POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Mechaniczny Katedra Techniki Cieplnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Mechaniczny Katedra Techniki Cieplnej"

Transkrypt

1 POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Mechaniczny Katedra Techniki Cieplnej Seminarium z Chłodnictwa Przygotowanie produktów zamrożonych do spożycia Krystian Piotrowski SiUChiK

2 Spis treści 1. Wstęp <<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<.<< 3 2. Teoretyczny zarys podstaw procesu rozmrażania <<<<<<..<< Szybkość procesu rozmnażania funkcją wielu zmiennych<<<<<<5 3. Jakościowe zmiany towarzyszące procesowi zamrażania i odmrażania <<<<<<<<<<<<<<<<<<.<<<<<<< 6 4. Rozmrażanie w domu <<<<<<<<<<<<<<<<..<<<<<.8 5. Metody przemysłowe i prace badawcze <<<..<<<<<<<<<< Wnioski <<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<< 15 Literatura <<<<<<<<<< <<<<<..<<<<<<...<<<<..16 2

3 1. Wstęp Nawet przemysłowa produkcja żywności ciągle charakteryzuje się sezonowością zbiorów. Pozyskane produkty roślinne jak owoce i warzywa przechowuje się by spożywać je między okresami zbiorów jak i przetwarzać w okresach późniejszych. Mrożenie żywności w okresie maksymalnej podaży ma na celu zachowanie jej wysokiej jakości, porównywalnej z jakością, produktu świeżego i wysokiej atrakcyjności handlowej. Efekty natychmiastowego zamrożenia mięsa, owoców i warzyw są często zaprzepaszczane przez nieodpowiednie metody rozmrażania. Rozmrażanie jest wciąż mało docenianym procesem, niejednokrotnie przeprowadzanym w sposób niekontrolowany, co powoduje widoczne obniżenie jakości produktu. Brak jest też na ogół wskazań ze strony producenta odnośnie prawidłowego rozmrażania i zastosowania surowców mrożonych. Przykładami przemysłowego stosowania tego procesu w skali masowej jest rozmrażanie pulp owocowych wykorzystywanych później do produkcji dżemów, czy też rozmrażanie ryb w przetwórni umieszczonej na lądzie po wcześniejszym ich transporcie w stanie zamrożonym przez statki połowowe. 2. Teoretyczny zarys podstaw procesu rozmrażania Proces zmiany stanu stałego w ciekły zawartej w zamrożonych produktach wody, poprzez stopniowe podwyższanie temperatury wewnętrznej produktów i przywrócenie im ich własności naturalnych nazywamy rozmrażaniem. Proces ten odbywa się przez doprowadzenie ciepła z zewnątrz. W wyniku przemiany fazowej i topnienia kryształów lodu następuje zmiana właściwości fizycznych produktów warunkująca m.in. ich przydatność technologiczną i konsumpcyjną. Celem rozmrażania jest więc doprowadzenie zamrożonych produktów do stanu maksymalnie zbliżonego do wyjściowych cech świeżych produktów, osiąganego poprzez: Eliminowanie lub ograniczenie wycieku soku i strat ważnych w żywieniu składników rozpuszczalnych; Ograniczenie zmian fizycznych, biochemicznych i mikrobiologicznych w toku procesu. 3

4 Rys. 1. Teoretyczny przebieg krzywych zamrażania i rozmrażania tego samego produktu i przy tych samych różnicach temperatur. (Ts - temperatura powierzchni produktu, Tc temperatura centrum rozmrażanego produktu, Tfr- temperatura medium w procesie rozmrażania, Tfz - temperatura medium w procesie zamrażania, τr - czas procesu rozmrażania, τz - czas procesu zamrażania, Tcr - temperatura krioskopowa)[1] Proces rozmrażania jest odwrotnością zamrażania, przy czym w ich przebiegu występują podobieństwa jak i różnice. Zgodnie z rysunkiem Rys. 1, przebieg krzywej rozmrażania jest w zasadzie odwróceniem krzywej zamrażania, ze znacznym, prawie dwukrotnym wydłużeniem czasu przy porównywalnych warunkach realizacji. Wynika to z faktu, iż podczas zamrażania ciepło jest odprowadzane z wnętrza produktów przez zamrożoną warstwę powierzchniową o prawie trzykrotnie większym współczynniku przewodzenia, podczas gdy przy rozmrażaniu ciepło jest doprowadzane przez warstwę rozmrożoną o mniejszej wartości współczynnika przewodzenia ciepła. Doprowadzane z otoczenia ciepło powoduje rozmrażanie powierzchni produktów i tworzenie się swoistej warstwy izolacyjnej utrudniającej jego dostęp do jeszcze zamrożonego środka. Następstwem tego jest nierównomierny wzrost temperatury w różnych częściach produktu i występowanie dużej wartości gradientu temperatury oraz rosnące w miarę postępu procesu 4

5 zapotrzebowanie energię niezbędnej do dalszego podwyższania temperatury o 1 K warstwy wewnętrznej. Przy zbliżaniu się do Tcr wzrasta ona kilkakrotnie w porównaniu do wcześniejszej fazy procesu. Na przykład wzrost temperatury z -3,3 C do -2.2 C wymaga prawie dwukrotnie, a od -2,2 C do - 1,1 C nawet pięciokrotnie więcej energii, jak ogrzanie w zakresie od -4,4 C do -3,3 C i poniżej tego zakresu. Powyżej -1 C zapotrzebowanie energii ponownie silnie maleje, co powoduje oczywiście istotne różnice szybkości ogrzewania rozmrażanych produktów w różnych zakresach temperatury. Efektem tego są: zjawisko ciągłego wzrostu oporu powierzchniowego rozmrażania; zagrożenie przegrzaniem zewnętrznych warstw produktów; wydłużenie końcowej fazy procesu rozmrażania. Powyższy wykres ilustruje, iż temperatura w głębi produktu początkowo wzrasta dość równomiernie. Po osiągnięciu punktu topnienia na powierzchni stopniowo wzrasta wg krzywej Ts, podczas gdy temperatura w centrum produktu Tc utrzymuje się na praktycznie stałym poziomie, aby w końcowej fazie topnienia szybko wzrosnąć. Koniec procesu określa w zasadzie temperatura krioskopowa Tcr w termicznym środku produktu, często jednak rozmrażanie jest prowadzone do wyższej temperatury końcowej lub połączone jest z równoczesną obróbką kulinarną. Zgodnie z powyższym opisem możemy wyróżnić 3 fazy procesu rozmrażania: Podgrzewanie od temperatury zamrożenia do temperatury krioskopowej; Właściwe rozmrażanie topnienie podstawowej masy wymrożonej wody; Dodatkowe podgrzewanie zamrożonego produktu do założonej temperatury końcowej Szybkość procesu rozmnażania funkcją wielu zmiennych. Wyznaczenie szybkości procesu wiąże się z dokładnym określeniem czasu rozmrażania w zależności od warunków i kształtów geometrycznych produktu. Pozwala to na projektowanie i kontrolę technologii rozmrażania. Rozmrażanie produktów o kształcie płyty, walca i kuli może być opisane przy użyciu podstawowych równań przekazywania ciepła *Heldman i Singh 1981]. Najdokładniejsze rezultaty otrzymuje się, stosując metody numeryczne. Metody skończonych różnic i skończonego elementu zostały przetestowane na szeregu danych eksperymentalnych i ich wyniki nie odbiegają o więcej niż ±10% od danych eksperymentalnych [Hossain i in. 1992]. Powszechne stosowanie metod numerycznych jest ograniczone przez wymagania sprzętowe oraz długi czas obliczeń. Stąd dla celów praktyki produkcyjnej wykorzystuje się metody uproszczone, które dają możliwość szybkiej predykcji. Przebieg procesu rozmrażania określa fizyczny czynnik pośredni otaczający rozmrażaną masę produktu. Najczęściej jest to powietrze, ale również; - kąpiel wodna, bezpośrednia lub pośrednia oddziałująca przez ściankę folii opakowania, 5

6 - para wodna, - roztopiony tłuszcz, - rozgrzana powierzchnia (blacha do pieczenia). Przy rozmrażaniu technikami ogrzewania powierzchniowego czas procesu maleje wraz ze wzrostem: - różnicy temperatury pomiędzy powierzchnią produktu i otoczeniem, - natężenia ruchu otaczającego medium w stosunku do produktu, - wilgotności względnej powietrza. Podstawowe cechy produktów wpływające na czas rozmrażania, to: - właściwości cieplne (zwłaszcza mała przewodność ciepła przez rozmrażanie tkanki i znaczący wpływ utajonego ciepła topnienia lodu na ich pojemność cieplną); - fizyczne wymiary produktów oraz rodzaj opakowania. Znaczące miejsce w technice rozmrażania odgrywa metoda ogrzewania w całym przekroju zamrożonego produktu, przeprowadzana w piecykach mikrofalowych. Płynna woda, z powodu bardzo silnego tłumienia drgań nie posiada wyraźnego maksimum rezonansowego, lecz pochłania silnie fale elektromagnetyczne w dość szerokim zakresie częstotliwości mikrofalowyh. Częstotliwość mikrofal kuchenki musi mieścić się w tym zakresie i jest wynikiem kompromisu pomiędzy dostępnymi częstotliwościami w paśmie ISM (Industrial, Scientific, and Medical band) a głębokością wnikania fal (która jest odwrotnie proporcjonalna do stopnia ich pochłaniania). Przy częstotliwości 2,45 GHz cząstki wody drgają na tyle szybko, by zapewnić dobre pochłanianie a tym samym i szybkie ogrzewanie potrawy, lecz mikrofale wnikają w głąb tylko na około 2,5 cm (w zależności od zawartości wody w ogrzewanym produkcie). Przy niższych częstotliwościach fale wnikałyby głębiej, lecz przenikałyby przez cienkie struktury tym samym ogrzanie potrawy mogłoby trwać dłużej. 3. Jakościowe zmiany towarzyszące procesowi zamrażania i odmrażania. W trakcie wymrażania tkanki zwierzęcej gdy przekroczona zostanie temperatura krioskopowa, zaczyna przesuwać się w głąb produktu tzw. front lodowy. Jest to zjawisko wysoce niekorzystne dla tkanek organicznych. Nie da się go niestety uniknąć. W trakcie przesuwania się frontu lodowego, woda zawarta w komórkach i przestrzeni między nimi przechodzi przemianę fazową. Ponieważ pozostałe substancje ciekłe mają punkty eutektyczne na innych poziomach temperatury, ulegają one zgęszczeniu. Zgęszczenie substancji organicznych pogarsza ich jakość. Prowadzi do obumierania mikroflory produktów. Powoduje wystąpienie procesów osmotycznych (w wyniku których rozpadają się błony komórkowe). Dodatkowo, zachodzi w trakcie wymrażania wody wymiana jonów między fazą płynną a strukturami komórkowymi. Posuwający się w głąb 6

7 produktu front lodowy wywiera ciśnienie na tkanki. W efekcie wzrostu ciśnienia dochodzi do wydalenia poza objętość mrożonki nie zestalonej zgęstniałej fazy płynnej.są to procesy nieodwracalne. Powodują znaczne pogorszenie właściwości organoleptycznych rozmrożonych produktów. Ponadto gdy mrożenie przebiega wolno, powierzchnia frontu lodowego przybiera formę kryształowych igiełek, które uszkadzają mechaniczne komórki. Znaczący wpływ na jakość produktu po zamrożeniu i odmrożeniu mają zmiany chemiczne i biochemiczne. Mają one ten sam charakter w fazie propagacji i zanikania. Innymi słowy w reakcjach tych wspólne są kierunki reakcji, produkty i substraty. Jedyną odróżniającą cechę stanowi sposób inicjacji (inny jest mechanizm rozpoczynający reakcję). Przemianę biochemiczną inicjują enzymy, natomiast przemiany chemiczne są wynikiem oddziaływania parametrów otoczenia (temperatura, ciśnienie, kwasowość środowiska, itp.) Podsumowując zmiany jakościowe możemy pogrupować jako: 1) Zmiany fizyczne, strukturalne, rekrystalizacja, ubytki masy produktu, zmiany koloru oparzelina lodowa. 2) Zmiany chemiczne i biochemiczne: przemiany białek, tłuszczów i lipidów, węglowodanów, zmiany składu roztworów, procesy enzymatyczne, rozpad witamin, 3) Zmiany mikrobiologiczne: rozpad enzymów, rozwój mikroorganizmów i zmiana rodzajów szczepów bakterii. Na jakość produktu po rozmrożeniu bezpośredni wpływ oprócz oczywiście długości przechowywania i jego parametrów, przygotowania przed zamrożeniem ma właśnie proces rozmrażania a ściślej wartość temperatury w funkcji czasu upływającego w tym procesie. Aczkolwiek proces rozmrażania nie jest w stanie zapewnić pełnej odwracalności fizycznej produktu do stanu przed zamrożeniem, ponieważ zawsze następuje wyciekanie soków i związane z tym zmiany konsystencji i barwy. W wielu produktach podczas zamrażania woda przemieszcza się z komórek do przestrzeni międzykomórkowych. Podczas rozmrażania należy stworzyć warunki dla jak najpełniejszej odwracalności zjawiska inaczej poprzez wyciekanie soku nastąpi utrata wartości odżywczych, smakowych i estetycznych. Zmiany towarzyszące rozmrażaniu oznacza się najczęściej ilościowo z pomocą takich parametrów jak: ubytek masy próbki, ilość wycieku rozmrażalniczego, ocena sensoryczna oraz zawartość witaminy C. Jako czas rozmrażania przyjmuje się czas od rozpoczęcia procesu rozmrażania do momentu uzyskania w centrum geometrycznym próbki 0ºC. M Z M R Względny ubytek masy UM określano jako: U M 100% M Z W ilość względnego wycieku rozmrażalniczego WR jako W R 100% M Z 7

8 gdzie: MZ masa próbki zamrożonej, MR masa próbki po rozmrożeniu, W masa wycieku rozmrażalniczego Powolne zamrażanie do temperatury -8 C do -12 C sprzyja powstawaniu dużych kryształów lodu w produkcie i uszkodzeniom tkanek co w czasie rozmrażania może skutkować utratą soków tkanki mięsnej o masie do 12% początkowej masy produktu. Przy długotrwałym przechowywaniu ubytek może wzrosnąć do 16%. Zapobieganie wyciekaniu soków z produktów mrożonych: Żywność zamrażana szybko szybkie rozmrażanie żywności zapewni większą wartość odżywczą; Żywność zamrażana wolno wolne rozmrażanie umożliwi wchłonięcie przez stałe części tkanek wody zamienionych w lód w skutek zamrożenia. (półtusze wieprzowe) 4. Rozmrażanie w domu Prawdą znaną już dzieciom jest to, że mięsa nie można rozmrażać i zamrażać ponownie. Ale już niewiele ludzi wie, że samo rozmrażanie powinno także przebiegać z zachowaniem kilku ważnych zasad. Przede wszystkim, jeśli chcemy, by mięso jak najdłużej zachowało swe walory, powinniśmy je rozmrażać powoli, bez dostępu światła w temperaturze 4-7 C, a więc po prostu przełożyć z części mrożącej lodówki do części chłodzącej. W czasie rozmrażania obecne na powierzchni mięsa drobnoustroje aktywizują się. Należy, więc uważać, by rozmrażany produkt nie miał kontaktu z żywnością, którą możemy spożywać bezpośrednio (np. warzywa, gotowe potrawy). Wadą tej metody jest większa utrata masy produktu (nawet do 10%) i długość całego procesu. Np. rozmrożenie 2,5 kg mięsa wymaga minimum 24 h, a porcje ok. 0,5 kg mięsa mielonego wymagają ok. 12 h. Do rozmrażania z wykorzystaniem płynów w domowych warunkach wykorzystuje się wodę. By ustrzec się wypłukania z produktu części soków, najlepiej owinąć mięso folią, by nie miało bezpośrednio kontaktu z wodą. Po około 30 minutach zmieniamy wodę. Małe porcje ok. 0,5 kg rozmrażają się już po 1 godzinie, a 2,5 kg porcje po ok. 3-4 godzinach. Obie metody są bezpieczne, choć eksperci częściej zalecają rozmrażanie w lodówce, bez dostępu światła. Mięso lepiej zachowuje wtedy swoje walory i może być przechowywane w chłodziarce przez 1-2 dni (w przypadku rozmrażania w wodzie, mięso trzeba jak najszybciej poddać obróbce termicznej). Jednak niezależnie od metody, rozmrożone mięso będzie się psuło szybciej, niż świeży produkt. Jeżeli chcemy, by struktura mięsa pozostała niezmieniona i przypominała świeży towar, powinniśmy rozmrażać je powoli, bez dostępu światła w temperaturze 4-7 C. 8

9 Niecierpliwym pozostaje kuchenka mikrofalowa. Rozmrażanie tą metodą trwa kilkanaście minut, ale pamiętajmy, że mięso od samego początku jest tu poddawane obróbce termicznej. Dlatego, by zminimalizować ryzyko rozwoju bakterii, należy jak najszybciej poddać produkt dalszej obróbce termicznej. [3] Mrożone warzywa i owoce w większości przypadków wymagają po wyjęciu z zamrażarki niedługiego okresu na podwyższenie temperatury z obszaru -18 C do około -4 do -5 C i są poddawane gotowaniu. Tak powstają zupy i kompoty z mrożonych półproduktów. Każdy producent takiego wyrobu podaje na opakowaniu dokładną recepturę i sposób postępowania. Obecnie duża grupa gotowej żywności jest dostępna w handlu w formie gotowych dań. Takie gotowe dania trafiają bezpośrednio z opakowaniem do kuchenki mikrofalowej bądź garnka z wodą. Po zagotowaniu wody lub upływie zadanego czasu w mikrofali są rozmrożone, podgrzane i gotowe do spożycia. 5. Metody przemysłowe i prace badawcze. Rys. 2. Urządzenie wykorzystujące zjawisko impingement: A produkt, B taśma, C dysze, D komora sprężonego powietrza [4] Niedawne teorie tłumaczące zmiany związane z procesem zamrażania i rozmrażania produktów mięsnych, rybnych i drobiowych związane ze stopniem zniszczenia struktury komórkowej przez rozrastające się kryształy lodu zostały uzupełnione przez teorie denaturacji białek i naruszenia struktury żelu białkowego w procesie zamrażania. Stopień zniszczenia żelu zależy od wielu czynników, wśród których za najważniejsze uważa się szybkość procesu zamrażania *Pałacha i Remiszewska 1993, Zalewski 1993]. Z tego względu wciąż prowadzone są prace nad sposobami umożliwiającymi zwiększenie szybkości zamrażania i rozmrażania. W ostatniej dekadzie wprowadzono do produkcji urządzenia wykorzystujące zjawisko impingement 9

10 (rys. 2, 3), które wiąże się ze znaczną intensyfikacją wymiany ciepła głównie poprzez wzrost współczynnika wnikania ciepła Dzięki temu następuje istotne skrócenie czasu obróbki produktu. Zjawisko impingement może być również stosowane w przypadku fluidyzacji poprzez tworzenie tzw. odwróconej fluidyzacji (rys. 3). Rys. 3. Urządzenie wykorzystujące zjawisko odwróconej fluidyzacji: A produkt, B taśma, C dysze, D komora sprężonego powietrza [4] Metoda ta polega na odpowiednim przeprowadzeniu gazu, wypływającego pionowo z dysz z dużą prędkością, przez warstwę produktu znajdującego się na poziomej taśmie lub rynnie. Strumień gazu wprowadzany jest do nieruchomego złoża od góry, odbija się od taśmy lub dna rynny i wraca przez złoże do otoczenia. Zwiększenie szybkości procesu wiąże się z dokładnym określeniem czasu rozmrażania w zależności od warunków i kształtów geometrycznych produktu. Pozwala to na projektowanie i kontrolę technologii rozmrażania. Badania wykonano na laboratoryjnym stanowisku do prowadzenia procesu rozmrażania technikę odwróconej fluidyzacji znajdującym się w Zakładzie Inżynierii Chłodnictwa Akademii Rolniczej w Lublinie. Rys. 4. Laboratoryjne stanowisko do badań nad odwróconą fluidyzacją [4] 10

11 Materiałem użytym do badań były, uprzednio zamrożone do temperatury -35 C w warunkach konwekcji swobodnej, ziemniak, marchew i jabłko w postaci kostki o wymiarach 1 cm 1 cm 1 cm. Produkty te wybrano ze względu na dostępność ich danych termofizycznych niezbędnych do przeprowadzenia obliczeń (tab. 1). Tabela 1. Dane termofizyczne użyte do obliczeń weryfikujących [Gruda i Postolski 1999] Badając kinetykę rozmrażania, stwierdzono, że użycie techniki impingement pozwala na uzyskanie szybkości zbliżonej do szybkości rozmrażania w łaźni wodnej przy takich samych temperaturach środowiska rozmrażającego (rys. 5). Jednocześnie technika impingement pozbawiona jest wielu wad związanych ze zmianą właściwości produktu przez nasiąkanie wodą. Znaczne szybkości rozmrażania badaną techniką (rys. 6) są związane z uzyskiwaniem współczynnika wnikania ciepła o wartości co najmniej 120 W m -2 K-1. Zwiększenie szybkości rozmrażania, a przez to skrócenie czasu procesu, ma istotne znaczenie ze względu na zachowanie właściwości smakowych i zdrowotnych produktu, a także może korzystnie wpływać na jakość produktu, ze względu na ograniczenie możliwości rozwoju mikroflory na jego powierzchni. 11

12 Rys. 5. Krzywe rozmrażania badanych produktów metodą odwróconej fluidyzacji i rozmrażania ziemniaka w wodzie *4+ Rys. 6. Szybkość rozmrażania kostki ziemniaka.[4] Czosnek jest popularną rośliną przyprawową, zawiera wiele cennych substancji, które mają silne działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Jedną z metod konserwacji czosnku zapewniającą zachowanie jego cennych walorów jest obróbka chłodnicza. Jednakże, właściwości produktu po takiej obróbce mogą znacznie odbiegać od właściwości surowca wyjściowego. Odpowiednia szybkość zamrażania decyduje o ograniczeniu strat surowca i polepszeniu jego jakości po rozmrożeniu. Zmiany właściwości fizycznych czosnku zachodzące w wyniku prowadzonego procesu oceniano poprzez: charakterystykę tekstury uzyskaną na podstawie wartościowania maksymalnej siły w testach cięcia przy użyciu maszyny wytrzymałościowej Zwick Z020. Test cięcia wykonywano przy użyciu noża typu Warner- Bratzler i prowadzono go aż do całkowitego przecięcia ząbka. W wyniku analizy kinetyki zamrażania i rozmrażania czosnku stwierdzono, że najdłużej proces trwa w powietrzu w warunkach konwekcji swobodnej, natomiast najkrócej w łaźni wodnej z wymuszonym obiegiem wody. Wykorzystanie metody impingement prowadzi do czasu procesu zbliżonego do czasu rozmrażania w łaźni wodnej bez wymuszonego obiegu wody (rys. 7). 12

13 Rys. 7. Kinetyka zamrażania (a) i rozmrażania (b) czosnku [5] Rys. 8. Zmiana masy po rozmrażaniu *5+ Duże straty masy surowca podczas rozmrażania w powietrzu spowodowane są długim czasem prowadzenia procesu i w związku z tym powstawaniem ususzki materiału. Rozmrażanie w wodzie w warunkach konwekcji swobodnej powoduje zwiększanie masy czosnku średnio o 1,96%, przy czym w warunkach konwekcji wymuszonej ten wzrost wynosił 1,79%. Wzrost masy materiału w tym przypadku spowodowany został wymianą masy między czosnkiem a środowiskiem. Mniejszy przyrost masy przy rozmrażaniu w łaźni w warunkach konwekcji wymuszonej determinowany jest krótszym czasem procesu. Rozmrażanie próżniowo-parowe jest metodą rozmrażania żywności w atmosferze pary wodnej w warunkach obniżonego ciśnienia. Metoda ta została opracowana w Anglii na początku lat 70-tych zeszłego stulecia przez firmę APV Clark Built i Stację Badawczą Torry w Aberdeen. Rozmrażany tą metodą produkt umieszcza się w komorze próżniowej, z której odpompowuje się powietrze. Komora jest połączona z zewnętrznym zbiornikiem wypełnionym wodą lub na dnie komory znajduje się otwarty zbiornik z wodą. W wyniku powstającej próżni, woda zaczyna wrzeć w temperaturze otoczenia (ok. 20ºC). Aby utrzymać wodę w stanie wrzenia musi być ona podgrzewana. Zwykle 13

14 stosowane jest podgrzewanie parą wodną, czasami przez wodny wymiennik ciepła lub grzałki elektryczne. Powstająca para wodna wypełnia komorę rozmrażalniczą i kondensuje na powierzchni produktu. Ciepło kondensacji jest przejmowane przez zamrożony produkt powodując jego szybkie rozmrażanie (około 120 g kondensującej wody rozmraża 2 kg zamrożonego produktu). Pomimo blisko 40 letniej obecności tej metody w technologii chłodniczej żywności oraz wymienianiu jej w publikacjach naukowych i podręcznikach akademickich jako jednego z najszybszych sposobów powierzchniowego rozmrażania żywności [Urbaniak 1981, Szeluto 1974, Gruda 1999, Zalewski nie znalazła ona na dzień dzisiejszy szerokiego zastosowania. Rys. 9. Czas rozmrażania truskawek wybranymi metodami [6] Rys. 10. A) Względny ubytek masy truskawek rozmrażanych wybranymi metodami B) Względny wyciek rozmrażalniczy z truskawek rozmrażanych wybranymi metodami. 14

15 Rys 11. A) Zawartość witaminy C w truskawkach rozmrażanych wybranymi metodami, B) Ocena sensoryczna truskawek rozmrażanych wybranymi metodami (w skali 5-cio punktowej) Najwyższą ocenę sensoryczną w skali 5-cio punktowej (rys. 12B) uzyskały truskawki rozmrażane w wodzie (3,88 pkt.) i mikrofalowo (3,72 pkt.). Niższą ocenę uzyskały truskawki rozmrażane w powietrzu (3,45 pkt.) i próżniowo-parowo w wycieku p- p(w) (3,36 pkt.). Najniższą ocenę uzyskały truskawki rozmrażane metodą próżniowo-parową na sicie (p-p) (3,06 pkt.). Ocena ta była statystycznie istotnie różna od ocen uzyskanych w innych metodach. Rys. 12. Truskawki rozmrożone metodami: A) mikrofalową i B) próżniowo-parową (p-p)[6] 6. Wnioski Wykorzystanie techniki impingement do rozmrażania drobnych owoców prowadzi do uzyskania w warunkach badań najlepszej jego jakości. Potwierdziły to wyniki badań tekstury i testów organoleptycznych. Jednocześnie, rozmrażanie czosnku tą metodą pozbawione jest wad towarzyszących prowadzeniu procesu w środowisku wodnym. Podobnie dla marchwi, krojonego ziemniaka i jabłka metoda impingement wykazała znaczące zalety, co do szybkości procesu rozmrażania jak i jakości otrzymanego produktu. 15

16 Literatura: 1. Gruda Z. Postolski J Zamrażanie żywności. WNT. Warszawa. 2. Postolski J.: Prawie wszystko o... Technologii chłodniczej żywności. Wykorzystanie mrożonej żywności. 5.1 Teoretyczne podstawy procesu rozmrażania.technika chłodnicza i klimatyzacyjna 10/ D. Góral, F. Kluza. Technika odwróconej fluidyzacji w rozmrażaniu produktów rolniczych i spożywczych. Technica Agraria 2(1) 2003, D. Góral, F. Kluza. Katedra Chłodnictwa i Energetyki Przemysłu Spożywczego. Kompleksowa obróbka zamrażalnicza czosnku przy użyciu metody impingement. Inżynieria Rolnicza 2/ Adam Kopeć, Jarosław Diakun, Tomasz Milewski. Rozmrażanie truskawek metodą próżniowo-parową. Katedra Inżynierii Spożywczej i Tworzyw Sztucznych, Politechnika Koszalińska. Inżynieria Rolnicza 2(111)/

Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym

Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym Andrzej Domian SUCHiKL Sem IX GDAŃSK 2011 SPIS TREŚCI 1. Definicja i cel

Bardziej szczegółowo

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Odmienność procesów zamrażania produktów

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Gdańsk 10.11.2009 WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat 1: Ubytki masy, oparzelina mrozowa i rekrystalizacja, jako typowe zmiany fizyczne zachodzące w mrożonej żywności. Jakub Turek SUChiKl sem.ix Wydział

Bardziej szczegółowo

Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania

Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania TEMAT: Przygotowanie zamroŝonych produktów do spoŝycia. Prowadzący: Dr inŝ. Z. Bonca Wykonał: Tomasz Czonstke MroŜona Ŝywność przed wykorzystaniem musi być

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Z WSPÓŁCZESNYCH TECHNIK ZAMRAŻANIA

SEMINARIUM Z WSPÓŁCZESNYCH TECHNIK ZAMRAŻANIA SEMINARIUM Z WSPÓŁCZESNYCH TECHNIK ZAMRAŻANIA Temat: Relacje między zastosowaną metodą zamrażania a jakością produktu po jego rozmrożeniu. Kamil Kaszyński Wydział Mechaniczny Spis treści 1. Wstęp 2. Mechanizm

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Współczesne techniki zamrażania Temat: Odwracalność zmian jakościowych w produktach rozmrożonych. Wykonał: Przemysław Drywa SUCHiKL semestr 9 Plan prezentacji: 1. Definicja rozmrażania,

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat: Denaturacja białek oraz przemiany tłuszczów i węglowodorów, jako typowe przemiany chemiczne i biochemiczne zachodzące w żywności mrożonej. Łukasz Tryc SUChiKL Sem.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Katedra Energetyki i Aparatury Przemysłowej Seminarium z Współczesnych Technik Zamrażania Temat: 2. Własności termofizyczne produktów żywnościowych świeżych i po

Bardziej szczegółowo

ROZMRAŻANIE TRUSKAWEK METODĄ PRÓŻNIOWO-PAROWĄ

ROZMRAŻANIE TRUSKAWEK METODĄ PRÓŻNIOWO-PAROWĄ Inżynieria Rolnicza 2(111)/29 ROZMRAŻANIE TRUSKAWEK METODĄ PRÓŻNIOWO-PAROWĄ Adam Kopeć, Jarosław Diakun, Tomasz Milewski Katedra Inżynierii Spożywczej i Tworzyw Sztucznych, Politechnika Koszalińska Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAśANIA - SEMINARIUM Temat: Warunki przechowywania a jakość mroŝonej Ŝywności. Przygotowała: Patrycja Puzdrowska

Bardziej szczegółowo

Suszone przekąski mięsne

Suszone przekąski mięsne Suszone przekąski mięsne czyli wołowina i drób poddane suszeniu w stanie zamrożenia i w mikrofali Maksymilian Jaworowski Elżbieta Jakoniuk Adam Szymański Przegląd projektu Po co suszyć mięso? Jak suszyć?

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII POLIMERÓW

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII POLIMERÓW POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII POLIMERÓW PRZETWÓRSTWO TWORZYW SZTUCZNYCH I GUMY Lab 8. Wyznaczanie optimum wulkanizacji mieszanek kauczukowych na reometrze Monsanto oraz analiza

Bardziej szczegółowo

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.1

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.1 METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.1 Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Zamrażaniem produktów nazywamy proces

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki zamrażania

Nowoczesne techniki zamrażania Nowoczesne techniki zamrażania Temat: Nowoczesne technologie produkcji mrożonych owoców, warzyw i ich przetworów. Dariusz Słupski SUChiKl Sem. 9 1. Wstęp Zamrażanie owoców i warzyw jest niezwykle istotną

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

ZMIANY CECH PRODUKTÓW PODCZAS ZAMRAŻANIA

ZMIANY CECH PRODUKTÓW PODCZAS ZAMRAŻANIA METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZMIANY CECH PRODUKTÓW PODCZAS ZAMRAŻANIA Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Nietrwałość produktów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11

Spis treści. Przedmowa WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 Spis treści Przedmowa... 10 1. WPROWADZENIE DO PRZEDMIOTU... 11 2. PODSTAWOWE OKREŚLENIA W TERMODYNAMICE... 13 2.1. Układ termodynamiczny... 13 2.2. Wielkości fizyczne, układ jednostek miary... 14 2.3.

Bardziej szczegółowo

Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5. Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego

Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5. Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego Szkła specjalne Przejście szkliste i jego termodynamika Wykład 5 Ryszard J. Barczyński, 2017 Materiały edukacyjne do użytku wewnętrznego Czy przejście szkliste jest termodynamicznym przejściem fazowym?

Bardziej szczegółowo

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11. Przebieg obróbki cieplnej prefabrykatów betonowych 1 11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11.1. Schemat obróbki cieplnej betonu i konsekwencje z niego wynikające W rozdziale 6 wskazano

Bardziej szczegółowo

Rys.1 Rozkład mocy wnikającej do dielektryka przy padaniu fali płaskiej Natężenie pola wewnątrz dielektryka maleje wykładniczo. Określa to wzór: (1)

Rys.1 Rozkład mocy wnikającej do dielektryka przy padaniu fali płaskiej Natężenie pola wewnątrz dielektryka maleje wykładniczo. Określa to wzór: (1) Temat nr 22: Badanie kuchenki mikrofalowej 1.Wiadomości podstawowe Metoda elektrotermiczna mikrofalowa polega na wytworzeniu ciepła we wsadzie głównie na skutek przepływu prądu przesunięcia (polaryzacji)

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI z katedr dyplomowania dla kierunku TRANSPORT 1 Katedra Energetyki i Pojazdów 1. Charakterystyka procesu dystrybucji paliw płynnych w Polsce. 2. Przegląd, budowa,

Bardziej szczegółowo

wydłużenia trwałości produktów zapewnienia łatwego i wygodnego użycia (dania gotowe, pojedyncze porcje) atrakcyjnej prezentacji produktu

wydłużenia trwałości produktów zapewnienia łatwego i wygodnego użycia (dania gotowe, pojedyncze porcje) atrakcyjnej prezentacji produktu ALIGAL klucz do uzyskania dłuższej trwałości produktu. Utrzymanie jakości i trwałości artykułów spożywczych jest najważniejszym zadaniem producentów i sprzedawców z branży spożywczej. Jakość dla konsumenta

Bardziej szczegółowo

Współczesne techniki zamrażania

Współczesne techniki zamrażania POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Współczesne techniki zamrażania Temat : Technologia produkcji mrożonych frytek i jej wpływ na ich jakość konsumpcyjną. Autor : Marcin Beczek Zawartośd : Surowiec

Bardziej szczegółowo

4 Ogólna technologia żywności

4 Ogólna technologia żywności Spis treści Przedmowa 7 1. Operacje membranowe, Krzysztof Surówka 9 1.1. Wstęp 9 1.2. Zasada krzyżowej filtracji membranowej 9 1.3. Ogólna charakterystyka operacji membranowych 10 1.4. Membrany - klasy

Bardziej szczegółowo

Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji

Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji Monika Litwińska Inżynieria Mechaniczno-Medyczna GDAŃSKA 2012 1. Obieg termodynamiczny

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych

Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych Andrzej Domian SUCHiKL GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A W Y D Z I A Ł M E C H A N I C Z N Y

P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A W Y D Z I A Ł M E C H A N I C Z N Y 2010-12-15 P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A W Y D Z I A Ł M E C H A N I C Z N Y Ogólna charakterystyka wraz z oceną użytkową nowoczesnych technik zamrażania żywności, szczególnie tzw. zamrażania szokowego

Bardziej szczegółowo

Temat: Systemy do precyzyjnej regulacji temperatury w obiektach chłodzonych o dużej i małej pojemności cieplnej.

Temat: Systemy do precyzyjnej regulacji temperatury w obiektach chłodzonych o dużej i małej pojemności cieplnej. Temat: Systemy do precyzyjnej regulacji temperatury w obiektach chłodzonych o dużej i małej pojemności cieplnej. Paweł Paszkowski SUChiKl Semestr IX Rok akademicki 2010/2011 SPIS TREŚCI Regulacja temperatury

Bardziej szczegółowo

BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH PODCZAS DYNAMICZNYCH ODKSZTAŁCEŃ MATERIAŁÓW

BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH PODCZAS DYNAMICZNYCH ODKSZTAŁCEŃ MATERIAŁÓW Metoda badania odporności na przenikanie ciekłych substancji chemicznych przez materiały barierowe odkształcane w warunkach wymuszonych zmian dynamicznych BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Budowa tkanki korzeni buraków cukrowych

Budowa tkanki korzeni buraków cukrowych Cukier z buraków jest od dawna pozyskiwany na drodze dyfuzji. Jako materiał zapasowy rośliny dwuletniej znajduje się w tkance korzenia (rys.). Budowa tkanki korzeni buraków cukrowych W korzeniu wyróżnia

Bardziej szczegółowo

Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia

Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia Ćwiczenie C2 Badanie zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia C2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar zależności temperatury wrzenia wody od ciśnienia (poniżej ciśnienia atmosferycznego),

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne ROZSZERZALNOŚĆ CIEPLNA LINIOWA Ashby

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej

Układ termodynamiczny Parametry układu termodynamicznego Proces termodynamiczny Układ izolowany Układ zamknięty Stan równowagi termodynamicznej termodynamika - podstawowe pojęcia Układ termodynamiczny - wyodrębniona część otaczającego nas świata. Parametry układu termodynamicznego - wielkości fizyczne, za pomocą których opisujemy stan układu termodynamicznego,

Bardziej szczegółowo

1 TŻ technologia gastronomiczna z towaroznawstwem

1 TŻ technologia gastronomiczna z towaroznawstwem 1 TŻ technologia gastronomiczna z towaroznawstwem Moduł - dział -temat L.p. Zakres treści Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Procesy technologiczne w produkcji potraw. Cele i zadania przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA

BADANIE WYMIENNIKÓW CIEPŁA 1.Wprowadzenie DNIE WYMIENNIKÓW CIEPŁ a) PŁSZCZOWO-RUROWEGO b) WĘŻOWNICOWEGO adanie wymiennika ciepła sprowadza się do pomiaru współczynników przenikania ciepła k w szerokim zakresie zmian parametrów ruchowych,

Bardziej szczegółowo

Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania

Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania Seminarium z Nowoczesnych Technik ZamraŜania TEMAT: Ubytki masy, oparzelina mrozowa i rekrystalizacja, jako typowe zmiany fizyczne zachodzące w mroŝonej Ŝywności. Prowadzący: Dr inŝ. Z. Bonca Wykonał:

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 20.07.2004 04763429.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 20.07.2004 04763429. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 166029 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:.07.04 04763429.0 (1) Int. Cl. A23B7/00 (06.01) (97) O

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE

BADANIE WYMIENNIKA CIEPŁA TYPU RURA W RURZE BDNIE WYMIENNIK CIEPŁ TYPU RUR W RURZE. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z konstrukcją, metodyką obliczeń cieplnych oraz poznanie procesu przenikania ciepła w rurowych wymiennikach ciepła..

Bardziej szczegółowo

Twój partner w gastronomii! NOWA GENERACJA PAKOWAREK. www.mmgastro.pl

Twój partner w gastronomii! NOWA GENERACJA PAKOWAREK. www.mmgastro.pl Twój partner w gastronomii! NOWA GENERACJA PAKOWAREK www.mmgastro.pl PAKOWARKI PRÓŻNIOWE VBN OGÓLNE INFORMACJE: pakowarki stołowe o niewielkich gabarytach, dzięki czemu zajmuje mało miejsca w kuchni przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY Pieczątka szkoły Kod ucznia Liczba punktów WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 STOPIEŃ SZKOLNY 12. 11. 2013 R. 1. Test konkursowy zawiera 23 zadania. Są to zadania

Bardziej szczegółowo

Sposób na ocieplenie od wewnątrz

Sposób na ocieplenie od wewnątrz Sposób na ocieplenie od wewnątrz Piotr Harassek Xella Polska sp. z o.o. 25.10.2011 Budynki użytkowane stale 1 Wyższa temperatura powierzchni ściany = mniejsza wilgotność powietrza Wnętrze (ciepło) Rozkład

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Współczesne Techniki Zamrażania Urządzenia typu LIN do kriogenicznego zamrażania wybranych produktów żywnościowych wykonał :Maciej Jaskułka specjalność: SUCHiK Wstęp Zamrażanie - jedna

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia Wykład 3 Substancje proste i czyste Przemiany w systemie dwufazowym woda para wodna Diagram T-v dla przejścia fazowego woda para wodna Diagramy T-v i P-v dla wody Punkt krytyczny Temperatura nasycenia

Bardziej szczegółowo

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI

DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI DRUGA ZASADA TERMODYNAMIKI Procesy odwracalne i nieodwracalne termodynamicznie, samorzutne i niesamorzutne Proces nazywamy termodynamicznie odwracalnym, jeśli bez spowodowania zmian w otoczeniu możliwy

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2. Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z OBSŁUGĄ KONSUMENTA CZ. 2 Danuta Górecka, Halina Limanówka, Ewa Superczyńska, Melania Żylińska-Kaczmarek SPIS TREŚCI Rozdział 1. Podstawowe wiadomości o produktach spożywczych

Bardziej szczegółowo

Food Processing Equipment SMAŻALNIK NA GŁĘBOKIM TŁUSZCZU DO PRACY CIĄGŁEJ Z PRZENOŚNIKIEM

Food Processing Equipment SMAŻALNIK NA GŁĘBOKIM TŁUSZCZU DO PRACY CIĄGŁEJ Z PRZENOŚNIKIEM Food Processing Equipment SMAŻALNIK ProfiFry NA GŁĘBOKIM TŁUSZCZU DO PRACY CIĄGŁEJ Z PRZENOŚNIKIEM Smażalniki ProfiFry na głębokim tłuszczu do pracy ciągłej z przenośnikiem są niezawodnym i uniwersalnym

Bardziej szczegółowo

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE

APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE APARATURA W OCHRONIE ŚRODOWISKA - 1. WPROWADZENIE Wykład dla kierunku Ochrona Środowiska Wrocław, 2016 r. Ochrona środowiska - definicje Ochrona środowiska szereg podejmowanych przez człowieka działań

Bardziej szczegółowo

Instrukcja stanowiskowa

Instrukcja stanowiskowa POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inżynierii Mechanicznej w Płocku Zakład Aparatury Przemysłowej LABORATORIUM WYMIANY CIEPŁA I MASY Instrukcja stanowiskowa Temat:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii.

Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej gastronomii. Wymagania edukacyjne z Wyposażenia Technicznego Zakładów Gastronomicznych dla klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej Kucharz małej. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175297 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej ( 2 1) Numer zgłoszenia: 304605 Data zgłoszenia: 08.08.1994 (51) IntCl6: B01J 19/26 B01F7/16

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY Ćwiczenie nr 2 KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY I. Kinetyka hydrolizy sacharozy reakcja chemiczna Zasada: Sacharoza w środowisku kwaśnym ulega hydrolizie z wytworzeniem -D-glukozy i -D-fruktozy. Jest to reakcja

Bardziej szczegółowo

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Jednym z parametrów istotnie wpływających na proces odprowadzania ciepła z kolektora

Bardziej szczegółowo

FRYTOWNICE DO CIĄGŁEGO SMAŻENIA SERII

FRYTOWNICE DO CIĄGŁEGO SMAŻENIA SERII Food Processing Equipment FRYTOWNICE DO CIĄGŁEGO SMAŻENIA SERII UniFry UniFry - nowa generacja frytkownic pozwalających na częściowe lub całkowite zanurzenie produktów w oleju. Frytownice serii UniFry

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY 1 POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ TEMAT: WPŁYW METODY ZAMRAŻANIA PRODUKTÓW ŻYWNOŚCIOWYCH NA ICH CECHY JAKOŚCIOWE Paweł Szymański Semestr IX Specjalność SM i UE 2 SPIS

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej - - Wstęp teoretyczny Jednym ze sposobów wymiany ciepła jest przewodzenie.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE / Procesy podstawowe w technologii żywności /14

Spis treści. Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE / Procesy podstawowe w technologii żywności /14 Spis treści Przedmowa do wydania trzeciego /11 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE /13 1. Procesy podstawowe w technologii żywności /14 1.1. Pojęcie procesu podstawowego / 14 1.2. Przenoszenie pędu, energii i masy /

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE CZASU I SZYBKOŚCI ZAMRAŻANIA SUROWCÓW I PRODUKTÓW

OZNACZANIE CZASU I SZYBKOŚCI ZAMRAŻANIA SUROWCÓW I PRODUKTÓW OZNACZANIE CZASU I SZYBKOŚCI ZAMRAŻANIA SUROWCÓW I PRODUKTÓW Wprowadzenie Zamrażanie zalicza się do uniwersalnych i najkorzystniejszych metod konserwacji żywności. Pod pojęciem procesu zamrażania rozumieć

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1 Wykład 2 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego 7 października 2015 1 / 1 Zjawiska koligatywne Rozpuszczenie w wodzie substancji nielotnej powoduje obniżenie prężności pary nasyconej P woda

Bardziej szczegółowo

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne Copyright by: Krzysztof Serafin. Brzesko 2007 Na podstawie skryptu 1220 AGH Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne 1. Siłownik z zabudowanym blokiem sterującym Ten ruch wahadłowy tłoka siłownika jest

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza.

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza. 1 Część teoretyczna Powietrze wilgotne układ złożony z pary wodnej i powietrza suchego, czyli mieszaniny azotu, tlenu, wodoru i pozostałych gazów Z punktu widzenia różnego typu przemian skład powietrza

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2

TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA Z TOWAROZNAWSTWEM Klasy 1TŻ1, 1TŻ2 Moduł - dział -temat L.p. Zakres treści Zapoznanie z PSO Kryteriami egzaminu zawodowego 1 Procesy technologiczne w produkcji potraw. Cele i

Bardziej szczegółowo

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia.

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. PARA WODNA 1. PRZEMIANY FAZOWE SUBSTANCJI JEDNORODNYCH Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. Przy niezmiennym ciśnieniu zmiana wody o stanie początkowym odpowiadającym

Bardziej szczegółowo

II. Analiza sensoryczna w ocenie jakości produktów spożywczych

II. Analiza sensoryczna w ocenie jakości produktów spożywczych SPIS TREŚCI Wprowadzenie 11 I. Jakość żywności, systemy zarządzania jakością i klasyfikacja żywności 13 1. Wstęp 13 2. Określenia jakości 14 3. Systemy zapewniające prawidłową jakość produktów spożywczych

Bardziej szczegółowo

Część I. Wprowadzenie. Część II. Procesy mechaniczne. Zawartość. 1. Procesy podstawowe w technologii żywności Pojęcie procesu podstawowego

Część I. Wprowadzenie. Część II. Procesy mechaniczne. Zawartość. 1. Procesy podstawowe w technologii żywności Pojęcie procesu podstawowego 140596 Zawartość Część I. Wprowadzenie 1. Procesy podstawowe w technologii żywności 1.1. Pojęcie procesu podstawowego 1.2. Przenoszenie pędu, energii i masy 1.3. Bilansowanie procesów 1.4. Powiększanie

Bardziej szczegółowo

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km.

A) 14 km i 14 km. B) 2 km i 14 km. C) 14 km i 2 km. D) 1 km i 3 km. ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Kod pracy Wypełnia Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Fizyki Imię i nazwisko ucznia... Szkoła...

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH PAN, Gdańsk, PL JASIŃSKI MARIUSZ, Wągrowiec, PL GOCH MARCIN, Braniewo, PL MIZERACZYK JERZY, Rotmanka, PL

PL B1. INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH PAN, Gdańsk, PL JASIŃSKI MARIUSZ, Wągrowiec, PL GOCH MARCIN, Braniewo, PL MIZERACZYK JERZY, Rotmanka, PL PL 215139 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215139 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 383703 (22) Data zgłoszenia: 06.11.2007 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13

Spis treści. PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13 Spis treści PRZEDMOWA.. 11 WYKAZ WAśNIEJSZYCH OZNACZEŃ.. 13 Wykład 16: TERMODYNAMIKA POWIETRZA WILGOTNEGO ciąg dalszy 21 16.1. Izobaryczne chłodzenie i ogrzewanie powietrza wilgotnego.. 22 16.2. Izobaryczne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw

Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Ćwiczenie 3. Warunki higieniczno-sanitarne produkcji potraw Aby otrzymać potrawy o wysokiej jakości zdrowotnej należy właściwie postępować we wszystkich etapach procesu technologicznego. Ważne jest, aby

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 12

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 12 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 12 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Przewodność i dyfuzyjność cieplna

Bardziej szczegółowo

Samopropagująca synteza spaleniowa

Samopropagująca synteza spaleniowa Samopropagująca synteza spaleniowa Inne zastosowania nauki o spalaniu Dyfuzja gazów w płomieniu Zachowanie płynnych paliw i aerozoli; Rozprzestrzenianie się płomieni wzdłuż powierzchni Synteza spaleniowa

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

Technologie wytwarzania. Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG

Technologie wytwarzania. Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG Technologie wytwarzania Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG Technologie wytwarzania Odlewanie Metalurgia proszków Otrzymywanie monokryształów Otrzymywanie materiałów superczystych Techniki

Bardziej szczegółowo

SC45MCB2. linea. Piekarnik elektryczny z funkcją mikrofali, wysokość 45 cm, 10 funkcji (4 z mikrofalami), 3 poziomy pieczenia

SC45MCB2. linea. Piekarnik elektryczny z funkcją mikrofali, wysokość 45 cm, 10 funkcji (4 z mikrofalami), 3 poziomy pieczenia Piekarnik elektryczny z funkcją mikrofali, wysokość 45 cm, 10 funkcji (4 z mikrofalami), 3 poziomy pieczenia EAN13: 8017709170912 ESTETYKA / STEROWANIE Białe szkło Podświetlane pokrętła Wyświetlacz: LED

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii:

3. Przejścia fazowe pomiędzy trzema stanami skupienia materii: Temat: Zmiany stanu skupienia. 1. Energia sieci krystalicznej- wielkość dzięki której można oszacować siły przyciągania w krysztale 2. Energia wiązania sieci krystalicznej- ilość energii potrzebnej do

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA Anna Janik AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Energetyki i Paliw BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA 1. WSTĘP W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania tematem pomp ciepła.

Bardziej szczegółowo

Fosfor w żywności i żywieniu

Fosfor w żywności i żywieniu Wydział Nauk o Żywności SGGW Fosfor w żywności i żywieniu Prof. dr hab. Mirosław Słowiński Zakład Technologii Mięsa Wydział Nauk o Żywności Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Techniki niskotemperaturowe w Inżynierii Mechaniczno Medycznej Zmiana własności ciał w temperaturach kriogenicznych Prowadzący: dr inż. Waldemar Targański Emilia

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 88 ds. Żywności Mrożonej

PLAN DZIAŁANIA KT 88 ds. Żywności Mrożonej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 88 ds. Żywności Mrożonej STRESZCZENIE KT 88 ds. Żywności Mrożonej zajmuje się opracowywaniem norm z zakresu terminologii, wymagań jakościowych, pobierania próbek, metod badań,

Bardziej szczegółowo

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA

WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA WYMIANA CIEPŁA i WYMIENNIKI CIEPŁA Prof. M. Kamiński Gdańsk 2015 PLAN Znaczenie procesowe wymiany ciepła i zasady ogólne Pojęcia i definicje podstawowe Ruch ciepła na drodze przewodzenia Ruch ciepła na

Bardziej szczegółowo

PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA)

PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA) ISO 9001:2008, ISO/TS 16949:2002 ISO 14001:2004, PN-N-18001:2004 PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA) *) PVD - PHYSICAL VAPOUR DEPOSITION OSADZANIE

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 1. Określić nadciśnienie powietrza panujące w rurociągu R za pomocą U-rurki, w której znajduje się woda. Różnica poziomów wody w U-rurce wynosi h = 100 cm. Zadanie 2. Określić podciśnienie i ciśnienie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE

ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE ĆWICZENIE 10 MATERIAŁY BITUMICZNE 10.1. WPROWADZENIE Tab. 10.1. Cechy techniczne asfaltów Lp. Właściwość Metoda badania Rodzaj asfaltu 0/30 35/50 50/70 70/100 100/150 160/0 50/330 Właściwości obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

* potrafi samodzielnie zaplanować wyposażenie pracowni tak aby była ona funkcjonalna i spelniała wszystkie wymogi sanitarno-higieniczne

* potrafi samodzielnie zaplanować wyposażenie pracowni tak aby była ona funkcjonalna i spelniała wszystkie wymogi sanitarno-higieniczne Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych Zawód i symbol cyfrowy zawodu: [ 343 404 ] Technik żywienia i usług gastronomicznych klasa : II OCENA NAZWA DZIAŁU

Bardziej szczegółowo

ELIMINACJA BAKTERII ALICYCLOBACILLUS W SOKACH ZAGĘSZCZONYCH KUPS, MAJA 2009 R.

ELIMINACJA BAKTERII ALICYCLOBACILLUS W SOKACH ZAGĘSZCZONYCH KUPS, MAJA 2009 R. ELIMINACJA BAKTERII ALICYCLOBACILLUS W SOKACH ZAGĘSZCZONYCH KUPS, 13-15 MAJA 2009 R. SPOSOBY ZAPOBIEGANIA ZEPSUCIU SOKÓW PRZEZ A. ACIDOTERRESTRIS METODY MECHANICZNE METODY TERMICZNE WYNIKI BADAŃ MIKROBILOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

PRZENOŚNIK MYJĄCY, STERYLIZUJĄCY ORAZ SUSZĄCY

PRZENOŚNIK MYJĄCY, STERYLIZUJĄCY ORAZ SUSZĄCY Food Processing Equipment PRZENOŚNIK MYJĄCY, STERYLIZUJĄCY ORAZ SUSZĄCY NEAEN CleanJar Urządzenie jest przeznaczone do czyszczenia i sterylizacji opakowań szklanych, metalowych oraz wykonanych z tworzyw

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIE DO UPŁYNNIANIA I FILTRACJI MIODU

URZĄDZENIE DO UPŁYNNIANIA I FILTRACJI MIODU URZĄDZENIE DO UPŁYNNIANIA I FILTRACJI MIODU HONEMA ClearHoney MIÓD ATRAKCYJNY DLA KONSUMENTA Urządzenie do upłynniania i filtracji miodu HONEMA ClearHoney przeznaczone jest do produkcji wysokiej jakości

Bardziej szczegółowo