BEBIKO 2 dla Twojego dziecka. O czym przeczytasz w poradniku?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEBIKO 2 dla Twojego dziecka. O czym przeczytasz w poradniku?"

Transkrypt

1

2 BEBIKO 2 dla Twojego dziecka Bebiko 2 to modyfikowane mleko następne dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia. Dzięki kompletnej formule z opatentowaną kompozycją prebiotyków NUTRICIA (fruktooligosacharydów i galaktooligosacharydów) mleko Bebiko 2 wspiera zdrowy rozwój dziecka. Jego skład został dopasowany dla zaspokojenia potrzeb żywieniowych małego organizmu. OPATENTOWANE PREBIOTYKI GOS/FOS (galaktooligosacharydy i fruktooligosacharydy w stosunku 9:1), które wspierają rozwój zdrowej flory w jelitach i regulują pracę przewodu pokarmowego KWASY OMEGA 3 niezbędne dla rozwoju mózgu i komórek nerwowych WITAMINA D zapewnia mocne kości i zęby WAPŃ I FOSFOR główne składniki kości i zębów ŻELAZO potrzebne w procesie tworzenia komórek krwi oraz ważne dla rozwoju poznawczego Prebiotyki to węglowodany występujące naturalnie również w mleku matki. Pobudzają wzrost i aktywność pożytecznych bakterii, m.in. bifidobakerii, które w korzystny sposób modyfikują środowisko jelitowe. Dzięki temu regulują pracę przewodu pokarmowego, pomagając zapobiegać zaparciom. O czym przeczytasz w poradniku? KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA Co powinnaś wiedzieć, komponując dietę dziecka Rozszerzanie diety niemowlęcia kilka zasad na początek Czym jest tzw. responsive feeding? Parę słów na temat glutenu czym jest, gdzie go szukać Jak podawać gluten ważne rady MLEKA MODYFIKOWANE Mleka Bebiko na różne potrzeby jak prawidłowo przygotować mleko modyfikowane Jak czytać etykiety? Zamów darmowe saszetki mleka Bebiko 2 Skład w pełni dostosowany do potrzeb Twojego dziecka Bebiko 2 dla Twojego dziecka RYZYKO ALERGII POKARMOWEJ Co to jest alergia pokarmowa? Dieta mamy karmiącej piersią w przypadku ryzyka wystąpienia alergii Bebiko HA 2 Rozszerzanie diety dziecka z ryzykiem wystąpienia alergii pokarmowej Najważniejsze zasady zapobiegania alergii pokarmowej ROZWÓJ I ZABAWA W co się bawić zgodnie z rytmem rozwoju Twojego dziecka PRZYKŁADOWE JADŁOSPISY Jadłospisy dla dzieci po 8. miesiącu życia Pomysły na dania 2 3

3 KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA Okiem mamy Komponowanie diety niemowlęcia to nie lada wyzwanie. Wystarczy jednak, że poznasz kilka kluczowych zasad planowania posiłków i postawisz na zdrowe produkty mamy potwierdzają, że z czasem planowanie jadłospisu malucha wchodzi w nawyk. Dieta dziecka w pierwszych 3 latach życia kształtuje jego nawyki żywieniowe na całe życie! To rodzice decydują o tym, czy będą one właściwe. Jak? To proste zamiast słodyczy podaj owoc, np. w postaci musu BoboVita, a słodki gazowany napój lepiej zastąp wodą. Nie wprowadzaj do diety dziecka słonych przekąsek, ucz, że warzywa to nieodłączny element posiłków. A ponieważ najlepiej działa dobry przykład sami także jedzcie zdrowo! Dzieci nie mają jeszcze dobrze wykształconych kubków smakowych, więc nie należy przyzwyczajać ich do słonych i słodkich smaków. Co podać? Niemowlęta karmione mlekiem mamy z większą łatwością rozwijają akceptację smaków innych niż mleko. Mamy, które gotują same, powinny zwrócić uwagę na pochodzenie produktów spożywczych. Kupując gotowe dania w słoiczkach masz pewność, że są odpowiednie ich jakość podlega ścisłej kontroli. Niedawno skończyłam karmić piersią i aby zapewnić dziecku pełną gamę składników, których potrzebuje do zdrowego rozwoju, podaję mu mleko modyfikowane dopasowane do wieku. Okiem specjalisty Zbilansowana dieta niemowlęcia to gwarancja prawidłowego rozwoju w przyszłości. Troska o jadłospis niemowlęcia jest zatem inwestycją w jego zdrowie. Zgodnie z rekomendacją polskiej grupy ekspertów wprowadzanie produktów uzupełniających należy rozpocząć po ukończeniu przez dziecko 17. tyg. życia i nie później niż w 26. tyg. życia. Celem, do którego należy dążyć w żywieniu niemowląt, jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Co jest ważne w komponowaniu diety dziecka? Różnorodne i pełnowartościowe posiłki. Powinny być prawidłowo zbilansowane pod względem białka, tłuszczów, witamin oraz składników mineralnych w szczególności żelaza i wapnia. Nie dodawaj do przygotowywanych potraw soli. Regularność posiłków, ich ilość i wielkość. Warto zaufać apetytowi dziecka. Przekarmianie niemowlęcia powoduje znaczące obniżenie umiejętności do samoregulacji, dlatego tak ważne jest, aby nauczyć się rozpoznawania objawów głodu i sytości dziecka. Więcej porad specjalistów przeczytasz na Lucyna Doradca BebiKlubu Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) Rozszerzanie diety. Zacznij od warzyw. Owoce wprowadź później. Dzięki temu zwiększa się szansa, że dziecko będzie chętniej jadło warzywa w przyszłości. Ogranicz cukier, aby zapobiegać rozwojowi próchnicy zębów, nadmiaru masy ciała, a także zaburzeń łaknienia. Witamina D niezbędna m.in. w procesie wchłaniania wapnia i budowania mocnych kości i zębów. Niedobór witaminy D jest częstym problemem wśród dzieci do 3. roku życia. Witaminę D zawierają np. ryby morskie czy mleko modyfikowane. 4 KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA 5

4 Rozszerzanie diety niemowlęcia Mleko to podstawa codziennego menu dziecka w 1. roku życia najlepiej, gdy jest to naturalne mleko mamy. Jeśli jednak nie karmisz piersią, możesz skorzystać z dostępnych na rynku mieszanek mlecznych dostosowanych do wieku dziecka. Twoje dziecko ma teraz około pół roku. Jeszcze do niedawna mleko dostarczało mu wszystkiego, co potrzebne do wzrostu i rozwoju. Teraz przyszedł czas na wprowadzanie nowych pokarmów. To wielka zmiana zarówno dla Twojego dziecka, jak i dla Ciebie. Mamo, pamiętaj! Menu niemowlęcia urozmaicaj stopniowo i konsekwentnie. Najpierw postaw na warzywa, potem wprowadź słodkie, lubiane przez dzieci owoce. Do picia najlepiej podawaj dziecku wodę źródlaną lub mineralną (niskozmineralizowaną, niskosodową). Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dzieci karmione częściowo piersią powinny otrzymywać w miesiącu życia 2-3 posiłki uzupełniające, a w miesiącu życia 3-4 posiłki uzupełniające i 1-2 zdrowe przekąski. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym powinny spożywać w ciągu dnia 4-5 posiłków oraz 1-2 zdrowe przekąski ( w zależności od apetytu). Rozwijanie umiejętności gryzienia i żucia Dzięki wprowadzaniu pokarmów o różnej konsystencji w ciągu 1. roku życia dziecka rozwija szybko umiejętność gryzienia i żucia. Umiejętność gryzienia kształtuje się do ukończenia 2. roku życia. Pamiętaj jednak, że największe możliwości nabywania tych umiejętności występują między 6. a 10. miesiącem życia dziecka. Pokarmy stałe należy zatem wprowadzać stopniowo już w miesiącu życia. Sprawdź kolejność wprowadzania pokarmów w schemacie żywienia na końcu poradnika. Kilka zasad na dobry początek Nowe produkty zawsze wprowadzaj pojedynczo, z uwagi na możliwość wystąpienia reakcji alergicznej u dziecka. Kolejność wprowadzania nowych produktów ma zdecydowanie mniejsze znaczenie. Z uwagi na większe trudności w akceptacji smaku warzyw rozpocznij rozszerzanie diety właśnie od nich. Owoce wprowadzaj dopiero po ok. 2 tyg., kontynuując podawanie warzyw. Podczas podawania nowego pokarmu dziecko nie może być ani najedzone, ani bardzo głodne. Nowe pokarmy podawaj rano (jeśli wystąpią problemy z jego tolerancją, do wieczora powinny minąć). Zacznij od 3-4 łyżeczek na początku dziecko nie musi najadać się pokarmem stałym. Jest to czas ekspozycji na nowe smaki. Dbam szczególnie o to, aby jedzenie mojego dziecka było urozmaicone. Na razie podstawowym posiłkiem w ciągu dnia jest mleko, ale poza nim zawsze podaję pożywny obiadek dostosowany konsystencją do wieku malucha, a na kolację ulubioną kaszkę. Okiem specjalisty Pamiętaj, że początki bywają trudne. Maluch potrzebuje czasu, by przyzwyczaić się do nowych smaków. Kłopoty może sprawiać też trudna sztuka jedzenia z łyżeczki. Mimo to nie trać cierpliwości. Czasami, aby dziecko zaakceptowało nowy produkt, musi go spróbować kilka-kilkanaście razy! Ile mleka potrzebuje teraz Twoje dziecko? Przeczytaj, co mówią specjaliści: Wejdź na: 6 KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA 7

5 Czym jest tzw. responsive feeding? Responsive feeding to tzw. wrażliwe lub reagujące karmienie. Polega ono na umiejętności właściwej interpretacji sygnałów, za pomocą których maluszek pokazuje, że jest głodny lub już się najadł. Twoja prawidłowa reakcja na dane sygnały (objawy) pozwoli Ci regulować porę posiłków i nie przekarmiać maluszka. Twoje dziecko najprawdopodobniej jest najedzone, jeśli: zasypia lub grymasi podczas jedzenia zwolniło tempo przyjmowania pokarmu zaprzestało ssać wypluwa lub odmawia wzięcia smoka (jeśli je już łyżeczką odpycha ją, zaciska usta) Twoje dziecko najprawdopodobniej jest głodne, jeśli: charakterystycznie płacze na widok jedzenia energicznie macha rączkami i nóżkami otwiera usta i podąża głową w stronę łyżeczki jeśli już potrafi pokazuje paluszkiem w stronę pokarmu Kilka słów na temat glutenu Co to jest gluten? Gluten to białka występujące w zbożach, które stanowią podstawę codziennego jadłospisu: pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. Znajdziemy je m.in. w kaszkach, kaszach, bułkach, chlebie, makaronie. Nietolerancja glutenu polega na wytwarzaniu przez organizm przeciwciał skierowanych przeciwko gliadynie substancji zawartej w glutenie. Może powodować uszkodzenie kosmków jelitowych i ujawnienie się choroby zwanej celiakią. Objawami celiakii mogą być na przykład: przewlekłe biegunki, wzdęcia, niedobór masy ciała, bóle brzucha i wymioty, a nawet zaburzenia rozwojowe. Celiakia może przebiegać również bezobjawowo lub ujawnić się w późnym dzieciństwie lub młodości. Możesz zmniejszyć ryzyko wystąpienia nietolerancji na gluten, wprowadzając pokarmy z glutenem stopniowo, oswajając organizm dziecka z tym składnikiem. Okiem specjalisty Karmiąc piersią pomagasz maluszkowi wytworzyć tolerancję glutenu. Twoje mleko to naturalna bariera ochronna, która reguluje proces tolerancji glutenu przez organizm niemowlęcia. Przy wyborze karmienia oraz przy decyzji o przejściu na karmienie butelką przede wszystkim słuchaj siebie. Postaraj się nie myśleć o tym, jak Twoje decyzje ocenią inni (...). Pamiętaj, że mleko mamy jest ważne, ale najważniejszy jest uśmiech Mamy. Lucyna Doradca BebiKlubu Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) Zgodnie z rekomendacją Ekspertów należy unikać zarówno zbyt wczesnego (poniżej 4. miesiąca życia), jak i późnego (od 7. miesiąca życia ) wprowadzania glutenu do diety niemowlęcia. Mamo, pamiętaj! Jeśli zaniepokoi Cię stan zdrowia Twojego dziecka, skontaktuj się z pediatrą. W przypadku podejrzenia celiakii pediatra skieruje Cię do poradni specjalistycznej. 8 KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA 9

6 Co to jest ekspozycja na gluten? Ekspozycja to inaczej stopniowe oswajanie organizmu dziecka z glutenem w taki sposób, aby maluszek mógł wytworzyć tolerancję na ten składnik diety. Gdzie szukać glutenu? Gluten zawierają wszystkie przetwory z pszenicy, jęczmienia, żyta i owsa. Jednak nie wszystkie są odpowiednie dla niemowląt i małych dzieci! Produkty dla dorosłych mogą zawierać zbyt wysoki dla dzieci poziom zanieczyszczeń. Natomiast produkty tworzone specjalnie dla dzieci do 3. roku życia powstają ze składników najwyższej jakości, dobranych w odpowiednich proporcjach i podlegających rygorystycznej kontroli. Jak podawać gluten? Ile glutenu na początek? Zgodnie z rekomendacjami ekspertów, niewielkie ilości glutenu należy wprowadzać stopniowo, jeszcze w okresie, kiedy dziecko karmione jest piersią. Niewielką ilość kaszki możesz dodać np. do przecieru warzywnego. Wprowadzenie glutenu do diety dziecka służy jedynie profilaktyce choroby zwanej celiakią i nie ma wpływu na rozwój dziecka. Jeśli nie wprowadziłaś posiłków z glutenem w odpowiednim czasie, możesz zrobić to teraz. Z pomocą kaszek BoboVita możesz wprowadzać do diety swojego dziecka gluten. Jako pierwszą kaszkę z glutenem najlepiej podaj bezmleczną kaszkę manną o smaku owocowym. Poznaj też gamę innych kaszek glutenowych BoboVita, odpowiednich dla niemowląt do rozpoczęcia oswajania organizmu z glutenem: bezmleczna kaszka manna o smaku owocowym rekomendowana jako pierwsza bezmleczna kaszka 7 zbóż z jabłkami i śliwkami mleczna kaszka manna mleczna kaszka manna tradycyjny posiłek (bez dodatku cukru) kaszka mleczno-wielozbożowa Owsiane Śniadanko mleczna kaszka manna o smaku owocowym Pyszne Śniadanko kaszka mleczno-wielozbożowa o smaku owocowym Smaczna Kolacja Aby jadłospis niemowlęcia nie był monotonny, kaszki glutenowe można dodawać do dowolnych posiłków: mieszać z ryżowymi kaszkami bezglutenowymi dodawać dla zagęszczenia do zupek i obiadków oraz do musów i deserów owocowych pamiętając, by nie przekraczać dawki podanej w schemacie. Zawsze łamałam sobie głowę tym, co wprowadzać do diety mojego malucha ( ), aż wreszcie przez przypadek wysłuchałam wywiadu i na tej podstawie dotarłam do broszury wydanej przez Instytut Matki i Dziecka od tej chwili jest to moja najlepsza ściąga Co dalej? Zgodnie z nowym schematem żywienia niemowląt, dzieci, które miały przeprowadzoną ekspozycję na gluten w 5. i 6. miesiącu, od 7. miesiąca mogą bez ograniczeń otrzymywać produkty glutenowe. Nowy schemat żywienia niemowląt nie określa precyzyjnie dawki produktu glutenowego. Kaszkę glutenową dodawaj w niewielkiej ilości np. do przecieru warzywnego. 10 KOMPONOWANIE DIETY NIEMOWLĘCIA 11

7 Po zakończonym procesie ekspozycji można podawać dziecku glutenowe posiłki BoboVita zgodnie z jego upodobaniami i apetytem przestrzegając jedynie rodzajów i częstotliwości posiłków określonych w schemacie. PRODUKT GLUTENOWY, np. kaszki pszenne, możesz dodać do produktów bezglutenowych, takich jak: MLEKA MODYFIKOWANE Od serca dla dziecka Mleko Bebiko 2 obiadki i zupki BoboVita To Ty, Mamo, znasz potrzeby swojego dziecka lepiej niż ktokolwiek inny. My wspieramy Twoją miłość naszą wiedzą i doświadczeniem. Mleka modyfikowane Bebiko to produkty stworzone od serca dla dziecka, dzięki czemu wspierają zdrowy rozwój Twojego maluszka. kaszki bezglutenowe BoboVita Ważne rady Bardzo ważne stopniowo PRODUKT GLUTENOWY deserki BoboVita Posiłki z glutenem podobnie jak wszystkie nowe posiłki uzupełniające w okresie niemowlęctwa należy wprowadzać stopniowo. To podstawowa i bardzo ważna zasada. Pozwala uważnie obserwować reakcje dziecka na poszczególne produkty i wcześniej zauważyć wystąpienie ewentualnych niepożądanych objawów alergii. Na początku Pamiętaj, by na początku produkt zawierający gluten był jedynie małym dodatkiem do innych posiłków! W żadnym wypadku nie możesz podać np. aż 100 ml kaszki manny lub innej pszennej jako całej porcji. Kiedy organizm dziecka nauczy się przyswajać gluten (zgodnie ze schematem około miesiąca, ale zawsze po około 2 miesiącach stopniowego przygotowywania do tolerancji glutenu), ilość produktów glutenowych można zwiększyć zgodnie z możliwościami i apetytem dziecka. Mleka modyfikowane Bebiko wspierają zdrowy rozwój dziecka dzięki zawartości: wapnia i witaminy D dla mocnych kości, żelaza dla rozwoju mózgu, prebiotyków dla zdrowej flory w jelitach. Lucyna Doradca BebiKlubu Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) Okiem specjalisty Mleko matki jest najlepszym pokarmem dla dziecka. Jeśli jednak nie możesz karmić piersią i zastanawiasz się nad przejściem na mleko modyfikowane, poradź się lekarza w kwestii jego wyboru. Co warto wiedzieć o mleku modyfikowanym? Wybierając mleko dla dziecka, dostosuj je przede wszystkim do wieku i potrzeb malucha. Pamiętaj, że mleko modyfikowane zawsze należy przygotowywać zgodnie z zaleceniami producenta! 12 MLEKA MODYFIKOWANE 13

8 Jak przygotowywać mleko modyfikowane dla dziecka w domu? Przygotowując pokarm dla swojego dziecka, pamiętaj o kilku ważnych zasadach. Zawsze postępuj zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Zanim przystąpisz do przygotowania mleka przeczytaj każdy jej punkt, by później żadnego nie ominąć. Przygotuj wcześniej odpowiednie akcesoria: butelkę, smoczek, szczoteczki do czyszczenia butelki i smoczka. Przed każdym przygotowywaniem posiłku umyj ręce i wysterylizuj miarkę, butelkę i smoczek. Zawsze podawaj dziecku wyłącznie świeżo przygotowaną porcję mleka. Nigdy nie przechowuj przygotowanego pokarmu jeśli maluch nie zjadł wszystkiego, wylej resztkę pokarmu. Po karmieniu umyj dokładnie wszystkie akcesoria. Akcesoria do karmienia Twój niezbędnik Co oznaczają cyfry na opakowaniach? Każdy rodzaj mleka jest oznaczony cyfrą od 1 do 4. Poznasz po nich, czy mleko jest dopasowane do wieku Twojego dziecka. MLEKO POCZĄTKOWE przeznaczone dla najmłodszych niemowląt od urodzenia (oznaczone symbolem 1). MLEKO NASTĘPNE przeznaczone dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia (oznaczone symbolem 2). Jego skład został dopasowany dla zaspokojenia rosnących potrzeb żywieniowych małego organizmu. MLEKO JUNIOR 3 przeznaczone dla dzieci powyżej 1. roku życia (oznaczone symbolem Junior 3). Zaspokaja potrzeby żywieniowe dzieci do 2. roku życia. Do przygotowywania mleka i karmienia dziecka niezbędny będzie Ci komplet akcesoriów: butelka ze smoczkiem (najlepiej mieć przynajmniej jeden w zapasie) szczoteczki do czyszczenia podgrzewacz do mleka Dla starszego dziecka: łyżeczka do podawania pierwszych pokarmów uzupełniających; powinna być twarda i płaska, by ułatwić dziecku naukę nowego sposobu jedzenia kubek będzie Ci potrzebny już około 6. miesiąca życia dziecka wtedy to zacznij uczyć malucha picia z otwartego kubka. MLEKO JUNIOR 4 przeznaczone dla dzieci powyżej 2. roku życia (oznaczone symbolem Junior 4). Zaspokaja potrzeby żywieniowe dzieci do 3. roku życia. Mleka modyfikowane oznaczone symbolami 1, 2, Junior 3 lub Junior 4 bez żadnych dodatkowych informacji przy nazwie to mleka przeznaczone dla niemowląt zdrowych, u których nie występuje ryzyko alergii pokarmowej ani specyficzne dolegliwości. Uwaga: Po pierwszych urodzinach dziecka kubek powinien całkowicie zastąpić butelkę ze smoczkiem. Wejdź na: Uwaga! Jeżeli karmisz swoje dziecko mlekiem modyfikowanym bez prebiotyków, po podaniu mleka modyfikowanego Bebiko zawierającego opatentowaną kompozycję prebiotyków NUTRICIA możesz zauważyć u swojego dziecka zmianę koloru oraz konsystencji kupki na rzadszą. Nie obawiaj się, gdyż jest to prawidłowy objaw. Kupka Twojego dziecka przypomina teraz kupkę dziecka karmionego piersią. 14 MLEKA MODYFIKOWANE 15

9 Mleka Bebiko rosną razem z Twoim dzieckiem Bebiko Od serca dla dziecka to szeroki asortyment mlek modyfikowanych i mieszanek mlecznych o różnych wskazaniach wiekowych, które mogą towarzyszyć dziecku aż do 3. roku życia. Mleka Bebiko wspomagają zdrowy rozwój dziecka dzięki zawartości wapnia i witaminy D niezbędnych dla mocnych kości oraz żelaza ważnego dla rozwoju mózgu. Ponadto wspomagają rozwój zdrowej flory w jelitach, dzięki prebiotykom GOS/FOS. Mleka dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia Bebiko 2 Nie zawiera dodatków zbożowych. Może stanowić samodzielny posiłek lub być wykorzystane jako podstawa do przygotowania innych posiłków mlecznych, np. lanych kluseczek, kisielu mlecznego, kleiku ryżowego, także kaszek itp. Bebiko 2R Zawiera kleik ryżowy, dzięki czemu maluch dłużej czuje się syty. Można je podawać np. przed dłuższym spacerem lub jako urozmaicenie diety dziecka. Bebiko 2 Smaczny Sen Dla niemowląt, które budzą się w nocy i wydają się być głodne. Zawiera kleik kukurydziano-ryżowy, dzięki któremu na dłużej zapewnia niemowlęciu poczucie sytości. Dlatego może stanowić ostatni posiłek przed snem, a także może być podawane przed dłuższą przerwą w karmieniu, np. przed drzemką w ciągu dnia. Bebiko Comfort 2 Mleko modyfikowane o specjalnie opracowanym składzie Bebiko Comfort 2 to rozwiązanie dla Twojego dziecka, gdy dokuczają mu kolki i zaparcia. Bebiko HA 2 Zawiera zhydrolizowane białko, LC PUFA i nukleotydy, dlatego może być podawane niemowlętom karmionym wcześniej początkowym mlekiem hipoalergicznym. Bebiko HA 2 może być stosowane jako uzupełnienie pokarmu naturalnego lub jako podstawowy składnik zróżnicowanej diety. Dodatkowo Bebiko HA 2 na dłużej zaspokaja apetyt dziecka, ponieważ dzięki zawartości bezglutenowej skrobi jest bardziej sycące. Mleka dla niemowląt od 1. do 3. roku życia Bebiko Junior 3 Ma naturalnie mleczny smak, dlatego może być samodzielnym posiłkiem lub też służyć jako baza do przyrządzania innych posiłków mlecznych, np. kakao, budyniu, płatków z mlekiem, naleśników itp. Bebiko Junior 3R Zaspokaja zwiększone potrzeby energetyczne dzieci w 2. roku życia. Zawiera dodatek kleiku ryżowego, który podnosi efekt sycący posiłku, dlatego jest idealnym rozwiązaniem jako ostatni posiłek przed snem lub standardowy posiłek dla dzieci z większym apetytem. Mleka dla niemowląt do 3. roku życia Bebiko Junior 4 Ma naturalnie mleczny smak, dlatego może być samodzielnym posiłkiem lub też służyć jako baza do przyrządzania innych posiłków mlecznych, np. kakao, budyniu, płatków z mlekiem, naleśników itp. Bebiko Junior 4R Dzięki zawartości kleiku ryżowego, który podnosi efekt sycący posiłku, jest idealnym rozwiązaniem jako standardowy posiłek dla dzieci z większym apetytem. Zamów darmowe saszetki mleka Bebiko 2! Wejdź na i zamów bezpłatne saszetki mleka Bebiko 2 dla Twojego dziecka. Eksperci rekomendują: 2 kubki mleka dziennie od 1. do 3. roku życia* * Eksperci rekomendują 2 kubki mleka, w tym mleka modyfikowanego dziennie do 3. roku życia. Źródło: Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia. Praktyczne zastosowanie norm żywienia opracowanych przez Grupę Ekspertów w 2012 r. Instytut Matki i Dziecka. 16 MLEKA MODYFIKOWANE 17

10 Kluczowe składniki odżywcze w diecie niemowlęcia Mleka modyfikowane Bebiko dostarczają wszystkich składników odżywczych: białek, węglowodanów, tłuszczów, witamin i składników mineralnych niezbędnych w diecie niemowlęcia i małego dziecka. Składniki mineralne są nie zbęd ne dla funk cjo no wa nia or ga ni zmu Wapń i Fosfor są głównymi składnikami kości i zębów Magnez wpływa na prawidłową pracę układu nerwowego i mięśniowego Żelazo jest potrzebne w procesie tworzenia komórek krwi oraz ważne dla rozwoju mózgu Cynk odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego Jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy Witaminy są istot ne we wszyst kich pro ce sach ży cio wych Witamina A jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania wzroku Witamina C wspomaga naturalną odporność, ułatwia wchłanianie żelaza Witamina E wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i krwionośnego Witamina D zapewnia mocne kości i zęby BEBIKO 2 dla Twojego dziecka Bebiko 2 to modyfikowane mleko następne dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia. Dzięki kompletnej formule z opatentowaną kompozycją prebiotyków NUTRICIA (fruktooligosacharydów i galaktooligosacharydów) mleko Bebiko 2 wspiera zdrowy rozwój dziecka. Jego skład został dopasowany dla zaspokojenia potrzeb żywieniowych małego organizmu. OPATENTOWANE PREBIOTYKI GOS/FOS (galaktooligosacharydy i fruktooligosacharydy w stosunku 9:1), które wspierają rozwój zdrowej flory w jelitach i regulują pracę przewodu pokarmowego KWASY OMEGA 3 niezbędne dla rozwoju mózgu i komórek nerwowych BIAŁKO jest pod sta wo wym bu du lcem or ga ni zmu bie rze udział w two rze niu tka nek, hor mo nów, en zy mów i ciał odpornościowych TŁUSZCZE stanowią ważne źródło energii są konieczne do przyswajania wielu witamin nienasycone kwasy tłuszczowe są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego WĘGLOWODANY są podstawowym źródłem energii są konieczne do prawidłowej przemiany materii PREBIOTYKI to węglowodany występujące naturalnie również w mleku matki. Pobudzają wzrost i aktywność pożytecznych bakterii, m.in. bifidobakterii, które w korzystny sposób modyfikują środowisko jelitowe. Dzięki temu regulują pracę przewodu pokarmowego, pomagając zapobiegać zaparciom. WITAMINA D zapewnia mocne kości i zęby WAPŃ I FOSFOR główne składniki kości i zębów ŻELAZO potrzebne w procesie tworzenia komórek krwi oraz ważne dla rozwoju poznawczego 18 MLEKA MODYFIKOWANE 19

11 RYZYKO ALERGII POKARMOWEJ Co to jest alergia pokarmowa? Od kilkunastu lat obserwujemy wzrost liczby zachorowań na różne rodzaje alergii zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Przy czym nawet u najmłodszych dzieci występować mogą objawy alergii, które najczęściej związane są ze sposobem odżywiania. Dzięki postępowi w medycynie obecnie dużo lepiej potrafimy rozpoznać i wyjaśnić szereg objawów alergii występujących u niemowląt (zmiany skórne, zaburzenia pracy przewodu pokarmowego oraz układu oddechowego), które jeszcze kilkanaście lat temu nie były kojarzone z nadwrażliwością (alergią) na składniki pokarmowe. Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja organizmu na składniki zawarte w pożywieniu, wywołana przez mechanizmy immunologiczne. Okiem specjalisty Jest wiele przyczyn występowania alergii pokarmowej u niemowląt. Należą do nich m.in. czynniki genetyczne i środowiskowe. Na zapobieganie wystąpienia alergii ma wpływ karmienie malucha piersią przez mamę. Zgodnie z zaleceniami powinno ono trwać co najmniej przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecka. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia alergii pokarmowej u dziecka, którego rodzice lub rodzeństwo byli lub są alergikami, można podawać maluchowi specjalistyczne Lucyna Doradca BebiKlubu Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) mieszanki hipoalergiczne HA. Zmniejszają one ryzyko wystąpienia alergii na białka mleka krowiego. Wybór odpowiedniego produktu zawsze następuje w konsultacji z lekarzem. Jakie są objawy alergii pokarmowej? Jest ich bardzo wiele i są bardzo zróżnicowane. Najczęściej jako pierwsze pojawiają się: sucha, łuszcząca się i zaczerwieniona skóra, kolka jelitowa, biegunka, krew w stolcu, wzdęcia i ulewania, nieżyt nosa, kaszel, nawracające zapalenie dróg oddechowych. Przyczyn wzrostu liczby przypadków alergii jest kilka, ale szczególnie zagrożone ryzykiem wystąpienia alergii pokarmowej są niemowlęta, których rodzice lub rodzeństwo są albo byli alergikami. Jeżeli choroby alergiczne w rodzinie......to prawdopodobieństwo występowania alergii u niemowlęcia wynosi... Nie występują 5-15% Dotyczą jednego z rodziców 20-40% Występują u jednego z rodzeństwa 25-35% Występują u matki i ojca 40-60% Ten sam rodzaj reakcji alergicznej dotyczy obojga rodziców 50-80% Źródło: Zalecenia zespołu ekspertów w sprawie stosowania hydrolizatów białkowych w leczeniu alergii. Standardy medyczne 1, W posiłkach, które podaję dziecku, nie ma cukru, soli lub innych zbędnych przypraw. Zwracam również uwagę na to, czy po jakimkolwiek posiłku synek nie dostaje alergii lub czy nie boli go brzuszek. Dzięki temu będę mogła szybko zareagować, jeśli będę podejrzewała alergię. Ryzyko alergii pokarmowej a rozszerzanie diety Jeszcze do niedawna zalecano, by opóźniać wprowadzenie do mlecznej diety dziecka produktów, takich jak białko jaja kurzego czy ryby ze względu na ryzyko wystąpienia alergii. Aktualny stan badań, na podstawie których opracowano obecny schemat żywienia niemowląt zamieszczony na końcu poradnika, nie potwierdza tych obaw. Całe jajo kurze powinno pojawić się w diecie dziecka po 4. miesiącu, ryby natomiast po 6. miesiącu życia. Więcej praktycznych wskazówek dotyczących rozszerzania diety znajdziesz na odwrocie schematu żywienia niemowląt. 20 RYZYKO ALERGII POKARMOWEJ 21

12 Dieta mamy karmiącej piersią Celem, do którego należy dążyć w żywieniu niemowląt, jest wyłącznie karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Jeżeli karmisz piersią, a istnieje ryzyko wystąpienia alergii pokarmowej u Twojego dziecka, powinnaś zwracać szczególną uwagę na swój jadłospis. Nie jest potwierdzone naukowo, że zapobiegawcze stosowanie diety eliminacyjnej (np. unikanie mleka krowiego) w czasie ciąży i karmienia piersią zmniejszy ryzyko alergii u dziecka. Dietę eliminacyjną można stosować, po konsultacji z lekarzem, wyłącznie po potwierdzeniu nadwrażliwości na pokarm u dziecka. Najsilniejsze alergeny to mleko krowie i przetwory mleczne, cielęcina i wołowina, jaja kurze (szczególnie białko), ryby i skorupiaki, orzeszki ziemne, orzechy włoskie, Okiem specjalisty orzechy laskowe, soja, niektóre owoce, np. cytrusy, poziomki, truskawki, czekolada, kakao. Powinnaś unikać żywności z dodatkiem chemicznych konserwantów, sztucznych aromatów czy barwników, dlatego zachęcamy Cię do czytania etykiet zamieszczonych na produktach spożywczych. BEBIKO HA 2 Mleko mamy to najlepszy pokarm, dlatego w grupie dzieci o dodatnim wywiadzie rodzinnym w kierunku alergii, również rekomenduje się utrzymanie wyłącznego karmienia piersią do ukończenia 6. miesiąca życia. Jeśli dziecko nie może być karmione piersią, a występuje u niego ryzyko alergii, porozmawiaj z lekarzem o możliwości podawania mleka modyfikowanego typu HA. Mleko następne Bebiko HA 2 może być podawane zdrowym niemowlętom powyżej 6. miesiąca życia, karmionym wcześniej początkowym mlekiem hipoalergicznym. Dzięki kompletnej formule z opatentowaną kompozycją prebiotyków NUTRICIA wspiera zdrowy rozwój dziecka. Bebiko HA 2 może być stosowane jako uzupełnienie pokarmu naturalnego lub jako podstawowy składnik zróżnicowanej diety. OPATENTOWANE PREBIOTYKI GOS/FOS (galaktooligosacharydy i fruktooligosacharydy w stosunku 9:1), które wspierają rozwój zdrowej flory w jelitach i regulują pracę przewodu pokarmowego LCPUFA długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe; do LCPUFA należy kwas DHA ZAWIERA ZHYDROLIZOWANE BIAŁKO jako kontynuacja karmienia mlekiem początkowym HA NUKLEOTYDY uczestniczą w niemal wszystkich przemianach biologicznych organizmu i funkcjonowaniu układu odpornościowego Lucyna Doradca BebiKlubu Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) Więcej porad o tym, jak powinna wyglądać Twoja dieta podczas karmienia piersią, znajdziesz na: /dieta-mamy-karmiacej WAPŃ I WITAMINA D dla mocnych kości ŻELAZO dla rozwoju poznawczego Pamiętaj! Bebiko HA 2 nie podaje się niemowlętom ze stwierdzoną alergią pokarmową. W takim przypadku skonsultuj się z lekarzem celem wyboru odpowiedniego preparatu mlekozastępczego. 22 RYZYKO ALERGII POKARMOWEJ 23

13 Rozszerzanie diety dziecka z ryzykiem wystąpienia alergii pokarmowej Mleko matki pokrywa zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze u niemowląt do końca 6. miesiąca życia. Po tym okresie należy pomyśleć o uzupełnianiu diety. Dietę uzupełniającą stanowią wszystkie produkty, które niemowlę otrzymuje oprócz mleka lub które zaczynają stopniowo je zastępować. Przestrzegaj zasad! Najważniejsze zasady zapobiegania alergii pokarmowej Alergia pokarmowa to nic innego, jak uczulenie. Niestety, stwierdzenie alergii pokarmowej nie jest takie proste, jakby się mogło wydawać. Bardzo często schorzenie to mylone jest także z nietolerancją pokarmową. Rozszerzanie diety powinno następować stopniowo, a każdy nowy produkt powinien być wprowadzony osobno. Należy podawać kolejne produkty w niewielkiej ilości i obserwować reakcję organizmu dziecka. Nie należy opóźniać wprowadzania produktów potencjalnie alergizujących (np. jaj, ryb). Rozpocznij rozszerzanie diety dziecka od prostych produktów, np. BoboVita Pierwsza łyżeczka Marchewka, Brokuł, Kalafior, Zielony groszek. Jeżeli produkt ten nie wywołał u dziecka reakcji alergicznej, możesz przejść do produktów bardziej złożonych. Jeśli nie karmisz piersią, podawaj mleko zawierające częściowo zhydrolizowane białko (HA) w jego wyborze pomoże Ci lekarz. Nigdy nie wprowadzam kilku nowych produktów do diety dziecka w jednym czasie. Dzięki temu łatwiej odgadnąć, który z nich uczula. 1. Karmienie piersią O ile to możliwe, karm wyłącznie piersią przez pierwszych 6 miesięcy. Jeśli jest to niemożliwe stosuj mleka typu HA, które zawierają zhydrolizowane białko. 2. Dieta uzupełniająca dopiero po ukończonym 4. miesiącu życia Rozszerzanie diety dziecka rozpocznij nie wcześniej niż po 17. tyg. życia i nie później niż w 26. tygodniu życia dziecka. Nie zostało potwierdzone naukowo, że opóźnianie wprowadzania pokarmów uzupełniających zapobiega wystąpieniu alergii. Dietę uzupełniającą stanowią wszystkie produkty, które niemowlę otrzymuje oprócz mleka. 3. Nowe produkty tak, ale wprowadzane z rozwagą Nowe produkty do diety dziecka z ryzykiem alergii pokarmowej wprowadzaj pojedynczo i początkowo w małych ilościach 3-4 łyżeczki. Uważnie obserwuj reakcję organizmu dziecka. 4. Zwróć uwagę na kaszki i kleiki zbożowe Podawaj dziecku produkty zbożowe bezglutenowe (ryż, kukurydza) oraz niewielkie ilości glutenu (kasza manna). Należy zwrócić szczególną uwagę, aby wprowadzane kleiki i kaszki nie zawierały w swoim składzie mleka. Dziecku z grupy ryzyka wystąpienia alergii na białka mleka krowiego możesz podawać kaszki i kleiki bezmleczne przygotowane na mleku typu HA. 24 RYZYKO ALERGII POKARMOWEJ 25

14 5. Uważaj na alergeny Pokarmy potencjalnie alergizujące to: mleko krowie i przetwory mleczne, cielęcina i wołowina, jajka kurze, owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, mandarynki, grejpfruty), truskawki, poziomki, pomidory, seler, pietruszka. Nie opóźniaj wprowadzania tych produktów do jadłospisu dziecka ale pamiętaj o uważnym obserwowaniu reakcji organizmu. 6. Kupuj warzywa o znanym pochodzeniu Kupione w sklepie czy na bazarze warzywa głównie marchewka czy buraki mogą zawierać nadmierną ilość pozostałości nawozów sztucznych i metale ciężkie niebezpieczne dla organizmu niemowlęcia. Kupuj warzywa i owoce tylko w sprawdzonych miejscach. 7. Mięso tak, ale jakie? Niemowlętom zagrożonym alergią można podawać mięso już od 5. miesiąca życia. Na początek możesz podać jako dodatek do zupy jarzynowej. Stosuj mięsa drobiowe (indyk, kurczak, kaczka), z królika lub jagnięcinę. Ryby można wprowadzić w bardzo niewielkich ilościach w 7. miesiącu życia, 1-2 x w tygodniu. Jeśli nie masz możliwości kupienia odpowiedniego mięsa lub ryby dla swojego dziecka, wybierz gotowe danie ze słoiczka. 8. A co z jajkiem? Całe jajo możesz wprowadzać już w 5. miesiącu życia. Dodane do zupki podniesie jej wartość odżywczą i walory smakowe! 9. Tłuszcze najlepiej roślinne U niemowląt i dzieci do 3. roku życia powinno stosować się tłuszcze spożywcze jako dodatek do produktów uzupełniających, np. zupy jarzynowej. Mogą być nimi: masło, oleje roślinne (np. z oliwek, rzepakowy) oraz margaryny miękkie z niską zawartością tłuszczów trans, mniejszą niż 1% (wybieraj te margaryny, które w tabeli z wartością odżywczą podają ilość tłuszczów trans; niestety nie ma obowiązku podawania tej informacji na etykietach). Chcesz porozmawiać z Doradcami BebiKlubu? Czat Od poniedziałku do piątku w godzinach oraz na stronie Wyślij wiadomość Podziel się z nami swoimi radościami i problemami Zadzwoń (opłata zgodna z cennikiem operatora) Od poniedziałku do piątku w godzinach ROZWÓJ I ZABAWA W co się bawić zgodnie z rytmem rozwoju Twojego dziecka? Zabawa z dzieckiem to czas radości. Ma jednocześnie istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju niemowlęcia. Bawiąc się, Twoja pociecha ćwiczy nowe umiejętności, poznaje przedmioty i bada ich właściwości. Aby jak najlepiej wykorzystać czas zabawy, pamiętaj o paru wskazówkach: Dostosuj rodzaj zabawy do nastroju malucha. Kiedy jest w dobrym humorze, bawią go zabawy żywiołowe. Gdy jest zmęczony i nieswój takie zabawy mogą go frustrować i budzić w nim lęk. Wtedy raczej spokojnie go przytul. Przystosuj się do jego tempa. Czasami będziesz musiała czekać na jego reakcję nawet 15 sekund. Ale jeżeli zniecierpliwiona wcześniej znowu powtórzysz swój ruch maluch straci swoją kolej. Zadbaj o to, żeby wprowadzać stopniowo nowe zabawki. Maluszki lubią rzeczy znane, żeby wiadomo było, jak się z nimi obchodzić, ale potrzebny jest też pewien rys nowości, żeby wzbudzić ich ciekawość i stymulować do rozwoju. Mój synek zaczął rozpoznawać twarze domowników dopiero w 7. tygodniu. Martwiłam się, ponieważ dzieci koleżanek dużo wcześniej zaczęły świadomie uśmiechać się do swoich mam. Na pewno pomogło to, że dużo z moim szkrabem rozmawiałam, robiłam także śmieszne miny i grymasy, aby go zainteresować. Pokazywałam również kolorowe zabawki i grzechotki. 26 ROZWÓJ i ZABAWA 27

15 1. miesiąc 2. miesiąc 3. miesiąc Dotychczas dziecko miało kontakt ze światem przez ścianę Twojego brzucha. Teraz musi poznać bliżej nową rzeczywistość. Leżąc na brzuszku, potrafi poruszać główką w obie strony. Umie przez chwilę utrzymać ją w górze. Bardzo dużo śpi. Gdy jest głodne płacze. Płaczem sygnalizuje też inne problemy, np. dolegliwości małego brzuszka lub niewygodę. Dźwięki... Mów, nuć i śpiewaj, także wtedy, gdy już nie jesteś przy dziecku. Piszcz gumowymi zabawkami, potrząsaj delikatnie grzechotką i dzwoń dzwoneczkiem, puszczaj spokojną muzykę. Staraj się jednak, by dźwięki nie były na razie zbyt głośne....i barwy Powieś nad głową dziecka kolorowe zabawki. Możesz zrobić je sama. Niech przesuwają się i wirują wolno przed jego oczami. Z maluszkiem można już nawiązać kontakt. Uczy się rozpoznawać twarze rodziców. Zwraca uwagę na intensywne kolory. Gdy słyszy interesujący dźwięk, wodzi główką w poszukiwaniu jego źródła. Leżąc na pleckach, kopie nóżkami. Ale mina! Jeszcze sobie nie porozmawiacie, ale możecie już postroić miny. Twój maluch uwielbia, gdy robisz śmieszne miny i go naśladujesz. Jeśli zacznie wydawać jakieś dźwięki, powtarzaj je za nim. Rób z nim bańki ze śliny. Hawaje w wannie Weź z dzieckiem ciepłą kąpiel. Nie używaj płynu do kąpieli dla dorosłych. Przytulaj maluszka i go kołysz, śpiewając cokolwiek słowa nie są ważne. Istotne jest ciepło, które was przenika. Rozmowy To czas uważnego obserwowania wszystkiego, co robisz radości, śmiechu i gruchania na Twój widok, ale także złości i łez, kiedy coś idzie nie tak. Maluszek umie już unosić główkę w pozycji leżącej, podpierając się rączkami. Podnosi wysoko nóżki, bawi się z nimi, unosząc je do buzi. Jak najczęściej pochylaj się nad nim i rozmawiaj, naśladując wszystkie dźwięki, jakie ono wydaje. Bzzz! Usiądź w fotelu z dzieckiem w ramionach. Unieś palec w górę i zataczaj nim koła, udając brzęczenie pszczoły. Posadź pszczółkę na policzku malucha i delikatnie go połaskocz. Powtórz zabawę kilka razy tak, aby mógł wodzić oczami za Twoim palcem. Okiem mamy Pierwszy uśmiech na twarzy dziecka pojawia się już w pierwszych miesiącach życia. Po pierwszych nieświadomych uśmiechach przyjdzie pora na ten świadomy, który sprawi Ci wyjątkowo dużo radości. Poczujesz wtedy, że Twój maluch jest szczęśliwy. Dla mam pierwszy uśmiech dziecka jest wyjątkowym momentem. Już u miesięcznego malucha można zauważyć ułożenie usteczek wyrażające zadowolenie. Mój synek coraz częściej patrzy mi prosto w oczy. Podczas karmienia wyciąga swoją malutką dłoń i dotyka mojej skóry, czasami też przestaje pić i uśmiecha się. Takie chwile są niesamowitym przeżyciem mówi mama z BebiKlubu. Inna mama dziwi się, że niespełna dwumiesięczna istotka potrafi się świadomie uśmiechnąć: Maluszek pokazał uśmiechem, że jest zadowolony, że czuje się bezpiecznie. Długo czekałam na ten moment. Jeden uśmiech dał mi poczucie całkowitego spełnienia. 28 ROZWÓJ i ZABAWA 29

16 4. miesiąc 5. miesiąc 6. miesiąc Twój maluch zaczyna stopniowo odkrywać swoje ciało. Śmieje się. Zaczyna chwytać podawane mu przedmioty. Bierze zabawki do buzi. Potrafi już głośno wołać. Prosto trzyma główkę. Pierwszy rowerek Maluszek, zachwycony swoimi nóżkami, leżąc na plecach, chętnie nimi wymachuje. Możesz włączyć się do zabawy i zginać mu je na przemian, lekko naciskając nimi na jego brzuszek. Jak wyglądasz? Pozwól mu badać swoją twarz. Dotykanie policzków, nosa, oczu, włosów mamy, taty i rodzeństwa sprawi mu przyjemność. Twoje maleństwo już zaczyna gaworzyć. Stale porusza rączkami i nóżkami, bawi się grzechotką. Rozpoznaje znane mu osoby. Sztywno trzyma główkę, gdy się je posadzi. Wielką radością jest teraz chwytanie własnych stóp, a sięgnięcie po zabawkę to już żaden problem. Niech żyje muzyka! Graj maleństwu różne miłe dźwięki na flecie, organkach lub cymbałkach. Nawet jeżeli słoń nadepnął Ci na ucho będzie zachwycone. Możesz mu też puszczać ciche, spokojne i rytmiczne melodie z płyt. Idzie miś Kiedy maluch leży w łóżeczku, zbliżaj powoli misia, mówiąc tajemniczo Idzie, idzie miś do Julci... i... przyszedł w tym momencie dotknij malucha pyszczkiem misia, a potem pozwól mu go złapać. Bądź cierpliwa prawdopodobnie będziesz musiała to powtarzać kilkanaście razy. Złap mnie! U Twojego maluszka mogą pojawiać się pierwsze ząbki. Wzrasta wrażliwość jego słuchu, potrafi też odwracać głowę w kierunku, z którego płynie dźwięk. Dziecko potrafi przez chwilę samo usiedzieć. Zaczyna też posługiwać się dwiema rączkami jednocześnie. Chwyta dłonią małe przedmioty i przekłada je z ręki do ręki. Kładź grzechotki i inne łatwe do uchwycenia zabawki przed leżącym na brzuszku maluchem, zachęcając go do chwytania. Możesz też rozkładać zabawki na stole i usiąść z maluchem na kolanach. Będzie po kolei brał do ręki grzechotki i rzucał na podłogę. To też jest zabawne. Był sobie raz... Opowiadaj maluchowi bajki, deklamuj wierszyki i śpiewaj piosenki. Gdy repertuar Ci się wyczerpie, po prostu wygłaszaj ciągi sylab (ga-ga, ma-ma-ma). Pamiętaj tylko o zmienianiu intonacji głosu, tak jakbyś opowiadała coś bardzo emocjonującego i ciekawego. Puszczaj dziecku kasety z urozmaiconą muzyką. Każda troskliwa mama pragnie, by jej pociecha rozwijała się prawidłowo. Umiejętność chwytania zabawek przez maleństwo to kolejna faza rozwojowa. Radzę wszystkim mamom, by na początek spróbowały delikatnych, miękkich i lekkich pluszowych zabawek. 30 ROZWÓJ i ZABAWA 31

17 7. miesiąc 8. miesiąc 9. miesiąc Pac, pac Twój maluch potrafi już sam siedzieć. Dokładnie ogląda zabawki i wymawia takie sylaby, jak: da-da, ga-ga, ta-ta, zmieniając głośność i intonację. Próbuje opierać się na dłoniach i na stopach, unosząc się przy tym, mimo iż jeszcze nie raczkuje. Zazwyczaj pełza, gaworzy i z upodobaniem hałasuje wszystkim, co uda mu się złapać. Pokaż dziecku, jak można stukać zabawką o stół czy o podłogę zabawka powinna być dość mocna, żeby wytrzymywała tę próbę. Podawaj też maluchowi zabawki do obu rączek na raz i zachęć do postukiwania nimi o siebie, za każdym razem dodając stuk, stuk, albo pac, pac. A kuku! Zabawa jest prosta, stara jak świat, a budząca entuzjazm kolejnych pokoleń. Przykrywaj pieluszką własną twarz lub buzię dziecka i odsłaniaj, śmiejąc się i wołając a kuku!. Wkrótce maluch sam będzie potrafił ściągnąć pieluszkę ze swojej, a nawet Twojej twarzy. Możesz też zasłaniać przedmioty i pytać: Gdzie jest miś? Gdzie jest lalka? Okiem mamy Twoje dziecko już gaworzy, a Ty nie możesz doczekać się, aż wypowie pierwsze słowo? Cierpliwości! Jeśli często rozmawiasz z dzieckiem, już niebawem usłyszysz upragnione mama z jego małych usteczek! A może maluch zaskoczy Cię innym wyrazem? Tak tę wyjątkową chwilę wspomina jedna z mam: Alicja od 2 dni mówi mama ze zrozumieniem. Woła mnie, gdy płacze lub marudzi, wdrapuje mi się na nogi i mówi mamo. To miłe uczucie wiedzieć, że dziecko woła Cię już świadomie. Twój maluch już siedzi pewnie bez podparcia, udaje mu się siadać samodzielnie, próbuje raczkować. Ma coraz sprawniejsze palce, chwyta wszystko, co widzi. Próbuje sam jeść. Dla zwrócenia uwagi zaczyna krzyczeć. Zauważa odbicie w lustrze. Jest nieufny wobec obcych. Zabawne paluszki Czas na zabawy typu: Idzie rak nieborak, Idzie kominiarz po drabinie, Sroczka kaszkę warzyła. Mróweczki Przesuwaj ręce po ciele malucha od stóp do główki i z powrotem, wygłaszając stosowną kwestię, np. Idą, idą mrówki do Wojtusia główki... uciekajcie wszystkie mrówki!. Dziecko potrafi samo usiąść, zaczyna samo stawać. Sprawnie raczkuje, postawione przy szczebelkach łóżeczka (czy poręczy) stoi, podtrzymywane pod pachami wykonuje ruchy chodzenia. Jest zainteresowane otoczeniem, chętnie przygląda się wszystkiemu, co robią domownicy. Zaginiona rączka Ubieranie malucha w tym wieku może być trudne, spróbuj więc przekształcić je w zabawę: gdy wkładasz mu rękę do rękawa, zdziw się, że rączka gdzieś się zgubiła, a potem uciesz się, że się znalazła. Zwierciadełko Weź ulubioną pluszową zabawkę i poruszaj nią, udając, że mówi. Potem podejdź z zabawką do lustra, poruszaj nią w ten sam sposób i zapytaj maluszka: gdzie jest laleczka? Oddal się od lustra, a po chwili znów podejdź i powtórz zabawę. 32 ROZWÓJ i ZABAWA 33

18 10. miesiąc 11. miesiąc 12. miesiąc Twój maluch jest już dosyć samodzielny, łatwiej z nim nawiązać kontakt. Rozumie już, co znaczy nie. Zwykle potrafi powiedzieć pierwsze, krótkie słowo, a nawet pomachać na pożegnanie. Potrafi siadać z wyprostowanymi nogami i plecami, kołysać się i wspinać po meblach. Kojarzy przedmioty, osoby i czynności z ich nazwami. W tę i z powrotem Weź dość dużą miękką piłkę i usiądźcie z maluchem naprzeciwko siebie na podłodze. Poturlaj do niego piłkę, a potem pokaż, jak ją odturlać. Lekcje anatomii Nazywaj części ciała maluszka, jednocześnie dotykając ich i głaszcząc. Tu Gucio ma nos, tu oko, a tu ucho. Jest to czas pierwszych kroków, kucania i naśladowania wszystkiego, co robią starsi. Sprawnie utrzymuje pozycję stojącą, trzymając się poręczy, zaczyna chodzić trzymane za dwie ręce. Próbuje jeść palcami. Na prośbę (popartą gestem) usiłuje podać przedmiot/zabawkę, ale nie wypuszcza go. Kaczka-Kwaczka Proś malucha o powtarzanie prostych słów. Ucz go, jakie dźwięki wydaje pies (hau, hau), krowa (muuu), auto (brum, brum), dzwonek (dzyń, dzyń). Możesz użyć ceratowych lub tekturowych książeczek z wyraźnymi ilustracjami. Papużki Zachęcaj dziecko do naśladowania Twoich ruchów. Klaszczcie, kłaniajcie się, pokazujcie jaki jestem duuuży, jakie masz kłopoty. Nie zapomnij o głośnym wyrażeniu zachwytu, gdy powtórzy Twój gest. Pożyteczna przytulanka Dziecko jest w nieustannym ruchu. Próbuje stawiać już pierwsze samodzielne kroczki, wymawia pierwsze wyrazy. Potrafi prawie wszędzie wejść i prawie wszystko rozłożyć na czynniki pierwsze. Ruch jest zabawą. Siedzenie w jednym miejscu to strata czasu. Ulubioną przytulankę dziecka możesz wykorzystać przy nauce nowych umiejętności. Pokaż swojemu maluchowi, jak pieska można łaskotać po brzuszku, czesać, robić za niego pa, pa. Chlapu chlap! Podczas kąpieli pozwól maluchowi na swobodną zabawę wodą. Niech ją wlewa i wylewa z kolorowych foremek, próbuje zatapiać różne przedmioty, chlapie, pryska, robi fale. Więcej pomysłów na wspieranie prawidłowego rozwoju maluszka dzięki zabawie znajdziesz na zgięcie wypukłe zgięcie wklęsłe linia cięcia Droga Mamo! 1. Wytnij sylwetkę żyrafki, kierując się linią cięcia. 2. Zrób odpowiednie zagięcia, uważając, by nie pomylić zgięć wklęsłych z wypukłymi. 3. Pobaw się gotową żyrafką ze swoim maluszkiem! skladanki_a3.indd 2 6/23/14 2:05 PM Junior Junior 34 ROZWÓJ i ZABAWA 35

19 PRZYKŁADOWE JADŁOSPISY Przeznaczone dla dzieci w 8. miesiącu życia ŚNIADANIE porcja kaszki ryżowej BoboVita o smaku malinowym (150 ml mleka Bebiko HA g kaszki) Nektar przecierowy jabłko-gruszka 50 ml II ŚNIADANIE Mleko Bebiko HA ml z dodatkiem kaszki zbożowej bezglutenowej BoboVita kaszka ryżowa o smaku gruszkowym (ok 10 g kaszki bez dodatku cukru) BoboVita deserek Jabłka i soczyste gruszki 100 g OBIAD BoboVita obiadek Ziemniaczki z kurczakiem i kabaczkiem 190 g PODWIECZOREK kawałki gotowanych warzyw lub owoców jogurt naturalny 150 g KOLACJA Mleko Bebiko HA ml z dodatkiem bezglutenowej kaszki BoboVita ryżowo- -kukurydzianej o smaku owocowym (10 g) Po 8. miesiącu życia dziecko wkracza w etap przejściowy po 1. urodzinach stanie się juniorem. To czas, gdy na jego talerzu powinny zacząć pojawiać się nowe smaki i konsystencje. Maluch w tym wieku próbuje już samodzielnie jeść, bez problemu połyka gęste papki, a także rozbrobnione lub posiekane potrawy. Ważne, aby dostosowywać konsystencję do umiejętności dziecka. Przeznaczone dla dzieci w miesiącu życia Pamiętaj, aby każdego dnia podawać dziecku wodę do picia! Obawiałam się, czy będę potrafiła tak dobrać nowe produkty, by maleństwu niczego nie brakowało i by mieć pewność, że dostarczam mu wszystkich niezbędnych witamin. Dlatego moim zdaniem warto korzystać na początku z produktów gotowych, które podpowiadają nam, od czego zacząć! ŚNIADANIE Mleko Bebiko HA ml BoboVita kaszka 7 zbóż z jabłkami i śliwkami dla małego brzuszka 22 g Brzoskwinia 50 g II ŚNIADANIE Pół gotowanego jaja Bułka pszenna 30 g z masłem 2 g Mleko Bebiko HA ml OBIAD BoboVita zupka wiosenna 100 g BoboVita obiadek warzywa z delikatną rybą 190 g PODWIECZOREK BoboVita deser jabłka i morele z bananami 100 g jogurt naturalny 70 g KOLACJA Mleko Bebiko HA ml BoboVita kaszka ryżowa o smaku owoców leśnych 30 g 36 PRZYKŁADOWE JADŁOSPISY 37

20 mała marchew ½ szt. średni ziemniak kleik ryżowy 2 łyżeczki oliwa z oliwek 3 g, tj. ½ łyżeczki mleko modyfikowane Bebiko 2 2 miarki woda do przygotowania mleka 60 ml Pomysły na dania Pamiętaj, aby konsystencję posiłku dopasować do umiejętności dziecka Zupa marchewkowa z mlekiem Marchew i ziemniaki obrać, a następnie bardzo dokładnie opłukać. Warzywa pokroić w drobną kostkę. Włożyć je do wrzącej wody i gotować pod przykryciem ok. 20 minut, aż staną się miękkie w trakcie gotowania należy pamiętać o uzupełnianiu wody (dolewać wrzątek!). Miękkie warzywa rozdrobnić odpowiednio do wieku, dodać oliwę i kleik, i jeszcze raz krótko zagotować, stale mieszając. Przygotować mleko modyfikowane zgodnie z przepisem na opakowaniu i dodać do zupy. Samodzielnie przyrządzoną zupę można zastąpić dowolną zupką BoboVita dopasowaną do wieku i po podgrzaniu można dodać 30 ml mleka Bebiko 2. marchewka 2 sztuki pietruszka por ½ szt. ryż pomidory 2 średniej wielkości mleko modyfikowane Bebiko 2 8 miarek woda do przygotowania mleka 240 ml margaryna 2 łyżeczki woda 1 litr Staram się gotować i podawać coraz to większe kawałki, aby nauczyć malucha żuć i gryźć. Zupa pomidorowa z ryżem Warzywa dokładnie umyć, obrać i opłukać. W oddzielnym garnku ugotować włoszczyznę, w oddzielnym ziemniaki. Umyć i obrać pomidory (łatwiej Ci będzie, gdy je sparzysz), a potem zmiksować na gładką konsystencję. Przygotować mleko modyfikowane zgodnie z przepisem na opakowaniu. Wyjąć włoszczyznę z ugotowanego wywaru (można zużyć na sałatkę). Do czystego wywaru dodać pomidory, wymieszać i lekko podgrzać (można dodać rozdrobnioną marchewkę i pietruszkę). Na końcu dodać margarynę i mleko modyfikowane. Zupę podawać z ugotowanym ryżem. mleko modyfikowane Bebiko 2 0,5 l (450 ml wody + 15 miarek mleka) kleik ryżowy ok. 5 łyżek świeża dynia woda do gotowania 300 ml grzaneczki lub groszek ptysiowy łyżka Zupka mleczna z dyni Dynię dokładnie umyć, obrać, a następnie pokroić w kostkę. Ugotować do miękkości. Do wcześniej przygotowanego mleka modyfikowanego dodać ugotowaną dynię i wymieszać. Delikatnie podgrzać i wszystko zmiksować do uzyskania kremu. Aby zupka była bardziej gęsta, dodajemy kleik ryżowy, np. BoboVita. Tak przygotowaną zupkę podajemy dziecku z grzaneczkami lub groszkiem ptysiowym. mleko modyfikowane Bebiko 2 6 miarek woda 180 ml mąka kukurydziana 6 łyżeczek jedno jajko Lane kluseczki na mleku (można podawać dzieciom, u których nie występuje alergia na jaja kurze) Zagotować wodę, przestudzić. W połowie wody rozprowadzić mleko modyfikowane Bebiko 2. Jajko połączyć z mąką oraz 4 łyżeczkami wody i wymieszać na jednolitą masę. Pozostałą część wody ponownie zagotować i na wrzącą wodę wlewać masę cieniutkim strumieniem. Gotować przez chwilę. Połączyć z wcześniej przygotowanym mlekiem modyfikowanym i wymieszać. Kluseczki powinny być bardzo miękkie, wielkości drobnej kaszy perłowej. 38 PRZYKŁADOWE JADŁOSPISY 39

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia. Opracowanie: dietetyk Marta Prośniak

WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia. Opracowanie: dietetyk Marta Prośniak WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia Pamiętaj: o Nowe produkty wprowadzaj do diety dziecka pojedynczo, obserwując, czy nie wywołują u malucha niepożądanych reakcji o Zachowaj

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt. Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu.

Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt. Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu. Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu.pl PTGHiŻDz 2014 Wyłączne karmienie piersią Kontynuacja karmienia

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 9. i 10. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 9. i 10. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 9. i 10. miesiąc życia 1 9. i 10. miesiąc Poniższa propozycja, to propozycja diety bezmlecznej dla niemowląt z alergią na białka mleka

Bardziej szczegółowo

BEBIKO 2 NutriFlor+ dla Twojego dziecka

BEBIKO 2 NutriFlor+ dla Twojego dziecka BEBIKO 2 NutriFlor+ dla Twojego dziecka Bebiko 2 NutriFlor+ to modyfikowane mleko następne dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia. Dzięki kompletnej formule z opatentowaną kompozycją błonnika GOS/FOS

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Optymalnym i fizjologicznym sposobem żywienia niemowląt jest karmienie piersią. Pokarm kobiecy wytwarzany w wystarczających ilościach przez zdrową matkę w pełni

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

ULEWANIA. Czy Twojemu dziecku dokuczają ulewania?

ULEWANIA. Czy Twojemu dziecku dokuczają ulewania? ULEWANIA Czy Twojemu dziecku dokuczają ulewania? Okiem mamy Ulewania Pierwsze ulewania mogą wywołać Twój niepokój szczególnie jeśli to Twój debiut w roli mamy. Nie ma powodu do obaw ulewanie nie jest chorobą,

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

WZDĘCIA. Czy Twojemu dziecku dokuczają wzdęcia?

WZDĘCIA. Czy Twojemu dziecku dokuczają wzdęcia? WZDĘCIA Czy Twojemu dziecku dokuczają wzdęcia? Okiem mamy: Wzdęcia Niemowlę przychodzi na świat z niedojrzałym układem pokarmowym. To dlatego działanie przewodu pokarmowego jest jeszcze niedoskonałe w

Bardziej szczegółowo

Co nowego w żywieniu niemowląt i małych dzieci (1-3 lat)? Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Dr inż. Anna Harton

Co nowego w żywieniu niemowląt i małych dzieci (1-3 lat)? Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Dr inż. Anna Harton Co nowego w żywieniu niemowląt i małych dzieci (1-3 lat)? Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Dr inż. Anna Harton Dlaczego żywienie niemowlęcia i małego dziecka jest takie ważne? programowanie metaboliczne

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Zbożowe śniadanie zimowe dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Asortyment produktów zbożowych Produkty zbożowe stanowią podstawę wyżywienia ludności na całym świecie, znajdują się

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

Droga Mamo! Gdy maluch ma specjalne potrzeby żywieniowe

Droga Mamo! Gdy maluch ma specjalne potrzeby żywieniowe Droga Mamo! Pojawienie się dziecka to wielka zmiana w Twoim życiu. Tuż za nią idą inne zmiany, które wymagają od Ciebie i Twoich najbliższych zaangażowania i dostosowania się do potrzeb dziecka i nowych

Bardziej szczegółowo

GDA. Prawidłowe odżywianie

GDA. Prawidłowe odżywianie GDA Prawidłowe odżywianie Co to jest GDA? Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Aby móc dopasować swój sposób odżywiania do stylu życia jaki prowadzimy, niezbędne

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE?

NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE? NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE? Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa MGR INŻ. MAŁGORZATA MATUSZCZYK ILE ML MLEKA POWINNO

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Żywienie i aktywność fizyczna mają wpływ na rozwój psychofizyczny

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych DIETA 1200 kcal Dzień I * miarach I śniadanie 290 Musli z rodzynkami i orzechami 2 łyżki 30 g 112 Mleko 0.5 % tłuszczu 1 szklanka 250 ml 97 Grejpfrut 1 szt., średni 350 g 81 II śniadanie 251 Chleb żytni

Bardziej szczegółowo

Leczenie żywieniowe w chorobie Hashimoto

Leczenie żywieniowe w chorobie Hashimoto Leczenie żywieniowe w chorobie Hashimoto Strona 1 Zapalenie tarczycy Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego) najczęstszy rodzaj zapalenia tarczycy i najczęstsza przyczyna pierwotnej

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Samodzielna ocena swojego żywienia i aktywności fizycznej. Cele: zapoznanie ucznia z praktycznymi aspektami układania prawidłowo zbilansowanej

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci w klasach 1-3

Żywienie dzieci w klasach 1-3 Wojewódzki program zapobiegania niedożywieniu, nadwadze i otyłości poprzez poprawę żywienia u dzieci klas 1-3 szkół podstawowych (w wieku 6-9 lat) Żywienie dzieci w klasach 1-3 Dlaczego badamy dzieci z

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Aneta Wiśniewska

Opracowanie Aneta Wiśniewska Opracowanie Aneta Wiśniewska 1. Zdrowe, racjonalne żywienie jako warunek prawidłowego wzrostu i rozwoju 2. Zasady racjonalnego żywienia 4 U 3. Przykłady wielkości porcji do Piramidy Żywienia 4. Zalecane

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Metadane scenariusza Zasady zdrowego żywienia 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna zasady prawidłowego żywienia, - zna piramidę zdrowego żywienia, - zna zapotrzebowanie energetyczne dla osób w danym

Bardziej szczegółowo

Gdy dzieci weszły do kuchni, ciocia Ania poczęstowała je bananami i szklankami z mlekiem. Beatka wyprzedziła Wojtusia i szybko zaczęła pić mleko.

Gdy dzieci weszły do kuchni, ciocia Ania poczęstowała je bananami i szklankami z mlekiem. Beatka wyprzedziła Wojtusia i szybko zaczęła pić mleko. Gdy dzieci weszły do kuchni, ciocia Ania poczęstowała je bananami i szklankami z mlekiem. Beatka wyprzedziła Wojtusia i szybko zaczęła pić mleko. Nie lubię bananów. Mleka też nie lubię. Nie będę jadł!

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Gluten - fakty i mity

Gluten - fakty i mity Gluten - fakty i mity (na podstawie artykułu Porozmawiajmy o glutenie, Food Forum nr 3-4 (6) 2014, Anna Rychłowska) Opracowanie: Paulina Wiśniewska FUNDACJA WSPARCIE NA STARCIE "1 1. Gluten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Symbole Szkoły Podstawowej nr 6 SKLEPIK WZOROWY SMACZNY I ZDROWY Zdrowe odżywianie to podstawa!!! Jeść musimy, bowiem to podstawowy składnik

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE WIEK DZIECKA SŁYSZENIE I ROZUMIENIE NADAWANIE - MOWA 0 3 miesiąc życia Reaguje na głośne Wycisza się/śmieje, gdy do niego mówimy Przerywa płacz, gdy usłyszy głos Wzmaga/osłabia ssanie, gdy usłyszy 4 6

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

FRESUBIN ENERGY DRINK Dieta standardowa, hiperkaloryczna, bezresztkowa (opakowania 200 ml)

FRESUBIN ENERGY DRINK Dieta standardowa, hiperkaloryczna, bezresztkowa (opakowania 200 ml) CO TO JEST ŻYWIENIE DOUSTNE? Żywienie doustne dietą przemysłową (doustna suplementacja pokarmowa) jest najprostszym i najmniej inwazyjnym sposobem dostarczenia choremu właściwej ilości pożywienia. Odżywki

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r.

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. Program Koła Kulinarnego Palce lizać Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. 1 Założenia ogólne: Prowadzące: Aneta Ciapcińska i Aleksandra Rubajczyk Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Opracowali uczestnicy/uczestniczki koła dziennikarskiego Numer poświęcony programowi Owoce i warzywa w szkole 1 Program

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

ZAPARCIA. Czy u Twojego dziecka występują zaparcia?

ZAPARCIA. Czy u Twojego dziecka występują zaparcia? ZAPARCIA Czy u Twojego dziecka występują zaparcia? Okiem mamy Zaparcia Zaparcia u niemowląt to, obok biegunki, jedna z najczęstszych dolegliwości. Mały brzuszek Twojego dziecka jest bardzo delikatny, już

Bardziej szczegółowo

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 1. Cel główny Uczeń ocenia swój sposób żywienia Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 2. Cele szczegółowe Uczeń: ocenia wielkość porcji poszczególnych grup produktów spożywczych identyfikuje

Bardziej szczegółowo

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Gluten Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Spis treści 1. Wstęp 2. Podział chorób związanych z glutenem 3. Jaka jest różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Gotowanie na parze WSTĘP

Gotowanie na parze WSTĘP GOTOWANIE NA PARZE Gotowanie na parze WSTĘP moda na posiłki przygotowywane na parze do Polski dotarła stosunkowo niedawno i początkowo spotkała się z nieufnością i niezbyt wielkim zainteresowaniem. Warto

Bardziej szczegółowo

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r.

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. ŚRODA 2.09.2015 r. (skład surowcowy: wywar mięsny (wołowo drobiowy) warzywny, marchewka, pietruszka, por, 2. Kotlet schabowy panierowany, ziemniaki z koperkiem, buraczki

Bardziej szczegółowo

Sheet1. Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1. Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent

Sheet1. Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1. Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent Żywienie pediatryczne Załącznik nr 1 Zadanie nr 1 Cena jedn. Cena jedn. Wartość Lp. GRAMATURA OPIS Ilość Netto VAT % Brutto brutto Producent mieszanka początkowa typu HA z dodatkiem frukto i 1 400g galaktooligosacharydów,

Bardziej szczegółowo

Twój Program Odchudzania. -20 kg

Twój Program Odchudzania. -20 kg Twój Program Odchudzania -20 kg Warto wiedzieć Wszyscy marzymy o pięknym, płaskim i wyrzeźbionym brzuchu. Niestety często zamiast kaloryfera mamy niechcianą oponkę wylewającą się ze spodni, której nie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę!

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę! Prezentacja materiałów przygotowanych do realizacji V edycji programu edukacyjnego Trzymaj formę! KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA REALIZACJĘ IV EDYCJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! ZAKOPANE, 6 8 PAŹDZIERNIKA

Bardziej szczegółowo

Pepticate przepisy i porady

Pepticate przepisy i porady Pepticate recept och goda råd, POLSKA Pepticate przepisy i porady Dla rodziców dzieci uczulonych na mleko krowie Alergia na mleko krowie Alergia na białko mleka krowiego występuje często w przypadku, gdy

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 5. i 6. miesiąc życia 1 5 miesiąc 6 miesiąc KROK 4 KROK 3 KROK 2 KROK 1 Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM . WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM TESTY TESTY ROZWIĄZAŁO 140 UCZNIÓW 1.Co dostarcza organizmowi najwięcej energii? A)WĘGLOWODANY, TŁUSZCZE I BIAŁKA B)MAGNEZ,POTAS

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS DLA DZIECKA

JADŁOSPIS DLA DZIECKA JADŁOSPIS DLA DZIECKA Hania, 8 lat, uczennica Prawidłowo zbilansowana dieta zapewnia dziecku wszystkie niezbędne składniki do prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i umysłowego. Średnia wartość energetyczna:

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ZDROWO SIĘ ODŻYWIAM Jadłospis zdrowego przedszkolaka.

TEMAT: ZDROWO SIĘ ODŻYWIAM Jadłospis zdrowego przedszkolaka. TEMAT: ZDROWO SIĘ ODŻYWIAM Jadłospis zdrowego przedszkolaka. Scenariusz zajęć dla dzieci 3,4 letnich. Opracowała: Monika Puchacz Cele główne: - poznanie zasad zdrowego żywienia; - zachęcanie do wybierania

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW

PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW PRZYKŁADOWY PLAN POSIŁKÓW Wszystkie poniższe dania są zrównoważone każde z nich możesz zjeść w porze Twojego ustalonego posiłku. Jeśli nie czujesz głodu, a ustalona pora posiłku nadeszła zjedz pół porcji.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Imię i nazwisko. Data urodzenia Masa ciała Wzrost. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu

ANKIETA. Imię i nazwisko. Data urodzenia Masa ciała Wzrost. Tel. Kontaktowy. Email do wysłania diety i/lub kontaktu ANKIETA Proszę o rzetelne, zgodne ze stanem faktycznym wypełnienie ankiety, gdyż jest to niezbędne do opracowania dobrze dopasowanego planu dietetycznego. Imię i nazwisko.. Data urodzenia Masa ciała Wzrost.

Bardziej szczegółowo

Rozwój dziecka 6-12 miesiąc życia. Przygotowała Marta Gerlach-Malczewska Na podstawie informacji zawartych na stronie http://www.mamazone.

Rozwój dziecka 6-12 miesiąc życia. Przygotowała Marta Gerlach-Malczewska Na podstawie informacji zawartych na stronie http://www.mamazone. Rozwój dziecka 6-12 miesiąc życia Przygotowała Marta Gerlach-Malczewska Na podstawie informacji zawartych na stronie http://www.mamazone.pl ROZWÓJ DZIECKA Pierwszy rok życia to okres intensywnych zmian.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ CO POWINNY JEŚĆ DZIECI? PIRAMIDA ZDROWIA

SCENARIUSZ CO POWINNY JEŚĆ DZIECI? PIRAMIDA ZDROWIA SCENARIUSZ CO POWINNY JEŚĆ DZIECI? PIRAMIDA ZDROWIA CELE: 1. Zapoznanie dzieci z Piramidą Zdrowia pożądanym modelem zdrowego odżywiania. 2. Zapoznanie dzieci z produktami ważnymi w ich diecie. 3. Podjęcie

Bardziej szczegółowo

Akademia ZDROWEGO KARMIENIA CO TO ZNACZY: posiłek pełnowartościowy By dziecko zdrowo jadło, jego posiłki powinny być pełnowartościowe, a jadłospis

Akademia ZDROWEGO KARMIENIA CO TO ZNACZY: posiłek pełnowartościowy By dziecko zdrowo jadło, jego posiłki powinny być pełnowartościowe, a jadłospis Akademia ZDROWEGO KARMIENIA CO TO ZNACZY: posiłek pełnowartościowy By dziecko zdrowo jadło, jego posiłki powinny być pełnowartościowe, a jadłospis dobrze zbilansowany. Czy wiesz, co tak naprawdę znaczy?

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia bez tajemnic.

Piramida zdrowego żywienia bez tajemnic. Piramida zdrowego żywienia bez tajemnic. PRODUKTY ZBOŻOWE Pokarmy przygotowane ze zbóż (takich jak pszenica, ryż, owies) są podstawą diety. Zapewniają witaminy, składniki mineralne, węglowodany (skrobię

Bardziej szczegółowo

Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny

Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny WPROWADZENIE Żywienie niemowląt, a zwłaszcza odpowiedź na pytania: co? kiedy? jak? budzi

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna)

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Załącznik nr 2 do SWIZ DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Dzień Posiłek Składniki Waga (g) Makaron na mleku 300 Masło extra 35,2% Szynka kanapkowa 30 Papryka czerwona Kawa z mlekiem 225 Poniedziałek 2208,6 kcal

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI:

SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI: Książka kucharska SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI: 2 duże ziemniaki 4 duże marchewki 2 duże pietruszki 1 średni seler 1 puszka groszku 1 puszka kukurydzy 2 średnie cebule 4 ogórki kiszone majonez sól i pieprz

Bardziej szczegółowo

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze?

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Mleko kobiece jest doskonałym, naturalnym pożywieniem, zapewniającym Twojemu dziecku najlepszy start w życie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie

Bardziej szczegółowo

BEBIKO JUNIOR dla Twojego dziecka. O czym przeczytasz w poradniku?

BEBIKO JUNIOR dla Twojego dziecka. O czym przeczytasz w poradniku? ... BEBIKO JUNIOR dla Twojego dziecka Twoje dziecko skończyło rok, ale jego dieta nadal powinna różnić się od diety dorosłych. Dziecko do 3. roku życia potrzebuje znacznie więcej witaminy D i wapnia w

Bardziej szczegółowo

ABC żywienia dzieci, czyli dlaczego jedzenie jest najważniejsze?

ABC żywienia dzieci, czyli dlaczego jedzenie jest najważniejsze? ABC żywienia dzieci, czyli dlaczego jedzenie jest najważniejsze? Odżywianie jest rozumiane jako przyjmowanie pokarmu w celu zaspokojenia podstawowej potrzeby fizjologicznej każdego żywego organizmu, niezależnie

Bardziej szczegółowo