Żywienie w ciąży. Wprowadzenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Żywienie w ciąży. Wprowadzenie"

Transkrypt

1 Żywieniewciąży Wprowadzenie Ciąża to magiczny czas, kiedy worganizmie dorosłej kobiety powstaje nowe życie. Jego rozwój wdużej mierzezależyodtego,jaksięczujeijaksięodżywiaprzyszłamama.niedasięukryć,żewczasie ciąży najważniejsze jest zdrowie Twoje itwojego dziecka, dlatego warto uważnie przyglądaćsiętemu, co jemy. Czy na pewno wybieramy zdrowe produkty? Czy dostarczamy sobie wszystkich składników odżywczych niezbędnych wciąży iczy dieta zaspokaja zwiększone wtym okresie zapotrzebowanie kaloryczne? Jakprzygotowaćsiędociąży? PlanującdzieckopostarajsięSTOSOWAĆPRAWIDŁOWEZASADYŻYWIENIA: StosujUROZMAICONĄDIETĘ DbajospożywaniePIĘCIUPOSIŁKÓWDZIENNIE JedzPEŁNOZIARNISTEPRODUKTYZBOŻOWE PamiętajospożywaniucodziennieMLEKAIPRODUKTÓWMLECZNYCH Wykorzystuj różne źródła białka (NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH, RYBY, MIĘSO, JAJA) Stosujtłuszczeroślinne(OLEJRZEPAKOWY,OLIWĘZOLIWEK,RÓŻNEOLEJE) Jedz500gWARZYWi300gOWOCÓWdziennie Pij około 2 2,5 LITRA płynów dziennie, główne źródło płynów powinna stanowić WODA (przynajmniej 1 1,5 litra dziennie), pozostałymi płynami mogą być zalecane w ciąży herbaty np.

2 czerwona, wybrane naturalne herbaty owocowe lub ziołowe (dozwolone dla ciężarnych), jak również soki warzywne i owocowe bez dodatku cukru, wyciskane ze świeżych produktów. OGRANICZAJ spożywanie słodyczy WYELIMINUJ z diety produkty typu FAST FOOD OGRANICZAJ DODAWANIE SOLI do potraw oraz spożywanie produktów zawierających znaczne jej ilości PICIE KAWY OGRANICZ do jednej filiżanki dziennie lub wyeliminuj ZREZYGNUJ ZE SPOŻYWANIA ALKOHOLU Pamiętaj o suplementacji KWASEM FOLIOWYM I WITAMINĄ D JEŚLI JESTEŚ OSOBĄ Z NADWAGĄ LUB OTYŁOŚCIĄ, postaraj się z pomocą lekarza i dietetyka zmniejszyć przynajmniej częściowo masę ciała, ucząc się przy tym wybierania zdrowych produktów żywnościowych Żywienie w czasie ciąży Prawidłowe żywienie w ciąży, niepalenie papierosów i niepicie alkoholu ma wpływ na rozwój Twojego dziecka, a także na jego zdrowie w przyszłości. Od tego bowiem ile wynosiła Twoja masa ciała przed ciążą, zależy o ile powinna ona wzrosnąć w czasie ciąży. W ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na energię i niektóre składniki pokarmowe, dlatego Twoja codzienna dieta wymaga zmian. Dzienna podaż energii w diecie powinna wzrosnąć o 360 kcal w II trymestrze i 475 kcal w III trymestrze ciąży. To, o ile powinna wzrosnąć Twoja masa ciała zależy od tego, ile wynosiła ona przed ciążą. Przykład posiłku o wartości 475 kcal: 2 kromki pieczywa pełnoziarnistego z masłem 2 liście sałaty 2 plastry szynki wołowej lub drobiowej 1 plaster półtłustego sera białego pomidor lub ogórek natka pietruszki sałatka: 3 różyczki gotowanych brokułów, łyżka blanszowanej drobno poszatkowanej cebuli, łyżka pestek słonecznika, łyżeczka oliwy Posiłek ten zawiera pełnowartościowe białko, węglowodany złożone, tłuszcze oraz witaminy i składniki mineralne. W tabeli znajdziesz zalecane wartości przyrostu masy ciała w ciąży w zależności od wskaźnika masy ciała (BMI) przed ciążą. Co to jest BMI i jak go obliczyć? BMI określa prawidłowość masy ciała. Aby obliczyć swoje BMI, należy masę ciała w kilogramach podzielić przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Jeżeli np. ważysz 65 kg, a Twój wzrost to 1,76 m liczysz swoje BMI w następujący sposób: 65 : (1,76)2 = 20,9

3 BMI mniejsze od 18,5 oznacza niedowagę. BMI 18,5 24,9 to prawidłowa masa ciała. BMI 25 29,9 to nadwaga. BMI powyżej 30 to otyłość. Jak widać, im więcej ważyłaś przed ciążą (wyższy wskaźnik BMI), tym mniej powinnaś przytyć. BMI(kg/m2) przed ciążą Zalecany całkowity przyrost masy ciała w czasie ciąży (kg) < 18,5 12,5 18 0,5 (0,5 0,6) 18,5 24,9 11,5 16 0,5 (0,4 0,5) 25,0 29,9 7 11,5 0,3 (0,2 0,3) > ,2 (0,2 0,3) Zalecany przyrost masy ciała na tydzień (kg) w II i III trymestrze ciąży W ciąży nie jemy za dwoje W dzisiejszych czasach to mit. Prawdą jest, że rozwijające się maleństwo w łonie matki potrzebuje odpowiedniej ilości kalorii, jednak nie obliguje kobiety do spożywania dużo większej liczby potraw. Energetyczne potrzeby w ciąży wzrastają zaledwie o około kcal na dobę, a to odpowiednik tylko jednego, niewielkiego posiłku. Zbyt kaloryczna dieta może w przyszłości spowodować sporą nadwagę, która może być przeszkodą w prawidłowym przebiegu ciąży, a nawet utrudnić poród. Pamiętaj o mądrym powiedzeniu:,,jedz dla dwojga, a nie za dwoje. Zapotrzebowanie energetyczne oraz prawidłowy przyrost masy ciała w ciąży i w okresie karmienia Okres ciąży Okres karmienia piersią I trymestr II trymestr III trymestr Energia (kcal dziennie) Bez zmian, ok kcal Więcej o 360 kcal, czyli ok kcal Więcej o 475 kcal czyli ok kcal Więcej o 505 kcal, czyli ok kcal Prawidłowy przyrost masy ciała Od 0,5 do 2 kg w zależności od masy ciała przed ciążą Nie więcej niż 0,3 0,5 kg na tydzień, czyli ok. 4 5 kg 0,5 kg na tydzień, czyli ok. 6 7 kg; w sumie od początku ciąży powinnaś przytyć kg Stopniowa utrata wagi do stanu sprzed ciąży

4 Zdrowa dieta oparta jest na ogólnych zasadach racjonalnego żywienia zilustrowanych Piramidą Zdrowego Żywienia. Przedstawia ona porcje produktówspożywczych należących do poszczególnych grup produkty zbożowe,warzywa i owoce, produkty mleczne, mięso, tłuszcze. Produkty umieszczone w Piramidzie, spożywane w odpowiednich ilościach, zapewniają pokrycie zapotrzebowania organizmu na wszystkie niezbędne składniki pożywienia. Codzienne żywienie powinno być oparte głównie na żywności pochodzenia roślinnego (produkty zbożowe najlepiej pełnoziarniste) oraz na warzywach i owocach. Widać to na Piramidzie żywność pochodzenia roślinnego zajmuje całą jej podstawę. Żywność pochodzenia zwierzęcego jest równie ważna, jej udział jednak w codziennej diecie jest mniejszy niż żywności roślinnej. Zasady żywienia w ciąży W okresie ciąży zapotrzebowanie na budulcowe i regulujące procesy życiowe składniki odżywcze jest zróżnicowane w zależności od okresu ciąży. Poniżej przedstawiono główne zalecenia żywienia kobiety ciężarnej. 1. Dbaj o różnorodność spożywanych produktów

5 Szczególnie ważne jest to, aby Twoja dieta była różnorodna. Dzięki temu łatwiej unikniesz niedoborów składników odżywczych, które podczas ciąży zdarzają się częściej. Potrzebne są Tobie składniki odżywcze, takie jak białko, witaminy, składniki mineralne; energii jednak tylko trochę więcej. Dlatego z poszczególnych grup produktów powinnaś wybierać przede wszystkim te, które mają największą wartość odżywczą i jednocześnie stosunkowo mało kalorii, tzn. zawierają mało tłuszczu i cukru. Należy też pamiętać, że podczas ciąży trzeba w sposób szczególny chronić się przed infekcjami pokarmowymi, które mogą zakłócić przebieg ciąży i utrudnić rozwój płodu. Dlatego zrezygnuj z surowych potraw mięsnych (np. tatar), niestarannie odgrzanych dań z drobiu, surowych jaj i produktów z ich dodatkiem (desery, domowy majonez), jaj ugotowanych na miękko, sadzonych, jajecznicy, niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, niepasteryzowanych serów (np. feta), serów dojrzewających (brie, camembert) i pleśniowych, pasztetów mięsnych, rybnych lub warzywnych, rozmrożonych potraw spożywanych na zimno, surowych lub niedogotowanych ryb, a także mięczaków i skorupiaków. 2. Strzeż się zbyt małego lub nadmiernego przyrostu masy ciała. ZBYT DUŻY PRZYROST MASY CIAŁA W CIĄŻY: Dowiedziono, że nadmierny przyrost masy ciała podczas ciąży zwiększa ryzyko długoterminowej otyłości zarówno u matki, jak i u dziecka, narażając tym samym oboje na ryzyko chorób z nią związanych. Ponadto przyczynia się do bólów kręgosłupa, obrzęków nóg, powstawania żylaków i hemoroidów. Zbyt duży przyrost masy ciała w ciąży, a także nadwaga i otyłość przed ciążą mogą być przyczyną powikłań ciążowych, takich jak cukrzyca ciężarnych, nadciśnienie, makrosomia noworodków, poród przedwczesny czy konieczność ukończenia ciąży cięciem cesarskim. Zbyt niski przyrost masy ciała w ciąży jest związany z niską masą urodzeniową noworodków, która zwiększa umieralność i chorobowość okołoporodową, może być przyczyną problemów rozwojowych okresu dziecięcego, a także należy do czynników ryzyka chorób układu krążenia, cukrzycy i nadciśnienia w późniejszym wieku. Odchudzanie się w ciąży jest zabronione, gdyż grozi poważnymi następstwami. Zwiększa się wówczas ryzyko niedożywienia płodu, co może powodować wady rozwojowe, w tym wady układu nerwowego. 3. Produkty zbożowe powinny być głównym źródłem kalorii Produkty zbożowe, zwłaszcza z pełnego przemiału, są ważnym źródłem węglowodanów złożonych (zapewniających energię), a także witaminy B1, niacyny, magnezu, żelaza, cynku, błonnika pokarmowego i pewnej ilości białka. Podczas ciąży spożywaj dużo błonnika, ponieważ przeciwdziała zaparciom częstej dolegliwości ciężarnych. Zawartość witamin, składników mineralnych i błonnika w produktach zbożowych z pełnego przemiału (razowe pieczywo, płatki owsiane i grube kasze zwłaszcza kasza gryczana) jest nawet 2 3 krotnie wyższa niż w produktach wysoko oczyszczonych, czyli w jasnym pieczywie, zwłaszcza w białych bułeczkach, i drobnych kaszach. Powinnaś jeść 8 11 porcji produktów zbożowych dziennie (jedna porcja to: 40 g pieczywa lub 30 g produktów zbożowych suchych, np. kaszy, płatków, ryżu, makaronu lub mąki), w zależności od zalecanej dla Ciebie kaloryczności diety. 4. Pij codziennie 4 szklanki chudego mleka (szklanka = 250 ml) Mleko jest dobrym źrodłem wysokowartościowego białka, wapnia oraz witaminy B2 i B12. Białko jest niezbędne do budowy i rozwoju wszystkich tkanek i narządów szybko rosnącego płodu, wapń natomiast jest jednym z najważniejszych podczas ciąży składników mineralnych. Spożywając ten pierwiastek w odpowiedniej ilości, zapewnisz swojemu dziecku prawidłowy rozwój kości, łatwiej unikniesz nadciśnienia, które czasami pojawia się podczas ciąży,

6 i przedwczesnego porodu. Ma to również ogromny wpływ na Twoje zdrowie w przyszłości. Przede wszystkim zapobiega odwapnieniu kości, zmniejszając ryzyko osteoporozy. Ciąża i karmienie piersią są okresem dużego zapotrzebowania na wapń. W przypadku zbyt małego spożycia tego pierwiastka uwalnia się on z Twoich kości, które tym samym stają się słabe i łamliwe. Wypijaj zatem w ciągu dnia 4 szklanki mleka lub fermentowanych napojów mlecznych (jogurtu, kefiru). Wybieraj chude produkty mleczne, gdyż tłuszcz zawarty w tłustym mleku i jego przetworach (tłuste jogurty, tłuste sery) dostarcza dużej ilości kalorii i sprzyja rozwojowi miażdżycy tętnic. Część mleka możesz zastąpić serem. Sery twarogowe są jednak uboższe w wapń niż mleko, z którego zostały zrobione. Żółte sery natomiast zawierają dużo tłuszczu i mogą być spożywane tylko w ograniczonych ilościach. 5. Mięso jedz codziennie, ale z umiarem Mięso jest ważnym źródłem wartościowego białka, witaminy B6 i PP, cynku, a także dobrze przyswajalnego żelaza, podczas ciąży zaś zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest prawie o połowę większe niż przed ciążą. Odpowiednia jego ilość zapobiega niedokrwistości, infekcji dróg moczowych, przedwczesnemu urodzeniu dziecka i ułatwia prawidłowy rozwój płodu. Podczas ciąży nie jedz wątróbki. Nie tylko ze względu na dużą zawartość cholesterolu, lecz także szczególnie dużą ilość witaminy A występującej w postaci retinolu, której nadmiar może zaburzyć rozwój płodu. Należy codziennie jeść chude mięso lub drób w ilości g. Część mięsa możesz zastąpić chudą wędliną. Dwa razy w tygodniu jedną porcję produktów mięsnych zastąp porcją tłustej morskiej ryby, takiej jak np. śledź, makrela czy łosoś (unikaj ryb wędzonych). Jest to konieczne, aby zapewnić sobie i swojemu dziecku odpowiednią dawkę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega 3, gdyż odgrywają one ważną rolę w rozwoju mózgu i siatkówki oka płodu. Zapobiegają również przedwczesnemu urodzeniu dziecka i sprzyjają osiągnięciu optymalnej urodzeniowej masy ciała. Ryby morskie zawierają także duże ilości witaminy D, która poprawia przyswajanie wapnia. Należy też przypomnieć, że witamina D jest wytwarzana w skórze pod wpływem światła słonecznego. Spaceruj więc często w godzinach południowych w słoneczne dni. W miesiącach zimowych może być potrzebne dodatkowe przyjmowanie tej witaminy w suplementach. W ostatnim czasie wiele mówi się o skażeniu ryb związkami rtęci. Jednakże jest grupa ryb o niskiej zawartości związków rtęci (m.in. śledź, łosoś, makrela, sardynka, dorsz, pstrąg, rębacz, łupacz i tuńczyk z puszki), których spożycie 2 porcji w tygodniu jest bezpieczna dla kobiet w ciąży. Wobec coraz częstszych doniesień o chemicznym skażeniu ryb bałtyckich zaleca się kobietom ciężarnym unikanie ryb pochodzących z Bałtyku. W niektórych przypadkach uzasadnione może być rozważenie uzupełniania kwasów omega 3 przez stosowanie suplementów. 6. Jedz codziennie dużo warzyw i owoców Znaczenie warzyw i owoców w żywieniu podczas ciąży jest ogromne. Dostarczają one dużej ilości przeciwutleniaczy (witaminy C, karotenoidów, witaminy E, flawonoidów), folianów, potasu i błonnika. Przeciwutleniacze pochodzące z warzyw i owoców oraz potas pomagają podczas ciąży uniknąć zwyżek ciśnienia tętniczego. Foliany zaś (naturalnie występujący w żywności kwas foliowy) odgrywają ważną rolę w zapewnieniu prawidłowego rozwoju układu nerwowego u dziecka. Większość karotenoidów (np. β karoten) ulega w organizmie przemianie w witaminę A i jest jej ważnym źródłem. Warzywa i owoce najlepiej spożywaj w postaci surowej, gdyż podczas gotowania tracą duże ilości witamin, zwłaszcza witaminy C, folianów i potasu. Jeśli wolisz je ugotować, to tylko krótko i w małej ilości wody lub na parze. W I trymestrze ciąży spożywaj warzywa w ilości 400 g dziennie, a w II i III trymestrze około 500 g dziennie. Szczególnie wartościowe warzywa to: boćwina, brokuły, brukselka, kapusta, marchew, papryka, natka pietruszki, pomidory, dynia, sałata i szparagi. Szczaw i szpinak, ze względu na dużą zawartość szczawianów, nie powinny być spożywane zbyt często. Pomidory i przetwory pomidorowe są szczególnie polecane ze względu na dużą zawartość likopenu, który jest silnym przeciwutleniaczem.

7 Poszczególne warzywa różnią się znacznie pod względem zawartości witaminy C, karotenoidów, folianów i flawonoidów. Te bogate w karotenoidy, mogą mieć mało witaminy C i folianów, jak na przykład marchew. Warzywa będące dobrym źródłem folianów mogą zawierać stosunkowo nieduże ilości witaminy C, jak na przykład sałata. Z kolei te bogate w witaminę C mogą mieć nieduże ilości innych witamin, jak na przykład czerwona kapusta. Tak więc trzeba wybierać różne warzywa, wtedy najłatwiej unikniesz niedoboru poszczególnych witamin. W I i II trymestrze ciąży spożywaj owoce w ilości 300 g dziennie, a w III trymestrze około 400 g dziennie. Są one przede wszystkim dobrym źródłem witaminy C (porzeczki, zwłaszcza czarne, owoce cytrusowe, truskawki, kiwi, maliny). Morele zawierają znaczną ilość karotenoidów, a pomarańcze, kiwi i maliny folianów. Aronia, czarna porzeczka, truskawki, winogrona i jabłka zawierają dość znaczną ilość flawonoidów. Witamina C ułatwia wchłanianie żelaza. Warzywa lub owoce bogate w tę witaminę powinny być spożywane przy okazji każdego posiłku. Część warzyw i owoców możesz zastąpić sokami. Szczególnie polecany jest sok pomidorowy, marchwiowy, soki typu karotka, wielowarzywny, pomarańczowy, grejpfrutowy, z aronii, czarnej porzeczki i malin. Pamiętaj, że soki owocowe mogą zawierać dużą ilość cukru i dlatego zazwyczaj są kaloryczne. Należy wybierać soki niesłodzone. Soki jednak nie w pełni zastępują owoce i warzywa, zawierają bowiem tylko minimalną ilość błonnika, a soki oferowane w sklepach często pozbawione są witaminy C. 7. Ograniczaj tłuszcze zwierzęce, cholesterol i produkty zawierające tzw. izomery trans Przede wszystkim spożywaj odpowiednią ilość tłuszczów roślinnych. Codziennie powinny to być 3 łyżki oleju roślinnego lub miękkiej margaryny (sprzedawanej w plastikowych opakowaniach). Jednocześnie unikaj produktów zawierających niezdrowe tłuszcze, tzw. izomery trans kwasów tłuszczowych. Znajdują się one w takich produktach, jak twarde margaryny, produkty typu fast food, chipsy, zupy i sosy w proszku oraz wyroby cukiernicze, także wytwarzane przemysłowo ciasteczka, czekolady i batoniki. Powinnaś ich unikać, ponieważ nadmierne spożycie izomerów trans może zaburzyć rozwój płodu, a u Ciebie zwiększyć oporność na insulinę, sprzyjając ujawnieniu się cukrzycy podczas ciąży, a ponadto może powodować podwyższenie stężenia cholesterolu we krwi. Unikaj też takich tłuszczów, jak smalec, masło, twarde margaryny (pakowane w papier), śmietana oraz produktów i potraw smażonych w dużej ilości tłuszczów, wybieraj natomiast gotowane, pieczone lub gotowane na parze. Staraj się używać przede wszystkim tłuszczów roślinnych i z ryb morskich. Te ostatnie są niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu i narządu wzroku u płodu. Powinnaś też pamiętać, że tłuszcze umożliwiają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (witamina A, D, E, K). 8. Ograniczaj słodycze Cukier, słodycze i wszelkiego rodzaju wypieki są bardzo kaloryczne, a jednocześnie ubogie w wartościowe składniki odżywcze. Wykluczając te produkty z diety, łatwiej unikniesz nadmiernego przyrostu masy ciała. Większość gotowych wyrobów cukierniczych (ciast, ciasteczek, krakersów, czekolad, batoników) zawiera spore ilości izomerów trans kwasów tłuszczowych. Najbezpieczniej jest w ogóle ich nie jeść. Trudno jednak w czasie ciąży całkowicie zrezygnować ze słodyczy. Jeśli zatem decydujesz się na deser, wybierz taki, który ma mało niezdrowego tłuszczu. Możesz sięgnąć po budyń, kisiel, galaretkę, sałatkę owocową lub orzechy. Te ostatnie zawierają dużą ilość białka, witaminy E i B1, nienasyconych kwasów tłuszczowych, potasu, wapnia, żelaza, magnezu i błonnika. Zwracaj też uwagę na zawartość cukru w spożywanych napojach. Spróbuj zrezygnować, lub chociaż ograniczyć, słodzenie herbaty, słodkie soki pij tylko w umiarkowanych ilościach. 9. Ograniczaj spożycie soli Duże spożycie soli może sprzyjać podwyższeniu ciśnienia tętniczego oraz obrzękom, które bywają problemem kobiet w ciąży. Dlatego, szczególnie jeśli masz takie tendencje, powinnaś unikać dosalania potraw, a spośród gotowych produktów wybieraj te o niższej zawartości soli. Nie zapominaj jednak, że

8 biała sól, którą kupujesz w sklepie, jest podstawowym źródłem jodu ważnego pierwiastka potrzebnego do rozwoju dziecka. Do przyrządzania potraw używaj zatem sól jodowaną, zrezygnuj natomiast ze słonych mieszanek przyprawowych. 10. Zrezygnuj z alkoholu. Ogranicz picie kawy i mocnej herbaty Alkohol Całkowicie zrezygnuj z picia napojów alkoholowych, nawet słabych (wino, piwo) oraz nalewek własnego wyrobu. Nawet sporadyczne picie alkoholu podczas ciąży sprzyja wadom rozwojowym płodu i komplikacjom podczas ciąży i porodu. Pamiętaj, że tzw. piwo bezalkoholowe nie jest całkowicie wolne od alkoholu. Miej na uwadze to, że jeśli będziesz piła alkohol, to razem z Tobą pije Twoje dziecko. Wystrzegaj się zatem alkoholu w każdej postaci, po prostu go nie nie pij. Kawa Duże spożycie kofeiny również może zaburzyć prawidłowy przebieg ciąży, gdyż potęguje niekorzystne działanie innych substancji, między innymi alkoholu. Dlatego też powinnaś unikać picia kawy. Możesz sobie pozwolić najwyżej na jedną filiżankę słabej kawy dziennie. Inne napoje Odpowiednie spożycie płynów (około 2 litrów dziennie) jest ważnym elementem racjonalnego żywienia. Znaczenie ma jednak nie tyko ilość, lecz także rodzaj wypijanych napojów. Wartościowym napojem jest herbata, ponieważ dostarcza dużej ilości flawonoidów. Powinnaś jednak unikać picia mocnej herbaty z powodu wysokiej zawartości kofeiny. Ze względu na konieczność zmniejszenia spożycia cukru, ogranicz również słodzenie. Pragnienie możesz gasić wodą zwykłą lub mineralną niskosodową, sokiem warzywnym lub owocowym, a także chudym mlekiem. Powinnaś unikać słodkich napojów zawierających tylko niewielkie ilości wartościowych składników odżywczych. Pamiętaj też, że kofeina jest m.in. w napojach zawierających colę. Jeśli zatem nie musisz, to ich nie pij. Co zmieniać w diecie w zależności od dolegliwości w poszczególnych trymestrach W pierwszym trymestrze ciąży często odczuwa się mdłości, dlatego warto ograniczyć jedzenie potraw smażonych oraz picie kawy. Przygotowując posiłki, unikaj stosowania pikantnych i intensywnie pachnących przypraw. Nie pij w trakcie posiłku, ani bezpośrednio po nim, postaraj się odczekać około minut lub pij wyłącznie pomiędzy posiłkami. Jedz mniej, ale częściej. Niewskazane są posiłki duże objętościowo, za to ich ilość może dochodzić nawet do 7 8 niewielkich posiłków dziennie. Rano możesz jeść sucharki czy chleb chrupki. Wyeliminuj z diety produkty zawierające znaczne ilości tłuszczu i cukru. Możesz pić herbatki imbirowe lub łykać kapsułki z imbirem. W przypadku wystąpienia wymiotów uzupełniaj płyny, przede wszystkim wodą i sokami warzywnymi bez cukru. Należy zwrócić uwagę na zwiększenie ilości witamin i składników mineralnych w diecie. Staraj się jeść różne gatunki sałat, szpinak, kapustę pekińską czy brokuły, gdyż zawierają kwas foliowy (lecz pamiętaj, że nie zastąpią one wymaganej suplementacji). Czerwona papryka, brukselka, kapusta kiszona, natka pietruszki, cytrusy, truskawki i czarna porzeczka dostarczają również witaminy C. W drugim trymestrze ciąży dolegliwości (nudności) powoli zmniejszają się i od tej pory całodzienny jadłospis powinien zawierać 7 8 posiłków dziennie. Należy zwrócić uwagę na większe spożycie produktów białkowych, szczególnie tych, które są źródłem żelaza i wapnia, a także warzyw i owoców zawierających witaminę C, która zwiększając przyswajalność żelaza, zapobiega anemii. Przy śniadaniu lub obiedzie pij szklankę soku ze świeżych owoców, zwłaszcza bogatych w witaminę C, np. z pomarańczy, grejpfrutów, aronii czy czarnej porzeczki (pamiętaj, aby były to soki naturalne, bez dodanego cukru). Jedz owoce sezonowe, które dobrze komponują się z mlekiem i jego przetworami. Jesienią i zimą oprócz owoców oraz warzyw sezonowych korzystaj też z mrożonek (które możesz przygotować latem). Na początku trzeciego trymestru ciąży mogą nasilać się objawy takie jak: pieczenie w żołądku, czyli zgaga, zaparcia czy wzdęcia. Zmniejszenie dolegliwości wynikających ze zgagi można osiągnąć

9 poprzez ograniczenie spożycia kwaśnych owoców zawierających znaczne ilości kwasów organicznych (pomarańczy, grejpfrutów, cytryn), warzyw takich jak por czy cebula, a także octu dodawanego do sałatek czy ostrej papryki. Z diety należy wyeliminować produkty takie jak: chleb razowy, zwłaszcza na zakwasie (można zastąpić go pieczywem graham lub pieczywem mieszanym, przygotowanym na drożdżach), ogórki i kapusta kiszona, tłuste sosy, sos pomidorowy, zasmażki, słodycze, pikantne przyprawy, kawa i czekolada. Bezwzględnie unikaj smażonych i tłustych potraw oraz produktów wysokoprzetworzonych. Czasową ulgę przy zgadze mogą przynieść mleko i jego naturalne przetwory. Posiłki jedz czesto, ale w niewielkch porcjach, nie jedz przed snem. Popijaj między posiłkami wodę, może być ciepła, nie pij w trakcie posiłków. Staraj się spać z głową uniesioną wyżej niż reszta ciała. Pojawiające się zaparcia staraj się regulować dietą, nie przyjmuj żadnych środków przeczyszczających. Zwiększ spożycie różnych źródeł błonnika, jedz więcej takich produktów jak: warzywa surowe (głównie marchew, kapusta biała, pekińska, sałaty), jabłka ze skórką, kasza gryczana, pęczak. Do potraw i produktów mlecznych naturalnych dodawaj otręby i naturalne płatki owsiane, żytnie, musli bez dodatku cukru. Dobre działanie wykazują też suszone śliwki, morele, rodzynki, pestki dyni i słonecznika. Codziennie pij naturalne fermentowane napoje mleczne (jogurt, kefir, maślanka). Uczucie wzdęcia minie po wyeliminowaniu z diety: świeżego pieczywa, pieczywa pełnoziarnistego (zastąp je orkiszowym lub grahamem), warzyw strączkowych i kapustnych, cebuli, wody gazowanej. Do potraw dodawaj koper, kminek lub majeranek. W ostatnich miesiącach ciąży, kiedy mogą wystąpić obrzęki, stosuj dietę bezsolną. Znaczne ilości soli występują w: rosołach, bulionach, serach żółtych, pieczywie, mięsie, wędlinach peklowanych, solonych rybach oraz niektórych warzywach kapustnych i ogórkach kiszonych. Zamiast soli do potraw można dodawać sok z cytryny, zioła i przyprawy (zawsze sprawdź, czy nie mają dodatku soli).

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Żywienie w szpiczaku mnogim

Żywienie w szpiczaku mnogim Żywienie w szpiczaku mnogim Spotkanie II : dbamy o kości mgr inż. Sławomir Kozłowski szpiczak mnogi leczenie osteoporoza- zaburzenie mineralizacji kości Czynniki środowiskowe dieta (wapń i witamina D)

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Samodzielna ocena swojego żywienia i aktywności fizycznej. Cele: zapoznanie ucznia z praktycznymi aspektami układania prawidłowo zbilansowanej

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Zasada trzecia. Zasada czwarta

Zasada trzecia. Zasada czwarta Zdrowe odżywianie jest podstawą zachowania zdrowego organizmu. Przestrzegając dziesięciu podstawowych zasad właściwego żywienia, wykorzystamy dostępne pożywienie w najbardziej efektywny dla naszego zdrowia

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie 1. Jedz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA ZALECENIA OGÓLNE Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (należy dbać o urozmaicenie posiłków). W skład produktów spożywczych wchodzą niezbędne składniki odżywcze zawarte w różnych ilościach i

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Żywienie i aktywność fizyczna mają wpływ na rozwój psychofizyczny

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo?

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Według definicji zdrowe odżywianie to sposób jedzenia, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu jego zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać?

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Komponując codzienne posiłki z ulubionych produktów spożywczych zwykle nie zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz organizm

Bardziej szczegółowo

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę!

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę! Prezentacja materiałów przygotowanych do realizacji V edycji programu edukacyjnego Trzymaj formę! KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA REALIZACJĘ IV EDYCJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! ZAKOPANE, 6 8 PAŹDZIERNIKA

Bardziej szczegółowo

Miejsce mięsa w diecie

Miejsce mięsa w diecie Miejsce mięsa w diecie Walory zdrowotne mięsa od dawna są przedmiotem kontrowersyjnych poglądów wśród ludzi. Jedni widzą w mięsie znakomite źródło niezbędnych składników odżywczych, inni natomiast przypisują

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych DIETA 1200 kcal Dzień I * miarach I śniadanie 290 Musli z rodzynkami i orzechami 2 łyżki 30 g 112 Mleko 0.5 % tłuszczu 1 szklanka 250 ml 97 Grejpfrut 1 szt., średni 350 g 81 II śniadanie 251 Chleb żytni

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Aneta Wiśniewska

Opracowanie Aneta Wiśniewska Opracowanie Aneta Wiśniewska 1. Zdrowe, racjonalne żywienie jako warunek prawidłowego wzrostu i rozwoju 2. Zasady racjonalnego żywienia 4 U 3. Przykłady wielkości porcji do Piramidy Żywienia 4. Zalecane

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Leczenie operacyjne polegające na całkowitym usunięciu trzustki, niekiedy wraz z sąsiadującymi

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Cukrzyca w ciąży z czym to się je? I KATEDRA I KLINIKA POŁOŻNICTWA I GINEKOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY CUKRZYCA CIĄŻOWA definicja WHO (1997r) nietolerancja węglowodanów o różnym nasileniu, która

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal Zdrowe żywienie w cukrzycy Lista wymienników 1 porcji produktów**

Bardziej szczegółowo

SKLEPIKI SZKOLNE. Lista produktów spożywczych polecanych do sklepiku szkolnego

SKLEPIKI SZKOLNE. Lista produktów spożywczych polecanych do sklepiku szkolnego SKLEPIKI SZKOLNE Prawidłowe żywienie jest jednym z istotnych elementów wpływających korzystnie na zdrowie dziecka. Dzieci i młodzież powinny spożywać 4-5 posiłków w ciągu dnia. Oznacza to, iż w czasie

Bardziej szczegółowo

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora.

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora. Lista zamienników 140g cukinii 100g bakłażana 80g dyni 70g kabaczka 80g papryki czerwonej 100g ogórka 50g papryki czerwonej 100g pomidora 100g rzodkiewek 100g dyni 200g cukinii 130g kalafiora 100g brokuła

Bardziej szczegółowo

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Zbożowe śniadanie zimowe dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Asortyment produktów zbożowych Produkty zbożowe stanowią podstawę wyżywienia ludności na całym świecie, znajdują się

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Zdrowie to stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby i kalectwa. Na zdrowie mają wpływ: -styl życia

Bardziej szczegółowo

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska 20% 29% optymalne prawidłowe 21% 30% wysokie prawidłowe nadciśnienie Kategorie nadciśnienia

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r.

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia w stołówkach i asortymentu w sklepikach szkolnych szansą na poprawę sposobu żywienia i stanu zdrowia dzieci i młodzieży. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia NADMIERNE BMI Produkty zalecane - dozwolone duża ilość warzyw owoce w niewielkiej ilości woda mineralna niegazowana chude mięso odłuszczone lub niskotłuszczowe produkty mleczne pieczywo pełnoziarniste

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA. mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA. mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów ZŁE NAWYKI ŻYWIENIOWEKONSEKWENCJE zmniejszona wydolność fizyczna dziecka, płaskostopie, skrzywienia

Bardziej szczegółowo

Jestem tym, co jem...

Jestem tym, co jem... Zdrowe zywienie.notebook November 04, 2012 Piramida zdrowia Jestem tym, co jem... Owoce W zdrowym ciele zdrowy duch Warzywa Nabiał Pieczywo Lekcja Aktywność fizyczna Notatki nauczyciela Warzywa Produkty

Bardziej szczegółowo

Najbardziej rozpowszechnione błędy żywieniowe: nieregularność spożywania posiłków; niespożywanie pierwszego śniadania przed wyjściem do szkoły oraz drugiego w szkole; nieprawidłową częstość konsumpcji

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Zasady racjonalnego żywienia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. mgr inż. Joanna Wierzbicka

Zasady racjonalnego żywienia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. mgr inż. Joanna Wierzbicka Zasady racjonalnego żywienia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym mgr inż. Joanna Wierzbicka Najczęstsze wady w żywieniu dzieci i młodzieży Do osób najbardziej narażonych na skutki nieprawidłowego żywienia

Bardziej szczegółowo

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek Zdrowy talerz ucznia Powiatowy program profilaktyki i promocji zdrowia w celu zmniejszania zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Dieta w ciąży. Co pić?

Dieta w ciąży. Co pić? Dieta w ciąży Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik Specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Co pić? Woda jest najlepsza na ciążowe dolegliwości! Zapobiega zmęczeniu, które często ma związek z odwodnieniem.

Bardziej szczegółowo

Śniadania mleczne i bezmleczne. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Śniadania mleczne i bezmleczne. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Śniadania mleczne i bezmleczne dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Mleko i przetwory mleczne Mleko i przetwory mleczne stanowią ważną grupę żywności, która jest najlepszym źródłem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć świetlicowych

Scenariusz zajęć świetlicowych Scenariusz zajęć świetlicowych - żywe słowo Kampania Wiem, co jem Temat zajęć: Śniadanie może być pyszne i zdrowe. Cele wychowawczo dydaktyczne: 1. Kształtowanie nawyków zdrowego odżywiania się. 2. Nauka

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe żywienie uczniów

Prawidłowe żywienie uczniów Prawidłowe żywienie uczniów Plan prezentacji Piramida zdrowego żywienia dzieci; Zasady zdrowego żywienia dzieci; Jak czytad piramidę? Które produkty wybierad? Porcje i proporcje dla dziecka; Piramida zdrowego

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia CUKRZYCA Produkty zalecane - dozwolone Pełnoziarniste pieczywo razowe, żytnie, pumpernikiel Kasze: gryczana i jęczmienna, płatki owsiane, dziki i brązowy ryż mleko niskotłuszczowe, kefir, jogurt light

Bardziej szczegółowo

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r.

Program Koła Kulinarnego Palce lizać. Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. Program Koła Kulinarnego Palce lizać Projekt edukacyjny realizowany od II półrocza 2011/2012r. 1 Założenia ogólne: Prowadzące: Aneta Ciapcińska i Aleksandra Rubajczyk Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA CZYLI JAK USTRZEC SIĘ CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Żywić się zdrowo powinniśmy w każdym okresie życia, ale szczególnie ważny jest sposób odżywiania dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży

Bardziej szczegółowo

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 1. Cel główny Uczeń ocenia swój sposób żywienia Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 2. Cele szczegółowe Uczeń: ocenia wielkość porcji poszczególnych grup produktów spożywczych identyfikuje

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA JEDZ NA ZDROWIE 1 KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA Wydano na zlecenie Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia ul. G. Zapolskiej 4, 50-032 Wrocław 2 SPIS TREŚCI Zasady

Bardziej szczegółowo

Lista zakupów na 7 dni diety

Lista zakupów na 7 dni diety Lista zakupów na 7 dni diety bakalie 1 Orzechy włoskie 54 2 Wiórki kokosowe 10 jaja 1 Jaja kurze całe ekologiczne 381 nabiał 1 Jogurt naturalny, 2% tłuszczu 800 2 Kefir, 2% tłuszczu 600 3 Maślanka spożywcza,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Zdrowe żywienie w cukrzycy Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal *bez mikroalbuminurii Zaproponowana

Bardziej szczegółowo

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko...

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko... DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA Imię i nazwisko... Proszę o sumienne wypełnienie niniejszego wywiadu żywieniowego, który posłuży do oceny Pani/Pana sposobu żywienia. Dobrze, aby dzienniczek wypełniać

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska DIETA 1 kcal Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska Dieta 1 kcal jest dietą bardzo nisko kaloryczną przeznaczoną do odchudzania ludzi młodych, zdrowych, nie mających niedoborów żywieniowych (np. anemii

Bardziej szczegółowo

Żywienie osób po 60 roku życia. Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach

Żywienie osób po 60 roku życia. Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach Żywienie osób po 60 roku życia Opracowała : Irena Denderska Główny Dietetyk w Wielospecjalistycznym Szpitalu Powiatowym S.A w Tarnowskich Górach Młodzieńczą energię można zachować do końca życia. Ludzkie

Bardziej szczegółowo

Zdaniem amerykańskich specjalistów białko nie stanowi problemu w dietach wegetariańskich, ponieważ obecnie spożywamy zbyt duże ilości protein.

Zdaniem amerykańskich specjalistów białko nie stanowi problemu w dietach wegetariańskich, ponieważ obecnie spożywamy zbyt duże ilości protein. Dieta wegetariańska Bardzo często powielane są nieprawdziwe informacje na temat diety wegetariańskiej na przykład w kontekście białka. W opinii nie tylko specjalistów z zakresu dietetyki ale również lekarzy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna)

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Załącznik nr 2 do SWIZ DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Dzień Posiłek Składniki Waga (g) Makaron na mleku 300 Masło extra 35,2% Szynka kanapkowa 30 Papryka czerwona Kawa z mlekiem 225 Poniedziałek 2208,6 kcal

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA Zasady zdrowego żywienia Opracowała: dr n. med. Lucyna Pachołka Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, ul. Powsińska 61/6, Przewodnicząca Oddziału Wojewódzkiego w Warszawie i

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) *

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * * Nadciśnienie tętnicze leczone lekami niewymagającymi dodatkowej podaży potasu Produkty zalecane - dozwolone pieczywo niskosodowe do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci w klasach 1-3

Żywienie dzieci w klasach 1-3 Wojewódzki program zapobiegania niedożywieniu, nadwadze i otyłości poprzez poprawę żywienia u dzieci klas 1-3 szkół podstawowych (w wieku 6-9 lat) Żywienie dzieci w klasach 1-3 Dlaczego badamy dzieci z

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja Zestaw 1 Krupnik Waga 1 porcji - 400 g I porcja 10 porcji g kg Kasza jęczmienna perłowa 15,0 0,150

Bardziej szczegółowo

CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE?

CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE? CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE? Mówiąc krótko, jest to jedzenie z umiarem, ale do syta, urozmaicone i jak najmniej przetworzone przemysłowo. Dla łatwiejszego zrozumienia właściwych proporcji potrzebnych

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo