HITY Zastosowanie teorii w badaniach molekularnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "HITY 2011. Zastosowanie teorii w badaniach molekularnych"

Transkrypt

1 Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN Fundacja Pro Kataliza Biuro Współpracy z Zagranicą PAN HITY 2011 Zastosowanie teorii w badaniach molekularnych Kraków

2 Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN Fundacja Pro Kataliza Biuro Współpracy z Zagranicą PAN HITY 2011 Zastosowanie teorii w badaniach molekularnych Kraków

3 ORGANIZATORZY Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN Fundacja Pro Kataliza Biuro Współpracy z Zagranicą PAN KOMITET ORGANIZACYJNY dr hab. Renata Tokarz-Sobieraj, prof. IKiFP dr Dorota Rutkowska-Żbik dr Robert Gryboś dr Maciej Szaleniec mgr Agnieszka Drzewiecka-Matuszek Redakcja i skład: Robert Gryboś Mozaika na okładce i zdjęcia: Robert Gryboś Druk i oprawa: Drukarnia UNIDRUK Kraków ISBN Materiały wydane przez Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN na podstawie streszczeń nadesłanych przez autorów. IKiFP PAN, Kraków 2011

4 Organizacje sponsorujące: Konferencja organizowana w ramach Międzynarodowego Roku Chemii Roku Marii Skłodowskiej-Curie

5 WYKŁADY

6 QED effects in molecular spectra and structure B. Jeziorski Faculty of Chemistry, University of Warsaw ul. Pasteura 1, Warsaw The conventional Dirac-Coulomb (DC) extension of the many-particle Schrödinger equation has been very successful in explaining relativity effects in molecular structure and energetics. It is known, however, that the DC equation neglects numerous subtle effcts resulting from the quantization of the electromagnetic and electron-positron fields. For light systems these subtle effects can be studied using the so-called nonrelativistic quantum electrodynamics (NRQED). In this exact reformulation of QED the energy of a quantum system is represented as a power series in the fine-structure constant α, where the α 0 term represents the nonrelativistic energy fully including the nonadiabatic coupling of the electronic and nuclear motion, while the α 2 and higher terms, accounting for the relativity and field quantization effects, are expressed in terms of expectation values or response properties computed with nonrelativistic wave functions. We applied the NRQED to the prototypical chemical bond in the hydrogen molecule and the prototypical van der Waals bond between helium atoms and showed how the suc cessive terms in the fine-structure constant expansion can be computed with controlled accuracy and with a careful estimation of error bars. The theoretical values of the dissoci ation energy of H 2 and D 2 obtained by us are in excellent agreement with the most recent spectroscopy determinations from the Zürich-Amsterdam collaboration. This agreement would have been impossible without inclusion of subtle QED contributions which have not been considered thus far for molecules. The computed value of the bond length in the helium dimer 47.1±0.5 Å, is, however, in some disagreement with the experimental value of 52±4 Å obtained by the Göttingen group. We also found that while the Casimir-Polder retardation damping of the dispersion interaction increases the Born-Oppenheimer dimer size by 2.2 Å, the residual retardation correction for the bond legth becomes practically negligible (less than 0.1 Å) when the relativity and QED effects through the third order in α are included. Our work demonstrates that NRQED calculations for molecules are feasible, and if thoroughly done, can lead to results which can be confronted with sophisticated experiments. 2

7 Precyzyjne obliczenia kwantowomechaniczne dla cząsteczki wodoru i dimeru helu J. Komasa Wydział Chemii, Uniwersytet im. A. Mickiewicza ul. Grunwaldzka 6, Poznań W ostatnim czasie obserwujemy istotny wzrost dokładności wyznaczania energii dysocjacji cząsteczki wodoru. Niepewność eksperymentalna została zawężona do poziomu, który w modelu teoretycznym wymusza precyzyjny opis nie tylko efektów adiabatycznych i relatywistycznychale również nieadiabatycznych i radiacyjnych. W referacie zaprezentowane zostaną rezultaty obliczeń energii dysocjacji oraz odstępów energetycznych pomiędzy najniższymi poziomami oscylacyjnymi i rotacyjnymi dla cząsteczki HD. Bardzo dobra zgodność tych rezultatów z wynikami eksperymentalnymi świadczy o poprawności stosowanego modelu teoretycznego i użytych technik obliczeniowych. Obok energetycznej strony widma przedstawione będą również wyniki obliczeń intensywności linii absorpcyjnych w cząsteczkach HD i H 2 oraz ich zgodność z najświeższymi pomiarami absorpcji. Druga część wykładu poświęcona będzie teoretycznemu wyznaczaniu potencjału oddziaływaniadwóch atomów helu. Obliczone wartości energii dysocjacji i średniej odległości międzyjądrowej zestawione zostaną z wartościami zmierzonymi. Otrzymany potencjał znajduje zastosowanie w termofizyczych obliczeniach współczynników wirialnych równania stanu. Tak wyznaczone współczynniki są kilkakrotnie bardziej dokładne nią te otrzymane na drodze eksperymentalnej i mogą dalej być zastosowane do kalibracji urządzeń mierzących ciśnienie czy temperaturę. 3

8 Spektroskopia VCD - nowe narzędzie badania oddziaływań międzymolekularnych J. Sadlej 1, J. Cz. Dobrowolski 2, J. E. Rode 2 1 Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski ul. Pasteura 1, Warszawa 2 Instytut Chemii Przemysłowej ul. Rydygiera 8, Warszawa Zmienność widm molekularnych pod wpływem oddziaływań i otoczenia od dawna uznawana jest jako źródło cennych informacji o strukturze molekuł i roztworów. Jednakże wpływ otoczenia na parametry widm wibracyjnego dichroizmu kołowego (VCD) do niedawna nie był badany. Tymczasem, dokładność pomiaru widm VCD osiągnęła obecnie taki poziom, że nawet stosunkowo subtelne efekty oddziaływań międzymolekularnych mogą mieć znaczenie w ich interpretacji. Szczególnie istotne jest to w przypadku molekuł chiralnych o znaczeniu biologicznym i farmakologicznym. Celem prezentowanych wyników było zbadanie wpływu oddziaływań międzymolekularnych na parametry widm VCD. Projekt ten służy zbadaniu, czy i w jaki sposób z pomiarów wielkości molekularnych związanych z parametrami spektroskopowymi widm VCD wnioskować można o strukturze powstających kompleksów molekuł z molekułą wody. Przeprowadzone zostały serie obliczeń ab initio intensywności widm VCD dla kompleksów związanych wiązaniem wodorowym. Przewidziano także w badanych układach indukowaną chiralność, chiralność, która została potwierdzona badaniami doświadczalnymi. [1] Powyższe badania uzasadniają wykorzystywanie parametrów widm VCD do detekcji i charakterystyki oddziaływań międzymolekularnych. Ponadto, umożliwiają także przewidywanie wartości dotychczas nie zmierzonych intensywności widm VCD, co posłużyć może do zaprojektowania nowych chiralnych kompleksów. Rozszerzą również wiedzę na temat natury wiązań wodorowych występujących w związkach ważnych w farmakologii. Jest to tematyka nowa, aktualna ze względu na coraz szersze stosowanie widm VCD w badaniach spektroskopowych. Literatura [1] J. Sadlej, J. Cz. Dobrowolski, J. E. Rode, Chem. Soc. Rev. 39 (2010)

9 Charge transfer in substrate binding and activation by cationic sites in zeolites: ETS-NOCV perspective E. Broclawik 1, J. Załucka 2, P. Kozyra 2, M. Mitoraj 2 and J. Datka 2 1 Jerzy Haber Institute of Catalysis and Surface Chemistry, PAS ul. Niezapominajek 8, Kraków 2 Faculty of Chemistry, Jagiellonian University ul. Ingardena 3, Kraków Charge transfer between the active site and a substrate results from delicate balance in individual electron transfer processes. We apply new electron density analysis (ETS-NOCV) with flexible strategy of dividing multicomponent system (zeolitic active site) into fragments. It decomposes total electron transfer upon adsorbate bonding, into independent channels, showing various impact on substrate bonding and activation. Two alternative fragmentation schemes of three-component embedded cluster models of Cu(I) and Ag(I) sites in zeolites hosting ethene, ethyne or formaldehyde, provided insight into charge transfer between the substrate and a site or between framework oxygens and a cation [1-3]. In this contribution we present NOCV cross-analysis based on DFT modeling of charge transfers between the substrate, the cation and framework oxygens. It is focused on the influence of zeolite (treated as an electron reservoir) on donation/backdonation processes, supposed to tune properties of embedded cation and thus the activity of the Me(I) site. Insets in the figure beside illustrate two dominant electron transfer channels from framework oxygens to Cu(I) cation: opposing σ-donation of ethene bonding electrons and supporting π*-backdonation to antibonding ethene orbitals (shown in main window). While the latter enhances substrate activation (evidenced by IR red-shift), the former weakens activation ability of the cation upon embedding in zeolite framework. Thus the activity of a cationic site must be viewed as resulting Electron transfers between ethene and either Cu + or Cu(I)-ZSM-5 (up/down); red and blue represent electron outflow/inflow. Left and right insets illustrate the role of framework oxygens from framework effect on a sensitive balance between concurring electron transfer channels. Detailed cross-analysis for the three substrates shows that activation decrease due to reduction of σ-donation is outweighed by the increase in π*- backdonation for Cu(I) but not for Ag(I). Our results indicate clearly that zeolitic framework regarded as an electron reservoir may either support (Cu + ) or impair (Ag + ) electronic processes underlying catalysis. Therefore enhancing effective activity of zeolitic cationic sites requires designed tuning of as well its σ-donation as π*- backdonation ability by intelligent modification of framework properties. References [1] P. Rejmak, M. Mitoraj, E. Broclawik, Phys. Chem. Chem. Phys. 12 ( 2010) [2] E. Broclawik, J. Zalucka, P. Kozyra, M. Mitoraj, J. Datka, J. Phys. Chem. C 114 (2010) [3] E. Broclawik, J. Zalucka, P. Kozyra, M. Mitoraj, J. Datka, Cat. Today (2010) doi: /j.cattod

10 Efekty relatywistyczne w chemii i dwu komponentowa teoria M. Barysz Wydział Chemii, Uniwersytet M. Kopernika ul. Gagarina 7, Toruń Każde obliczenia oparte na mechanice kwantowej muszą uwzględniać dwa efekty: korelację elektronową i relatywistykę. Obiekty ściśle nierelatywistyczne po prostu nie istnieją, ponieważ natura jest relatywistyczna. Efekty relatywistyczne są ważne dla pierwiastków lekkich, w obliczeniach atomowych, gdy badamy granicę dokładności mechaniki kwantowej czy elektrodynamiki. Są bardzo ważne w układach zawierających ciężkie pierwiastki, w obliczeniach atomowych i molekularnych gdy oczekujemy chemicznej dokładności rzędu kilku kcal czy 0.1 ev. Metody oparte na Hamiltonianach Diraca Breita lub Diraca Coulomba są z punktu widzenia obliczeń kwantowo-chemicznych niezwykle kosztowne i wymagające co ogranicza ich praktyczne zastosowania. Większość tych ograniczeń wynika z obecności tak zwanej małej składowej w cztero komponentowym równaniu Diraca. Naturalny był więc ogromny wysiłek ostatnich lat skierowany na rozwój metod w których cztero komponentowe funkcje zastępuje się ich dwu komponentowymi odpowiednikami. W ten sposób teoria relatywistyczna upadabnia się do teorii nierelatywistycznej a wiedza i doświadczenie zdobyte w nierelatywistycznej obliczeniowej chemii kwantowej może być wykorzystana w badaniu efektów relatywistycznych. Transformacja równania Diraca do postaci dwu komponentowej może być przybliżona lub ścisła. Grupie z Torunia udało się opracować dokładną metodę transformacji cztero komponentowego równania Diraca do postaci dwu komponentowej [1]. Całkowitą separację stanów pozytronowych i elektronowych otrzymuje się wykorzystując unitarną transformację Hamiltonianu Diraca oraz prosty schemat iteracyjny. Zaproponowana metoda pokazuje, że cała relatywistyczna chemia kwantowa może być wykonana w formalizmie dwu komponentowym. Jeżeli istnieje taka potrzeba stany pozytronowe można otrzymać w podobny sposób lub wrócić do postaci cztero komponentowej. Zaproponowaną metodę można również użyć do obliczania poprawek wynikających z kwantowej elektrodynamiki. Literatura [1] M. Barysz, Two Component Relativistic Theories. In: M. Barysz, Y. Ishikawa (Ed.) Challenges and Advances in Computational Chemistry and Physics. Vol. 10, Relativistic Methods for Chemists. Springer, London

11 Sympathetic cooling of the Ba + ion by collisions with ultracold Rb atoms: theoretical prospects R. Moszynski, M. Krych, W. Skomorowski, F. Pawłowski, Z. Idziaszek Departament of Chemistry and Department of Physics, University of Warsaw, ul. Pasteura 1, Warsaw State-of-the-art ab initio techniques have been applied to compute the potential energy curves of the (BaRb) + molecular ion in the Born-Oppenheimer approximation for the singlet and triplet states dissociating into the ground state 1S Rb + ion and the Ba atom in the ground 1 S state, the lowest singlet or triplet D excited states, and for the singlet and triplet states dissociating into the ground state 2 S Rb atom and the ground state 2 S Ba + ion. The ground state potential energy was obtained with the coupled cluster method restricted to single, double, and nonperturbative triple excitations. The first triplet states in the Σ, Π, and Δ symmetries were computed with the restricted open-shell coupled cluster method restricted to single, double, and nonperturbative triple excitations. All other excited state potential energy curves were computed using the equation of motion approach within the coupled-cluster singles, doubles, and linear triples framework. The long-range coefficients describing the electrostatic, induction, and dispersion interactions at large interatomic distances are also reported. The electric transition dipole moments governing the X 1 Σ 1 Σ, 1 Π have been obtained as the first residue of the polarization propagator computed with the linear response coupledcluster method restricted to single and double excitations. Nonadiabatic radial and angular coupling matrix elements, as well as the spin-orbit coupling matrix elements have been evaluated using the multireference configuration interaction method restricted to single and double excitations with a large active space. With these couplings, the spin-orbit coupled (relativistic) potential energy curves for the 0 + and 1 states relevant for the running experiments have been obtained. Finally, relativistic transition moments and nonadiabatic coupling matrix elements were obtained from the nonrelativistic results and spin-orbit eigenvectors. The electronic structure input has been employed in the single channel scattering calculations of the collisional cross sections between the Ba + ion and Rb atom. Both nonrelativistic and relativistic potentials were used in these calculations. Our results show that the inelastic cross section corresponding to the charge transfer from the Rb atom to the Ba + ion is much smaller than the elastic one over a wide range of energies up to 1 mk. This suggests that sympathetic cooling of the Ba + ion by collisions with ultracold Rb atoms should be possible. 7

12 Multireference coupled cluster and equation-of-motion methods to study ground, excited, ionized and electron attached states of molecules S. Kucharski, M. Musiał Institute of Chemistry, University of Silesia ul. Szkolna 9, Katowice The multireference (MR) generalization of the standard coupled cluster (CC) approach offers a very effcient way to treat excited, ionized and electron attached states. A particularly useful tool in studying processes in which number of electrons varies is provided by the Fock space (FS) formulation of the MRCC theory. Within the FS formalism each considered process can be identified with different sector of the Fock space. An important development of the FS MRCC theory took place in recent years, mostly due to the works of Meissner [1], and is connected with replacement of the cumbersome iterative solving of the FS (Bloch) equations by the diagonalization of the so called intermediate Hamiltonian (IH) matrix. The latter allows to avoid the intruder state problems which plagued the original FS formulation based on the Bloch equation. The alternative computational scheme is offerred by the equation-of-motion (EOM) theory which provides the results of comparable accuracy but lacking the size-extensivity prop erty inherent to the MRCC approaches. The current presentation is focused on the calculation of the double ionization potentials (DIP) and double electron affinities (DEA) both with the EOM approach as well as with the FS MRCC scheme for the (0,2) and (2,0) sectors via (IH) formulation. The performance of the new methods is discussed on the basis of the test calculations for several molecules. They can be applied also to study potential energy curves (PEC) for the systems for which double positive or double negative ions dissociate into closed-shell fragments. The new methods can be particularly useful in the studying PEC for the halogen dimers (DIP methods) or for the alkali metal dimers (DEA methods). Literatura [1] L. Meissner, J. Chem. Phys. 108 (1998)

13 Fundamentals of the theoretical description of adsorption kinetics based on the statistical rate theory W. Rudzinski 1 Jerzy Haber Institute of Catalysis and Surface Chemistry, PAS ul. Niezapominajek 8, Kraków 2 Faculty of Chemistry University of Mari Curie-Skłodowska, pl. Marii Curie-Sklodowskiej 3, Lublin Since the beginning of the previous 20 th century until very recently, the so-called Theory of Activated Adsorption Desorption, (TAAD) has, almost exclusively been applied to represent the kinetics of gas adsorption/desorption on/from solid surfaces. However, although failure of that approach could more and more clearly be observed, no essential progress was made until the beginning of the eighties of the 20 th century. In the early eighties a new family of theoretical approaches appeared, linking the rate of adsorption/desorption to the chemical potentials of the bulk and the adsorbed molecules. Among them the Statistical Rate Theory launched by Ward and co-workers received a most advanced theoretical background. [1] Ward and co-workers used it successfully to describe the kinetics of adsorption/desorption in adsorption systems with well-defined solid surface. Later on, Rudzinski et.al. have shown how the SRT approach can further be generalized to describe the kinetics of adsorption/desorption in the systems with energetically heterogeneous solid surfaces. [2-4] Recently, Rudzinski et.al. have made a further progress toward improving the fundamentals of this new theoretical description. Also, they have shown that this new approach can be successfully applied to describe the kinetics of dissociative gas adsorption on solids. For its importance for many catalytic reactions, the dissociative adsorption of nitrogen on iron surfaces has been one of the most extensively investigated subjects during the last few decades. Here the pressure and coverage dependence of that adsorption kinetics is of a particular importance. Meanwhile, although relevant experimental data were measured as long as 30 years ago, no theoretical expressions have been proposed which could quantitatively describe the temperature and coverage dependence of that dissociative adsorption kinetics. Attempts based on the classical TAAD approach resulted into a clearly seen failure. Here we propose the first successful description of that dissociative adsorption kinetics based on the SRT approach, linking the rate of the dissociative kinetics to the chemical potentials in the bulk and the adsorbed phases. [5,6] The developed theoretical expressions are able to describe quantitatively the kinetic isotherms of nitrogen dissociative adsorption, recorded experimentally at the pressures ranging from 10-6 to 10 2 Torr and the temperatures ranging from 140 to 485 K. These expressions also explain some unusual features of this dissociative kinetics, such as small negative apparent activation energy for the dissociative adsorption and the pressure invariance of the kinetics at high nitrogen pressures, when considered as a function of exposure. References [1] C. A. Ward, R. D. Findlay, M. Rizk, J. Chem. Phys. 76 (1982) [2] W. Rudzinski, T. Panczyk, Langmuir, 18 (2002) 439. [3] W. Rudzinski, T. Panczyk, J. Phys. Chem. B 104 (2000) [4] T. Panczyk, W. Rudzinski, Langmuir 19 (2003) [5] T. Panczyk, W. Rudzinski, J. Phys. Chem. B 108 (2004) [6] T. Panczyk, J. Phys. Chem. C 111 (2007)

14 Szczególna rola efektów elektrostatycznych w modelowaniu oddziaływań biocząsteczek W. A. Sokalski Zakład Modelowania Molekularnego i Chemii Kwantowej, Politechnika Wrocławska Wyb. Wyspiańskiego 27, Wrocław Oddziaływania międzycząsteczkowe determinują liczne właściwości materii, w szczególności są odpowiedzialne za rozpoznawanie się biocząsteczek oraz aktywność farmakologiczną leków względnie aktywność katalityczną enzymów. Analiza składowych energii oddziaływań inhibitorów względnie substratów i stanów przejściowych z centrami aktywnymi szeregu enzymów wskazuje na dominujący udział efektów elektrostatycznych w określeniu aktywności inhibicyjnej [1-2] względnie katalitycznej [3-4]. Literatura [1] E. Dyguda-Kazimierowicz, J. Grembecka, W. A. Sokalski, J. Leszczynski, J. Am. Chem. Soc. 127 (2005) [2] R. Grzywa, E. Dyguda-Kazimierowicz, M. Sieńczyk, M. Feliks, W. A. Sokalski, J. Oleksyszyn, J. Mol. Model. 13 (2007) 677. [3] B. Szefczyk, A. J. Mulholland, K. E. Ranaghan, W. A. Sokalski, J. Am. Chem. Soc. 126 (2004) [4] P. Szarek, E. Dyguda-Kazimierowicz, A. Tachibana, W.A. Sokalski, J.Phys.Chem. B 112 (2008)

15 Non-conventional bonds in chemistry H. Chojnacki Institute of Physical and Theoretical Chemistry, Wrocław University of Technology Wyb. Wyspiańskiego 27, Wrocław In molecular motifs the three-center interatomic interactions seem to play extraordinary role. First of all N, O, F, P, S, Cl, Se, Br, and I atoms, having the lone-pair electrons play a role of typical proton acceptors which may participate in the formation of conventional hydrogen bonds. They require three atoms to be engaged and represent an important class of bonds. With this assumptions they were considered within the classical electrostatic model by Lennard-Jones and Pople [1] as well as in the quantum chemical valence theory by Coulson [2]. It has been shown recently that the family of proton acceptors can be extended to some transition metals which are capable of forming non-conventional hydrogen bonds. These bonds e.g. transition metal hydrogen bonds A-H M [3], or halogen bonds [4]. Their interpretation is possible mainly on consistent quantum chemical model of interatomic or intermolecular interactions. From this point of view the three-center bonds will be discussed here. It should be noted that all those bonds play an important role in many chemical structures and processes including homogenic catalysis and biochemical phenomena. Chemical bonds between atoms and antiatoms [5], mainly A X B bonds involving antiparticle X [6], may share most of all the common features of conventional hydrogen bonds. The problem of formation and stability of molecular positronic systems under consideration will be discussed herein. The non-standard analogs of the hydrogen bond have been studied by using non-empirical quantum chemical formalism. In order to take into account strong interlepton correlation effects, the NEO (Nuclear Electron Orbitals) approximation including configuration interaction methods [7] have been applied. References [1] G.C. Pimentel, A.L. McClellan, The Hydrogen Bond, W.H. Freman and Co., (Ed.), New York, [2] C.A. Coulson, Research (London) 10 (1957) 149. [3] E.S. Kryachko, F. Remacle, Chem. Phys. Lett. 404 (2005) 142. [4] E.S. Shubina, N.V. Belkova, L.M. Epstein, J. Organomet. Chem. 536 (1997) 17. [5] K. Strasburger, H. Chojnacki, Phys. Rev. Lett. 88 (2002) [6] H. Chojnacki, K. Strasburger, Mol. Phys. 104 (1998) [7] H. Chojnacki, unpublished results. 11

16 Theoretical modeling of catalytic activity: example of ethylene polymerization catalyzed by half-metalocene Ti(IV) complexes with aryloxo ligands A. Michalak, M. Srebro, M. Mitoraj, Ł. Piękoś Faculty of Chemistry, Jagiellonian University ul. R. Ingardena 3, Kraków Density Functional Theory methods have been applied in the mechanistic studies of the ethylene polymerization processes catalyzed by the half-metalocene titanium (IV) complexes with different ligands. In particular, a special attention has been paid to the catalysts with aryloxo ligands due to their activity in the high-temerature polymerization and co-polymerization. The main goal was to rationalize the changes in activity for the systems with different substituents on the phenoxo ligand. For comparison, a well-known constrained-geometry-catalyst (CGC) was also included in the investigated set of complexes. The results reproduce the experimental trends: it has been found that the activity of systems with a single substituent in the ortho position of the phenyl ring (asymmetric systems) is comparable to that of CGC, while the complexes with two substituents at both ortho-carbon atoms (symmetric systems) are substantially less active. Further, it has been shown that an unique feature of the asymmetric complexes is an energetic preference of the backside pathway of the ethylene insertion. In contrast, a preference of front-side insertion is observed for the symmetric complexes as well as for CGC. The origin of this preferences was investigated using the ETS-NOCV method applied for the respective transition states. It was found that the final preference of the backside or frontside transition state comes as a balance between the electronic preference of the former, and the steric preference of the latter. Thus, the unique energetic preference of the backside insertion observed for asymmetric catalysts appears as a result of reduced steric crowding. The openness near the metal center and the conformational flexibility leads to enhanced catalytic activity of those systems. It was further shown that at the free-energy level, due to entropic destabilization of the backside transition state, the frontside insertion becomes viable. It has also been demonstrated that a rotation of the aryloxo ligand around the Ti-O-C bonds is feasible; it allows for an easy transformation between the non-reactive and reactive isomers/pathways. Results of the static DFT calculations were supported by Molecular Dynamics (MD) simulations, performed at the semiempirical (MSINDO) and the ab initio (CP-MD) level. Figure. Theoretical vs. experimental activity of the complexes studied in the present work. 12

17 KOMUNIKATY

18 Correlation potentials and electron densities obtained from correlated Optimized Effective Potential methods I. Grabowski Institute of Physics, Nicolaus Copernicus University ul. Grudziądzka 5/7, Toruń Direct comparison of the correlation potentials, electron densities and correlation energies, generated from few variants of correlated Optimized Effective Potential Method (OEP), standard Density Functional Theory (DFT) and from ab initio Wave Function Theory Methods (WFT), has been employed for analyzing the impact of the correlation effects on those quantities. These methods have been applied to a few atomic and molecular systems. The correlation potentials, energies and densities generated from correlated OEP - OEP2-sc [1], OEP-ccpt2 [2] and from WFT methods - Coupled Cluster and second-order Many Body Perturbation Theory show very similar and systematic behaviour, reconfirming the correctness of the ab initio DFT (OEP2) methods [3,4]. In a contrast it has been demonstrated that the VWN5 and LYP correlation functionals do not represent any substantial correlation effects on the KS-correlation potentials [3,4] and electron density [5], whereas these effects are well represented by the orbital dependent OEP correlation functionals. The usefulness of such kind of analysis in a context of development new xc functionals in DFT is also discussed. References [1] R. J. Bartlett, I. Grabowski, S. Hirata, S. Ivanov J. Chem. Phys. 122 (2005) [2] I. Grabowski, V. Lotrich, R.J. Bartlett J. Chem. Phys. 127 (2007) [3] I. Grabowski, A. Teale, Sz. Śmiga, K. Jankowski, R.J. Bartlett, submitted, J. Chem. Phys. (2011). [4] I. Grabowski. V. Lotrich, S. Hirata, Mol. Phys. 108 (2010) 21. [5] K. Jankowski, K. Nowakowski, I. Grabowski, J. Wasilewski J. Chem. Phys. 130 (2009)

19 Nowe zależne od gęstości potencjały wymienno-korelacyjne w teorii funkcjonałów gęstości. Sz. Śmiga, I. Grabowski Instytut Fizyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika Grudziądzka 5/ Toruń Wykorzystując gęstości elektronowe oraz potencjały wymienne i korelacyjne uzyskane w metodach ab initio WFT (HF, MP2, CCSD) [2] oraz OEP-DFT [1], otrzymano nowe zależne od gęstości potencjały wymienne i korelacyjne. Z pomocą otrzymanych poten cjałów przeprowadzono standardowe obliczenia KS-DFT dla kilku układów atomowych. Analizując jakość nowych potencjałów porównywano zarówno gęstości elektronowe, ener gie całkowite i korelacyjne oraz potencjały korelacyjne. Otrzymane wyniki są jakościowo i ilościowo porównywalne z wynikami uzyskanymi w metodach ab initio WFT jak i w meto dach DFT z zależnymi od orbitali funkcjonałami wymienno-korelacyjnymi (OEP2), rów nocześnie znacząco przewyższając wyniki otrzymane w standardowych metodach DFT. Literatura [1] V. Lotrich, I. Grabowski, J. Bartlett, J. Chem. Phys. 127 (2007) [2] I. Grabowski, A. Teale, Sz. Śmiga, K. Jankowski, R.J. Bartlett., J. Chem. Phys. sub mitted, (2011). 15

20 Algebraiczne rozwiązywanie równania Schrödingera z wykorzystaniem procesorów graficznych Ł. Syrocki Instytut Fizyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika ul. Grudziądzka 5, , Toruń Szybko rosnące moce obliczeniowe i powszechna dostępność maszyn cyfrowych oraz postępy w tworzeniu oprogramowania zrewolucjonizowały sposoby rozwiązywania problemów w naukach przyrodniczych i technicznych. Dzięki fizyce komputerowej, której obszernym działem są metody numeryczne i komputerowe, możliwe stało się analizowanie i rozwiązywanie zagadnień mechaniki kwantowej. W przypadku określania stanów własnych nierelatywistycznych układów kwantowych podstawowym równaniem jest stacjonarne równanie Schrödingera (energia układu nie zmienia się w czasie). Analityczne rozwiązania tego równania są znane tylko w niewielu szczególnych przypadkach, więc zwykle rozwiązań poszukuje się przy pomocy metod przybliżonych. Jedną z takich metod jest metoda wariacyjna Ritza, w której przybliżamy rozwiązanie ścisłe przez kombinację liniową odpowiednio dobranych funkcji bazowych. Dzięki temu można przekształcić równanie różniczkowe w algebraiczne zagadnienie własne. Właściwy dobór funkcji bazowych pozwala uzyskać bardzo dobre przybliżenie do ścisłych energii stanu podstawowego i stanów wzbudzonych (także odpowiadających im funkcji falowych). W prezentacji przypomniany zostanie sposób przejścia ze stacjonarnego równania Schrödingera do algebraicznego zagadnienia własnego i uzyskanie energii stanów podstawowych i stanów wzbudzonych przy zastosowaniu operacji macierzowych. Przedstawione struktury macierzowe pozwolą na analizę korzyści, jakie płyną z zastosowania w takich obliczeniach procesorów graficznych. Omówiona zostanie technologia CUDA (Compute Unified Device Architecture) firmy NVIDIA, której integralną częścią jest środowisko programistyczne wysokiego poziomu umożliwiające śledzenie zarówno kodu wykonywanego na tradycyjnych procesorach CPU, jak i na procesorach karty graficznej. Przedstawione zostaną również różnice w sposobie implementacji algorytmów na CPU oraz na GPU. 16

Modelowanie molekularne

Modelowanie molekularne Modelowanie molekularne metodami chemii kwantowej Dr hab. Artur Michalak Zakład Chemii Teoretycznej Wydział Chemii UJ Wykład 4 http://www.chemia.uj.edu.pl/~michalak/mmod2007/ Podstawowe idee i metody chemii

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z grantu obliczeniowego za rok 2011

SPRAWOZDANIE z grantu obliczeniowego za rok 2011 Zakład Chemii Nieorganicznej i Strukturalnej Wydział Chemiczny Politechnika Wrocławska SPRAWOZDANIE z grantu obliczeniowego za rok 2011 Teoretyczne badania związków kompleksowych i metaloorganicznych,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

Dotyczy to zarówno istniejących już związków, jak i związków, których jeszcze dotąd nie otrzymano.

Dotyczy to zarówno istniejących już związków, jak i związków, których jeszcze dotąd nie otrzymano. Chemia teoretyczna to dział chemii zaliczany do chemii fizycznej, zajmujący się zagadnieniami związanymi z wiedzą chemiczną od strony teoretycznej, tj. bez wykonywania eksperymentów na stole laboratoryjnym.

Bardziej szczegółowo

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE Teobald Kupkaa, Klaudia Radula-Janika, Krzysztof Ejsmonta, Zdzisław Daszkiewicza, Stephan P. A. Sauerb a Faculty of Chemistry,

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Małe, średnie i... nano. Modelowanie molekularne w Opolu (i nie tylko) Teobald Kupka, Małgorzata A. Broda

Małe, średnie i... nano. Modelowanie molekularne w Opolu (i nie tylko) Teobald Kupka, Małgorzata A. Broda Małe, średnie i... nano. Modelowanie molekularne w Opolu (i nie tylko) Badania podstawowe wspomagane obliczeniami w WCSS Teobald Kupka, Małgorzata A. Broda Uniwersytet Opolski, Wydział Chemii, Opole e-mail:

Bardziej szczegółowo

Obliczanie Dokładnych Parametrów NMR Charakterystyka struktury i parametrów spektroskopowych wybranych układów molekularnych

Obliczanie Dokładnych Parametrów NMR Charakterystyka struktury i parametrów spektroskopowych wybranych układów molekularnych Obliczanie Dokładnych Parametrów NMR Charakterystyka struktury i parametrów spektroskopowych wybranych układów molekularnych Teobald Kupka Uniwersytet Opolski, Wydział Chemii, Opole e-mail: teobaldk@yahoo.com

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Spektroskopia elektronowa. Etylen. Trypletowe przejścia elektronowe *

Ćwiczenie 3. Spektroskopia elektronowa. Etylen. Trypletowe przejścia elektronowe * Ćwiczenie 3 Spektroskopia elektronowa. Etylen. Trypletowe przejścia elektronowe * 1 Ćwiczenie 3 Spektroskopia elektronowa. Etylen. Trypletowe przejścia elektronowe * I. Narysuj etylen a) Wybierz Default

Bardziej szczegółowo

Electronic and photonic reactive collisions in edge fusion plasma: Application to H 2, BeH, CH and N 2 systems plasma: Application to H2, BeH, CH

Electronic and photonic reactive collisions in edge fusion plasma: Application to H 2, BeH, CH and N 2 systems plasma: Application to H2, BeH, CH Electronic and photonic reactive collisions in edge fusion plasma: Application to H 2, BeH, CH and N 2 systems plasma: Application to H2, BeH, CH AB + (v i+ ) + e - A + B AB + (v i+ ) + e - AB + (v f+

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

Molecular Modeling of Small and Medium Size Molecular Systems. Structure and Spectroscopy

Molecular Modeling of Small and Medium Size Molecular Systems. Structure and Spectroscopy Molecular Modeling of Small and Medium Size Molecular Systems. Structure and Spectroscopy Teobald Kupka 1, Michał Stachów 1, Marzena Nieradka 1, Klaudia Radula-Janik 1, Paweł Groch 1, Małgorzata Broda

Bardziej szczegółowo

Inne koncepcje wiązań chemicznych. 1. Jak przewidywac strukturę cząsteczki? 2. Co to jest wiązanie? 3. Jakie są rodzaje wiązań?

Inne koncepcje wiązań chemicznych. 1. Jak przewidywac strukturę cząsteczki? 2. Co to jest wiązanie? 3. Jakie są rodzaje wiązań? Inne koncepcje wiązań chemicznych 1. Jak przewidywac strukturę cząsteczki? 2. Co to jest wiązanie? 3. Jakie są rodzaje wiązań? Model VSEPR wiązanie pary elektronowe dzielone między atomy tworzące wiązanie.

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2 Podstawy spektroskopii wibracyjnej, model oscylatora harmonicznego i anharmonicznego. Częstość oscylacji a struktura molekuły Prof. dr hab.

WYKŁAD 2 Podstawy spektroskopii wibracyjnej, model oscylatora harmonicznego i anharmonicznego. Częstość oscylacji a struktura molekuły Prof. dr hab. WYKŁAD 2 Podstawy spektroskopii wibracyjnej, model oscylatora harmonicznego i anharmonicznego. Częstość oscylacji a struktura molekuły Prof. dr hab. Halina Abramczyk POLITECHNIKA ŁÓDZKA Wydział Chemiczny

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. Wprowadzenie Metody Wyniki Wnioski Podziękowania. Yaghi et al. Nature 2003, 423, 705 2

Plan prezentacji. Wprowadzenie Metody Wyniki Wnioski Podziękowania. Yaghi et al. Nature 2003, 423, 705 2 Molecular Modeling of Hydrogen Storage. M+ H2 and M+ Benzene vs. Metal Organic Frameworks (MOF) P. Groch1, M. Stachów1, T. Kupka1 oraz L. Stobiński2 1Uniwersytet Opolski, Wydział Chemii, 45-052 Opole 2Instytut

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Strukturalne, elektryczne i optyczne właściwości kompleksów i materiałów molekularnych Sprawozdanie za rok 2013

Strukturalne, elektryczne i optyczne właściwości kompleksów i materiałów molekularnych Sprawozdanie za rok 2013 Strukturalne, elektryczne i optyczne właściwości kompleksów i materiałów molekularnych Sprawozdanie za rok 2013 Justyna Kozłowska Zakład Chemii Teoretycznej, Instytut Chemii Fizycznej i Teoretycznej Politechnika

Bardziej szczegółowo

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy

ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy ESCA+AES Electron Spectroscopy for Chemical Analysis + Auger Electron Spectroscopy Badanie składu chemicznego powierzchni z wykorzystaniem elektronów ESCA zasada metody Electron Spectroscopy for Chemical

Bardziej szczegółowo

Modelowanie molekularne w projektowaniu leków

Modelowanie molekularne w projektowaniu leków Modelowanie molekularne w projektowaniu leków Wykład I Wstęp (o czym będę a o czym nie będę mówić) Opis układu Solwent (woda z rozpuszczonymi jonami i innymi substancjami) Ligand (potencjalny lek) Makromolekuła

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu

Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu Wojciech Migda Wydział Chemii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków Bronowice, 1-2 XII 2004 Zero-Point Vibrational Corrections

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA mgr Marcin Chrząścik Model strategii promocji w zarządzaniu wizerunkiem regionu Warmii i Mazur Promotor dr hab. Jarosław S. Kardas, prof.

Bardziej szczegółowo

Lista wykładów zaproszonych na konferencjach krajowych i międzynarodowych

Lista wykładów zaproszonych na konferencjach krajowych i międzynarodowych Prof. dr hab. A. Jabłoński Instytut Chemii Fizycznej PAN Lista wykładów zaproszonych na konferencjach krajowych i międzynarodowych 1. A. Jabłoński, The Role of the Backscattering Factor in Quantitative

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka wykład 3.I.2008

Bioinformatyka wykład 3.I.2008 Bioinformatyka wykład 3.I.2008 Białkowa bioinformatyka strukturalna c.d. krzysztof_pawlowski@sggw.pl 2008-01-03 1 Plan wykładu analiza i porównywanie struktur białek. doświadczalne metody badania struktur

Bardziej szczegółowo

Orbitale typu σ i typu π

Orbitale typu σ i typu π Orbitale typu σ i typu π Dwa odpowiadające sobie orbitale sąsiednich atomów tworzą kombinacje: wiążącą i antywiążącą. W rezultacie mogą powstać orbitale o rozkładzie przestrzennym dwojakiego typu: σ -

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES Kompozyty 11: 2 (2011) 152-156 Werner A. Hufenbach, Frank Adam, Maik Gude, Ivonne Körner, Thomas Heber*, Anja Winkler Technische Universität Dresden, Institute of Lightweight Engineering and Polymer Technology

Bardziej szczegółowo

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin 1. Zapisz konfigurację elektronową dla atomu helu (dwa elektrony) i wyjaśnij, dlaczego cząsteczka wodoru jest stabilna, a cząsteczka

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia Ramanowska

Spektroskopia Ramanowska Spektroskopia Ramanowska Część A 1.Krótki wstęp historyczny 2.Oddziaływanie światła z osrodkiem materialnym (rozpraszanie światła) 3.Opis klasyczny zjawiska Ramana 4. Widmo ramanowskie. 5. Opis półklasyczny

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE

BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Inżynieria Rolnicza 5(103)/2008 BŁĘDY OKREŚLANIA MASY KOŃCOWEJ W ZAKŁADACH SUSZARNICZYCH WYKORZYSTUJĄC METODY LABORATORYJNE Zbigniew Zdrojewski, Stanisław Peroń, Mariusz Surma Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle 231 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 7, nr 3-4, (2005), s. 231-236 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle JERZY CYGAN Instytut Mechaniki Górotworu PAN,

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa Listopad 2013 styczeń 2014 Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems Maciej Smolarczyk, Piotr Samczyński Andrzej Gadoś, Maj Mordzonek Research and Development Department of PIT S.A. PART I WHAT DOES SAR MEAN?

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia polowa. Efekt tunelowy Historia odkryć Uwagi o tunelowaniu Zastosowane rozwiązania. Bolesław AUGUSTYNIAK

Mikroskopia polowa. Efekt tunelowy Historia odkryć Uwagi o tunelowaniu Zastosowane rozwiązania. Bolesław AUGUSTYNIAK Mikroskopia polowa Efekt tunelowy Historia odkryć Uwagi o tunelowaniu Zastosowane rozwiązania Bolesław AUGUSTYNIAK Efekt tunelowy Efekt kwantowy, którym tłumaczy się przenikanie elektronu w sposób niezgodny

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu IONS-14 / OPTO Meeting For Young Researchers 2013 Khet Tournament On 3-6 July 2013 at the Faculty of Physics, Astronomy and Informatics of Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) there were two

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa CZĘŚĆ I PRZEGLĄD METOD SPEKTRALNYCH Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych

Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych Ryszard Skulski Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA

WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA Inżynieria Rolnicza 8(96)/2007 WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA Tadeusz Głuski Katedra Melioracji i Budownictwa Rolniczego, Akademia Rolnicza w Lublinie

Bardziej szczegółowo

- dr, Maria Leżańska, Wydział Chemii Gagarina 7, p.221, 0566114752, miriam@chem.uni.torun.pl -

- dr, Maria Leżańska, Wydział Chemii Gagarina 7, p.221, 0566114752, miriam@chem.uni.torun.pl - - dr, Maria Leżańska, Wydział Chemii Gagarina 7, p.221, 0566114752, miriam@chem.uni.torun.pl - - ur. 24. 10. 1971 w Toruniu, - edu i dośw. zawodowe Wykształcenie 1986-1990 IV Liceum Ogólnokształcące w

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap)

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Z uwagi na ogólno wydziałowy charakter specjalizacji i możliwość wykonywania prac

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA MOLEKULARNA 2015/16 nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

SPEKTROSKOPIA MOLEKULARNA 2015/16 nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne SPEKTROSKOPIA MOLEKULARNA 2015/16 nazwa SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

ELEKTROCHEMICZNIE OTRZYMYWANE NANOSTRUKTURY ZŁOTA JAKO PODŁOŻA DLA ENZYMÓW

ELEKTROCHEMICZNIE OTRZYMYWANE NANOSTRUKTURY ZŁOTA JAKO PODŁOŻA DLA ENZYMÓW ELEKTROCHEMICZNIE OTRZYMYWANE NANOSTRUKTURY ZŁOTA JAKO PODŁOŻA DLA ENZYMÓW Aleksandra Pawłowska Pracownia Elektrochemii Promotor: dr hab. Barbara Pałys Tło - http://www.pgi.gov.pl/muzeum/kolekcja/zloto/guardon.jpg

Bardziej szczegółowo

Projekt CHIP Chemia i Praca Zwiększenie kompetencji w ramach studiów I i II stopnia na kierunku Chemia i Technologia Chemiczna OPIS

Projekt CHIP Chemia i Praca Zwiększenie kompetencji w ramach studiów I i II stopnia na kierunku Chemia i Technologia Chemiczna OPIS OPIS WSTĘPNA PROPOZYCJA SZKOLEN /WARSZTATO W oferowanych w ramach Projektu CHIP Chemia i Praca Zwiększenie kompetencji w ramach studio w I i II stopnia na kierunku Chemia i Technologia Chemiczna w roku

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 Załącznik nr 1 General information (Informacje ogólne) 1. Please specify your country. (Kraj pochodzenia:) 2. Is this your country s ECPA

Bardziej szczegółowo

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS Range Features ErP compliant High Pressure Sodium Lamps Long life between 24,000 to 28,000 hours, T90 at 16,000 hours Strong performance with high reliability Car park, Street and Floodlighting applications

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Adriana Kamińskiego Drgania molekuł metoda opisu i jej zastosowanie do badań wybranych układów molekularnych

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Adriana Kamińskiego Drgania molekuł metoda opisu i jej zastosowanie do badań wybranych układów molekularnych Dr. hab. n. fiz. Jacek J. Fisz, prof. UMK 16.01.2011 Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Mikołaja Kopernika e-mail: zimpn@cm.umk.pl Tel.+48525852193 +48525852194 Recenzja rozprawy doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Grupa Moniki Musiał. Uniwersytet Śląski Instytut Chemii Zakład Chemii Teoretycznej

Grupa Moniki Musiał. Uniwersytet Śląski Instytut Chemii Zakład Chemii Teoretycznej Wieloreferencyjna metoda sprzężonych klasterów w dwuwalencyjnych sektorach przestrzeni Focka oraz metoda równań ruchu w zastosowaniu do opisu stanów wzbudzonych Grupa Moniki Musiał Uniwersytet Śląski Instytut

Bardziej szczegółowo

OSI Network Layer. Network Fundamentals Chapter 5. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Network Layer. Network Fundamentals Chapter 5. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Network Layer Network Fundamentals Chapter 5 Version 4.0 1 OSI Network Layer Network Fundamentals Rozdział 5 Version 4.0 2 Objectives Identify the role of the Network Layer, as it describes communication

Bardziej szczegółowo

Formation of Graded Structures and Properties in Metal Matrix Composites by use of Electromagnetic Field

Formation of Graded Structures and Properties in Metal Matrix Composites by use of Electromagnetic Field Ludmil Drenchev Jerzy J. Sobczak Formation of Graded Structures and Properties in Metal Matrix Composites by use of Electromagnetic Field This project is funded by the Ministry of Education, Youth and

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

Pierwsza obserwacja kompletu regul wyboru przejść gamma W pasmach chiralnych 126 Cs

Pierwsza obserwacja kompletu regul wyboru przejść gamma W pasmach chiralnych 126 Cs Pierwsza obserwacja kompletu regul wyboru przejść gamma W pasmach chiralnych 126 Cs EAGLE OSIRIS COLLABORATION Zakład Fizyki Jądra Atomowego Spontaneous symmetry breaking Breaking of the chiral symmetry

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR

Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR Ćwiczenie 2 Przejawy wiązań wodorowych w spektroskopii IR i NMR Szczególnym i bardzo charakterystycznym rodzajem oddziaływań międzycząsteczkowych jest wiązanie wodorowe. Powstaje ono między molekułami,

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju

Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju DYCHTO Rafał 1 PIETRUSZEWSKI Robert 2 Wpływ zanieczyszczenia torowiska na drogę hamowania tramwaju WSTĘP W Katedrze Pojazdów i Podstaw Budowy Maszyn Politechniki Łódzkiej prowadzone są badania, których

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE Promieniowanie o długości fali 2-50 μm nazywamy promieniowaniem podczerwonym. Absorpcja lub emisja promieniowania z tego zakresu jest

Bardziej szczegółowo

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S P R O F E S S I O N A L L I G H T I N G miniature, low-voltage lighting system /system/ elements 20 20 47 6 6 profile transparent 500-94010000 1000-94020000 2000-94030000 20 6 6 20 connector I 94060000

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych.

Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych. 23 Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych.. System fundamentu zespolonego może być zastosowany jako bezpieczna podstawa dla obiektów silnie obciążonych mogących być zlokalizowanymi

Bardziej szczegółowo

Samoorganizujące się nanokompozyty na bazie metali przejściowych w GaN i ZnO

Samoorganizujące się nanokompozyty na bazie metali przejściowych w GaN i ZnO Samoorganizujące się nanokompozyty na bazie metali przejściowych w GaN i ZnO M. Sawicki, S. Dobkowska, W. Stefanowicz, D. Sztenkiel, T. Dietl Instytut Fizyki PAN, Warszawa Pakiet zadaniowy: PZ2. Lider:

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI

ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI Budownictwo 18 Mariusz Poński ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI 1. Metody transformacji całkowych Najczęściej spotykaną metodą rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, pierwszy poziom Sylabus modułu: Chemia kwantowa 021 Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie): 1. Informacje ogólne koordynator modułu

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja elektronowa atomu

Konfiguracja elektronowa atomu Konfiguracja elektronowa atomu ANALIZA CHEMICZNA BADANIE WŁAŚCIWOŚCI SUBSTANCJI KONTROLA I STEROWANIE PROCESAMI TECHNOLOGICZNYMI Właściwości pierwiastków - Układ okresowy Prawo okresowości Mendelejewa

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD I PSPICE

SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD I PSPICE POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 76 Electrical Engineering 2013 Piotr FRĄCZAK* SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Chemia. Drugi. Sylabus modułu: Chemia kwantowa i modelowanie molekularne (0310-CH-S2-B-062)

Kierunek i poziom studiów: Chemia. Drugi. Sylabus modułu: Chemia kwantowa i modelowanie molekularne (0310-CH-S2-B-062) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia. Drugi. Sylabus modułu: Chemia kwantowa i modelowanie molekularne (0310-CH-S2-B-062) 1. Informacje ogólne koordynator modułu dr

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie wielofunkcyjnych materiałów i struktur

Innowacyjne technologie wielofunkcyjnych materiałów i struktur Innowacyjne technologie wielofunkcyjnych materiałów i struktur dla nanoelektroniki, fotoniki, spintroniki i technik sensorowych InTechFun 1 Instytut Technologii Elektronowej ZESPÓŁ REALIZUJĄCY PROJEKT

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE

SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE 1 SPEKTROSKOPIA IR I SPEKTROSKOPIA RAMANA JAKO METODY KOMPLEMENTARNE 2 Promieniowanie o długości fali 2-50 μm nazywamy promieniowaniem podczerwonym. Absorpcja lub emisja promieniowania z tego zakresu jest

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

Podczerwień bliska: cm -1 (0,7-2,5 µm) Podczerwień właściwa: cm -1 (2,5-14,3 µm) Podczerwień daleka: cm -1 (14,3-50 µm)

Podczerwień bliska: cm -1 (0,7-2,5 µm) Podczerwień właściwa: cm -1 (2,5-14,3 µm) Podczerwień daleka: cm -1 (14,3-50 µm) SPEKTROSKOPIA W PODCZERWIENI Podczerwień bliska: 14300-4000 cm -1 (0,7-2,5 µm) Podczerwień właściwa: 4000-700 cm -1 (2,5-14,3 µm) Podczerwień daleka: 700-200 cm -1 (14,3-50 µm) WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCE

Bardziej szczegółowo

- parametry geometryczne badanego związku: współrzędne i typy atomów, ich masy, ładunki, prędkości początkowe itp. (w NAMD plik.

- parametry geometryczne badanego związku: współrzędne i typy atomów, ich masy, ładunki, prędkości początkowe itp. (w NAMD plik. Avogadro Tworzenie i manipulacja modelami związków chemicznych. W symulacjach dynamiki molekularnej kluczowych elementem jest przygotowanie układu do symulacji tzn. stworzyć pliki wejściowe zawierające

Bardziej szczegółowo

Chemia koordynacyjna. Podstawy

Chemia koordynacyjna. Podstawy Chemia koordynacyjna Podstawy NR 170 Jan G. Małecki Chemia koordynacyjna Podstawy Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2016 Redaktor serii: Chemia Piotr Kuś Recenzenci Rafał Kruszyński, Iwona Łakomska

Bardziej szczegółowo

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Studia Przyrodnicze i Technologiczne (z językiem wykładowym angielskim) - studia I stopnia, stacjonarne, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie niskowymiarowych struktur półprzewodnikowych

Wytwarzanie niskowymiarowych struktur półprzewodnikowych Większość struktur niskowymiarowych wytwarzanych jest za pomocą technik epitaksjalnych. Najczęściej wykorzystywane metody wzrostu: - epitaksja z wiązki molekularnej (MBE Molecular Beam Epitaxy) - epitaksja

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty wymiarowania belek żelbetowych podwójnie zbrojonych w świetle PN-EN

Praktyczne aspekty wymiarowania belek żelbetowych podwójnie zbrojonych w świetle PN-EN Budownictwo i Architektura 12(4) (2013) 219-224 Praktyczne aspekty wymiarowania belek żelbetowych podwójnie zbrojonych w świetle PN-EN 1992-1-1 Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury,

Bardziej szczegółowo

SG-MICRO... SPRĘŻYNY GAZOWE P.103

SG-MICRO... SPRĘŻYNY GAZOWE P.103 SG-MICRO... SG-MICRO 19 SG-MICRO SG-MICRO H SG-MICRO R SG-MICRO 32 SG-MICRO 32H SG-MICRO 32R SG-MICRO SG-MICRO H SG-MICRO R SG-MICRO 45 SG-MICRO SG-MICRO SG-MICRO 75 SG-MICRO 95 SG-MICRO 0 cylindra body

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZALICZENIA PRZEDMIOTU MBS

ZASADY ZALICZENIA PRZEDMIOTU MBS ZASADY ZALICZENIA PRZEDMIOTU MBS LABORATORIUM - MBS 1. ROZWIĄZYWANIE WIDM kolokwium NMR 25 kwietnia 2016 IR 30 maja 2016 złożone 13 czerwca 2016 wtorek 6.04 13.04 20.04 11.05 18.05 1.06 8.06 coll coll

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Procesów Biotechnologicznych

Projektowanie Procesów Biotechnologicznych Projektowanie Procesów Biotechnologicznych wykład 15 styczeń 2014 Modelowanie przyrostu biomasy 1 Wzrost mikroorganizmów Modele wzrostu - teoria i praktyka W teorii można użyć kinetykę i dynamikę reakcji

Bardziej szczegółowo

Stechiometria. Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych

Stechiometria. Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych Stechiometria Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych Pojęcie mola Liczba atomów zawarta w 12 g czystego 12 C. 1 mol = 6.022 10 23 Liczba Avogadry Masa molowa/masa

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

Elektroujemność w konwencji Sandersona. mgr Magdalena Chrzan

Elektroujemność w konwencji Sandersona. mgr Magdalena Chrzan Elektroujemność w konwencji Sandersona mgr Magdalena Chrzan Elektroujemność Siła atomu w cząsteczce do przyciągania elektronów do siebie. Pauling 1932, 1960 Zdolność atomu do przyciągania gęstości elektronowej

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR :: ::

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR  ::   :: TYRE PYROLYSIS Installation for rubber waste pyrolysis designed for processing of used tyres and plastic waste (polyethylene, polypropylene, polystyrene), where the final product could be electricity,

Bardziej szczegółowo

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów Wykonanie pomiarów sygnałów wibroakustycznych przy stałych oraz zmiennych warunkach eksploatacyjnych na stanowisku testowym. Część II: Analiza poprawności pomiarów. Autorzy: Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

3 Metoda NCGF rozwiązywania równania Schrödingera 5

3 Metoda NCGF rozwiązywania równania Schrödingera 5 Spis treści 1 Ruch paczki falowej 1 2 Leapfrog method 2 3 Metoda NCGF rozwiązywania równania Schrödingera 5 Temat: Zależne od czasu równanie Schrödingera. Ruch pakietów falowych. Wartości własne. Przykłady

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA RAMANA. Laboratorium Laserowej Spektroskopii Molekularnej PŁ

SPEKTROSKOPIA RAMANA. Laboratorium Laserowej Spektroskopii Molekularnej PŁ SPEKTROSKOPIA RAMANA Laboratorium Laserowej Spektroskopii Molekularnej PŁ WIDMO OSCYLACYJNE Zręby atomowe w molekule wykonują oscylacje wokół położenia równowagi. Ruch ten można rozłożyć na 3n-6 w przypadku

Bardziej szczegółowo