polskiej prezydencji podkreślano wagę skutecznych działań włączających migrantów i ich rodziny w życie społeczne w kraju docelowym: Powodzenie integracji migrantów i ich potomków ma kluczowe znaczenie dla gospodarki i społeczeństw UE. Wśród szczególnie cennych kompetencji zdobywanych podczas mobilności wymieniono takie jak: współdziałanie, krytyczne i twórcze myślenie, przedsiębiorczość, zaradność, umiejętność adaptacji i zachowania w sytuacjach niestandardowych. Mówili o tym przede wszystkim uczestnicy dyskusji przy okrągłym stole, którzy dzielili się własnymi doświadczeniami z odbytych staży i szkoleń. Zwracano także uwagę na fakt, że mobilność stymuluje nieliniowe ścieżki karier i staje się wyzwaniem dla większej drożności systemów edukacyjnych. Ważnym elementem dyskusji podczas konferencji było też zwrócenie uwagi na aspekt formalny i pozaformalny mobilności. Wiązało się to również z dyskusją na temat uznawania efektów mobilności i konieczności rozwijania narzędzi europejskich usprawniających ten proces, jak na przykład ramy kwalifikacji. Mobilność należy dowartościować jako narzędzie pedagogiczne także w kontekście kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli. Przedstawiciele tej grupy zawodowej w szczególny sposób stają się ambasadorami i promotorami mobilności wśród uczniów. Nauczyciele, którzy sami odbyli szkolenia czy staże za granicą posiadają lepsze umiejętności organizacji mobilności dla swoich podopiecznych, potrafią zastosować narzędzia umożliwiające jej monitoring i lepiej doceniają interdyscyplinarność tej ścieżki zdobywania wiedzy i umiejętności. Przytaczając osiągnięcia programu Comenius w Polsce warto podać, że w ramach tego programu w ostatnich sześciu latach prawie 50 tys. nauczycieli i 46 tys. uczniów skorzystało z różnych form mobilności. Dla programu Leonardo da Vinci analogiczne dane wskazują na 40 tys. uczniów szkół zawodowych, którzy wyjechali na praktyki, oraz kilkanaście tysięcy przeszkolonych z wykorzystaniem mobilności nauczycieli i szkoleniowców z sektora edukacji zawodowej. Przy porównywaniu wdrażania programów Uczenie się przez całe życie oraz Młodzież w działaniu w państwach członkowskich oraz podczas dyskusji nad przedłożoną przez Komisję Europejską propozycją rozporządzenia w sprawie programu edukacyjnego nowej generacji Erasmus dla wszystkich ( ) podkreślono także rolę Narodowych Agencji i z uznaniem wyrażono opinię, że wiele z nich pełni rolę merytoryczną, wykraczającą poza aspekty czysto organizacyjne i kontrolne, stając się centrami kompetencji i wiedzy czy nawet swoistymi obserwatoriami mobilności. Co ciekawe, wnioski i refleksje części uczestników konferencji były w znacznym stopniu zbieżne z obserwacjami zawartymi rok później

SUPLEMENT. Mobilność. sposobem zdobywania. od juniora do seniora. Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority

SUPLEMENT. Mobilność. sposobem zdobywania. od juniora do seniora. Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority SUPLEMENT Mobilność sposobem zdobywania od juniora do seniora Mobility as a Tool to Acquire and Develop Competences from Childhood to Seniority SUPLEMENT SUPPLEMENT Potencjał mobilności w edukacji formalnej,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. www.frse.org.pl

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. www.frse.org.pl Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji www.frse.org.pl Foundation for the Development of the Education System www.frse.org.pl Program Erasmus Podsumowania 1998-2011 Erasmus w Polsce Wyjazdy 1998/99 2010/11

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Opracowanie: Katarzyna Podobińska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku Gdańsk, 30 września 2014 r. Jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Warszawa 2 lipca 2014 Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Projekt AWAKE Projekt AWAKE (AWAKE Aging With Active Knowledge and Experience)

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Program Leonardo da Vinci

Program Leonardo da Vinci Program Leonardo da Vinci Program Leonardo da Vinci propaguje działania zmierzające do poprawy jakości systemów kształcenia i szkolnictwa zawodowego oraz dostosowania rynku edukacyjnego do wymogów rynku

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012

Program Grundtvig. Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok. Warszawa, 4 grudnia 2012 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Grundtvig Podstawowa oferta Programu Grundtvig na 2013 rok Warszawa, 4 grudnia 2012 STRUKTURA PROGRAMU UCZENIE

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne

Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus + w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 - Partnerstwa Strategiczne Program Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe Program wspiera działania instytucji partnerskich, które

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING UNIJNE INWESTYCJE W JAK ZWIĘKSZYĆ EFEKTYWNOŚĆ ZARZĄDZANIA KADRAMI Z WYKORZYSTANIEM FUNDUSZY UE? JAKIE

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 2007-2013 Jean Monnet Tempus Młodzież w działaniu Erasmus Mundus, Alfa, Edulink + Uczenie się przez całe życie Comenius Leonardo

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy wymiar projektów centralnych programu Erasmus+ warunkiem sukcesu

Międzynarodowy wymiar projektów centralnych programu Erasmus+ warunkiem sukcesu Międzynarodowy wymiar projektów centralnych programu Erasmus+ warunkiem sukcesu Małgorzata Gramala Biuro Międzynarodowych Projektów Edukacyjnych Uniwersytet Łódzki Spotkanie informacyjne na temat akcji

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego

Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Międzynarodowe programy stażowe z zakresu nowoczesnych form poradnictwa zawodowego Opracowanie: Katarzyna Podobińska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku Gdańsk, 30 września 2014 r. Jednym z zadań

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Procedura organizacji i realizacji współpracy międzynarodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie z dnia 6 października 2014

Procedura organizacji i realizacji współpracy międzynarodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie z dnia 6 października 2014 Załącznik do zarządzenia nr 52/2014 z dn. 6 października 2014 r. Procedura organizacji i realizacji współpracy międzynarodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Głogowie z dnia 6 października 2014

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych. Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r.

Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych. Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r. Erasmus+ nowa odsłona ciekawych możliwości współpracy dla szkół wyższych Beata Skibińska, Warszawa, 26 marca 2014 r. Plan prezentacji Erasmus+ (2014-2020) a poprzednie odsłony programu Erasmus (1987 -

Bardziej szczegółowo

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania

-ogólna charakterystyka i zasady finansowania Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Projekty partnerskie Leonardo da Vinci -ogólna charakterystyka i zasady finansowania Projekty partnerskie LdV (1)

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie. Internacjonalizacja w szkołach wyŝszych w Polsce

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie. Internacjonalizacja w szkołach wyŝszych w Polsce Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Program Erasmus Internacjonalizacja w szkołach wyŝszych w Polsce z obserwacji i przemyśleń oraz w oparciu o literaturę

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i

Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Rozwijanie kompetencji matematycznych, podstawowych kompetencji naukowych i technicznych w projektach współpracy europejskiej programu

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market Dzień dobry Good morning Hyvää huomenta Buenos dĺas Projekt Partnerski Grundtviga Spotkanie w Katowicach 26-29 Listopad 2013 Grundtvig partnership project Kick off meeting in Katowice 26 29 November 2013

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy do Umowy finansowej nr za okres od do Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy Mobilność Studentów i Pracowników Uczelni

Raport końcowy do Umowy finansowej nr za okres od do Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy Mobilność Studentów i Pracowników Uczelni Raport końcowy do Umowy finansowej nr za okres od do Mobilność Studentów i Pracowników Uczelni Numer dokumentu: Identyfikacja projektu Nazwa Beneficjenta Numer Karty Uczelni Erasmusa EUC Prawny przedstawiciel

Bardziej szczegółowo

Program Uczenie się przez całe Ŝycie

Program Uczenie się przez całe Ŝycie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe Ŝycie Akcje zdecentralizowane w Polsce - przegląd, skala działania i oddziaływania oraz Synergia z innymi działaniami FRSE Tadeusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat!

Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądźwolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądźwolontariuszem!

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Współpraca uczelni UE z krajami partnerskimi w programie Tempus na przykładzie projektu ESFIDIP

Współpraca uczelni UE z krajami partnerskimi w programie Tempus na przykładzie projektu ESFIDIP Współpraca uczelni UE z krajami partnerskimi w programie Tempus na przykładzie projektu ESFIDIP Katarzyna Riley Marcin Gońda Biuro Międzynarodowych Projektów Edukacyjnych Uniwersytet Łódzki The Establishment

Bardziej szczegółowo

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Agnieszka Luck, Kinga Motysia Krajowe Centrum Europass Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr Fundacja Fundusz Współpracy EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM Rok akademicki 2002/2003 jest drugim rokiem reformy nauczania języków obcych na lektoratach na Uniwersytecie Warszawskim.

Bardziej szczegółowo

Program Leonardo da Vinci www.leonardo.org.pl

Program Leonardo da Vinci www.leonardo.org.pl Projekt Wymiana doświadczeń w zakresie bezpieczeństwa imprez masowych (WYDOBEZIMAS) Program Leonardo da Vinci www.leonardo.org.pl Joanna Mucha, Śl.UW w Katowicach Program Unii Europejskiej Program Leonardo

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020 Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Młodzież w działaniu 2007-2013 Erasmus+ Młodzież

Bardziej szczegółowo

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r.

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Czym jest? STUDY EUROPE LIVE EUROPE! Program Europa Master

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki k w zakresie

Dobre praktyki k w zakresie Dobre praktyki k w zakresie internacjonalizacji kształcenia Szczecin, 10 maja 2013 r. Maria Golińska ekspert boloński Plan prezentacji 1. Badania dotyczące mobilności 2. Pytania 3. Przykłady dobrych praktyk

Bardziej szczegółowo

Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować. Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej

Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować. Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej 7 Program Ramowy 4 główne programy szczegółowe: Cooperation (Współpraca)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Projekt C-E.N.T.E.R.

Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt: Competence, cooperation and communication in the dissemination and exploitation of EU Projects Program: LLP Key Activity 4 Partnerstwo: 14 partnerów z 13 krajów (AT, BE, DE,

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Projekty systemowe zrealizowane przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji w liczbach

Projekty systemowe zrealizowane przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji w liczbach PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI PRIORYTET III WYSOKA JAKOŚĆ SYSTEMU OŚWIATY Konferencja podsumowująca realizację projektów systemowych w latach 2012-2015 Zagraniczna mobilność nauczycieli i uczniów kluczem

Bardziej szczegółowo

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz Obszar 3. System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji dla wiarygodności edukacji i kwalifikacji w kraju i w Europie Katarzyna Trawińska-Konador Elżbieta Lechowicz

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka) Żaneta Mucha (ESN SGGW) Joanna Jóźwik (FRSE) Warszawa, 27 listopada 2015 r.

Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka) Żaneta Mucha (ESN SGGW) Joanna Jóźwik (FRSE) Warszawa, 27 listopada 2015 r. Przygotowanie Porozumienia o programie studiów/praktyki rola studenta, uczelni wysyłającej (wydziałowego i uczelnianego koordynatora Erasmusa+) i uczelni przyjmującej. Magdalena Drabek (Politechnika Łódzka)

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej

Erasmus+ Edukacja szkolna. Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej Erasmus+ Edukacja szkolna Oferta programu Erasmus+ dla sektora edukacji szkolnej E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszył nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia,

Bardziej szczegółowo

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013

Rezultaty projektów transferu innowacji. Warszawa, 17 czerwca 2013 Rezultaty projektów transferu innowacji Warszawa, 17 czerwca 2013 Cel programu Uczenie się przez całe życie Włączenie uczenia się przez całe życie w kształtowanie Unii Europejskiej jako zaawansowanej,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland Stanowisko, obszar działania Młodszy Koordynator Zarządzania Bazą

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03)

Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03) C 172/8 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 27.5.2015 Konkluzje Rady w sprawie maksymalizowania roli sportu powszechnego w rozwijaniu umiejętności przekrojowych, zwłaszcza wśród młodzieży (2015/C 172/03)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LEONARDO DA VINCI

PROGRAM LEONARDO DA VINCI Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Prezentacja programu. Konkurs 2011 Warszawa, 6 grudnia 2010 r. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest fundacją Skarbu

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego

Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego Marcin Podogrocki, Uniwersytet Łódzki Seminarium Znaczenie udziału w międzynarodowych sieciach

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni?

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Gliwice, 30.11.2012 Jakub Brdulak Ekspert Boloński U-Map i U-Multirank Jakub Brdulak 1

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa promocja mobilności na przykładzie wspólnych działań uczelni akademickich skupionych w IROs Forum

Międzynarodowa promocja mobilności na przykładzie wspólnych działań uczelni akademickich skupionych w IROs Forum Międzynarodowa promocja mobilności na przykładzie wspólnych działań uczelni akademickich skupionych w IROs Forum Konferencja Studenci zagraniczni w Polsce 2014 Poznań, 18 stycznia 2014 www.irosforum.pl

Bardziej szczegółowo

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. System ECTS i ECVET. Kształcenie z udziałem różnych partnerów i podmiotów. Idea Europejskich Ram Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Działania edukacyjne na rzecz osób dorosłych w programach unijnych realizowanych przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji

Działania edukacyjne na rzecz osób dorosłych w programach unijnych realizowanych przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji Sesja Uczenie się dorosłych - umiejętności podstawowe a sukces w życiu Działania edukacyjne na rzecz osób dorosłych w programach unijnych realizowanych przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji Alina Respondek

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne. Po raz pierwszy Erasmus+ oferuje unijne wsparcie na rzecz sportu.

Informacje ogólne. Po raz pierwszy Erasmus+ oferuje unijne wsparcie na rzecz sportu. ERASMUS+ E R A S M U S + Wspiera edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: Uczenie się przez całe życie" i jego programy

Bardziej szczegółowo

Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r.

Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r. Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r. Agenda Tematyka badawcza Udział w grantach Udział w konferencjach Planowane wydarzenia

Bardziej szczegółowo

Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia

Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia Mobilność studentów i internacjonalizacja j kształcenia ł STUDIA PO EUROPEJSKU CO WARTO WIEDZIEĆ O PROCESIE BOLOŃSKIM? Spotkanie informacyjne Liceum Ogólnokształcące im. Piotra Skargi w Grójcu 20.02.2012

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Uczenie się przez całe życie

Uczenie się przez całe życie Uczenie się przez całe życie Uczymy się przez całe życie to naturalne jak oddychanie. Gromadzimy wiedzę, rozwijamy umiejętności, pracując Projekt Biblioprewencja, Łodź 2011 r., program Comenius Partnerskie

Bardziej szczegółowo

dr Monika Baryła-Matejczuk

dr Monika Baryła-Matejczuk dr Monika Baryła-Matejczuk 1. Przebieg wykształcenia i rozwoju naukowego: 1. Doktorat z psychologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2015) Osobowościowe korelaty ponadstandardowej

Bardziej szczegółowo

Wiejskie organizacje pozarządowe

Wiejskie organizacje pozarządowe Wiejskie organizacje pozarządowe Rural Non-Governmental Organisations Editor Maria Halamska Institute of Rural and Agricultural Development Polish Academy of Sciences Warsaw 2008 Wiejskie organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ

MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ MOBILNOŚĆ ZAWODOWA POLSKIEGO RZEMIEŚLNIKA SZANSĄ NA ROZWÓJ Program Leonardo da Vinci jest częścią programu edukacyjnego Unii Europejskiej "Uczenie się przez całe życie" (Lifelong Learning Programme). Realizowany

Bardziej szczegółowo

Polska na mapie kreatywności regionu Morza Bałtyckiego

Polska na mapie kreatywności regionu Morza Bałtyckiego Polska na mapie kreatywności regionu Morza Bałtyckiego Konferencja Regional Creative Network, czyli jak zbudować sieć wsparcia dla przemysłów kreatywnych w regionie Morza Bałtyckiego Warszawa, 3 kwietnia

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ WYCZAWSKI. Dyrektor Programu Erasmus+, Członek Zarządu FRSE. Częstochowa, 23 maja 2016 r.

ANDRZEJ WYCZAWSKI. Dyrektor Programu Erasmus+, Członek Zarządu FRSE. Częstochowa, 23 maja 2016 r. ANDRZEJ WYCZAWSKI Dyrektor Programu Erasmus+, Członek Zarządu FRSE Częstochowa, 23 maja 2016 r. ERASMUS+ Program Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji, szkoleń, młodzieży i sportu na lata 2014-2020.

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Dariusz Janusek Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in the field of modern techniques

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY

MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY MEDIA 2015 NAGRODA DLA DZIENNIKARZY Spis treści O konkursie... 3 Kategorie konkursowe... 4 Zgłaszanie prac... 5 Sposób wyłaniania zwycięzców... 6 Nagrody... 7 Szczegółowe informacje... 7 Informacje o organizatorze

Bardziej szczegółowo

Uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną (Recognition of Prior Learning)

Uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną (Recognition of Prior Learning) Uznawanie efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną (Recognition of Prior Learning) Dr Beata Jałocha, Uniwersytet Jagielloński Warszawa, 22 maja 2013 Agenda RPL podstawowe założenia O projekcie

Bardziej szczegółowo

Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie

Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie Istota upowszechniania i wykorzystywania rezultatów programu Uczenie się przez całe Ŝycie Tadeusz Wojciechowski Koordynator Zespołu ds. Upowszechniania i Wykorzystywania Rezultatów LLP Upowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Oferta programu Erasmus+ dla sektora niezawodowej edukacji dorosłych DOFINANSOWANIE PROJEKTÓW PLATFORMA EPALE

Oferta programu Erasmus+ dla sektora niezawodowej edukacji dorosłych DOFINANSOWANIE PROJEKTÓW PLATFORMA EPALE Oferta programu Erasmus+ dla sektora niezawodowej edukacji dorosłych DOFINANSOWANIE PROJEKTÓW PLATFORMA EPALE 19 października 2015 Porządek prezentacji 1. Wyzwania edukacji dorosłych 2. Miejsce sektora

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo