EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013"

Transkrypt

1 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI września 2013, godz. 13:45 15:15 Centrum konferencyjne Sheraton Debata obiadowa Przedsiębiorczość nowa energia Europy Jak sprawić, aby Europejczycy stali się bardziej przedsiębiorczy? Jakie modele biznesowe sprzyjają powstawaniu nowych firm? Jak zarazić przedsiębiorczością młodzież? Jakie znaczenie ma ludzki wymiar przedsiębiorczości w dobie globalizacji? Wprowadzenie Przedsiębiorczość może być określana jako zbiór cech charakteru, które pozwalają podjąć większe ryzyko, definiować potrzeby i korzystać z życiowych okazji. W ekonomii mówi się o przedsiębiorczości jako o czynniku produkcji (obok pracy, ziemi i kapitału) lub jako o formie pracy. Polska jest krajem przedsiębiorczym: 4 miliony zarejestrowanych firm, z czego 1,7 mln firm aktywnych. Te liczby pozytywnie wyróżniają Polskę na tle innych państw członkowskich UE. Wyższy wskaźnik przedsiębiorczości w stosunku do liczby mieszkańców został odnotowany jedynie w Grecji 1. Wskaźnik aktywności gospodarczej wg indeksu Global Enterpreneurship Monitor (liczba firm powstająca i istniejąca do 3,5 lat dzielona przez populację w wieku produkcyjnym) wynosi dla Polski 9% (Chiny 24%, USA 12%, Łotwa 11,9%, Litwa 11,3%, Czechy 7,6%, 1 Źródło: Rzeczpospolita, Przedsiębiorczość w Polsce kwitnie, ale wymaga wsparcia, 12 maja 2013 r. 1

2 Wielka Brytania 7,3%, Irlandia, 7,2%, Węgry 6,3%, Francja 5,7%, Niemcy 5,6%, Rosja 4,6%). W Polsce (wg GUS) dominują mikrofirmy zatrudniające do 9 pracowników, które stanowią 95,45% firm, następnie 3,68% to małe firmy (10-49 pracowników), 0,75% średnie firmy ( pracowników), wreszcie 0,11% duże firmy (powyżej 250 pracowników). Polacy uważają się za ludzi przedsiębiorczych w związku z tym mogą odegrać szczególną rolę w promowaniu przedsiębiorczości w Unii Europejskiej. Jak sprawić, aby Europejczycy stali się bardziej przedsiębiorczy? W Europie kariera przedsiębiorcy cieszy się pozytywną opinią (68% Polaków, 65% Francuzów, 50% Niemców i Brytyjczyków uważa, że to dobry wybór drogi zawodowej 2 ). Jednakże, według ostatniego badania Eurobarometru (czerwiec 2012) jedynie 37% respondentów wolało samozatrudnienie a aż 58% widzi się w roli pracownika. Z jednej strony przedsiębiorca jest statusem pożądanym, uznawanym za ideał życia zawodowego, a z drugiej uwidacznia się niechęć do ryzyka i preferencja dokonywania ostrożnych wyborów, dających gwarancje zatrudnienia. Europejczycy, w przeciwieństwie do Amerykanów nie potrafią pogodzić się z porażką swojej firmy. Jednocześnie 82% ankietowanych Europejczyków uważa, że przedsiębiorcy powinno się dawać drugą szansę. Ryzyko niepowodzenia jest ważnym czynnikiem zniechęcającym Europejczyków do założenia działalności 2 A global perspective on Entrepreneurship 2012, str

3 gospodarczej. W Polsce obawę przed porażką wyraziło w 2012 roku 22% ankietowanych 3. Większość badanych Europejczyków (54%) woli rozpocząć swoją własną działalność, niż przejąć istniejącą firmę. 4 Problemem mogą być procedury przejmowania firmy, a także bariery psychologiczne sukcesji często pierwotny właściciel ma problem z rozstaniem się ze swoją firmą. Według danych Eurobarometru (2012) 67% samozatrudnionych europejskich przedsiębiorców rozpoczęło działalność od zera, 9% przejęło firmę od kogoś innego, a dla 17% ich biznes jest firmą rodzinną. Niemieccy ekonomiści Bloch i Wagner podkreślają rolę, jaką w przedsiębiorczości odgrywają indywidualne motywacje. Na podstawie badania, jakie przeprowadzili wśród niemieckich przedsiębiorców (wyniki opublikowano w 2010 r.) rozróżnili dwa typy przedsiębiorców: zakładających firmę w wyniku nadarzającej się okazji lub z konieczności. Te elementy determinują według nich powodzenie przedsięwzięcia, a poziom zysków zależy właśnie od wstępnej motywacji. Badacze podkreślili również, że w przypadku przedsiębiorców z okazji istotną rolę odgrywa posiadane wykształcenie (dyplom), a w przypadku przedsiębiorców z konieczności taką rolę pełni doświadczenie i wykształcenie praktyczne i zawodowe. Inni badacze dzielą również motywacje przedsiębiorców na dwa typy: pull (wszystko to, co zachęca osobę do założenia firmy, np. wykorzystanie nadarzającej się okazji, nowej idei) oraz push (negatywna konotacja, czynniki, które założenie firmy wymuszają, np. bezrobocie). W kategorii pull można wyróżnić dwa podtypy: 3 A global perspective.., op. cit., str Eurobarometr, op. cit. 3

4 Tych, którzy tworzą firmę w wyniku nadarzającej się okazji (często byli pracownicy, otwierają firmę, aby polepszyć swoją sytuację); Tych, którzy tworzą firmę z powołania (bardzo dobrze wykształceni, często przedstawiciele wolnych zawodów). W kategorii push funkcjonują również dwa podtypy: Ci, którzy tworzą firmę z konieczności (bezrobotni, którzy postanawiają stworzyć swoje własne miejsce pracy); Ci, którzy tworzą firmę z potrzeby dostosowania się do warunków (np. nie są dostatecznie wykształceni i otwarcie firmy stwarza możliwość zwiększenia swoich przychodów). Przedsiębiorcy typu pull lepiej odnajdują się na rynku. Jakie zatem warunki powinny być stworzone w Unii Europejskiej i poszczególnych krajach członkowskich, aby w pełni wykorzystać potencjał przedsiębiorczych jednostek? Jakie modele biznesowe sprzyjają powstawaniu nowych firm? Przedsiębiorczość jest obarczona ryzykiem. Wymaga spełnienia szeregu warunków zarówno na poziomie przedsiębiorcy jak i polityki państwowej. Ryzyka są różne w zależności od pierwotnej motywacji do założenia firmy. Ich znajomość i oswojenie stanowi klucz do sukcesu. Przedsiębiorcy z modelu pull (z okazji i z powołania) spotykają się głównie z ryzykiem finansowym (wysokie koszty inwestycji), ale znają otoczenie swoich firm i bardzo często rozpoczynają działalność, posiadając dodatkowo inne źródło dochodu; Przedsiębiorcy z konieczności cierpią głównie z powodu słabej znajomości otoczenia firmy (brak doświadczenia w prowadzeniu firmy, brak znajomości branży i charakteru działalności w obszarze, który został wybrany); Przedsiębiorcy, którzy rozpoczęli działalność z potrzeby dostosowania się do warunków ponoszą ryzyko dotyczące charakterystyki nowo otwartej firmy, 4

5 wyboru obszaru działania (często tworzą firmy handlowe, gdzie ryzyko niepowodzenia jest bardzo wysokie). Ryzyko można ograniczyć na dwa sposoby: Angażując się, w działalność w sektorze sobie znanym, co stawia przedsiębiorców z modelu pull w lepszej sytuacji, gdyż pozwala wykorzystać wcześniejsze doświadczeń pracownicze. Angażując się w działalność wymagającą relacji, które zostały ułożone już wcześniej (np. z dostawcami, klientami). Czasem poprzedni pracodawca to ułatwia. Podobnie jak w poprzednim przypadku przedsiębiorcy z modelu pull, a zwłaszcza Ci, którzy korzystają z okazji są w uprzywilejowanej sytuacji. Jedną z ról państwa jest stworzenie równych szans dla wszystkich przedsiębiorców. Służą temu polityki sprzyjające tworzeniu firm. Badania wskazują, że przedsiębiorcy z kategorii pull mają lepszy dostęp do finansowania zewnętrznego, a Ci z kategorii push korzystają na początku z własnych zasobów finansowych. Kluczem dla rozwoju przedsiębiorczości jest więc finansowanie, zwłaszcza tych, którzy środkami nie dysponują poprzez: preferencyjne kredyty, ułatwienia w zakładaniu firm początkowe zwolnienia z ZUS i innych stałych opłat (poselska inicjatywa tego typu jest właśnie analizowana w Sejmie RP, druk sejmowy 1496). Potencjalni przedsiębiorcy, zapytani o główne bariery, które odciągają ich od zakładania własnej działalności wymieniali (Eurobarometr 2012): Brak stabilności zatrudnienia; Brak regularności zarobków; Brak ustalonych godzin pracy; Brak zabezpieczenia społecznego; Trudności administracyjne, biurokracja; Brak wystarczających środków finansowych; 5

6 Obawa przed prawnymi i społecznymi konsekwencjami porażki. Państwo może znieść część z tych ograniczeń poprzez: Ograniczenie biurokracji. Proste procedury rejestrowania działalności; proste procedury rejestrowania zakupionych nieruchomości (według raportu Doing Business 2013, Polska znacznie poprawiła procedury dotyczące rejestracji nowych nieruchomości między innymi dzięki wprowadzeniu rejestrów internetowych). Wsparcie finansowe. Dostęp do kredytów (kredyty preferencyjne, dostęp do funduszy typu venture capital, odpowiedzialne finanse: gwarancja wymiany informacji na temat pożyczkobiorców, dostęp pożyczkobiorców do danych, które posiadają banki, reporting kredytowy, łatwość i możliwość zakładania platform crow-fundingowych); wsparcie przy ściągalności zaległych faktur (dyrektywa UE, a zarazem nieprecyzyjne przepisy wdrożeniowe w krajowym porządku prawnym); ułatwienia podatkowe, tymczasowe zwolnienia etc.; ochrona inwestorów; proste prawo podatkowe (system elektroniczny, przejrzysty i prosty system); Wsparcie przy poszukiwaniu nowych rynków zbytu. Tworzenie dobrego prawa. Prosta procedura upadłościowa w przypadku niepowodzenia przedsięwzięcia; efektywny i szybki system rozwiązywania sporów handlowych (wykonywanie postanowień kontraktów); informowanie społeczeństwa na temat zasad zakładania firmy (51% Europejczyków twierdzi, że nie dysponuje tego typu informacjami 5 ); ułatwienia w przenoszeniu własności przedsiębiorstw (ten problem będzie narastał z uwagi na starzenie się społeczeństw europejskich). 5 Eurobarometr 2012 (354). 6

7 Tworzenie klastrów gospodarczych. Klastry są to elastyczne formy współpracy gospodarczej między 3 grupami podmiotów: przedsiębiorstwami, jednostkami naukowo-badawczymi oraz władzami publicznymi, które tworzą środowisko, ułatwiające współpracę między poszczególnymi aktorami narodowych i regionalnych systemów innowacji. Stworzenie przyjaznego środowiska dla przedsiębiorców stanowi zatem zachętę do zakładania działalności gospodarczej. Zmniejszanie barier dla przedsiębiorczości może także się odbywać poprzez organizacje skupiające przedsiębiorców i lobbujące za odpowiednimi rozwiązaniami. W Polsce istnieje kilka takich stowarzyszeń w skali kraju m.in. Konfederacja Lewiatan, Business Centre Club, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego. Konfederacja Lewiatan jest częścią większej, europejskiej sieci organizacji pracodawców BUSINESSEUROPE. Inną formą samopomocy są inicjatywy oparte na modelu franczyzowym wykorzystujące elementy spółdzielczości. Przykładem może być działająca w Europie Grupa Muszkieterów, zrzeszająca 3000 niezależnych przedsiębiorców, którzy pełnią podwójną funkcję kierowniczą: z jednej strony są szefami przedsiębiorstwa, które sami tworzą, a z drugiej pełnią funkcję zarządcze w ramach centralnych struktur. Jest to podstawowa zasada, która odróżnia ich od innych sieci franczyzowych. Tym samym przedsiębiorca w Grupie Muszkieterów jest jednocześnie franczyzobiorcą i franczyzodawcą. Ponosi ryzyko swoich działań, ale w zamian otrzymuje ogromne wsparcie merytoryczne w postaci doradztwa prawnego i logistycznego, wiedzy niezbędnej do uruchomienia sklepu, a także dostęp do nowoczesnej centrali zakupowej. Centralnie prowadzony marketing i znany szyld, znacznie zmniejszają ryzyko biznesowe. W Polsce Grupa zrzesza 210 przedsiębiorców zarządzających w obrębie 14 województw supermarketami spożywczymi Intermarché oraz supermarketami typu dom i ogród Bricomarché. 7

8 Jak zarazić przedsiębiorczością młodzież? Osoby młode, kreatywne, często mniej obawiające się skutków porażki są ze swej natury idealnymi kandydatami na przedsiębiorców. Część z nich odnalazła swoje miejsce w dynamicznie rozwijającym się sektorze nowych technologii. Jednak większość młodego pokolenia, szczególnie z południa Europy stanęła w obliczu trudności związanych z załamaniem się rynku pracy. Jedną z możliwości ucieczki do przodu poprzez zachęcenie młodych do otwierania własnych firm. Komisja Europejska promuje przedsiębiorczość jako źródło wzrostu gospodarczego i nowych miejsc pracy co leży u podstaw innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki. Unijny plan działań Przedsiębiorczość 2020, opublikowany pod koniec 2012 roku, zakłada włączenie szkolenia z zakresu przedsiębiorczości do programów szkolnych. Większość Europejczyków uważa, że szkoła nie wykształciła w nich wystarczającego zmysłu inicjatywy, a tylko 23% europejskich respondentów wzięła udział w lekcji na temat przedsiębiorczości 6. Uwrażliwienie na problem przedsiębiorczości powinno następować już na etapie edukacji podstawowej i gimnazjalnej. Natomiast na poziomie licealnym i uniwersyteckim warto rozwijać praktyczne umiejętności związane z prowadzeniem biznesu oraz cechy osobowościowe (np. wytrwałość). Jest to ważniejsze niż nauka konkretnych umiejętności (marketing, księgowość etc.). W przypadku Polski, dokument: Strategia Rozwoju Kraju 2020 zakłada tworzenie na uniwersytetach jednostek zarządzających wiedzą i własnością intelektualną, wspierających innowacyjną przedsiębiorczość akademicką. Kolejną formą popularyzacji jest promocja mentoringu, porad oraz wsparcia dla mniejszości, które mają mniejsze możliwości otwarcia swojej firmy (kobiety, seniorzy, migranci, bezrobotni, młodzież). 6 Ibid. 8

9 Unia Europejska stoi przed wielkimi wyzwaniami społecznymi i gospodarczymi, które są konsekwencją obecnego kryzysu. Rozwiązaniem dla wielu z nich, w tym przede wszystkim bezrobocia młodych, może być odpowiednia promocja przedsiębiorczości. Jak zatem zarazić kontestującą, zniechęconą młodzież konstruktywnym podejściem do przyszłości? Jakie programy mogłyby wspomóc młodą europejską przedsiębiorczość? Jakie znaczenie ma ludzki wymiar przedsiębiorczości w dobie globalizacji? Obraz przedsiębiorców w społeczeństwie jest bardzo zróżnicowany. Z jednej strony są oni postrzegani jako ci, którzy tworzą nowe miejsca pracy oraz nowe produkty i usługi, z których korzystają wszyscy. Z drugiej strony rośnie liczba Europejczyków twierdzących, że przedsiębiorcy wykorzystują pracę innych (57% w 2012 w porównaniu do 49% w 2009). Maleje jednak liczba Europejczyków posądzających natomiast przedsiębiorców o myślenie jedynie o swoich zyskach (52% w 2012 wobec 54% trzy lata wcześniej). W ostatnich latach w społeczeństwie utrwalił się natomiast negatywny obraz bankierów. Oskarża się ich o przekroczenie poziomu ryzyka inwestycyjnego. W świadomości wielu Europejczyków było to głównym powodem wybuchu globalnego kryzysu. Bankierzy oskarżani o kierowanie się w swej działalności chciwością nie są jedynymi, którzy doświadczyli społecznej krytyki. Wiele firm w ostatnich latach musiało stawić czoło bojkotom konsumenckim. Globalizacja, poza swymi pozytywnymi aspektami, uwidoczniła wiele niepokojących tendencji, jak łamanie praw pracowniczych, praw człowieka, czy zatruwanie środowiska naturalnego. Stąd przedsiębiorczość jest czasami postrzegana jako przejaw nie tyle talentu, co chęci zysku. Firmy próbują często temu przeciwdziałać, wdrażając programy korporacyjnej odpowiedzialności biznesu, czy tez prowadząc działalność filantropijną. 9

10 Wśród najbardziej znanych przykładów sukcesu działalności gospodarczej, która kieruje się wyraźnie nie tylko racjami ekonomicznymi, ale także zasadami etycznymi jest indyjski koncern Tata. Oryginalną receptę prowadzenia biznesu w dobie globalizacji, a właściwie glokalizacji wypracowała Grupa Muszkieterów. Oparła ją na modelu spółdzielczym, w którym głos w sprawach spółki ma każdy z przedsiębiorców należących do sieci. Dzięki temu, działając pod rozpoznawalnym na świecie szyldem nawiązuje bliższe relacje z regionem, nie narzuca się trendów i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społeczności lokalnej. Kryzys gospodarczy, który jest też kryzysem zaufania do przedsiębiorców prowadzi w niektórych przypadkach do zmiany filozofii prowadzenia biznesu. Firmy odpowiedzialne społecznie, wrażliwe na potrzeby klientów, dbające o rozwój regionu mają duży potencjał społeczny i gospodarczy, gdyż można im zaufać, a zaufanie jest podstawą biznesu. Pytania do stolików: 1. Jak sprawić, aby Europejczycy stali się bardziej przedsiębiorczy? Dlaczego Europejczycy są mniej przedsiębiorczy od Amerykanów? Jaki potencjał drzemie w europejskiej przedsiębiorczości? Jak kształtować w społeczeństwie pro przedsiebiorcze myślenie i postawy? 2. Jakie modele biznesowe sprzyjają powstawaniu nowych firm? Jakie są główne bariery dla przedsiębiorczości? Jakie działania powinny przeprowadzić firmy, państwo, organizacje pracodawców pracodawców, aby wspierać przedsiębiorczość? 10

11 W jaki sposób współczesne formy spółdzielczości i systemy opierające swą działalność o niezależnych przedsiębiorców (takie, jak np. Grupa Muszkieterów) mogą wspierać przedsiębiorczość? Czy są to rozwiązania, które będą zyskiwać na znaczeniu? 3. Jak zarazić przedsiębiorczością młodzież? Jak promować przedsiębiorczość wśród młodzieży? W jaki sposób zachęcić bezrobotną młodzież do podjęcia próby podjęcia własnej działalności gospodarczej? Czy Europa potrzebuje odpowiednika Erazmusa dla młodych przedsiębiorców? 4. Jakie znaczenie ma ludzki wymiar przedsiębiorczości w dobie globalizacji? Jak budować reputację przedsiębiorcy w społeczeństwie? Czy działania CSR powinny przynosić wymierne korzyści dla firm? Jak połączyć działanie na rzecz regionów z ekspansją międzynarodową? Źródła: 1. Badanie Eurobarometr 2012 (354) Entrepreneurship in the EU and beyond. 2. Centre d analyse stratégique, L entreprenauriat en France, note d analyse 296, 297, październik Centre d analyse stratégique, Quelle place pour l entreprenauriat social en Francem, note d analyse 268, marzec Bank Światowy, Międzynarodowa Korporacja Finansowa, Raport Doing business Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Plan działania na rzecz przedsiębiorczości do 2020 r. : Pobudzanie ducha przedsiębiorczości w Europie 11

12 6. OECD Financing SMEs and entrepreneurs 2013 w Recent Trends in SME and Entrepreneurship Finance, maj Global Entrepreneurship Monitor A global perspective on Entrepreneurship 2012, 8. Rzeczpospolita, Przedsiębiorczość w Polsce kwitnie, ale wymaga wsparcia, 12 maja 2013 r. Autor: Kazimierz Żurek 12

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska AGER2015 DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska PROJEKT SONDAŻU Edycja 6 edycja Partner Katedra Strategii i Organizacji Zarządzania, Uniwersytet Techniczny w Monachium, Niemcy. Okres prowadzenia badań

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Analizabarier rozwoju i dostępu do finansowania* Bd Badanie Fundacji jikronenberga przy Citi Handlowy we współpracy merytorycznej Microfinance Centre *cytowanie bez ograniczeń

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości 1 Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości (API) są odpowiedzią na potrzeby rynku dotyczące prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Aktualności CSR YOUR GLOBAL NETWORK OF LEADING TAX ADVISORS. www.taxand.com

Aktualności CSR YOUR GLOBAL NETWORK OF LEADING TAX ADVISORS. www.taxand.com Aktualności CSR YOUR GLOBAL NETWORK OF LEADING TAX ADVISORS www.taxand.com 1 1 1. Raportowanie CSR w Hiszpanii 2. ISO 26000 dotyczące odpowiedzialności społecznej 3. Trendy CSR 4. Kontakt 1 Raportowanie

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Definicja przedsiębiorczości a jej pomiar Czy skupić się na ambitnym

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość jutra, PARP, Warszawa, 9.12.2014. dr hab. Przemysław Zbierowski przemyslaw.zbierowski@ue.katowice.pl

Przedsiębiorczość jutra, PARP, Warszawa, 9.12.2014. dr hab. Przemysław Zbierowski przemyslaw.zbierowski@ue.katowice.pl Rozwój przedsiębiorstwa przez internacjonalizację szansa czy konieczność: wyniki badań własnych Uwarunkowania internacjonalizacji początkujących przedsiębiorców dr hab. Przemysław Zbierowski przemyslaw.zbierowski@ue.katowice.pl

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe- to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

WYNIKI OGÓLNE. Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie

WYNIKI OGÓLNE. Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie Stan na dzień, 28 marca 204 r. WYNIKI OGÓLNE Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie ankietyzacja przeprowadzona wśród przedsiębiorstw z Konina w marcu 204 r. przez Wydział Działalności Gospodarczej i

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Norweska gospodarka. Jest to szczególnie zachęcający czynnik, powodujący wzrost zainteresowania

Norweska gospodarka. Jest to szczególnie zachęcający czynnik, powodujący wzrost zainteresowania Biznes w Norwegii Migracja Polaków do Norwegii w celach zarobkowych to coraz częstszy temat w mediach. Praca etatowa jest dla większości z nich najważniejsza, ale nie można zapominać o powiększającej się

Bardziej szczegółowo

Propozycja współpracy. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości. dla lektorów

Propozycja współpracy. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości. dla lektorów Propozycja współpracy Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości dla lektorów O Inkubatorach Inkubatory są fundacją, skupiającą przedsiębiorcze osoby, posiadające pasję i motywację do stworzenia własnej

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Budowanie zrównoważonej przyszłości

Budowanie zrównoważonej przyszłości Budowanie zrównoważonej przyszłości Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstwa Przegląd Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa Każdego roku nowe produkty, nowe regulacje prawne i nowe technologie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości

Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości www.robert.zajkowski.umcs.lublin.pl robik@hektor.umcs.lublin.pl 1 Instrumenty finansowania przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r.

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r. Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną Poznań, 29 września 2014 r. Projekt: Innowacyjny model aktywizacji zawodowe uczestników WTZ Czas trwania: VI

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Perspektywy inwestycyjne. Co przyciąga inwestorów zagranicznych i polskich? prognozy i trendy Ocena działań gmin w celu przyciągnięcia

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe - to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Motywy podejmowania działalności gospodarczej w Polsce na tle innych krajów

Motywy podejmowania działalności gospodarczej w Polsce na tle innych krajów 2010 Dr Marek Szarucki Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Motywy podejmowania działalności gospodarczej w Polsce na tle innych krajów Warszawa, 2 grudnia 2010 r. Plan prezentacji 1. Podstawy teoretyczno-metodologiczne

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści:

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści: Tytuł: Jak założyć i prowadzić działalność gospodarczą w Polsce i wybranych krajach europejskich. Vademecum małego i średniego przedsiębiorcy (wyd. V poprawione) Autorzy: Przemysław Mućko, Aneta Sokół

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Janusz Piechociński, Minister Gospodarki (TBC) Adam Maciejewski, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. 9.30

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami

Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Bank Millennium 1 Half 2011 results Wyróżniony w 2012 roku: Udział Banku Millennium w RESPECT index oraz współpraca z inwestorami Katarzyna Stawinoga Departament Relacji z Inwestorami SRI Workshop Day

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji I. Przedsiębiorczość - istota, ewolucja pojęcia Poziom innowacyjności Duże korporacje Ewolucja poglądów na temat istoty i roli przedsiębiorczości I. Wizja Schumpetera

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan AKTUALNE PROBLEMY POLITYKI KONKURENCJI KONFERENCJA JUBILEUSZOWA Z OKAZJI XX-LECIA UOKiK KONKURENCJA JAKO FUNDAMENT GOSPODARKI WOLNORYNKOWEJ Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości!

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! (dokument do konsultacji) Warszawa 2008 W nowoczesnym społeczeństwie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie Osiągnięcia w latach 2009-2014 Kim jesteśmy Jesteśmy największą polityczną rodziną w Europie, kierują nami przekonania centroprawicowe. Jesteśmy Grupą Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim.

Bardziej szczegółowo

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 Przedsiębiorczość dynamiczna i innowacyjna 2 Przedsiębiorczość innowacyjna 3 Przedsiębiorczość high-tech Sektory czy firmy high-tech? Poziom innowacyjności.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości.

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. od 7,76% Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Adam Maciejewski, Prezes Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., 9.30 KEYNOTE SPEAKER Jan Mroczka, Prezes Zarządu,

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP 2013 Paulina Zadura-Lichota Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce na podstawie analiz PARP Warszawa, 14 marca 2013 r. Przedsiębiorczość w

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo