Szkoły a mody w zarządzaniu strategicznym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szkoły a mody w zarządzaniu strategicznym"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE WWSZIP NR 27 (2)2014 ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE ROZWÓJ KONCEPCJI I METOD Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Szkoły a mody w zarządzaniu strategicznym Jeżeli przyjąć, że badania naukowe mają wymiar społeczny, to wówczas zagadnienia wspólnoty, granic, tożsamości, przynależności, a także kultury, obok samej wiedzy stają się istotnymi elementami uprawiania, rozwoju i odbioru nauki. Historycznie biorąc, niektóre wspólnoty naukowe stały się szczególnie wpływowe, a ich ślad na trajektorii rozwoju ludzkiej wiedzy trwały. Najwcześniejszą spośród nich jest niewątpliwie akademia Platona utworzona w roku 387 p.n.e., która wywarła wpływ nie tylko na filozofię, ale również stała się synonimem świetności antycznej myśli. Tak jednoznacznym, że zamknięcie akademii Platona przez rzymskiego cesarza Justyniana w roku 529 n.e. uważa się za symboliczną cezurę pomiędzy epoką antyczną, a wiekami średnimi. Gdyby przyjąć ten klasyczny przykład szkoły za wzór, to wówczas o jej istocie przesądzają: mistrz, lokalizacja, wspólnota uczniów pragnących ją rozwijać, podzielane poglądy i sposoby poznania, główne problemy, wpływ na rozwój wiedzy, przełomy rozwoju myśli 1, ale także krytycy czy przeciwnicy. Te wyróżniki pozostają w użyciu w odniesieniu do szkół naukowych także obecnie 2. Nauka zna wiele takich szkół, nazywanych wedle imienia mistrza: epikureizm, konfucjanizm, darwinizm, czy marksizm. Ze względu na podzielane poglądy pojawiają się opozycje szkół, pośród najbardziej obecnie medialnych ewolucjonizm przeciwstawia się kreacjonizmowi, co pozwala uchwycić skłonność progresywnego usztywniania stanowisk przedstawicieli każdej ze szkół, prowadzące do dogmatyzmu nie znoszącego sprzeciwu. Inne szkoły nazywa się wedle miejsca powstania, a szczególnym przykładem jest lwowska szkoła matematyki. Jeśli chodzi o sposoby dochodzenia do wiedzy to szczególnie wyrazista jest szkoła zapoczątkowana przez K. Popper a, tzw. falsyfikacjonizm, która opiera się na przekonaniu o bezsensowności po- 1 Co ciekawe, szkoły naukowe w językach obcych nazywane są raczej szkołami myśli école de pensée (franc.) czy school of thought (ang.). 2 Drozdowicz, Z. (2007). Szkoły w nauce. Forum Akademickie, nr 2.

2 48 twierdzania badanych empirycznie prawidłowości przy jednoczesnych walorach znajdywania ich granic. Retrospektywne spojrzenie znacznie ułatwia rozpoznanie szkół, bowiem widoczny jest konsensus co do: podzielanych wartości, jej twórcy, zwolenników, a także przeciwników. Brak perspektywy historycznej utrudnia to zadanie, wywołuje także trudności identyfikacji związane z niewielkim rozmiarem badanej społeczności badaczy, ich wpływu na rozwój nauki czy prawidłową oceną znaczenia pojawiających się tu i ówdzie polemik. Trudności te są tym znaczniejsze, że występują pojęcia bliskoznaczne: paradygmatu, wspólnoty badawczej, prądu myślowego czy mody. Zagadnieniu delimitacji szkoły i mody naukowej poświęcone jest niniejsze opracowanie. Zarządzanie strategiczne jest jednym z najprężniej rozwijających się obszarów nauk o zarządzaniu, reprezentując samodzielnie około połowy całkowitej liczby publikacji 3. Poza samą proporcją istotna jest również bezwzględna liczba dostępnych opracowań, które autorzy sytuują w obszarze zarządzania strategicznego. Tak wielka, że z całą pewnością wyróżnić w niej trzeba różnorodne nurty badawcze. Powszechnie znana geneza tego obszaru badawczego wyróżnia co najmniej planowanie strategiczne, szkołę pozycyjną, szkołę zasobową czy uczenia się 4, ale także wiele innych mniej obecnie widocznych w literaturze przedmiotu. W pierwszej części skupiono się na wyróżnikach szkół w zarządzaniu strategicznym, w tym uwarunkowaniach metodologicznych ich identyfikacji. Druga część rozpatruje problem mody w badaniach naukowych. W konkluzji stwierdzono, że poszczególne wymogi identyfikacji szkół naukowych dają inne rezultaty, gdyby jednak przyjąć dyskusję podstawowych założeń to szkoła sieciowa obecnie przestaje być modą a stała się szkołą naukową. IDENTYFIKACJA SZKÓŁ W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM Pozorna tylko jest łatwość wyodrębniania szkół w zarządzaniu strategicznym. Najbardziej rozpowszechniona wydaje się klasyfikacja H. Mintzberg a, która wyodrębnia 10 szkół 5 : trzy preskryptywne skupiające się na projektowaniu, planowaniu lub pozycjonowaniu, oraz sześć deskryptywnych, skupiających się na przedsiębiorczości, poznaniu, uczeniu się, kulturze i władzy, otoczeniu oraz jedną integrującą, tj. konfiguracyjną. Każdej z tych szkół możliwe jest przyporządkowanie wiodącego autora, czy wręcz twórcy, do którego prac odnosili się liczni autorzy w trakcie jej rozwoju. Alternatywnie, propozycje klasyfikacji szkół w zarządzaniu strategicznym podejmują wysiłek retrospekcyjnego określenia źródeł danej szkoły, poszukując podstawowych dla niej prac. Innymi słowy szkoły dają się zidentyfikować w dłuższej perspektywie, najłatwiej zdefiniować te najstarsze, pod- 3 Według [scholar.google.com] na dzień r. słowo kluczowe management daje wyników, podczas gdy hasło strategic mangement daje trafień. 4 Rokita, J. (2002). Organizacja ucząca się. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach, Katowice, s Mintzberg, H. (1990). The design school: reconsidering the basic premises of strategic management. Strategic Management Journal. Vol. 11 Nr 3, s

3 SZKOŁY A MODY W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM 49 czas gdy współczesne wysiłki badawcze gorzej poddają się wyodrębnianiu szkół 6. Chyba najlepszą ilustracją jest praca o szkole projektowania 7, która identyfikuje ją poprzez: Określenie twórcy, w tym przypadku P. Selznika, a szczególnie jego pracy o przywództwie w administracji z roku Określenie podstawowych założeń, których wyłania siedem: (1) tworzenie strategii jest świadomym procesem myślowym; (2) odpowiedzialność za proces tworzenia strategii spoczywa na strategu; (3) model tworzenia strategii musi być prosty i nieformalny; (4) strategie powinny być wyjątkowe i twórcze; (5) strategie wyłaniają się z procesu ich projektowania; (6) strategie powinny być prosto sformułowane; (7) wdrażanie strategii następuje po jej sformułowaniu. Określenie głównej osi krytyki, tj. problemu adaptacyjności, oraz szczegółowych zarzutów wobec każdego z założeń podstawowych. Określenie metody nauczania menedżerskiego, w którym projektowanie strategii jest doskonale wręcz, a przy tym zgodnie z intencją twórców, zgodne z metodyką studiowania przypadków. Podsumowanie wkładu szkoły do rozwoju zarządzania strategicznego. Warto podkreślić, że samo wyodrębnienie szkoły jest twórczym zabiegiem, opartym na milczących założeniach. Prace P. Selznika znacznie wyprzedzają powstanie zarządzania strategicznego, wobec czego dopatrywanie się w nich zaczynu funkcji stratega może być postrzegane jako kooptacja do nieistniejącej w tamtym czasie dyscypliny. Tym bardziej, że prace dotyczące roli stratega jako funkcji politycznej, wojskowej czy społecznej pojawiły się znacznie wcześniej 8. Być może w tym zabiegu identyfikacji źródłowej, najważniejszej pracy pomocna może być bibliometria, a szczególnie analiza cytowań i kręgów cytowań. Pozwala to wyłonić najczęściej cytowanego autora oraz krąg bezpośrednio, często cytujących go zwolenników. Jednakże ograniczeniem wydaje się dostępność baz danych, niska porównywalność danych w długich okresach, a także problem określenia zakresu czasowego badań. Jeszcze bardziej twórczym zabiegiem jest określenie założeń podstawowych, bowiem opiera się on na szczegółowej analizie tego co badacze przyznają explicite, ale także tego, czego nie przyznają, choć stosują. Wyodrębnienie tych podstawowych założeń może stanowić pierwszy krok, ale trzeba jeszcze w sposób rygorystyczny ustalić podzielane ich zbiory. Na przykładzie szkoły projektowania można zauważyć, że usunięcie założeń numer 2 i 7 powoduje wchłonięcie szkoły otoczenia, skupionej na wyłanianiu się strategii. Podobnie, pozostawienie jako pojedynczego założenia numer 6 prowadzi do wchłonięcia szkoły projektowania przez szkołę prostych reguł. W tym przypadku znacznie trudniej jest przeprowadzić rygorystyczny metodolo- 6 Niemczyk, J. (2013). Strategia. Od planu do sieci. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław. 7 Mintzberg, H. (1990). The design school: reconsidering op. cit. 8 Baumard, P. (2012). Le vide stratégique. Editions La Martinière. Paris.

4 50 gicznie zabieg, prowadzący do wyłonienia lub sprawdzenia prawidłowości wyłonienia szkół, a to głównie ze względu na trudności w automatyzacji procesu gromadzenia i analizy danych. Niezbędna jest szczegółowa analiza wybranego zbioru publikacji, aby uzyskać obraz podzielanych przez wspólnotę badaczy założeń. W znacznej mierze trudności metodyczne związane z identyfikacją szkoły naukowej usuwa skupienie się na krytykach danego nurtu. W istocie rzeczy zarzuty, kontrowersje czy badania empiryczne zaprzeczające lub kwestionujące dorobek danej szkoły naukowej wyznaczają jej granice. Zresztą chodzi nie tylko o granice poznawcze, co stanowi naturalny kierunek rozwoju nauki jeśli przyjąć spojrzenie T. Kuhna na paradygmaty. W tym ujęciu, pojawienie się krytyków, rozwój badań opartych o inne założenia, wyrażałby pojawienie się nowego paradygmatu. Jednocześnie jednak ujawniają się granice społeczne, a nie tylko poznawcze szkoły naukowej. Zwykle krytyka ze strony oponentów powoduje reakcję ze strony zwolenników czy twórców szkoły. Zjawisko to zaobserwować można w literaturze w debacie pomiędzy R. Rumelt em 9, a M.E. Porter em 10 dotyczącej ograniczeń podejścia sektorowego w zarządzaniu strategicznym. Analogiczna dyskusja wywołana została względem zasobowego podejścia w zarządzaniu strategicznym przez R. Priem a i J. Butler a 11, których polemistą był twórca podejścia J. Barney 12. W przypadku obydwu polemik pojawiało się wiele dalszych artykułów, badań empirycznych i komentarzy przynosząc znaczną cytowalność zarówno zwolennikom, jak i oponentom. Zauważyć trzeba także, że w przypadku podejścia sektorowego zarzuty doprowadziły do marginalizacji szkoły pozycyjnej, podczas gdy podejście zasobowe zostało wręcz wzmocnione, a jego popularność wzrosła. Być może wynika to z jego prostoty i elastyczności, w której mieszczą się kolejne nurty np. związane z uczeniem się i wiedzą. Obecnie podobna debata dotyczy w polskim piśmiennictwie paradygmatu sieciowego. Pojawiają się bowiem zarówno prace identyfikujące jego istotę 13, jak też kwestionujące tożsamość. Krytycy przyczyniają się do wzmocnienia nurtu badań poprzez wskazanie słabych stron, czy podniesienie wątpliwości. Jednocześnie wyraźnie wywołują poczucie tożsamości lub odrębności we wspólnocie badawczej, ułatwiając jej wyodrębnienie. Podsumowując stwierdzić trzeba, że rozwój nauk o zarządzaniu, a szczególnie dynamiczny rozwój zarządzania strategicznego w ostatnim półwieczu daje się wyraźnie podzielić na okresy. Cezury pomiędzy tymi okresami sygnalizują stopniowe osłabianie się dotychczasowych podejść, na rzecz zastępujących je dominujących zbiorów założeń badawczych. Wyod- 9 Rumelt, R. P. (1991). How much does industry matter?. Strategic Management Journal. Vol. 12 Nr 3, s McGahan, A. M., & Porter, M. E. (1997). How much does industry matter, really?, Strategic Management Journal, Vol. 18, S1, s Priem, R. L., & Butler, J. E. (2001). Is the resource-based view a useful perspective for strategic management research?. Academy of Management Review, Vol. 26 Nr 1, s Barney, J. B. (2001). Is the resource-based view a useful perspective for strategic management research? Yes. Academy of Management Review. Vol. 26 Nr 1, s Czakon, W. (2011). Paradygmat sieciowy w naukach o zarządzaniu Przegląd Organizacji. Nr 11, s. 3-8.

5 SZKOŁY A MODY W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM 51 rębnienie tych cezur możliwe jest przy pomocy technik bibliometrycznych, zwiastują je bowiem przełomowe, a przez to szeroko cytowane prace. Jednocześnie jednak uchwycenie przełomów wydaje się tym łatwiejsze, im dawniej one nastąpiły. Jednym z ważniejszych powodów jest czas niezbędny na uznanie niektórych autorów za jej mistrzów, czy twórców. Współczesne badania nie poddają się już tak łatwo klasyfikacji. Wobec tego identyfikacja szkół jest twórczym zabiegiem sama w sobie. W wymiarze poznawczym trudna ze względu na nie zawsze wyraźnie oznaczone założenia, którymi posługują się badacze. W wymiarze społecznym trudna, bo tyczy się poczucia przynależności do pewnej wspólnoty. Osobną kwestią wydaje się same zjawiska przystąpienia, a później porzucenia szkół naukowych. MODY W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM Nobliwości, powadze i ponadczasowemu wpływowi szkół naukowych przeciwstawia się w debacie naukowej pojęcie mody. Przypisywane jej cechy to: krótkotrwałość, powierzchowność, miałkość czy nawet wtórność. Krótkotrwałość pozwala uchwycić gwałtowny przebieg mody naukowej w czasie. Pojawia się ona nagle, bardzo szybko uzyskuje zwolenników, w szybkim tempie przyrasta liczba publikacji, konferencji, prac czy realizowanych projektów badawczych. Jednakże tej dynamice wzrostowej towarzyszy zwykle szybki upadek, oczekiwany wręcz przez otoczenie, świadomie akceptowany przez zwolenników, którzy wypatrują kolejnej mody. Powierzchowność odnosi się do pozornej odrębności, wynikającej najczęściej z zastosowania nowych określeń, które jednak maskują stare znaczenia. Specyficznym jej przejawem wydaje się być niesamodzielność metodologiczna, a przy tym legitymizowanie przez ulokowanie badań w szerszym nurcie. Moda powierzchowna nie zgłasza jednak ambicji przewrotu paradygmatycznego, poprzestając na sygnalizowaniu odrębności. Miałkość oznacza niską spójność teoretyczną, której przejawem mogą być pojedyncze nawet hipotezy czy propozycje, nieuporządkowane względem siebie ani względem obowiązujących paradygmatów. Przykładem może być pojęcie dwuręczności organizacji, które słabo komponuje się ze szkołą uczenia się, a także ze szkołą ewolucyjną. Wtórność wynika z poprzednich atrybutów mody naukowej, bowiem znacznie łatwiej odnowić dawno porzucone pomysły, nadając im atrakcyjną postać nowych określeń czy koncepcji, aniżeli zaproponować całkowicie nowe. Gdyby poprzestać na tych cechach mody, jednoznacznie negatywnych, to wówczas należałoby oczekiwać, iż mody naukowe raczej ujmują niż dodają wiarygodności naukowej. Mówiąc inaczej, dla badaczy uczestniczenie w modzie byłoby nieracjonalne naukowo, choć uzasadnione społecznie. Ta ostatnia konkluzja, o nieracjonalności mody jest trafna. Efekt mody w teorii konsumpcji lokuje się bowiem pośród zewnętrznych zjawisk wpływających na popyt, a więc niezwiązanych z własnościami produktu 14. Wzrost popytu na produkt wynika tu z tego, że wielu innych konsumentów 14 Leibenstein, H. (1950). Bandwagon, snob, and Veblen effects in the theory of consumers' demand. The Quarterly Journal of Economics. Vol. 64 Nr 2, s

6 52 już ten produkt wybrało. Im większa liczba konsumentów, tym większa presja na poddanie się modzie. Menedżerowie poddają się takiej presji w zarządzaniu strategicznym. Jak wykazują badania dominujących sposobów wejścia na rynki zagraniczne, efekt mody jest bardzo przydatny w wyjaśnianiu przyjęcia dominującej strategii, a także w jej porzucenia na rzecz innej 15. Badania wykorzystujące modele dyfuzji, stosowane także w modelowaniu epidemii, dowodzą podobieństwa mody do chorób zaraźliwych ze względu na dynamikę oraz sposób upowszechniania się. Jak się okazuje, presja na menedżerów by stosowali joint ventures i kierowali uwagę na konkretne rynki jest tak znacząca, że nie mają oni zwykle innego wyboru niż podporządkować się modzie. Istotne są zarówno: źródło inspiracji, w przypadku mody zawsze zewnętrzne takie jak guru zarządzania, globalne firmy konsultingowe, media czy szkoły biznesu; mechanizm przyjęcia strategii polegający na naśladowaniu zachowań innych menedżerów, presja wywierana przez zwiększającą się liczbę menedżerów stosujących daną strategię, wysokie tempo dyfuzji, a także szybkie tempo upadku, przyspieszające według zjawiska kuli śnieżnej. Z kolei pośród badaczy zarządzania strategicznym efekt mody wywołuje presję, który obserwując wzrost popularności danego podejścia, metody czy problemu badawczego nie kieruje się własnymi kryteriami wyboru, ale naśladuje decyzje dominujące w otoczeniu. Moda w badaniach nosi więc znamiona mody w praktyce zarządzania. Najprostszym wyjaśnienie kieruje uwagę w stronę samej natury nauk o zarządzaniu. Badają one praktykę dopiero wtedy gdy się ona pojawi. Wobec tego pojawienie się znaczącego pod względem popularności zjawiska, np. outsourcingu, aliansów, międzyorganizacyjnego uczenia się czy kreatywnej księgowości, wywołuje z pewnym opóźnieniem podobną dynamikę w liczbie publikacji. W tym sensie badania naukowe stają się echem mody rzeczywistej 16. W rezultacie tworzy się swoista rywalizacja w narzucaniu mody i nadążaniu za nią. Ci, którzy w tej rywalizacji systematycznie przegrywają postrzegani są negatywnie. Przypisuje im się cechy przestarzałości, nienadążania, peryferyjności. Innymi słowy badania nauk o zarządzaniu stają się niewolnikiem efektu mody w praktyce zarządzania. Cechą charakterystyczną fali wzrostowej takiej mody jest emocjonalny, przesadnie entuzjastyczny dyskurs, podczas gdy opadanie mody uruchamia rzeczowa i merytoryczna analiza 17. Warto zauważyć, że przejawem takiej mody jest gwałtowny wzrost liczby publikacji popularyzatorskich, następnie dopiero na- 15 Xia, J., Tan, J., & Tan, D. (2008). Mimetic entry and bandwagon effect: the rise and decline of international equity joint venture in China. Strategic Management Journal. Vol. 29 Nr 2, s Abrahamson, E. (1996). Management fashion. Academy of Management Review. Vol. 21 Nr 1. s Abrahamson, E., Fairchild, G. (1999). Management fashion: Lifecycles, triggers, and collective learning processes. Administrative Science Quarterly. Vol. 44 Nr 4, s

7 SZKOŁY A MODY W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM 53 ukowych i badań empirycznych. Jak pokazuje przykład kół jakości, cały cykl życia mody nie jest wcale krótkotrwały, bowiem trwał około 20 lat a charakteryzował się znacznie szybszym wzrostem niż tempem spadku. Jednocześnie jednak zaobserwować można oddalanie się niektórych obszarów badań zarządzania strategicznego od praktyki. Ten wariant mody naukowej odpowiada upodobaniu, czy wpływowemu podejściu widocznemu wyłącznie w badaniach naukowych, a pozbawionego bezpośredniego odpowiednika w zjawiskach rzeczywistych w porównywalnej skali. Zwykle pojawia się zarzut wobec nowego podejścia, że jest ono tylko przejściową modą. Krótkotrwałe zainteresowanie spotkało teorię interesariuszy, hiperkonkurencję czy kompetencje dynamiczne Niezwykle trudno jest jednak stwierdzić, czy zachodzi tu zjawisko nieudanej mody, czy tylko niskiej popularności podejścia. Badanie mody nie jest zatem wcale łatwiejsze niż badanie szkół. Również posiłkować się można danymi bibliometrycznymi. Jednakże istota mody nie leży w jej przebiegu w czasie. Przeciwnie, jej wyróżnikiem wydaje się być zewnętrzna inspiracja i presja mimetyczna. PODSUMOWANIE Zarządzanie strategiczne zamyka się zaledwie kilkoma dekadami badań, jednakże ich bogactwo, dynamika i wpływ na nauki o zarządzaniu są znaczące. Rozwój opisywać można fazami, oddzielonymi mniej lub bardziej wyraźnymi cezurami. W ramach odrębnych faz tworzą się wspólnoty badaczy. Gdy wspólnota taka podziela wspólną tożsamość, uznaje jednego lub kilku mistrzów, których prace rozwija w dłuższym okresie to wówczas mówić można o szkole naukowej. Nazywana bywa nazwiskiem twórcy, dominującym paradygmatem albo też lokalizacją geograficzną. Jeśli wspólnota badawcza tworzy się pod wpływem zewnętrznej presji, zjawiska wzrostu atrakcyjności ze względu na rosnąca popularność, to wówczas jej spoiwem nie są podzielane założenia, poczucie tożsamości czy osoba mistrza. Przeciwnie, źródłem jest trend, po którym przyjdzie następny. Za trendem należy nadążać, by nie narazić się na spadek atrakcyjności. Co ciekawe, modom naukowym badacze poddają się w nie mniejszym stopniu niż menedżerowie. To menedżerowie wywołują mody i przyczyniają się do gwałtownego wzrostu popularności podejścia, techniki, czy koncepcji. Natomiast badacze w dłuższym okresie przyczyniają się do spadku popularności mody, aż do jej wygaśnięcia. LITERATURA: [1] Abrahamson, E. (1996). Management fashion. Academy of Management Review, Vol. 21 Nr 1, s [2] Abrahamson, E., Fairchild, G. (1999). Management fashion: Lifecycles, triggers, and collective learning processes. Administrative Science Quarterly, Vol. 44 Nr 4, s

8 54 [3] Barney, J. B. (2001). Is the resource-based view a useful perspective for strategic management research? Yes. Academy of Management Review, Vol. 26 Nr 1, s [4] Baumard, P. (2012). Le vide stratégique. Editions La Martinière, Paris. [5] Czakon, W. (2011). Paradygmat sieciowy w naukach o zarządzaniu. Przegląd Organizacji, Nr 11, s [6] Drozdowicz, Z. (2007). Szkoły w nauce, Forum Akademickie, nr 2. [7] Leibenstein, H. (1950). Bandwagon, snob, and Veblen effects in the theory of consumers' demand. The Quarterly Journal of Economics, Vol. 64 Nr 2, s [8] McGahan, A. M., & Porter, M. E. (1997). How much does industry matter, really?, Strategic Management Journal, Vol. 18, S1, s [9] Mintzberg, H. (1990). The design school: reconsidering the basic premises of strategic management. Strategic Management Journal, Vol. 11 Nr 3, s [10] Niemczyk, J. (2013), Strategia. Od planu do sieci, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław. [11] Priem, R. L., Butler, J. E. (2001). Is the resource-based view a useful perspective for strategic management research?. Academy of Management Review, Vol. 26 Nr 1, s [12] Rokita, R. (2002), Organizacja ucząca się, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach, Katowice. [13] Rumelt, R. P. (1991). How much does industry matter?. Strategic Management Journal, Vol. 12 Nr 3, s [14] Xia, J., Tan, J., & Tan, D. (2008). Mimetic entry and bandwagon effect: the rise and decline of international equity joint venture in China. Strategic Management Journal, Vol. 29 Nr 2, s STRESZCZENIE Szkoły a mody w zarządzaniu strategicznym Artykuł podejmuje problem szkoły i mody w zarządzaniu strategicznym. Genezę szkoły sytuuje w filozofii, a dalej w rozwoju nauk identyfikuje cechy szkoły naukowej: twórcę, poczucie przynależności zwolenników, założenia oraz metody. Moda natomiast ma źródło zewnętrzne, rozprzestrzenia się ze względu na presję otoczenia i spełnia inną rolę. W zarządzaniu stra-

9 SZKOŁY A MODY W ZARZĄDZANIU STRATEGICZNYM 55 tegicznym jest echem mody w praktyce zarządzania. Badacze poddają się presji mody, ale ich wysiłek poznawczy przyczynia się do jej wygaszania. SUMMARY Schools of thought and fashion in management theory This paper tackles schools of thought against fashionable theories in strategic management. It traces back schools of thought to ancient philosophy, identifying key features in science development: the founder, the followers, basic assumptions and methods of inquiry. Inversely, fashions have an external source, and follow diffusion patterns because of mimetic pressures. In strategic management fashions echoes management practice fashions. Researchers follow fashions, but their studies contribute to extinguish fashions.

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje

Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje RECENZJE Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje Autor: red. Marta Juchnowicz Wydawnictwo PWE Warszawa 2014 Przedstawiona mi do recenzji książka zatytułowana Zarządzanie kapitałem ludzkim.

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP. Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU

Spis treści WSTĘP. Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU Spis treści WSTĘP Rozdział 1 CHARAKTERYSTYKA WIEDZY O ZARZĄDZANIU 1.1. Istota i pojęcie nauki 1.2. Metodologia nauk o zarządzaniu 1.2.1. Istota i zasady badań naukowych 1.2.2. Rodzaje wyjaśnień naukowych

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII Przedmowa CZĘŚĆ I. WSTĘP Rozdział 1. Koncepcja strategii Rola strategii w sukcesie Główne ramy analizy strategicznej Krótka historia strategii biznesowej Zarządzanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 1.1. Podejście komplementarne do interpretacji efektywności i skuteczności... 14 1.2. Efektywność jako

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH Milena Ratajczak-Mrozek SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU POZNAŃ 2010 SIECI

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1 Spis treści Przedmowa 11 CZE ŚĆ I PODSTAWY EPISTEMOLOGICZNE, ONTOLOGICZNE I AKSJOLOGICZNE DYSCYPLINY ORAZ KATEGORIE POJE CIOWE PEDAGOGIKI

Bardziej szczegółowo

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem pod redakcją Adama Stabryły Kraków 2011 Książka jest rezultatem

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 WIEDZA Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie ponadlicealnym) Zaawansowana wiedza z fizyki, chemii; wyspecjalizowana

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning

Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Program szkoleń dla nauczycieli w formule blended learning Opracowanie: Eleonora Żmijowska-Wnęk Wrocław 2014 SPIS TREŚCI: 1. WSTĘP... 3 2. CELE OGÓLNE SZKOLENIA... 4 3. METODY PRACY... 4 4. TREŚCI I PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni?

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Gliwice, 30.11.2012 Jakub Brdulak Ekspert Boloński U-Map i U-Multirank Jakub Brdulak 1

Bardziej szczegółowo

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników 2010 Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników Paulina Zadura-Lichota Zespół Przedsiębiorczości Warszawa, styczeń 2010 r. Pojęcie inteligentnej organizacji Organizacja inteligentna

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą

Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą 1 2 Politechnika Częstochowska Piotr Tomski Sieć społeczna przedsiębiorcy w teorii i praktyce zarządzania małą firmą Monografia Częstochowa 2016 3 Recenzenci: Prof. dr hab. inż. Stanisław Nowosielski Prof.

Bardziej szczegółowo

Wspólna Polityka Rolna a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich Polski

Wspólna Polityka Rolna a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich Polski Rozprawa habilitacyjna Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wojciech Knieć Wspólna Polityka Rolna a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich Polski Analiza socjologiczna Toruń 2012 Spis treści Wstęp... 9 Uwagi

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Społeczna Odpowiedzialność Biznesu w kontekście zrównoważonego rozwoju

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Społeczna Odpowiedzialność Biznesu w kontekście zrównoważonego rozwoju Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Społeczna Odpowiedzialność Biznesu w kontekście zrównoważonego rozwoju Opracował: dr Grzegorz Gawron Katowice 2015 Wstęp Wszelkie próby dokonania hermetycznej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. D. Wade Hands. Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology

Wprowadzenie. D. Wade Hands. Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology Economic methodology is dead long live economic methodology: thirteen theses on the new economic methodology D. Wade Hands Dominik Komar Wprowadzenie Sukces intensyfikacja badań na polu metodologicznym

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. Znaczenie strategii marketingowej w Prof. zw. dr hab. Marian Noga Wyższa Szkota Bankowa we Wrocławiu RECENZJA rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w zarządzaniu podmiotem leczniczym będącym spółką

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie. Zdzisł aw Gomółk a. funkcjonowania. organizacji. Difin

Doskonalenie. Zdzisł aw Gomółk a. funkcjonowania. organizacji. Difin Zdzisł aw Gomółk a Doskonalenie funkcjonowania organizacji Difin Recenzent Prof. dr hab. Zbigniew Banaszak Prof. dr hab. Maciej Wiatr w UE i jej efekty. Copyright Difin SA Warszawa 2009. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania : Strategie dobrego nauczania Strategie dobrego nauczania Strategie oceniania kształtującego I. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu. II. Organizowanie w klasie dyskusji,

Bardziej szczegółowo

BSC a Hoshin Kanri. Wpisany przez Ćwiklicki Marek wtorek, 09 grudnia :13 - Poprawiony piątek, 12 czerwca :50

BSC a Hoshin Kanri. Wpisany przez Ćwiklicki Marek wtorek, 09 grudnia :13 - Poprawiony piątek, 12 czerwca :50 Metody zarządzania charakteryzują się nieustannym ewoluowaniem. Rodzą się, rozwijają i kojarzą w najrozmaitszych konfiguracjach. Powyższe zdania, rozpoczynające szkic o metodzie reengineeringu autorstwa

Bardziej szczegółowo

Matryca weryfikacji efektów kształcenia - studia III stopnia

Matryca weryfikacji efektów kształcenia - studia III stopnia Ocena publicznej obrony pracy doktorskiej Ocena rozprawy doktorskiej Ocena opublikowanych prac naukowych Ocena uzyskanych projektów badawczych Ocena przygotowania referatu na konferencję Ocena wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 23 października 2016 Metodologia i metoda naukowa 1 Metodologia Metodologia nauka o metodach nauki

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie Załącznik nr 21 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Efektywny Controlling Personalny

Efektywny Controlling Personalny Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Efektywny Controlling Personalny praktyczne warsztaty Ekspert: Monika Kulikowska-Pawlak Trener z wieloletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI

ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI Spis treści Przedmowa... 11 Część pierwsza ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI.... 13 Rozdział 1. Tendencje rozwojowe zarządzania strategicznego (Andrzej Kaleta)... 15 1.1. Wprowadzenie.....................................................

Bardziej szczegółowo

Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice. Pisanie naukowe jest:

Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice. Pisanie naukowe jest: Raportowanie badań jakościowych i ilościowych. Ukryte podobieństwa i wyraźne różnice Emilia Soroko Instytut Psychologii UAM kwiecień 2008 Pisanie naukowe jest: 1. działalnością publiczną 2. czynnością

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Wykład 3: Model związków encji.

Bazy danych. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Wykład 3: Model związków encji. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Bazy danych Wykład 3: Model związków encji. dr inż. Magdalena Krakowiak makrakowiak@wi.zut.edu.pl Co to jest model związków encji? Model związków

Bardziej szczegółowo

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie Recenzja: prof. dr hab. Janina Godłów-Legiędź Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: Fotolia anyaberkut Redaktor prowadzący: Łukasz Żebrowski Redakcja i korekta: Claudia Snochowska-Gonzalez

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PARTYCYPACYJNE. Dawid Sześciło

ZARZĄDZANIE PARTYCYPACYJNE. Dawid Sześciło ZARZĄDZANIE PARTYCYPACYJNE Dawid Sześciło Współczesne paradygmaty administracji publicznej Nowe zarządzanie publiczne podejście ekonomicznomenedżerskie Administracja neoweberowska powrót do podejścia prawniczego

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 6 1. Nazwa przedmiotu: PROCES PODEJMOWANIA DECYZJI KIEROWNICZYCH 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Zgodnie z Podstawą Programową jako priorytetowe przyjmuje się na lekcjach plastyki w gimnazjum wymagania ogólne: 1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Foresight technologiczny <> Regionalna strategia rozwoju nanotechnologii

Foresight technologiczny <<NT FOR Podlaskie 2020>> Regionalna strategia rozwoju nanotechnologii Konferencja otwierająca projekt: Narodowy Program Foresight wdrożenie wyników 18 listopada 2011 r., Warszawa Foresight technologiczny Regionalna strategia rozwoju nanotechnologii

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem gospodarczym. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Powiązanie rozwoju gospodarczego i zmian w poziomie ludności

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego Efekty kształcenia dla kierunku Administracja Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego II stopień Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Administracja należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL

Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL dr Łukasz Sienkiewicz Instytut Kapitału Ludzkiego Seminarium naukowe Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla zarządzania organizacją Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Twórcze rozwiązywanie problemów. Joanna Kot V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 13-14.05.2010

Twórcze rozwiązywanie problemów. Joanna Kot V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 13-14.05.2010 Twórcze rozwiązywanie problemów Joanna Kot V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia, 13-14.05.2010 Cel warsztatu nabycie przez uczestników podstawowej wiedzy w zakresie technik twórczego rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE dr Marta Janina Skrodzka MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE Wprowadzenie Każde postępowanie mediacyjne, co zostało wskazane w przygotowanych do tej pory opracowaniach, przebiega zasadniczo w podobny sposób,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku Solvency II Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o Jakub Bojanowski 10 grudnia 2008 roku 1 Filar II System Zarządzania System zarządzania ryzykiem opisany

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM Jerzy Bański Konrad Czapiewski 1 PLAN PREZENTACJI/WARSZTATÓW 1. ZAŁOŻENIA I CELE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1.2, Struktura, kapitału ludzkiego 34. Wstęp 17. O Autorach 23

Spis treści. 1.2, Struktura, kapitału ludzkiego 34. Wstęp 17. O Autorach 23 Spis treści Wstęp 17 O Autorach 23 Część I. Pracownicy jako kapitał 27 1. Istota i struktura kapitału ludzkiego 29 1.1. Charakterystyka kapitału ludzkiego jako elementu kapitału intelektualnego 29 1.2,

Bardziej szczegółowo

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki.

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Klasyfikowanie nauk 1.3. Terminy podstawowe i pochodne w pedagogice

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU Autor: mgr Józef Czerwiec ZAŁOŻENIA PROGRAMU Historia est magistra vitae Cyceron Gdy w 55 roku p.n.e. Marcus Tullius Cicero wypowiadał

Bardziej szczegółowo

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego Tytuł: Konkurencyjność przedsiębiorstw podsektora usług biznesowych w Polsce. Perspektywa mikro-, mezo- i makroekonomiczna Autorzy: Magdalena Majchrzak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2012 Opis: Praca

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

wybór i oprac. Alicja Kapcia, Małgorzata Wojnarowska. - Warszawa : Ośrodek Rozwoju Edukacji, sygn. WypRz CzytR

wybór i oprac. Alicja Kapcia, Małgorzata Wojnarowska. - Warszawa : Ośrodek Rozwoju Edukacji, sygn. WypRz CzytR Dla dyrektorów : Dyrektor szkoły - koncepcje i wyzwania : między teorią a praktyką / Antoni J. Jeżowski, Joanna Madalińska-Michalak. - Warszawa : Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2015. syg. WypRz 244351 CzytR

Bardziej szczegółowo

Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych

Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych Nauczanie problemowe w toku zajęć praktycznych Ewa Piotrowska Wykład oparty na podręczniku: Praktyczna nauka zawodu Ornatowski, J. Figurski Nauczanie problemowe znajduje zastosowanie: w nauczaniu teoretycznych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Rodzaje prac naukowych

Rodzaje prac naukowych Wyższa Szkoła Bankowa Oddział Gdańsk Katedra Bezpieczeństwa Wewnętrznego Patryk Bieńkowski Nr indeksu: gd22175 Rodzaje prac naukowych Praca zaliczeniowa wykonana na zajęcia proseminarium pracy naukowej

Bardziej szczegółowo

Pojęcie myśli politycznej

Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna Pojęcie myśli politycznej Myśl polityczna obejmuje całość zagadnień odnoszących się bezpośrednio do działalności politycznej stanowi zbiór wyobrażeń dotyczących organizacji państwa oraz

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Czym jest foresight?

Czym jest foresight? Foresight technologiczny rozwoju sektora usług ug publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Czym jest foresight? Konferencja Otwierająca Politechnika Śląska, Zabrze 17.06.20009 Foresight: Badanie

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja efektów kształcenia

Weryfikacja efektów kształcenia Weryfikacja efektów kształcenia AG_NS_II Kod KEK KEK Weryfikacja Moduł Prawo K2_K01 ma pełną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności; potrafi precyzyjnie formułować pytania; doskonale rozumie potrzebę

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce. mgr Monika Wilewska

Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce. mgr Monika Wilewska Społeczna odpowiedzialność biznesu dobre praktyki prowadzone przez przedsiębiorstwa w Polsce mgr Monika Wilewska CSR a dobre praktyki W odniesieniu do CSR trudno mówić o kanonie zasad czy regulacjach z

Bardziej szczegółowo

MEANDRY HISTORII EKONOMII Adam Glapiński

MEANDRY HISTORII EKONOMII Adam Glapiński MEANDRY HISTORII EKONOMII Adam Glapiński Wstęp Joan Robinson już prawie pół wieku temu stwierdziła, że rozróżnienie naukowej i nienaukowej metody w ekonomii, choć ważne, jest bardzo trudne, a być może

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja

Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych. Teza cele konstrukcja realizacja Dr Grzegorz Baran, Instytut Spraw Publicznych UJ Społecznie odpowiedzialne zarządzanie w organizacjach publicznych Teza cele konstrukcja realizacja Teza Zakorzenienie modelu działania organizacji publicznej

Bardziej szczegółowo

2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40%

2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40% 1. Nazwa kierunku: Zarządzanie oświatą i organizacjami pozarządowymi (studia I stopnia) 2. Obszary kształcenia: nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40% 3. Dziedziny nauki i dyscypliny, do których

Bardziej szczegółowo

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z organizacjami pozarządowymi i samorządami przy realizacji wybranych zadań z zakresu współpracy międzynarodowej Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji

Bardziej szczegółowo

PODEJMOWANIE DECYZJI W TEORII ZARZĄDZANIA. Elżbieta Jamrozy Marcin Sadowski WSOWL 2011

PODEJMOWANIE DECYZJI W TEORII ZARZĄDZANIA. Elżbieta Jamrozy Marcin Sadowski WSOWL 2011 PODEJMOWANIE DECYZJI W TEORII ZARZĄDZANIA Elżbieta Jamrozy Marcin Sadowski WSOWL 2011 2011-03-20 Podejmowanie decyzji w teorii zarządzania 2 CZYM JEST DECYDOWANIE? 1 2011-03-20 Podejmowanie decyzji w teorii

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Prof AE dr hab. Wojciech Czakon Katedra Zarządzania Przedsiębiorstwem Akademia Ekonomiczna w Katowicach Program wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Koalicja na rzecz Gospodarki Obiegu Zamkniętego

Koalicja na rzecz Gospodarki Obiegu Zamkniętego Koalicja na rzecz Gospodarki Obiegu Zamkniętego to dobrowolne zrzeszenie przedsiębiorstw i instytucji publicznych zaangażowanych w promocję idei zrównoważonej gospodarki. Koalicja powstaje z inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Cechy i predyspozycje liderów nowych przedsięwzięć

Cechy i predyspozycje liderów nowych przedsięwzięć Cechy i predyspozycje liderów nowych przedsięwzięć Blok 2 Dlaczego kwestie osobowości są tak istotne na starcie? Przedsiębiorca głównym i jedynym motorem działania w odróżnieniu od dużych korporacji Zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek kształcenia prawno-ekonomiczny należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych.

Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek kształcenia prawno-ekonomiczny należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. Efekty kształcenia dla kierunku PRAWNO-EKONOMICZNEGO studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne Studia prowadzone wspólnie przez Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

TEORIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH

TEORIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH i mim III i u III mii mu mu mu mu im im A/521476 Jacek Czaputowicz TEORIE STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH Krytyka i systematyzacja WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN WARSZAWA 2008 lis treści irowadzenie 11 Teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie postaw na studiach III stopnia stan faktyczny i moŝliwości - przykład

Kształtowanie postaw na studiach III stopnia stan faktyczny i moŝliwości - przykład Kształtowanie postaw na studiach III stopnia stan faktyczny i moŝliwości - przykład Uniwersytet Gdański, 25 czerwca 2010 r. Ewa Chmielecka, Ekspert Boloński Fragment sylabusu do wykładu Wybrane zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Badania marketingowe 2013_2 Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Ramowy program konwersatorium 1. System informacji rynkowej i jego składowe 2. Istota oraz klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów Inżynieria 2 studia drugiego stopnia A profil ogólnoakademicki specjalność Technika i Organizacja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (TOBHP) Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Zarządzanie strategiczne 2. Kod modułu : ZS (10-ZS-z2-s; 10-ZS-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo