Mleko krowie, mleko kozie, mleko owcze

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mleko krowie, mleko kozie, mleko owcze"

Transkrypt

1 Mleko krowie, mleko kozie, mleko owcze W skrócie mo na powiedzieæ, e mleko krowie nadaje siê dla cielaka, kozie dla kozy, a mleko owcze dla owiec. Odpowiedni dla cz³owieka jest tak naprawdê tylko pokarm kobiecy. W zwi¹zku z tym nie zalecamy podawania dzieciom mleka koziego ani owczego, dawniej czêsto zalecanych u chorych z alergi¹ pokarmow¹. Ze wzglêdu na du e podobieñstwo bia³ek beta-laktoglobuliny i kazeiny u ró nych zwierz¹t kopytnych, zwykle ju w momencie wprowadzania mleka koziego b¹dÿ owczego lub te po pewnym czasie pojawiaj¹ siê objawy wskazuj¹ce na ich nietolerancjê. Dodatkowo musicie pamiêtaæ, e te typy mleka cechuj¹ bardzo wysokie, niekiedy niebezpieczne, stê enia soli mineralnych oraz niska zawartoœæ witamin (poza zupe³nie wyj¹tkowymi sytuacjami nie nale y ich stosowaæ u niemowl¹t poni ej 12 m.). Nale y pamiêtaæ, e stosowanie mleka koziego sprzyja niedoborom kwasu foliowego i witaminy B 12. W pierwszym roku ycia nie nale y tak e stosowaæ niemodyfikowanego mleka krowiego, mleka z butelki, kartonów, proszkowanego lub te dawniej zalecanych mieszanek przygotowywanych z pe³nego mleka w proszku lub prosto od krowy. Wykazano bowiem, e stosowanie niemodyfikowanego mleka krowiego prowadzi do nadmiernego obci¹ enia ustroju bia³kiem i produktami jego przemiany oraz solami mineralnymi i w konsekwencji do przeci¹ enia osmotycznego nerek oraz niew³aœciwej, zarówno pod wzglêdem iloœciowym, jak i jakoœciowym, poda y wêglowodanów i t³uszczów. Liczba i wielkoœæ posi³ków Im starsze niemowlê, tym d³u sze mog¹ byæ przerwy miêdzy karmieniami. W pierwszych 3 4 tygodniach ycia niemowlê powinno byæ karmione 6 8 razy na dobê (czêsto równie w nocy), nastêpnie 6 razy na dobê. 41

2 Poczynaj¹c od 5 m. niemowlê karmione jest zwykle 5 razy na dobê, a od 10 m. 4 razy na dobê (posi³ki zasadnicze). Starsze dzieci, zw³aszcza Ÿle jedz¹ce, mog¹ byæ karmione nawet 3 razy na dobê, ale pod kontrol¹ stanu od ywienia (wykreœlanie krzywej masy cia³a i wzrostu na siatkach centylowych i ich analiza w czasie porad u lekarza). Wielkoœæ porcji w pierwszych 10 dniach ycia mo na obliczyæ wed³ug wzoru: Wielkoœæ porcji (w ml) = 10 (dzieñ ycia 1) Przyk³ad: noworodek 10-dniowy powinien otrzymaæ 10 (10 1) = = 90 ml mleka modyfikowanego na ka dy posi³ek. Wielkoœæ porcji po tym okresie mo na orientacyjnie obliczyæ pos³uguj¹c siê nastêpuj¹cym wzorem: Wielkoœæ porcji (w ml) = (miesi¹c ycia 10) Przyk³ad: niemowlê 4-miesiêczne powinno otrzymaæ: (4 10) = 140 ml na ka dy posi³ek. Zasady wprowadzania nowych pokarmów do diety dziecka Kiedy? Dlaczego? Jakie produkty? 42 Pierwszym niemlecznym posi³kiem w warunkach polskich jest sok jab³kowy, jab³ko skrobane lub przecier jab³kowy (s¹ one ma³o alergizuj¹ce i poprawiaj¹ jakoœæ stolca). Podobn¹ rolê mo e pe³niæ sok marchwiowy. Wstêpem do zupy jarzynowej jest zwykle kaszka kukurydziana lub ry owa na wywarze z jarzyn. Zupê jarzynow¹ wprowadza siê do diety ok. 4 6 miesi¹ca ycia. Zalecenie to wynika z wzrastaj¹cego zapotrzebowania na pewne sk³adniki od ywcze, których samo mleko nie mo e ju na ogó³ pokryæ oraz z faktu, e prawie wszystkie niemowlêta osi¹gaj¹ w tym okresie tak¹ wydolnoœæ i dojrza³oœæ mechanizmów trawienia i wch³aniania

3 sk³adników od ywczych, która pozwala na wprowadzenie nowych pokarmów. Nerki dojrzewaj¹ w tym czasie tak e pod wzglêdem czynnoœciowym przynajmniej na tyle, aby podo³aæ zwiêkszonemu obci¹ eniu osmotycznemu zwi¹zanemu z nowym sposobem od ywiania. W tym wieku, u wiêkszoœci niemowl¹t, rozwija siê równie umiejêtnoœæ przyjmowania pokarmów sta³ych. Potrafi¹ ju siedzieæ z podparciem, osi¹gaj¹ tak e dojrza³oœæ nerwowo-miêœniow¹ pozwalaj¹c¹ na kontrolowanie ruchów g³owy i szyi oraz na jedzenie z ³y eczki. Zanika tak e odruch usuwania z ust cia³ obcych (typowy dla okresu noworodkowego i wczesnoniemowlêcego) utrudniaj¹cy karmienie pokarmami innymi ni p³ynne. Zupê jarzynow¹ wprowadza siê miêdzy innymi w celu: a) dostarczenia dodatkowej energii, elaza, witamin oraz pierwiastków œladowych, b)aprzygotowania niemowlêcia do bardziej urozmaiconej diety w póÿniejszym okresie ycia. Przy w³¹czaniu nowych pokarmów do diety dziecka powinnaœ przestrzegaæ nastêpuj¹cych zasad: Wprowadzaj je stopniowo co 7 10 dni, w powoli zwiêkszaj¹cych siê porcjach, tak abyœ w razie wyst¹pienia objawów nietolerancji mog³a ³atwo ustaliæ ich Ÿród³o i ewentualnie skorygowaæ dietê. Nie wprowadzaj kilku nowych produktów równoczeœnie. Kolejnoœæ wprowadzania nowych produktów, z pewnymi wyj¹tkami (jak np. pokarmy alergizuj¹ce lub gluten), ma mniejsze znaczenie. Etapem wstêpnym do wprowadzenia zupy jarzynowej mog¹ byæ bezglutenowe kaszki zbo owe (np. kaszka ry owa, kukurydziana, gryczana) przygotowywane na wywarze z jarzyn. Gotowe produkty tego typu powinny byæ wzbogacane w elazo (obecnie dostêpne s¹ równie w Polsce). W Polsce zaleca siê, aby produkty zawieraj¹ce gluten (m¹ka, kasza manna, grysiki zbo owe, sucharki itp.) podawane by³y 43

4 dzieciom dopiero w 10 m. Ta tzw. profilaktyka bezglutenowa chroni Twoje dziecko jedynie przed wyst¹pieniem objawów tzw. kwitn¹cej celiakii (utrata ³aknienia, postêpuj¹cy ubytek masy cia³a, obfite, cuchn¹ce i t³uszczowe stolce), czyli wrodzonej nietolerancji glutenu, nie chroni natomiast przed ujawnieniem siê celiakii w póÿniejszym wieku (czêsto o nietypowym lub sk¹poobjawowym przebiegu!). Produkty o silnych w³aœciwoœciach alergizuj¹cych powinnaœ wprowadzaæ dopiero ok m. Nale ¹ do nich: owoce cytrusowe i po³udniowe (cytryny, pomarañcze, mandarynki, banany); truskawki, poziomki; bia³ko jaja kurzego; wywary z miêsa; pomidory. Owoce zwykle niealergizuj¹ce to: jab³ka, morele, brzoskwinie, œliwki, wiœnie. Do owoców niewskazanych dla dzieci z objawami alergii nale ¹ poziomki, truskawki i maliny. Posi³ki bezmleczne powinny stopniowo zastêpowaæ mleko, tak aby pod koniec 1 r. niemowlê otrzymywa³o jedynie dwa lub maksimum trzy posi³ki mleczne. Podawanie ca³kowicie rozdrobnionych potraw wskazane jest jedynie w pocz¹tkowym okresie ycia. Wraz z pojawieniem siê zêbów mlecznych stopieñ rozdrobnienia powinien byæ coraz mniejszy, aby prowokowa³ dziecko do ucia i gryzienia. W ywieniu niemowl¹t mo esz stosowaæ zarówno potrawy przygotowywane samodzielnie w domu, jak i gotowe przetwory przeznaczone dla danej grupy wiekowej. Ze wzglêdu na mo liwoœæ zanieczyszczenia produktów substancjami szkodliwymi, takimi jak: azotany, pestycydy, metale ciê kie, bezpieczniej jest stosowaæ gotowe przetwory podlegaj¹ce œcis³ej kontroli laborat o - ryjnej, ni przygotowywane samodzielnie w domu. Dotyczy to zw³aszcza warzyw korzeniowych (np. marchwi, buraków) pochodz¹cych z nie kontrolowanych plantacji. Do przyrz¹dzania posi³ków przeznaczonych dla niemowl¹t zw³aszcza mieszanek mlecznych stosuj wodê dobrej jakoœci lub o znanym sk³adzie (np. butelkowan¹ wodê oligoceñsk¹ lub 44

5 mineraln¹ opatrzon¹ informacj¹, e nadaje siê dla niemowl¹t). Normy dopuszczaj¹ nastêpuj¹ce stê enia zwi¹zków mineralnych w wodzie przeznaczonej dla niemowl¹t: sód (Na + ) 20 mg/l; azotany 10 mg/l; azotyny 0,02 mg/l; fluor 1,5 mg/l; siarczany 200 mg/l; mangan 0,2 mg/l. Szczególnie niebezpieczne ze wzglêdu na ryzyko zanieczyszczenia azotanami i azotynami mo e byæ stosowanie wody studziennej. Przed po- Tabela 4. Proponowana kolejnoœæ wprowadzania produktów do diety niemowlêcia, liczba posi³ków i wielkoœæ porcji m liczba posi³ków wielkoœæ porcji (ml) MLEKO POCZ TKOWE MLEKO NASTÊPNE ZUPA JARZYNOWA / PRZECIERY JARZYNOWE SOKI OWOCOWE / PRZECIERY OWOCOWE wyj¹tek: owoce cytrusowe BEZGLUTENOWE PRZETWORY ZBO OWE (kaszka ry owa, kukurydziana, kleiki) MIÊSO Ó TKO BISZKOPTY bezglutenowe GLUTEN CHUDE WÊDLINY TWARÓG CA E JAJKO MLEKO KROWIE 45

6 daniem takiej wody niemowlêciu poddaj j¹ dok³adnej analizie chemicznej w Rejonowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Nie podawaj swojemu niemowlêciu soli kuchennej (sprzyjaæ mo e wystêpowaniu nadciœnienia) ani cukru (zdecydowanie usposabia do powstawania próchnicy). W tabeli 4 przedstawiamy proponowan¹ kolejnoœæ wprowadzania nowych produktów spo ywczych do diety niemowlêcia oraz liczbê i wielkoœæ poszczególnych porcji. Poniewa potrzeby ywieniowe niemowl¹t mog¹ byæ bardzo zró nicowane, mo esz, a niekiedy bêdziesz zmuszona, zmodyfikowaæ przedstawiony schemat w zale noœci od indywidualnych potrzeb swego dziecka. ywienie niemowlêcia w pierwszym kwartale ycia ywienie sztuczne w tym okresie ycia ogranicza siê do stosowania mleka pocz¹tkowego w iloœciach zbli onych do przedstawionych w tabeli 4. ywienie niemowlêcia w drugim kwartale ycia Od 4 5 m. do diety dziecka wprowadzane s¹ zwykle soki i przeciery owocowe. S¹ one Ÿród³em wêglowodanów, witamin (zw³aszcza C), sk³adników mineralnych (w szczególnoœci potasu). Pocz¹tkowo zaleca siê podawanie przetworów z jab³ek, marchwi, malin, porzeczek. Ze wzglêdu na w³aœciwoœci alergizuj¹ce owoce cytrusowe i po³udniowe (cytryny, pomarañcze, mandarynki, banany) oraz truskawki i poziomki nale y podawaæ dopiero od m. Przy tendencji do zaparæ wskazane bywa wczeœniejsze wprowadzanie soków. Soki (jab³kowy, jab³kowo-marchwiowy) traktowaæ nale y jako dodatek do posi³ków g³ównych. 46

7 Zwykle w 5 6 m. do diety wprowadzane s¹ równie warzywa, pocz¹tkowo pod postaci¹ zupy jarzynowej lub gotowych przecierów jarzynowych (patrz tabela 5). Najczêœciej stosowana jest marchew, ziemniaki, pietruszka. Nastêpnie mo esz wprowadzaæ kolejne warzywa (kalafior, botwinê, por, seler, cebulê, m³od¹ kalarepkê, zielon¹ pietruszkê, broku³y). Warzywa, podobnie jak owoce, s¹ Ÿród³em witamin i sk³adników mineralnych. Tylko w gotowych produktach renomowanych firm marchew jest przebadana na zawartoœæ azotanów i dlatego jest bezpieczna. Marchew pochodz¹ca z nie kontrolowanych Ÿróde³ zw³aszcza ta dorodna, du a lub bardzo m³oda mo e zawieraæ du e stê enie azotanów, co zagra a wyst¹pieniem methemoglobinemii u niemowlêcia, szczególnie w pierwszych trzech miesi¹cach ycia. Jest to schorzenie wywo³ane uszkodzeniem przez azotany hemoglobiny. Prowadzi ono do groÿnego dla ycia niedotlenienia. Z tego wzglêdu niewskazane jest tak e stosowanie u ma³ych niemowl¹t powszechnie dotychczas zalecanej w leczeniu biegunek marchwianki. Bezglutenowe przetwory zbo owe (np. kaszki ry owe, kukurydziane, kleiki) wprowadzaæ mo esz ok. 4 6 m. Dostarczaj¹ one Tabela 5. Wykaz niektórych przetworów dla dzieci Przetwory produkowane przez firmê Ovita-Nutricia Wiek Od 5 m. Od 6 m. Od 7 m. PRODUKTY ZBO OWE I ZBO OWO-OWOCOWE Kleik BoboVita ry owy Kaszka Milupa kukurydziano-ry owa o smaku jab³kowo-malinowym Milupa kaszka mleczna bezglutenowa mleczno-ry owa z naturalnym aromatem jab³kowym Kaszka BoboVita ry owa z malinami ry owa z naturalnym aromatem jab³kowym Kaszka BoboVita ry owa z gruszkami Kaszka Milupa ry owa wieloowocowa 47

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 5. i 6. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 5. i 6. miesiąc życia 1 5 miesiąc 6 miesiąc KROK 4 KROK 3 KROK 2 KROK 1 Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 11. i 12. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 11. i 12. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 11. i 12. miesiąc życia 1 11. i 12. miesiąc Poniższa propozycja, to propozycja diety bezmlecznej dla niemowląt z alergią na białka mleka

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. 1 Urozmaicenie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowej diety, która zapewnia

Bardziej szczegółowo

WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia. Opracowanie: dietetyk Marta Prośniak

WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia. Opracowanie: dietetyk Marta Prośniak WITAMY PRZY STOLE! Schemat żywienia niemowląt w pierwszym roku życia Pamiętaj: o Nowe produkty wprowadzaj do diety dziecka pojedynczo, obserwując, czy nie wywołują u malucha niepożądanych reakcji o Zachowaj

Bardziej szczegółowo

M E N U O B I A D O W E

M E N U O B I A D O W E M E N U O B I A D O W E OD 01.06 DO 01.07 ŚRODA 01.06. Zupa: Pomidorowa z ryżem parabolicznym Drugie danie: Hamburgery domowe zapiekane ziemniaczki surówka z kapusty marchewki i jabłka z koperkiem Napój:

Bardziej szczegółowo

Sposób przyrządzania: Składniki podzielić na dwie części, włożyć do naczynia miksującego, miksować każdą część oddzielnie.

Sposób przyrządzania: Składniki podzielić na dwie części, włożyć do naczynia miksującego, miksować każdą część oddzielnie. Cukinia z kurczakiem (od 6 m-ca) 50 g marchewki 50 g ziemniaków 50 g cukini 20 g piersi z kurczaka Wszystkie składniki (oprócz wody) włożyć do naczynia miksującego, miksować. 10 s 6 Dodać wodę, gotować.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie Êrodków spo ywczych specjalnego przeznaczenia ywieniowego 2)

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie Êrodków spo ywczych specjalnego przeznaczenia ywieniowego 2) Dziennik Ustaw Nr 104 7490 Poz. 1094 1110 Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie zakresu niezb dnych informacji gromadzonych i przekazywanych przez apteki Narodowemu

Bardziej szczegółowo

Choroby żywieniowo zależne

Choroby żywieniowo zależne Choroby żywieniowo zależne CUKRZYCA TYPU II- DIETA Z OGRANICZENIEM CUKRÓW PROSTYCH 1. Osoby z nadwagą muszą stosować diety redukujące o poziomie energetycznym od 1000 do 1500 kcal w zależności od stanu

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO WYCHOWAWCZY

SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO WYCHOWAWCZY Kaczyna 50, 34-123 Chocznia TEL./fax. 033 8730379 Publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 907z późn. zm.) załącznik nr 1B Składając w imieniu......... ofertę na:... L.p. Opis przedmiotu zamówienia

Bardziej szczegółowo

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina.

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Źródło: www.pmnr7.pl Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Katedra Żywienia Człowieka Studia Podyplomowe,

Bardziej szczegółowo

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Poz. 728 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych 2) 3) 1) 2) z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 122, poz. 696 i Nr 171, poz. 1016. 3) - i Nr 230, poz. 1511 oraz z 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Zasady wprowadzania nowych pokarmów do diety dziecka

Zasady wprowadzania nowych pokarmów do diety dziecka Jak przygotowaç mleko dla niemowlàt? Wbrew obiegowym opiniom preparaty od ywcze w proszku przeznaczone dla niemowlàt nie sà sterylne. Sporadycznie, ale zdarzajà si zanieczyszczenia mieszanek drobnoustrojami

Bardziej szczegółowo

WEGETARIANIZM jako sposób ywienia

WEGETARIANIZM jako sposób ywienia WEGETARIANIZM jako sposób ywienia SPOSOBY YWIENIA: z wyra przewag produktów ro linnych mieszany z wykorzystaniem ró nych produktów ro linnych i zwierz cych z wyra przewag produktów zwierz cych (Eskimosi)

Bardziej szczegółowo

LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO:

LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO: LISTA DIET STOSOWANYCH U ZAMAWIAJĄCEGO: I. Trzyposiłkowe całodzienne racje pokarmowe Załącznik Nr 6 do siwz 1. Dieta podstawowa Stosowana u pacjentów niewymagających żywienia dietetycznego o zdrowym przewodzie

Bardziej szczegółowo

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku.

Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Szanowni Państwo, Przedstawiam ofertę Młyńskiego Dania, firmy cateringowej istniejącej na krakowskim rynku od 2004 roku. Od 12 lat zajmujemy się przygotowaniem oraz dostawą dań dla naszych klientów. Szczególną

Bardziej szczegółowo

Dieta w okresie dializacyjnym

Dieta w okresie dializacyjnym Dieta w okresie dializacyjnym Dlaczego nale y przestrzegaæ specjalnej diety w czasie leczenia dializ¹? Pomimo tego, e dializa usuwa szereg szkodliwych substancji z krwi, nale y uwa nie dobieraæ po ywienie,

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY

PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY Warszawa 06 luty 2014 r. PROTOKÓŁ Z WYBORU NAJKORZYSTNIEJSZEJ OFERTY Dotyczy wyboru najkorzystniejszej oferty zgodnie z zasadą konkurencyjności w zakresie wykonania usługi cateringowej (kody CPV: KOD CPV

Bardziej szczegółowo

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA Ludzki organizm w ok. 60% składa się z wody. Bardzo ważne jest wypijanie przynajmniej 1,5 l płynów dziennie - zapobiegasz w ten sposób odwodnieniu organizmu oraz wspomagasz pracę mózgu. PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy

ZAŁĄCZNIK. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary pochodzące z Ukrainy KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 11.3.2014 r. COM(2014) 166 final ANNEX 2 ZAŁĄCZNIK do wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie obniżenia lub zniesienia ceł na towary

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

Jedz owoce i warzywa

Jedz owoce i warzywa Jedz owoce i warzywa scenariusz zajęć opracowany przez mgr Małgorzatę Nowakowską, nauczyciela przyrody Odbiorcy: Uczniowie klas IV-VI szkoły podstawowej. Cel główny: Zapoznanie uczniów z zasadami prawidłowego

Bardziej szczegółowo

skąd pochodzi Nasz Kurczak

skąd pochodzi Nasz Kurczak Nasz Kurczak to mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców. W większości to odbiorcy pasz marki Wipasz - znamy ich hodowle, wspieramy wiedzą, szkolimy. 1 Wiemy skąd pochodzi Nasz Kurczak Kontrolujemy jakość

Bardziej szczegółowo

Spis treści. www.wsip.com.pl 3

Spis treści. www.wsip.com.pl 3 Spis treści 1. Wprowadzenie................................................... 9 1.1. Żywność jako źródło składników pokarmowych...................... 9 1.1.1. Normy żywienia dla ludności................................

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

IRENA CELEJOWA. ŻYWiENiE. w SI AORCIE U PZWL

IRENA CELEJOWA. ŻYWiENiE. w SI AORCIE U PZWL IRENA CELEJOWA ŻYWiENiE w SI AORCIE U PZWL prof. nadzw. dr hab. IRENA C E LEJ OWA w S P «;l^ C IE & PZWL W s t ę p... 9 I. CZĘŚĆ O G Ó L N A... 11 1. Potrzeby energetyczne sp o r to w c ó w... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Optymalnym i fizjologicznym sposobem żywienia niemowląt jest karmienie piersią. Pokarm kobiecy wytwarzany w wystarczających ilościach przez zdrową matkę w pełni

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD. 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD. 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. .. miejscowość, data URZĄD GMINY W REŃSKIEJ WSI ul. Pawłowicka 1 WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:........ 3. Adres siedziby gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym Nadciśnienie tętnicze (HA, AH) (łac. hypertonia arterialis) to choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. Zdecydowana większość (ponad

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

W 100 g proszku. Na 100 g gotowej do spożycia papki (24 g proszku + 76 ml wody 24%) Wartość energetyczna

W 100 g proszku. Na 100 g gotowej do spożycia papki (24 g proszku + 76 ml wody 24%) Wartość energetyczna Humana z MCT proszek Skład: Średnia zawartość W 100 g proszku Na 100 kcal W 100 ml gotowego do spożycia mleka (14 g proszku + 90 ml wody 14%) 259 Na 100 g gotowej do spożycia papki (24 g proszku + 76 ml

Bardziej szczegółowo

Menu V 29,09-03,10,2014

Menu V 29,09-03,10,2014 Menu V 29,09-03,10,2014 Poniedziałek: Śniadanie: Muesli z quinoa (30g) na mleku, chleb razowy (50g), masło (10g), szynka wiejska (10g), papryka (5g), ogórek kiszony (5g), herbata z dzikiej róży Dieta BM

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIA POKARMOWE KAŻDE ZATRUCIE POKARMOWE MOŻE BYĆ GROŹNE, SZCZEGÓLNIE DLA NIEMOWLĄT I DZIECI DO LAT 3, LUDZI OSŁABIONYCH I STARSZYCH.

ZATRUCIA POKARMOWE KAŻDE ZATRUCIE POKARMOWE MOŻE BYĆ GROŹNE, SZCZEGÓLNIE DLA NIEMOWLĄT I DZIECI DO LAT 3, LUDZI OSŁABIONYCH I STARSZYCH. ZATRUCIA POKARMOWE Zatrucia pokarmowe to ostre i gwałtowne dolegliwości żołądkowo-jelitowe objawiające się zwykle biegunką i wymiotami. Występują w stosunkowo krótkim czasie po spożyciu żywności skażonej

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU W PRÓBCE WINA METODĄ ATOMOWEJ SPEKTROMETRII ABSORPCYJNEJ Z ATOMIZACJA W PŁOMIENIU

OZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU W PRÓBCE WINA METODĄ ATOMOWEJ SPEKTROMETRII ABSORPCYJNEJ Z ATOMIZACJA W PŁOMIENIU OZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU W PRÓBCE WINA METODĄ ATOMOWEJ SPEKTROMETRII ABSORPCYJNEJ Z ATOMIZACJA W PŁOMIENIU Celem ćwiczenia jest zapoznanie z techniką atomowej spektrometrii absorpcyjnej z atomizacją

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834 Załącznik 1 Znak postępowania 14/EN/2013 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacja projektu kursy doskonalenia dla nauczycieli szkół zawodowych i instruktorów, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Żywienie bez zmartwień. Wszyscy kochamy Complete!

Żywienie bez zmartwień. Wszyscy kochamy Complete! Żywienie bez zmartwień Wszyscy kochamy Complete! Zwierzęta, podobnie jak ludzie, cieszą się lepszym i dłuższym życiem, gdy się zdrowo odżywiają. Karmy Versele-Laga z linii Complete zapewniają doskonale

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 W żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży w jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI

NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI NADWAGA, OTYŁOŚĆ i DIETA DZIECI W WIEKU SZKOLNYM mgr. inż Izabela Piechowska NADWAGA I OTYŁOŚĆ U DZIECI I MŁODZIEŻY OTYŁOŚĆ wg WHO jest stanem chorobowym charakteryzującym się nadmiernym nagromadzeniem

Bardziej szczegółowo

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz!

Egzamin gimnazjalny. Biologia. Także w wersji online TRENING PRZED EGZAMINEM. Sprawdź, czy zdasz! Egzamin gimnazjalny 3 Biologia TRENING PRZED EGZAMINEM Także w wersji online Sprawdź, czy zdasz! Spis treści Zestaw 1: Związki chemiczne budujące organizmy oraz pozyskiwanie i wykorzystywanie energii 5

Bardziej szczegółowo

Informacje dla Pacjenta i Rodziców

Informacje dla Pacjenta i Rodziców Warszawa, dnia. KONSULTACJA DIETETYCZNA 1. Imię i nazwisko dziecka:... 2. Data urodzenia.. Telefon kontaktowy:... 3. Masa ciała (kg) ; Centyl:. 4. Wzrost (cm) ; Centyl:. 5. BMI.Centyl:.. 6. Rozpoznanie:

Bardziej szczegółowo

Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca.

Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca. Gasimy pragnienie - gospodarka wodna młodego sportowca. Woda to najważniejszy, niezbędny do życia nieorganiczny składnik ciała człowieka. Jej ilość zależy od wieku, płci i zawartości tkanki tłuszczowej,

Bardziej szczegółowo

Probiotyczne napoje fermentowane

Probiotyczne napoje fermentowane Probiotyczne napoje fermentowane Waldemar Gustaw Katedra Technologii Owoców, Warzyw i Grzybów UP Lublin Probiotyki probiotyk pro bios - dla życia probiotyki to pojedyncze lub mieszane kultury żywych mikroorganizmów,

Bardziej szczegółowo

Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych

Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych Kobieta w ciąży bez specjalnych wymagań żywieniowych Prawidłowe żywienie w ciąży powinno być zgodne z ogólnymi zasadami zdrowego żywienia. Pamiętaj jednak, że w ciąży wzrasta zapotrzebowanie na białko,

Bardziej szczegółowo

Menu 03-07.11.2014. Dieta BMJ Marchewkowa zupa-krem z grzankami razowymi (250ml), gołąbki drobiowe z warzywami i ryżem w sosie

Menu 03-07.11.2014. Dieta BMJ Marchewkowa zupa-krem z grzankami razowymi (250ml), gołąbki drobiowe z warzywami i ryżem w sosie Naturalne żywienie w placówkach edukacyjnych Menu 03-07.11.2014 Poniedziałek: Śniadanie: Muesli z quinoa (30g) na mleku, chleb razowy (50g), masło (10g), szynka wiejska (10g), papryka (5g), ogórek kiszony

Bardziej szczegółowo

Unikalny system Twistfl ow minimalizuje prawdopodobieństwo wystąpienia kolki dziecięcej.

Unikalny system Twistfl ow minimalizuje prawdopodobieństwo wystąpienia kolki dziecięcej. POZNAJ Butelka antykolkowa Twistshake to innowacyjne rozwiązanie dla dzieci karmionych wcześniej naturalnie. Elastyczna i miękka końcówka smoczka przypomina brodawkę matki, zachowując naturalny sposób

Bardziej szczegółowo

i ciemne mąki. Produkty zbożowe ze względu na wysoką zawartość węglowodanów są dobrym źródłem energii.

i ciemne mąki. Produkty zbożowe ze względu na wysoką zawartość węglowodanów są dobrym źródłem energii. Prawidłowe żywienie Prawidłowy sposób odżywiania jest bezpośrednim czynnikiem gwarantującym utrzymanie dobrego samopoczucia i zdrowia. Polega nie tylko na systematycznym dostarczaniu organizmowi potrzebnych

Bardziej szczegółowo

BUDOWA TKANKOWA ROÂLINY

BUDOWA TKANKOWA ROÂLINY UDOW TKNKOW ROÂLINY przekrój poprzeczny liêcia drewno gàbczasty yko tkanka wzmacniajàca przekrój poprzeczny odygi drewno w oski yko tkanka wzmacniajàca przekrój poprzeczny korzenia drewno yko perycykl

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 9. i 10. miesiąc życia

Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. 9. i 10. miesiąc życia Jadłospisy dla dzieci z alergią pokarmową na białka mleka krowiego 9. i 10. miesiąc życia 1 9. i 10. miesiąc Poniższa propozycja, to propozycja diety bezmlecznej dla niemowląt z alergią na białka mleka

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina

Obiad Zupa krem z dyni Łosoś pieczony w folii bez tłuszczu z imbirem, kurkumą i sezamem Parowane brokuły i szparagi z oliwą z oliwek Kieliszek wina Poniedziałek 2-3 kromki pieczywa pełne ziarno na naturalnym zakwasie Oliwa z oliwek zamiast masła Biały chudy ser ze szczypiorkiem Gotowane brokuły Sałatka ze słodkich ziemniaków: bataty, por, czerwona

Bardziej szczegółowo

Zalecenia w zakresie bezpieczeństwa mikrobiologicznego owoców i warzyw

Zalecenia w zakresie bezpieczeństwa mikrobiologicznego owoców i warzyw Zalecenia w zakresie bezpieczeństwa mikrobiologicznego owoców i warzyw Występowanie zatruć pokarmowych u ludzi może być związane z obecnością wirusów w żywności i wodzie. Żywność zarówno pochodzenia zwierzęcego

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

Sukcesywną dostawę produktów żywnościowych dla Zespołu Żłobków nr 3 w Poznaniu V części

Sukcesywną dostawę produktów żywnościowych dla Zespołu Żłobków nr 3 w Poznaniu V części FORMULARZ OFERTOWY Nazwa albo imię i nazwisko Wykonawcy... Siedziba albo miejsce zamieszkania i adres Wykonawcy... NIP, REGON Wykonawcy... Telefon/fax Wykonawcy... Adres e mail Wykonawcy:... Do: nazwa

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book

Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Martyna Binkowska Celestyna Malinowska Magdalena Paluszyńska Cook Book Śniadanie s. 3-4 Mówi się, że śniadanie to najważniejszy posiłek, bo dostarcza nam energii na cały dzień. Co zatem należy jeść na

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Wartość odżywcza zestawu

Wartość odżywcza zestawu Wartość odżywcza zestawu Energia kcal 605 Białko ogółem g 29,7 Tłuszcz ogółem g 20,0 Węglowodany ogółem g 82,4 Wapń mg 287 Żelazo mg 2,6 Witamina A - ekwiwalent retinolu Ilg 126 Witamina C mg 62,1 Kwas

Bardziej szczegółowo

Jadłospis 24.11.2014 05.12.2014. bułka kajzerka z masłem szynką drobiową ogórkiem kiszonym w plastrach 1 szt herbata z cukrem 200ml

Jadłospis 24.11.2014 05.12.2014. bułka kajzerka z masłem szynką drobiową ogórkiem kiszonym w plastrach 1 szt herbata z cukrem 200ml Jadłospis : pieczywo mieszane 40g z masłem 15 g, kiełbaska leszczyńska 1 szt, keczup 5 g pomidor 10g, płatki kukurydziane 180ml, obiad : zupa jarzynowa z estragonem zaprawiona śmietaną z ziemniakami posypana

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków.

Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków. Historia przetworów FIMARO rozpoczęła się ponad dekadę temu, kiedy Ania odwiedziła dom Dziadków. Przeglądając rodzinne pamiątki znalazła zakurzoną książkę kucharską swojej Babci, która przetrwała 2 Wojny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI I. WSTÊP ... 031 PODSTAWOWE SK ADNIKI OD YWCZE

SPIS TREŒCI I. WSTÊP ... 031 PODSTAWOWE SK ADNIKI OD YWCZE SPIS TREŒCI I WSTÊP 017 I1 Historia od ywiania siê ludnoœci na przestrzeni dziejów Juliusz Przys³awski 017 I2 Sposób od ywiania siê ludnoœci na ziemiach polskich Henryk Gertig 020 I3 Wp³yw cywilizacji

Bardziej szczegółowo

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1

1 FILTR. Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? PROBLEMÓW Z WOD ROZWI ZUJE. NOWATORSKIE uzdatnianie wody 5 w 1 Jak usun¹æ 5 zanieczyszczeñ za pomoc¹ jednego z³o a? 1 FILTR ROZWI ZUJE PROBLEMÓW Z WOD 1 TWARDOŒÆ 2 ELAZO 3 MANGAN 4 AMONIAK 5 ORGANIKA Zanieczyszczenia takie jak: twardoœæ, mangan, elazo, naturalne substancje

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. 1.Opis przedmiotu zamówienia:

Zapytanie ofertowe. 1.Opis przedmiotu zamówienia: Zapytanie ofertowe Do niniejszego postepowania nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych (tekst jednolity z 2013 roku Dz.U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047

Bardziej szczegółowo

KOSZTORYS OFERTOWY. Przystępując do postępowania o zamówienie publiczne, którego przedmiotem jest:

KOSZTORYS OFERTOWY. Przystępując do postępowania o zamówienie publiczne, którego przedmiotem jest: Załącznik nr 2 A... Pakiet I - Pieczywo wraz z dostawą do siedziby Zamawiającego - Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Radzicach Dużych Zamówienia z dnia 11 sierpnia 2014 r. na następujących warunkach

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy dla części nr I

Formularz cenowy dla części nr I Załącznik nr 4 Formularz cenowy dla części nr I CZĘŚĆ I MIĘSO I PRZETWORY ( kod CPV 15100000-9 produkty zwierzęce, mięso i produkty mięsne) wa 1. Kości wieprzowe Kg 250 2. Korpus drobiowy Kg 200 3. 4.

Bardziej szczegółowo

Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych. Wykaz artykułów spożywczych: I. Dania gotowe 1 II. Dżem 4

Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych. Wykaz artykułów spożywczych: I. Dania gotowe 1 II. Dżem 4 Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych Załącznik nr 1 Wykaz artykułów spożywczych: I. Dania gotowe 1 II. Dżem 4 Dostarczone artykuły spożywcze muszą spełniać wszystkie wymagania prawne niezbędne

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2012 Zawód: technik ywienia i gospodarstwa domowego Symbol cyfrowy zawodu: 321[10] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu 321[10]-01-122 Czas trwania egzaminu:

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin Dominika Sowa Szczecin, 8 maj 2014 Program prezentacji: 1. Definicja substancji i mieszanin chemicznych wg Ustawy o substancjach chemicznych

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

ZE SMAKIEM U KOZIOŁKA Kozioł Łukasz 27.06.2016-01.07.2016 ŻŁOBEK PONIEDZIAŁEK

ZE SMAKIEM U KOZIOŁKA Kozioł Łukasz 27.06.2016-01.07.2016 ŻŁOBEK PONIEDZIAŁEK ZE SMAKIEM U KOZIOŁKA Kozioł Łukasz 27.06.2016-01.07.2016 ŻŁOBEK PONIEDZIAŁEK I Śniadanie Płatki pełnoziarnice na mleku BEBIKO Płatki pełnoziarniste3 2 200g 2,5 Wek masło 2, filet ogórek zielony z miodem

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko

Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko MODUŁ III LEKCJA 4 Temat: Czy wiesz co jesz? czyli o zdrowej żywności i nie tylko Stosowanie na co dzień zasad racjonalnego żywienia w znacznym stopniu wpływa na właściwy rozwój fizyczny i psychiczny oraz

Bardziej szczegółowo

DODATKI DO ŻYWNOŚCI Przyjaciel czy wróg?

DODATKI DO ŻYWNOŚCI Przyjaciel czy wróg? DODATKI DO ŻYWNOŚCI Przyjaciel czy wróg? SUBSTANCJE DODATKOWE Substancje obce to takie substancje, które nie spełniają warunków określonych dla środków spożywczych i używek, a mogą znajdować się w nich

Bardziej szczegółowo

Oferta produktowa 2016

Oferta produktowa 2016 Oferta produktowa 2016 s t r o n a 2 Soki tłoczone Sogo Smaki: sok jabłkowy półsłodki, sok jabłkowy kwaśny, sok jabłkowo porzeczkowy, sok jabłkowo marchewkowy, sok jabłko-buraczek 250ml Moje Conieco Mieszanki

Bardziej szczegółowo

Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt. Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu.

Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt. Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu. Aktualne (2014) wytyczne żywienia niemowląt Prof. Hanna Szajewska Dr hab. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM hanna.szajewska@wum.edu.pl PTGHiŻDz 2014 Wyłączne karmienie piersią Kontynuacja karmienia

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty:

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty: ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1 Pakiet nr 1 - Dostawa drobiu Pakiet/L p. Produkt Orientacyjna ilość zamawiana w ciągu roku I Drób 2. Filet drobiowy 800 kg 2 dni 3. Podudzia drobiowe 180 kg 2 dni 4. Skrzydła

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ. Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ. Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA PACJENTÓW Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ Specjalistyczna Poradnia Dietetyczna Smaki Życia Urszula Grzywacz Aneta Goliszewska 1 Spis treści 1 Najważniejsze ogólne zalecenia dietetyczne

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r.

MENU OBIADOWE w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. w dniach: 2.09.2015 r. 4.09.2015 r. ŚRODA 2.09.2015 r. (skład surowcowy: wywar mięsny (wołowo drobiowy) warzywny, marchewka, pietruszka, por, 2. Kotlet schabowy panierowany, ziemniaki z koperkiem, buraczki

Bardziej szczegółowo

Składniki odżywcze podzielone zostały ze względu na funkcje:

Składniki odżywcze podzielone zostały ze względu na funkcje: SKŁADNIKI ODŻYWCZE JAK JE UGRYŹĆ? Składnikami odżywczymi nazywamy związki występujące w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, które po spożyciu ulegają strawieniu i wchłonięciu ze

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

Pakiet Nr 1 - Artykuły spożywcze L.p. Asortyment Proponowany rodzaj opak.

Pakiet Nr 1 - Artykuły spożywcze L.p. Asortyment Proponowany rodzaj opak. Pakiet Nr 1 - Artykuły spożywcze L.p. Asortyment Proponowany 1. Biszkopty 0,5-1 kg 5 2. Budyń bez cukru 40g 100 g 80 3. Chleb chrupki 100g-300g 50 4. Chrupki kukur. 50 g -100g 20 5. Chrzan 100 g-400g 30

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

codzienne zakupy Więcej Pomarańcze Pieczarki Pasztet drobiowy pieczony* Ser żółty* znajdziesz na oferta handlowa ważna od 21.01 do 26.01.

codzienne zakupy Więcej Pomarańcze Pieczarki Pasztet drobiowy pieczony* Ser żółty* znajdziesz na oferta handlowa ważna od 21.01 do 26.01. oferta handlowa ważna od 2.0 do 26.0.205 Twoje Więcej znajdziesz na codzienne zakupy Pomarańcze kraj pochodzenia: Grecja, Hiszpania Pieczarki 3 49 4 99 z drobiu Pasztet drobiowy pieczony* Ser żółty* EDAMSKI,

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era)

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) Wersja 2016 1. CZYM SĄ MŁODZIEŃCZE SPONDYLOARTROPATIE/MŁODZIEŃCZE

Bardziej szczegółowo

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100

Zestaw 12. Ziemniaki gotowane Waga l porcji -150 g. 10 porcji kg. l porcja g. Ziemniaki Sól 210,0 2,100 Zestaw 12 Zupa ogórkowa Waga 1 porcji - 300 g I porcja 10 porcji Ogórek kwaszony 30,0 0,300 Marchew 18,7 0,187 Pietruszka, korzeń 7,5 0,075 Por 7,5 0,075 Seler korzeniowy 3,7 0,037 Ziemniaki 75,0 0,750

Bardziej szczegółowo

MIESZANKI PASZOWE TREŚCIWE MIESZANKI PASZOWE UZUPEŁNIAJĄCE - KONCENTRATY

MIESZANKI PASZOWE TREŚCIWE MIESZANKI PASZOWE UZUPEŁNIAJĄCE - KONCENTRATY MIESZANKI PASZOWE TREŚCIWE CIELAK STARTER CJ OPAS 100-250 KG OPAS 250-400 KG KROWA 16 KROWA 18 KROWA 18 PLUS KROWA 20 Skład j.m. BIAŁKO % 19,5 19,0 20,5 20,0 16,0 18,0 18,0 20,0 ENERGIA NEL MJ 6,5 6,30

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo