MATERIAŁ INFORMACYJNY POLSKIE TOWARZYSTWO PRZESYŁU I ROZDZIAŁU ENERGII ELEKTRYCZNEJ. Informacja nt. cen energii elektrycznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MATERIAŁ INFORMACYJNY POLSKIE TOWARZYSTWO PRZESYŁU I ROZDZIAŁU ENERGII ELEKTRYCZNEJ. Informacja nt. cen energii elektrycznej"

Transkrypt

1 Informacja nt. cen energii elektrycznej Celem zapoczątkowanych w Polsce w 1990 roku reform w elektroenergetyce jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, wzrost konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej oraz ochrona środowiska przed negatywnymi skutkami działalności energetycznej, związanej z wytwarzaniem, przesyłaniem i dystrybucją energii i paliw. 1 Elektroenergetyka to nie tylko jej struktury organizacyjne, ale także, a może przede wszystkim, infrastruktura techniczna, zapewniająca ciągłą dostawę energii elektrycznej do konsumenta. A ponieważ wszelkie operacje na żywym organizmie są szczególnie trudne, w trakcie procesu przekształceń pojawiają się wciąż nowe dylematy. Jak liberalizować rynek, jak optymalizować koszty przy jednoczesnym ciągłym podnoszeniu zarówno jakości energii, jej ciągłych dostaw jak i poprawy jakości obsługi rzeszy ponad 15 milionów odbiorców. Ich rozwiązywaniu towarzyszą ożywione dyskusje i polemiki, których głosy publikowane są również na łamach prasy. Prezentowane tam oceny bieżącego stanu elektroenergetyki w Polsce, jak i propozycje wdrożenia dalszych reform i możliwych do osiągnięcia efektów bywają oczywiście różne. Niektóre przedstawione w nich tezy wzbudzają sporo wątpliwości, jak np. wizja 10 proc. obniżki cen energii elektrycznej przy pełnej liberalizacji rynku. Jako przykład przywoływana jest sytuacja jaka miała miejsce w Niemczech po zliberalizowaniu rynku energii elektrycznej w 1999 r., gdzie ceny energii spadły w ciągu kilku miesięcy o 50 proc. Informacja o gwałtownym spadku cen energii elektrycznej w Niemczech w ciągu kilku miesięcy po liberalizacji jest oczywiście prawdziwa, nie zawiera jednak całej prawdy. Już bowiem w roku następnym po otwarciu rynku, nastąpił wzrost cen energii i doszedł do poziomu odczuwalnie przekraczającego stan przed liberalizacją. 1 Polityka Energetyczna Polski do 2025 roku dokument przyjęty przez Radę Ministrów 4 stycznia 2005 r. 1

2 Poniżej w tabeli nr 1, podane zostały kwoty przeciętnego rachunku za energię elektryczną dla trzyosobowego, statystycznego gospodarstwa domowego w Niemczech (zużycie kwh/rok) w latach Tabela nr 1 rok euro 49,95 48,20 40,66 41,76 46,90 50,14 52,38 54,48 56,76 Źródło: Materiały konferencyjne z seminarium taryfowego, Fürstenwalde, 4 kwietnia 2006 r. Bardziej jednak interesujące wydaje się być porównanie danych zestawionych w tabeli nr 2 w której podano procentowe zmiany cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Polsce i Niemczech w latach Procentowe zmiany cen energii elektrycznej zostały podane w odniesieniu do cen w walutach narodowych dla gospodarstw domowych Niemczech i w Polsce. Tabela nr 2 rok Niemcy [%] -3,50-15,64 +2,71 +12,31 +6,91 +4,47 +4,01 +4,19 Polska [%] +10,5 +10,00 +13,90 +7,70 +5,00 +2,80 +3,60 - Źródło: opracowanie PTPiREE Zważywszy, iż powyższe dane dotyczące procentowego wzrostu cen energii dla gospodarstw domowych odnoszą się do warunków w pełni zliberalizowanego rynku energii elektrycznej w Niemczech i braku prawa wyboru sprzedawcy przez odbiorców grupy G w Polsce, wnioski dotyczące wpływu liberalizacji na obniżkę cen energii w Polsce muszą być znacznie bardziej wyważone. Warto odnotować charakterystykę wzrostu cen energii elektrycznej w Polsce w latach 1999, 2000 i Odnieść się trzeba tutaj do wartości rocznej inflacji liczonej rok do roku w latach 1999 i 2000 wyniosła ona odpowiednio 7,3 i 10,1 proc. W roku 2001 poziom inflacji zmniejszył się do 5,5 proc. Prawie 14 proc. wzrost, w stosunku do 2

3 roku poprzedniego, ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, był w tym okresie konsekwencją zaniżania wzrostu cen poniżej poziomu inflacji w kilku poprzednich latach. Dodatkowo, w 2001 roku wprowadzono podatek od infrastruktury elektroenergetycznej, który również znalazł odzwierciedlenie we wzroście ceny energii. Dla wsparcia swoich argumentów, niektórzy autorzy porównując ceny energii elektrycznej w Polsce z innymi krajami, posługują się np. cenami energii elektrycznej w Stanach Zjednoczonych. Niestety musi to wzbudzać wątpliwości, choćby z uwagi na brak precyzyjnego określenia składników ceny, tzn. czy są to ceny samej energii elektrycznej, czy też całkowite opłaty za dostarczenie 1 kwh odbiorcy. Przede wszystkim jednak, z porównywania cen energii elektrycznej w Polsce z cenami w Stanach Zjednoczonych, gdzie funkcjonują drastycznie różne modele państwa, nie można wyprowadzać prostych wniosków. Za oceanem bowiem energia elektryczna nie jest opodatkowana ani też, nie jest obłożona opłatami za korzystanie ze środowiska, tak, jak ma to miejsce w Europie. Widać to szczególnie przy porównaniach cen benzyny i oleju napędowego. Można natomiast, i należy, porównywać ceny energii elektrycznej w Polsce i w innych krajach Europy, chociaż i w tym przypadku, wysokość podatków w poszczególnych krajach znacząco wpływa na poziom cen finalnych. W tabeli nr 3 zestawione zostały średnie ceny energii elektrycznej oczyszczone z podatków dla statystycznego gospodarstwa domowego w 25 krajach Europy. W tym zestawieniu ceny energii elektrycznej w Polsce sytuują się na średnim poziomie. 3

4 Tab. nr 3 -Średnie ceny energii elektrycznej gospodarstwa domowe (euro za kwh). Założenia: roczne zużycie 3500 kwh, z czego w nocy 1300 kwh; ceny nie zawierają podatków. Stan na 1 styczni 2006 r. Kraj euro / 100 kwh Kraj euro / 100 kwh Włochy 15,48 Francja 9,05 Luksemburg 13,90 Malta 9,04 Niemcy 13,74 Węgry 8,96 Portugalia 13,40 Austria 8,94 Irlandia 12,85 Szwecja 8,76 Cypr 12,25 Słowenia 8,74 Słowacja 12,16 Czechy 8,29 Holandia 12,07 Finlandia 8,09 Belgia 11,23 Łotwa 7,02 Dania 9,97 Grecja 6,43 Wielka Brytania 9,71 Estonia 6,20 Hiszpania 9,40 Litwa 6,09 Polska 9, Źródło: EUROSTAT. Natomiast niewątpliwie trzeba zgodzić się z poruszanym często w ostatnim czasie problemem słabości polskiego rynku energii elektrycznej. W założeniach miał się on rozwijać w oparciu o zasady rynkowe. Tymczasem, uwikłania wynikające, z funkcjonowania kontraktów długoterminowych (KDT) oraz ustawowe obowiązki zakupu energii wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła i energii ze źródeł odnawialnych, powodują, że w portfelach zakupów energii elektrycznej zakupy obowiązkowe stanowią rzeczywiście ok. 70 proc. łącznie kupowanej energii. Tak więc na wolnym rynku zakupuje się tylko ok. 30 proc. energii. Uwolnienie KDT, niestety, może spowodować dodatkowe koszty związane z restrukturyzacją kontraktów. Z uwagi na trudności i koszty przeprowadzenia tej skomplikowanej operacji, sprawa analizowana jest już od 2000 r. i wciąż poszukuje się 4

5 najtrafniejszego rozwiązania. Z drugiej jednak strony, pomimo niewątpliwych problemów jakie wiążą się z rozwiązaniem KDT, należy również zaakcentować, że dzięki zawartym kontraktom długoterminowym wytwórcy mieli możliwość wykonania inwestycji związanych z poprawą efektywności i redukcją emisji zanieczyszczeń. Obecnie, gdy bezpieczeństwo środowiska traktuje się priorytetowo, wytwórcy ci będą mogli zaoferować konkurencyjną cenę na rynku czystej energii. Problemów z reformą elektroenergetyki jest wiele, a ich rozwiązywanie spędza z oczu sen wielu zaangażowanym w jej przeprowadzenie politykom i specjalistom. Mimo, iż liczy się każdy głos w dyskusji nad reformą, to jednak zgłaszane pomysły i opinie, aby mogły być wykorzystane w kreowaniu przeobrażeń, muszą odnosić się do realnych warunków. Z czego wynika cena energii elektrycznej w Polsce dla odbiorcy końcowego W rozliczeniach z odbiorcami finalnymi spółki dystrybucyjne stosują ceny zawarte w Taryfach dla energii elektrycznej zatwierdzanych decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W 2003 roku odbiorca finalny za 1 kwh zapłacił przeciętnie 31,68 groszy brutto, w 2004 roku 32,30 groszy, a w 2005 roku, 33,23 grosze. 2 Przytoczone wartości to łączne ceny średnie tzn. będące sumą opłat za energię elektryczną i usługę jej przesłania, uwzględniające opłaty i stawki stałe oraz zmienne, a także zróżnicowanie stawek dla poszczególnych grup odbiorców. Ceny te nie dotyczą zatem odbiorców którzy skorzystali z prawa dostępu do sieci i zawarli indywidualne umowy na zakup energii elektrycznej. 3 Struktura końcowej, średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej w 2005 roku była następująca: 49,2 proc. ceny to koszty zakupu energii elektrycznej i usług przesyłowych ponoszonych przez spółkę dystrybucyjną, 22,6 proc. to koszty własne Spółki, 2,2 proc. marża i aż 26 proc. obciążenia podatkowe (akcyza, VAT i podatki lokalne). Szczegółowo obrazuje to poniższy diagram. 2 Dane na podstawie opracowań ARE 3 W sprawozdaniu URE za rok 2005, podano, że na uprawnionych odbiorców, jedynie 35 z nich skorzystało z prawa dostępu do sieci. 5

6 Struktura średniej ceny sprzedaży dla taryf na 2005 rok. koszty własne Spółki Dystrybucyjnej 22,6% marża Spółki Dystrybucyjnej 2,2% koszty zakupu energii 31,8% podatek VAT 18,0% podatki i opłaty lokalne 2,0% Źródło: Opracowanie PTPiREE akcyza 5,9% koszty zakupu usług przesyłowych 17,4% Koszty zakupu, to najwyższa pozycja w cenie energii elektrycznej, stanowiąca ok. 50% ceny finalnej. Analizując oferowane przez wytwórców ceny należy mieć na względzie wpływ decyzji politycznych, dzięki którym przez kilka lat elektrownie zmuszone były kupować węgiel, paliwo do produkcji energii elektrycznej, po cenach wyższych niż były możliwe do uzyskania przy zakupie, np. z Ukrainy czy Australii. Nie rozstrzygając słuszności tych decyzji, bo przecież zarówno spokój społeczny, jak i ograniczenie wzrostu bezrobocia mają swoją cenę, trzeba jednak być świadomym, ich wpływu na cenę energii elektrycznej. Pojawiają się również opinie, że ceny polskiego węgla będą w nadchodzących latach znacznie rosły z powodu całkowitego eliminowania wszelkich form jego subsydiowania i z powodu koniecznych po 2010 roku wielkich nakładów inwestycyjnych na nowe pokłady. Jednocześnie obserwuje się wzrost cen węgla i ropy naftowej na rynkach światowych. Trwają więc dyskusje nad wyborem kierunków nowych technologii energetycznych, co w przyszłości może zadecydować o cenach energii elektrycznej. 6

7 Szczególnego podkreślenia wymaga, także poziom obciążeń fiskalnych w strukturze ceny finalnej energii elektrycznej. Udział podatków w cenie energii jest wyższy od sumy udziałów kosztów własnych i marży dystrybutora. Oprócz podatku od towarów i usług oraz akcyzy, energia elektryczna jest obłożona również innymi podatkami i opłatami, jak np. podatkiem od nieruchomości, opłatami za przeprowadzenie linii energetycznych przez tereny PGL Lasy Państwowe oraz opłatami za zajęcie pasa drogowego. W marcu 2002 roku wprowadzono w Polsce, obowiązujący do dziś, podatek akcyzowy od wytworzonej energii elektrycznej w kwocie 20,00 zł/mwh. Ponieważ przesyłanie energii do odbiorców odbywa się zgodnie z prawami fizyki ze stratami, przekłada się to na obciążenie każdej kwh zużywanej przez odbiorcę końcowego kwotą około 2,25 groszy. Dodatkowo, akcyza ma charakter cenotwórczy, gdyż od momentu jej wprowadzenia płacony przez konsumentów podatek od towarów i usług naliczany od każdej kwh zwiększony został o około 0,5 grosza. Warto przy tym odnotować, iż stawka akcyzy w Polsce należy do najwyższych w Europie. Również w żadnym z krajów unijnych, nie jest tak jak w Polsce, pobierany 2 proc. podatek od infrastruktury energetycznej. Taryfy energii elektrycznej kalkulowane są w oparciu o koszty uzasadnione, uwzględniając ochronę interesów swoich odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen oraz eliminując subsydiowanie skrośne 4. Te ograniczenia są sobie przeciwstawne najwyższe koszty generują gospodarstwa domowe, które ze względów społecznych chroni się przed zbyt wysokim wzrostem cen, co z kolei nie pozwala na skuteczne ograniczanie subsydiowania skrośnego między grupami odbiorców. Zatem to, że średnia cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych wyniosła w 2005 roku 39,06 groszy brutto za 1 kwh 5 nie oznacza, że nie powinna być wyższa. Stawki opłat w tym przypadku wynikają, bowiem bardziej z uwarunkowań historycznych niż z rzeczywistych kosztów generowanych w związku z dostawą. 4 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną. 5 Dane na podstawie opracowania ARE 7

8 Przytoczone powyżej fakty, cyfry i stwierdzenia pokazują część problematyki, jaka stoi przed polską energetyką. Ceny, co oczywiste zawsze będą pierwszym i głównym kryterium oceny energetyki. Pamiętać jednak należy, że to czy energia może dotrzeć w każde miejsce, o każdej porze i w każdej ilości, przekłada się także na jej cenę. Jak wygląda życie bez energii elektrycznej wie już coraz mniej z nas. I niech tak będzie! Poniżej przedstawiono opracowane przez EUROSTAT zestawienie aktualnych cen energii elektrycznej w 25 krajach Europy. 8

9 Średnie ceny energii elektrycznej gospodarstwa domowe (za 100 kwh) Założenia: Źródło: roczne zużycie 3500 kwh, z czego w nocy 1300 kwh; ceny nie zawierają podatków. EUROSTAT. 1 stycznia 2006 r. z podatkami Zmiana ceny w stosunku do 1 stycznia 2005 r. bez podatków 1 stycznia 2006 r. z podatkami Udział podatków w cenie waluta narodowa % euro euro PPS % Włochy 21,08 +7,0 15,48 21,08 20,23 26,6 Luksemburg 16,03 +8,5 13,90 16,03 13,97 13,3 Niemcy 18,32 +2,6 13,74 18,32 16,65 25,0 Portugalia 14,10 +2,1 13,40 14,10 16,30 5,0 Irlandia 14,90 +3,8 12,85 14,90 11,95 13,8 Cypr 8,21 +31,4 12,25 14,31 15,01 14,4 Słowacja 543,00 +5,2 12,16 14,48 24,48 16,0 Holandia 20,87 +7,3 12,07 20,87 19,15 42,2 Belgia 14,42-2,6 11,23 14,42 13,33 22,1 Dania 176,25 +4,0 9,97 23,62 17,17 57,8 Wielka Brytania 7,00 +14,2 9,71 10,20 9,05 4,8 Hiszpania 11,47 +4,6 9,40 11,47 11,95 18,0 Polska 45,45 +4,7 9,23 11,90 20,05 22,4 Francja 12,05 +0,9 9,05 12,05 10,92 24,9 Malta 4,07 +23,3 9,04 9,49 13,26 4,7 Węgry 26,95 +2,7 8,96 10,75 17,14 16,7 Austria 13,40-5,2 8,94 13,40 12,47 33,3 Szwecja 133,59 +5,7 8,76 14,35 12,06 39,0 Słowenia 2 512,00 +1,4 8,74 10,49 13,71 16,7 Czechy 283,00 +7,6 8,29 9,85 15,81 15,8 Finlandia 10,78 +2,0 8,09 10,78 9,38 25,0 Łotwa 5,77 0,0 7,02 8,29 15,37 15,3 Grecja 7,01 +1,9 6,43 7,01 8,01 8,3 Estonia 114,40 +7,8 6,20 7,31 11,78 15,2 Litwa 24,80 0,0 6,09 7,18 13,77 15,2 9

10 Średnie ceny energii elektrycznej odbiorcy przemysłowi (za 100 kwh) Założenia: Źródło: roczne zużycie 2000 MWh, moc maksymalna 500 kw; ceny nie zawierają podatku VAT. EUROSTAT. 1 stycznia 2006 r. Zmiana w stosunku do 1 stycznia 2005 r. 1 stycznia 2006 r. waluta narodowa % euro PPS Włochy 12,08 +10,5 12,08 11,59 Cypr 6,52 +38,4 11,36 11,92 Irlandia 10,11 +8,7 10,11 8,11 Niemcy 9,94 +10,1 9,94 9,04 Belgia 9,69 +25,0 9,69 8,96 Holandia 9,57 +6,5 9,57 8,78 Luksemburg 8,95 +5,2 8,95 7,80 Austria 8,63 +4,4 8,63 8,03 Wielka Brytania 5,64 +36,2 8,22 7,29 Portugalia 8,17 +14,6 8,17 9,45 Dania 59,76 +12,4 8,01 5,82 Węgry 1 907,00 +9,2 7,61 12,13 Hiszpania 7,57 +5,0 7,57 7,88 Czechy 210,00 +15,4 7,31 11,73 Malta 3,05 0,0 7,11 9,93 Grecja 6,68 +3,6 6,68 7,63 Słowenia 1 559,00 +6,4 6,51 8,51 Polska 24,19 +6,8 6,33 10,67 Szwecja 55,20 +30,5 5,93 4,98 Słowacja 220,00-18,8 5,87 9,92 Francja 5,78 0,0 5,78 5,24 Finlandia 5,63-1,7 5,63 4,90 Estonia 7,99 +8,3 5,11 8,23 Litwa 17,20-0,1 4,98 9,55 Łotwa 2,85 0,0 4,09 7,58 10

Ceny energii elektrycznej - fakty i mity

Ceny energii elektrycznej - fakty i mity Ceny energii elektrycznej - fakty i mity Autor: Andrzej Pazda, dyrektor Biura Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej ( Wokół Energetyki sierpień 2006) Celem zapoczątkowanych w

Bardziej szczegółowo

Jeden dzień bez energii elektrycznej...

Jeden dzień bez energii elektrycznej... Jeden dzień bez energii elektrycznej... Autor: Anna Gabrysiak ( Wokół Energetyki kwiecień 2005) Czy wyobrażali sobie Państwo, co działoby się w naszym kraju i Państwa domu, gdyby przez jeden dzień nie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Rozliczenia za energię elektryczną Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Katowice, 2013 przedsiębiorstwo energetyczne Spółka obrotu Tauron Sprzedaż sp. z o.o. Tauron Sprzedaż GZE

Bardziej szczegółowo

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Słowa kluczowe: energia elektryczna, cena energii elektrycznej, gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie energii, zużycie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r.

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócone obciążenie art. 199 Dyrektywy VAT 2 Prace budowlane Transakcja Zapewnienie personelu

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii

Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Urząd Regulacji Energetyki Warszawa, dnia 10 września 2010 r. Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT - wielofazowe obciążenie przyrostu wartości w każdej fazie obrotu gospodarczego, obciążający

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny rynkowe Ŝywca wieprzowego Pogłębia się obniŝka cen skupu trzody chlewnej w Polsce. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 24-30.01.2011

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE

POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE POLSKI SYSTEM WSPRACIA OZE MARLENA BALLAK DOKTORANTKA NA WYDZIALE PRAWA I ADMINISTRACJI UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO SZCZECIN, 28 MARCA 2014 ROK SYSTEM WSPARCIA OZE W OBECNYCH REGULACJACH ODNAWIALNE ŹRÓDŁA

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004

Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004 Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W LATACH 1995-2004 Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/urzedy/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W pierwszym tygodniu października br. w krajowym skupie zbóż przeważały spadkowe tendencje cen. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca W dniach 8 14.06.2015 r. zakłady mięsne w Polsce objęte monitoringiem Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW kupowały żywiec wieprzowy

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY

TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY Elżbieta NIEWIEDZIAŁ, Ryszard NIEWIEDZIAŁ Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie Dystrybucja energii elektrycznej TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY Streszczenie: Celem

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Siła odnawialnej energii. Jak nie zmarnować polskiego potencjału? Warszawa, 15 maja 2008 roku Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Energetyka odnawialna

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Warunki mieszkaniowe ludności w poszczególnych krajach Unii Europejskiej

Warunki mieszkaniowe ludności w poszczególnych krajach Unii Europejskiej Nieprzeciekający dach, brak wilgoci w mieszkaniu, prysznic, wanna to podstawowe wymagania, które zgodnie z opinią większości bezsprzecznie powinna spełniać nieruchomość mieszkaniowa, bez względu na standard.

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Energetyka WAGON Sp.z 0.0. CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Cennik energii elektrycznej zatwierdzony został Uchwałą nr 15/2014 Zarządu Energetyki WAGON Sp. z 0.0. z dnia 20.11. 2014 r. i obowiązuje od dnia

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej Regionalny warsztat szkoleniowo-informacyjny w ramach projektu Biogazownia-przemyślany wybór Preferencje inwestorów i aktualny rynek realizowanych projektów inwestycyjnych w Polsce Andrzej Curkowski Instytut

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku.

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Serwisy informacyjne poprzez różne media dostarczają nam informacji bieżących o cenach energii elektrycznej i wielu odbiorców zaczyna nurtować

Bardziej szczegółowo

Sytuacja makroekonomiczna w Polsce

Sytuacja makroekonomiczna w Polsce Departament Polityki Makroekonomicznej Sytuacja makroekonomiczna w Polsce 27 lutego 215 ul. Świętokrzyska 12-916 Warszawa tel.: +48 22 694 52 32 fax :+48 22 694 36 3 Prawa autorskie Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt.

Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt. 09-03-18 (1/5) Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt. Jak zorganizować przetarg na zakup energii elektrycznej wg wytycznych URE aspekty ekonomiczne i rynkowe Poznań, 21 kwietnia 2009 Sala konferencyjna

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

CENNIK OFERTY PLAY ONLINE NA KARTĘ Z MODEMEM

CENNIK OFERTY PLAY ONLINE NA KARTĘ Z MODEMEM CENNIK OFERTY PLAY ONLINE NA KARTĘ Z MODEMEM Cennik Usług Telekomunikacyjnych P4 sp. z o.o. obowiązuje od 23.08.2010 r. do odwołania (zmieniony dn. 01.07.2014 r.) Wszystkie ceny w niniejszym Cenniku podane

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Rozwój innowacyjny firm w Polsce. Szanse i bariery. Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Andrzej Sugajski dyrektor generalny Związek Polskiego Leasingu Bariery ekonomiczne w działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Małgorzata Górecka Wszytko Północno Zachodni Oddziału Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, 16.06.2015r. Ustawa o odnawialnych źródłach energii Stan obecny i perspektywy wykorzystania OZE. Ustawa o OZE

Bydgoszcz, 16.06.2015r. Ustawa o odnawialnych źródłach energii Stan obecny i perspektywy wykorzystania OZE. Ustawa o OZE 12 Międzynarodowe Targi Urządzeń, Technologii do Wytwarzania i Zastosowania Pelletu i Brykietu PELLETS-EXPO & BRYKIET-EXPO Konferencja Rynek pelet i brykietów możliwości rozwoju Bydgoszcz, 16.06.2015r.

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE Marlena Ballak Szczecin, 15 maja 2015 r. OZE w regulacjach Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE OPŁATY ABONAMENTOWE ESTEL

STANDARDOWE OPŁATY ABONAMENTOWE ESTEL CENNIK USŁUGI TELEFONICZNEJ ESTEL ŚWIADCZONEJ PRZEZ ESPOL SP. Z O.O. OSOBOM FIZYCZNYM obowiązuje dla umów zawartych od 16.03.2015 STANDARDOWE OPŁATY ABONAMENTOWE ESTEL Plan taryfowy Liczba bezpłatnyc h

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 7 / 2014 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+48 22) 694 36 00 694 36 04 fax (+48 22) 694 41 77 e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-5 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-e Sprawozdanie o cenach według kategorii standardowych odbiorców końcowych

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo