Poziomy płynnoêci i opóênienia w rozrachunku w systemie SORBNET podejêcie symulacyjne przy u yciu symulatora systemów płatnoêci BoF-PSS2*

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Poziomy płynnoêci i opóênienia w rozrachunku w systemie SORBNET podejêcie symulacyjne przy u yciu symulatora systemów płatnoêci BoF-PSS2*"

Transkrypt

1 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 53 Pozomy płynnoêc opóênena w rozrachunu w syseme SORBNET podejêce symulacyjne przy u ycu symulaora sysemów płanoêc BoF-PSS2* Lqudy Levels and Selemen Delays n he SORBNET Sysem Smulaon-based Approach wh he Applcaon of he BoF-PSS2 Paymen Sysem Smulaor A g n e s z a G r ą -O s ń s a**, M r o s ł a w Pa w l s z y n*** perwsza wersja: 7 grudna 26 r., osaeczna wersja: 6 lpca 27 r., acepacja: 17 lpca 27 r. Sreszczene Absrac Aryuł pośwęcony jes analze płynnośc w syseme płanośc wysoowoowych SORBNET prowadzonym przez NBP. W badanu wyorzysano symulaor sysemu płanczego BoF-PSS2, opracowany przez Ban Fnland. Mało ono na celu oreślene pozomu płynnośc banów nezbędnego do przeprowadzena rozlczeń oraz wpływu obnżana płynnośc na opóźnena w przeprowadzanu rozrachunu. Badane oparo na danych z wena 26 r. Wyn symulacj poazały, że ban mogłyby urzymywać znaczne nższe pozomy płynnośc na porzeby przeprowadzana rozrachunu w syseme płanośc. Płynność ponżej warośc sald owarca rachunów beżących banów w banu cenralnym byłaby wysarczająca do przeprowadzena rozrachunu w ażdym z analzowanych dn operacyjnych bez żadnych załóceń. The arcle s devoed o he lqudy analyss n he large volume paymen sysem SORBNET run by he NBP. The research was conduced wh he use of paymen sysem smulaor BoF-PSS2, developed by he Ban of Fnland. The goal of he research was o deermne he levels of he bans lqudy necessary o carry ou he selemen and he effecs of decreasng he lqudy on he selemen delay. The research was based on he daa for Aprl 26. The resuls of he smulaons showed ha bans could manan much lower levels of lqudy for he purpose of selemen n he paymen sysem. Lqudy lower han openng balances on he bans curren accoun ep a he cenral ban would be suffcen for selemen n each of he operaonal days whou any dsrupons. Słowa luczowe: sysem płanczy, płynność, opóźnena rozlczeń, symulaor sysemów płanczych Keywords: paymen sysem, lqudy, selemen delays, paymen sysem smulaor JEL: G21, E47 * Poglądy opne wyrażone w eśce są poglądam opnam auorów neoneczne są zbeżne ze sanowsem NBP. ** Narodowy Ban Pols Deparamen Sysemu Płanczego, e-mal: *** Narodowy Ban Pols Deparamen Sysemu Fnansowego, e-mal:

2 54 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 Wprowadzene Nnejsze dwuczęścowe badane jes perwszą w Polsce analzą pośwęconą zagadnenu płynnośc w syseme płanośc wysoowoowych SORBNET. W badanu użyo symulaora sysemu płanczego BoF-PSS2, opracowanego przez Ban Fnland. Jes ono perwszym eapem prac badawczych w zarese wpływu sysemu płanośc na sablność sysemu fnansowego. Badane mało na celu oreślene pozomu płynnośc banów nezbędnego do przeprowadzena rozlczeń w ym syseme oraz zależnośc mędzy pozomem płynnośc dosępnej dla uczesnów sysemu płanośc a opóźnenam w przeprowadzanu rozrachunu 2. W doonanej analze soncenrowano sę na nasępujących głównych wesach: oreślene pozomu płynnośc banów pozwalającego na beżące przeprowadzane rozrachunu bez olejowana, denyfacja pozomu płynnośc banów pozwalającego na przeprowadzene rozrachunu wszysch ransacj do ońca dna przy założenu możlwośc olejowana zleceń w cągu dna, odnesene uzysanych pozomów płynnośc do pozomu płynnośc banów, óra była fayczne dosępna w badanym orese (salda owarca oraz zacągnęe redyy echnczne, ang. nraday cred ), ocena efeywnośc zarządzana płynnoścą przez ban urzymywana przez ne oreślonego pozomu płynnośc. Podobne badane pośwęcone analze płynnośc w syseme płanośc przeprowadzono w Norweg (Arjan 26) 4. W perwszym rozdzale nnejszego opracowana przedsawono znaczene sysemów płanośc w gospodarce raju oraz scharaeryzowano rodzaje ryzya wysępujące w ych sysemach. Rozdzał drug przedsawa symulaor (narzędze wyorzysane do przeprowadzena symulacj) jego zasosowana. W rzecm rozdzale zosały omówone wsaźn płynnośc wyorzysane w badanu symulacyjnym oraz meodya ego badana. Auorzy przedsawl równeż wnos opsal wyn perwszej częśc badana. W rozdzale czwarym opracowana zaprezenowano podsawy eoreyczne zależnośc mędzy pozomem płynnośc dosępnej dla uczesnów sysemu płanośc a opóźnenam w rozrachunu. W 2 W opracowanu przez pojęce płynnośc banów rozumemy zasób środów penężnych nezbędny do ermnowego realzowana zobowązań wynających ze zleceń płanczych. Kredy echnczny oznacza możlwość zwęszana przez ban pozomu dosępnej płynnośc na porzeby przeprowadzena rozrachunu. Udzelany jes w forme neoprocenowanej pożycz z banu cenralnego, spłacanej w cągu ego samego dna operacyjnego, zabezpeczonej sarbowym paperam waroścowym. W nnejszym opracowanu pojęca redy echnczny redy nraday będą sosowane zamenne. 4 W porównanu z badanem przeprowadzonym w Norweg zares analzowanych danych był węszy. Analze poddano am sysem NBO (NICS-SWIFT gross selemens) dla płanośc wysoowoowych. Analzowany ores obejmował 1 dn paźdzerna 25 r. doyczył 2 banów. częśc ej omówono szczegółowo wyn wnos z przeprowadzonych olejnych symulacj. 1. Znaczene sysemów płanośc ryzyo w nch wysępujące Sysemy płanośc worzące nfrasruurę umożlwającą przepływ środów penężnych, są nezwyle ważne dla funcjonowana gospodar w szczególnośc dla bezpeczeńswa sysemu fnansowego. Prawe ażda ransacja handlowa wąże sę z płanoścam powoduje wyorzysane ych sysemów do doonana płanośc. Nowoczesne społeczeńswo jes wysoce zależne od ch sprawnego funcjonowana. Ich znaczene, a w ślad za ym onrola ryzya z nm zwązanego wzrosły w osanm czase z powodu znacznego zwęszena sę obroów na rynach: waluowym, penężnym paperów waroścowych. Poza ym sysemy płanośc sają sę coraz bardzej somplowane echnczne pozwalają na szybsze przeprowadzene węszej lczby ransacj. Zarządzane nm wymaga węszej wedzy specjalsycznej nż jeszcze 1 15 la emu oraz odpowednego przygoowana na ewenualne załócena w ch funcjonowanu np. procedury zapewnena cągłośc dzałana, cenra zapasowe. Ma o szczególne znaczene w przypadu wysoowoowych sysemów płanośc gdyż ch właścwe funcjonowane jes sone dla zapewnena efeywnośc dzałana rynów fnansowych, sablnośc sysemu fnansowego, a aże prowadzena poly penężnej. Poneważ sysemy e najczęścej uważa sę za sysemowo ważne (czyl ae, óre mogą powodować lub przenosć załócena sysemowe w seorze fnansowym z powodu welośc lub naury ndywdualnych zleceń płanczych w nch realzowanych albo z powodu ogólnej lczby obsługwanych zleceń płanczych (BIS 21), ban cenralne są szczególne zaneresowane ch właścwą organzacją oraz sprawnym funcjonowanem. Sysemy płancze ne są wolne od ryzya. Ryzyo w nch wysępujące wąże sę z ch sruurą oraz przeprowadzanym operacjam. Zależy równeż od podmoów borących udzał w przesyłanu płanośc. Isneje wele sposobów lasyfacj ryzya w sysemach płanośc. Najczęścej wyróżna sę nasępujące główne ypy ryzya 5 : ryzyo redyowe, ryzyo płynnośc ryzyo operacyjne, ryzyo prawne. Ryzyo redyowe ryzyo, że uczesn sysemu zobowązany do zapłay ne będze w sane wywązać sę ze swojego zobowązana w ermne jego wymagalnośc a aże w nnym ermne w przyszłośc. 5 Por. NBP (24) oraz BIS (21).

3 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 55 Ryzyo płynnośc ryzyo, że uczesn sysemu płanośc ne jes w sane wypełnć swojego zobowązana w ścśle oreślonym ermne przez o wpłyne na spodzewaną płynność uczesna oczeującego ej płanośc. Ryzyo płynnośc ne jes równoznaczne ze sałą uraą wypłacalnośc przez uczesna sysemu, poneważ może on późnej wypełnć swoje zobowązane. Ban oczeujący na płaność może jedna poneść w ym orese oszy będze zmuszony do pozysana środów na rynu na poryce własnych zobowązań. Ryzyo operacyjne ryzyo wynające z błędu ludzego lub przerwy w dzałanu sysemu nformaycznego (np. spowodowanej awarą urządzeń, oprogramowana, sysemów eleomunacyjnych sonych dla sysemu płanośc lub aaem errorysycznym). Ryzyo operacyjne może prowadzć do pojawena sę nnych rodzajów ryzya (redyowego, płynnośc), a przez o do ponesena sra przez uczesnów sysemu. Ryzyo prawne ryzyo narażena uczesnów sysemu na sray spowodowane błędną nerpreacją przepsów prawa czy nepewnoścą prawną. W zależnośc od suów wysąpena óregoś z wyżej wymenonych rodzajów ryzya można równeż mówć o ryzyu sysemowym. Pojawa sę ono, gdy newypłacalność (oznaczająca bra możlwośc wywązana sę ze zobowązań) jednego z uczesnów sysemu płanośc doprowadz do nezdolnośc do regulowana zobowązań przez nnych uczesnów sysemu. Powsała reacja łańcuchowa może spowodować poważne załócena w funcjonowanu sysemu fnansowego, a nawe zagrozć sablnośc rynów fnansowych prowadzć do wysąpena problemów w gospodarce. Ryzyo płynnośc ścśle wąże sę z oszam opóźneń płanośc oraz oszam płynnośc. Dysponując newysarczającym pozomem płynnośc ban so przed wyborem mędzy odraczanem płanośc do momenu pozysana z sysemu odpowednch środów na rozlczene a uzysanem środów na rynu. Z ego powodu zarządzane płynnoścą jes nezwyle sonym elemenem dzałalnośc banu. Jes ono równeż bardzo ważne z punu wdzena operaora sysemu płanczego, poneważ może prowadzć do zmaeralzowana sę nnego ryzya: redyowego, a nawe sysemowego. Dlaego właśne w nnejszej analze soncenrowano sę na wesach zwązanych z zagadnenem płynnośc w syseme SORBNET. Sysem płanośc SORBNET jes polsm sysemem rozrachunu bruo w czase rzeczywsym (RTGS Real Tme Gross Selemen) 6, w órym doonywane są rozrachun mędzybanowe w złoych. Uczesnam sysemu SORBNET są ban omercyjne, Krajowy Depozy Paperów Waroścowych SA (KDPW SA) oraz Krajowa Izba Rozlczenowa SA (KIR SA). W syseme ym doonywany jes rozrachune wysoowoowych zle- 6 W opracowanu ym do oreślena sysemu płanośc SORBNET będze sosowany w sróce sysem SORBNET. ceń płanczych doyczących ransacj zaweranych na mędzybanowych rynach: penężnym, waluowym lub paperów waroścowych. Ponado sysem realzuje zlecena z yułu operacj pomędzy banam a NBP. Sysem SORBNET jes równeż wyorzysywany do rozrachunu ransacj zaweranych na rynu apałowym, rozlczanych przez KDPW SA, oraz płanośc dealcznych w KIR SA, a aże wysoowoowych zleceń lenowsch banów. 2. Symulaor sysemu płanośc Paymen Sysem Smulaor (PSS2) Ja wspomnano we wprowadzenu, w symulacjach, na órych oparo nnejsze badane, użyo symulaora sysemu płanośc Ban of Fnland Paymen Sysem Smulaor 2 (PSS2). Narzędze o pozwala na przeprowadzene welu analz doyczących sysemów płanośc. Symulaor daje możlwość modelowana procesów rozlczenowych rozrachunowych w welu ypach sysemów płanośc. Oprogramowane o pozwala na symulację sysemów płanośc rozlczenowych o różnych funcjach zasadach dzałana. Ma podsawowe cechy sysemów rozrachunu bruo w czase rzeczywsym (RTGS), odroczonego rozrachunu neo (DNS) oraz cągłego rozrachunu neo (CNS) 7. Symulaor umożlwa przeprowadzene symulacj oparych na rzeczywsych hsorycznych danych ransacyjnych. Może być zasosowany np. do analzy wpływu zman pozomu płynnośc dosępnej dla uczesnów sysemu czy wprowadzena nowych procedur rozrachunu. Przy użycu symulaora możlwe jes równeż analzowane wymogów płynnoścowych czy opóźneń w rozlczenu ransacj w zależnośc od pozomu dosępnej płynnośc. Za jego pomocą można aże symulować różne scenarusze zdarzeń w syseme płanośc np. wyłączene uczesna (uczesnów) w celu symulowana problemów operacyjnych uczesnów sysemu. Symulaor pozwala na wybór z dosępnej lsy odpowednch algorymów specjalnych funcj rozlczenowych. Algorymy e są podzelone na czery główne grupy. Grupa perwsza obejmuje Submsson algorhms (SUB), óre dosarczają nasępną ransację do przeworzena w symulaorze. Muszą być wybrane dla ażdej symulacj poneważ oreślają olejność przewarzana ransacj spośród wszysch nerozlczonych ransacj. Druga grupa o Enry algorhms (ENT), rozpoczynające wsępny proces przewarzana ażdej ransacj. Trzecą grupę sanową Selemen algorhms (SET), ó- 7 Ban of Fnland (26a). Coraz węcej banów cenralnych przeprowadza analzy symulacyjne doyczące ryzya operacyjnego w sysemach płanośc. Przyładam ach badań są nasępujące prace: Wela Bryana Bedford e al. (24); Francja Mazars, Woelfel (25); Ausra Schmz e al (26).

4 56 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 re przewarzają ransacje oczeujące w olejce. Osana grupa o End-of-day algorhms (END), przewarzające osane procedury w czase dna rozlczenowego bądź cylu rozlczenowego. Oprócz algorymów należących do jednej z czerech głównych grup symulaor udosępna równeż algorymy podrzędne, dzałające w połączenu z algorymam głównym do órych są przypsane, służące do uszczegółowena procedur zwązanych z rozrachunem w syseme płanośc (Ban of Fnland 25). 3. Perwsza część badana pozomy płynnośc w syseme SORBNET 3.1. Wsaźn płynnośc w syseme płanośc Aby możlwe było przeprowadzene rozrachunu, uczesncy sysemu muszą dysponować odpowedną płynnoścą. Pozom ej płynnośc wpływa jednocześne na szybość realzacj zleceń. Im węsza płynność w syseme, ym szybcej przeprowadzany jes rozrachune zleceń płanczych odwrone m mnej jes płynnośc w syseme, ym dłużej poszczególne zlecena muszą oczewać w olejce na realzację. Isneje węc ujemna orelacja pomędzy pozomem płynnośc dosępnym w syseme a opóźnenam w realzacj zleceń przedłożonych przez uczesnów do rozrachunu. Poza ym wraz ze spadem płynnośc w syseme opóźnena w rozrachunu rosną w empe wyładnczym (Lenonen, Soramä 25). Dolny górny pozom płynnośc są o dwa srajne pozomy płynnośc przy órych możlwy jes rozrachune wszysch zleceń płanczych w danym dnu operacyjnym. Załadają one jedna różny sposób czas doonana rozrachunu. Wyres 1. Dolny górny pozom płynnośc Opóźnena rozrachunu 3 LB 2 Źródło: Lenonen, Soramä (25). Dosępny pozom płynnośc UB 1 Górny pozom płynnośc (upper bound, UB) zobrazowany na wyrese 1 jao pun 1, oznacza, że ażdy uczesn ma wysarczające środ penężne do beżącego rozrachunu wszysch zleceń płanczych rafających do sysemu. W rezulace w syseme ne ma opóźneń w realzacj zleceń ne wysępuje eż zjawso olejowana. Jednocześne należy zauważyć, że UB oznacza dosępny dla uczesna pozom płynnośc órego przeroczene ne ma już żadnego wpływu na przeprowadzene rozrachunu, a zaem ażda dodaowa lość płynnośc ponad pozom UB pozosane newyorzysana można ją uznać za przejaw neefeywnośc zarządzana płynnoścą. UB dla całego sysemu jes sumą wszysch ndywdualnych górnych pozomów płynnośc. W przypadu gdy środ penężne posadane przez uczesnów są mnejsze nż pozom UB, ransacje ne będą mogły być rozlczone naychmas pojawą sę opóźnena w ch rozrachunu. Im bardzej ogranczone będą środ ym węsze będą opóźnena. Ilusruje o poruszane sę po rzywej na wyrese 1 od punu 1 do punu 2, obrazującego dolny pozom płynnośc. Dolny pozom płynnośc (lower bound, LB) oznacza najnższy pozom płynnośc przy órym ażdy uczesn może rozlczyć swoje płanośc w cągu dna operacyjnego. Jes on równy różncy pomędzy sumą płanośc wychodzących przychodzących gdy różnca a jes ujemna lub zero, gdy różnca jes dodana. Jeśl wszyscy uczesncy dysponują am pozomem środów, o dla sysemu RTGS pozwalającego na auomayczne olejowane zleceń zależność pomędzy opóźnenem a najnższym pozomem płynnośc w syseme pozwalającym na rozlczene wszysch ransacj na onec dna zobrazowana jes przez pun 2 na wyrese 1. Podobne ja w przypadu UB, LB dla całego sysemu jes sumą wszysch ndywdualnych dolnych pozomów płynnośc. W wypadu gdy jeden uczesn lub węcej ne posada środów równych ch dolnemu pozomow płynnośc neóre płanośc ne zosaną rozlczone (dalsze poruszane sę po rzywej w erunu punu 3 (parz wyres 1), aż do srajnego przypadu, gdy płynność osąga pozom zerowy wszyse ransacje pozosają nerozlczone. W ym mejscu należy aże rozróżnć dwe oncepcje doyczące dolnego górnego pozomu płynnośc a manowce pozomy eoreyczne urealnone. Teoreyczne pozomy płynnośc LB oraz UB oblczane są przy założenu, że wszyse płanośc są raowane jednaowo, zn. ne różncuje sę ważnośc poszczególnych zleceń (np. w zależnośc od ypu zlecena lub jego wysawcy). Poza ym żadnym ransacjom ne przypsuje sę czasowego proryeu ch realzacj. Założena e ne uwzględnają węc specyf dzałana onrenego syemu płanośc co

5 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 57 umożlwa przeprowadzene symulacj w zw. czysym syseme płanczym. W syseme, w órym sneje możlwość olejowana zleceń, eoreyczny dolny pozom płynnośc (LB ) dla pojedynczego banu równy jes nadwyżce warośc płanośc wychodzących nad waroścą płanośc przychodzących można go przedsawć za pomocą nasępującego wzoru: T T T LB = mn, P T T W LB P (1) T P T W = mn LB LB = = mn mn,,, P P = = = gdze: P P T = T = LB P P = mn P P P, T P T P PW LB = mn warość, = płanośc = przychodzącej w czase, W W = = warość płanośc wychodzącej w czase. P P PTeoreyczny P górny pozom płynnośc (UB ) dla pojedynczego banu, pozwalający mu na beżące rozlczane płanośc jes równy mnmalnej dzennej sumulowanej warośc neo płanośc wychodzących przychodzących, co można wyrazć nasępującym wzorem: mn mn UB UB = mn mn,, mn ( P,T ) [,T] P UB mn = = =, ( P ) mn [,T] P UB mn, ( P W ) [,T UB = mn ] = P P P (2), mn ( P ) [,T] = P P W UB = mn, = [,T] P P P P gdze: = P P W W P P warość płanośc przychodzącej w czase P W warość płanośc wychodzącej w czase n d T onec n d dna rozlczenowego. q, a Wzęce = 1 = 1 = 1 = 1 ρ = n pod uwagę specyf danego sysemu płanczego n poprzez n d q, s n d d n d n d a uwzględnene a, w symulacjach proryeów nadawanych = 1 = 1 = 1 ρ = = 1 q, a = 1 = 1 n q, a d = 1 = 1 = 1 = 1 w rzeczywsośc poszczególnym ρ = = 1 ρ= ρ = n d = n d n s a zlecenom = 1 d = oraz 1 s czasowej a s a ryycznośc neórych zleceń umożlwa = 1znalezene = 1 urealnonych pozomów = 1 = 1 a = 1 = 1 płynnośc LB r oraz UB r (rzeczywsych porzeb płynnoścowych banów). Urealnone pozomy płynnośc zazwyczaj różną sę od pozomów eoreycznych, poneważ: 1) wprowadzene zasady ryycznośc czasowej 1 neórych zleceń może prowadzć do zwęszena zaporzebowana na płynność, 2) nadane proryeów zlecenom, powodujące zmanę olejnośc rozlczena ransacj może zwęszyć lub zmnejszyć zaporzebowane ndywdualnych uczesnów na płynność. Oblczene urealnonych pozomów płynnośc oraz odnesene ch do płynnośc posadanej przez uczesnów na począu dna operacyjnego pozwala na oszacowane ewenualnych dodaowych porzeb płynnoścowych uczesnów sysemu. Porównane ych porzeb z wysooścą zacągnęego redyu nraday pozwala z ole na ocenę rafnośc zarządzana płynnoścą przez poszczególnych uczesnów oraz pozomu ponoszonego przez nch ryzya płynnośc. Dzę emu możlwa jes denyfacja uczesnów, órzy mają słabszy Sysem, w órym wszyse zlecena płancze raowane są jednaowo bra proryeów ch realzacj oraz ryycznośc czasowej óregoś z ypów zleceń. 1 Syuacja, w órej oreślone płanośc muszą być zrealzowane o oreślonej godzne. W przypadu sysemu SORBNET, doyczyć o będze rozlczeń sesj KIR SA. sysem zarządzana płynnoścą nż pozosal. Podmoy e mogą bowem sanowć poencjalne zagrożene dla sprawnośc przeprowadzana rozrachunu Ops badana W badanu soncenrowano sę na analze pozomów płynnośc w syseme SORBNET, pozwalających na przeprowadzene rozrachunu przy różnych założenach. Przeprowadzono dwe symulacje, wyorzysując symulaor PSS2. Perwsza z nch mała na celu oreślene eoreycznych pozomów płynnośc w syseme SORBNET. Druga symulacja doyczyła wylczena urealnonych pozomów płynnośc. Nasępne, po uzysanu wynów obu symulacj przeprowadzono analzę, órej celem było porównane wylczonych pozomów płynnośc w syseme SORBNET z fayczną płynnoścą banów (j. salda owarca, zacągnęe redyy echnczne). Analza a obejmowała zarówno cały sysem, ja równeż 5 oraz 1 banów mających najwęsze obroy w syseme SORBNET w analzowanym orese. Wyonane symulacje pozwolły wsępne odpowedzeć na pyana posawone w począowej częśc opracowana Rodzaj analzowanych danych W obu symulacjach zosały wyorzysane dane hsoryczne doyczące rozrachunów doonanych za pośredncwem sysemu SORBNET w orese od 3 do 28 wena 26 r. W analzowanym orese w rozrachunu uczesnczyło 57 banów omercyjnych, KIR SA, KDPW SA oraz NBP 11. Wszyse e nsyucje uwzględnono Wyres 2. Średna dzenna lczba ransacj w syseme SORBNET w 26 r Dane wejścowe do symulaora doyczyły wszysch rozlczeń mędzy banam omercyjnym KIR SA, KDPW SA oraz NBP. W analze wynów przeprowadzonych symulacj ne uwzględnono naomas rzech osanch z wymenonych podmoów, raując ch rachun jao rachun echnczne I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Źródło: opracowane własne na podsawe danych NBP

6 58 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 Wyres 3. Średne dzenne obroy w syseme SORBNET w 26 r ,41 155,34 145,85 137,62 141,2 14,17 142,35 143,78 146,5 148,89 136,95 13,41 w badanu. Na porzeby przeprowadzonych symulacj dane ransacyjne zosały oczyszczone ze wszysch warośc zwązanych z redyem nraday (udzelene, zmnejszene, zwęszene, spłaa). Waro zaznaczyć, że podobne badana przeprowadzone przez nne ban cenralne obejmowały rósze oresy ne wszysch uczesnów sysemu płanczego 12. Wybrany przedzał czasowy był jednym z ypowych oresów funcjonowana analzowanego sysemu. Zarówno wolumen obroów, ja lczba przeprowadzonych ransacj ne odbegały sone od średnch warośc dla 26 r. Średną dzenną lczbę ransacj oraz średną warość dzennych obroów w poszczególnych mesącach przedsawono na wyresach 2 3. Ja poazują wyresy, najbardzej ypowym mesącam 26 r. były marzec, weceń oraz wrzeseń Meodya badana 184,27 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Źródło: opracowane własne na podsawe danych NBP. Ja wspomnano, przeprowadzone zosały dwe symulacje wyorzysujące dane hsoryczne z sysemu SORB- NET. Perwsza pozwolła na wylczene eoreycznych pozomów płynnośc (LB UB ), druga zaś pozomów urealnonych (LB r UB r ). Dla perwszej symulacj przyjęo nasępujące założena doyczące sysemu płanośc: sysem dzała na zasadze RTGS, sneje możlwość olejowana zleceń, ażdy uczesn sysemu rozpoczyna dzeń z zerowym blansem owarca, salda zamnęca ne są przenoszone na nasępny dzeń, ban mają neogranczony dosęp do redyu nraday, 12 Np.1 ypowych dn dzałana norwesego sysemu NBO (Enge, Øverl 26) czy dane za 4 dn (Koponen, Soramä 25). wszyse zlecena płancze są raowane jednaowo (bra proryeów w zależnośc od czasu realzacj oraz wysawcy zlecena), wszyse zlecena płancze muszą zosać rozlczone do ońca dna rozlczenowego. Oprócz powyższych założeń w symulaorze usalono zgodne z rzeczywsoścą godzny funcjonowana sysemu SORBNET ( ). Wszyse powyższe założena mały na celu sworzene zw. czysego sysemu płanośc 14. Druga z przeprowadzonych symulacj doyczyła oblczena realnych pozomów płynnośc. W ym celu doonano urealnena analzowanego sysemu płanośc poprzez odpowedne zdefnowane jego cech w symulaorze. Sarano sę sworzyć środowso ja najbardzej zblżone do snejącego w rzeczywsośc w syseme SORBNET. Przyjęo e same procedury rozrachunu, co w dzałającym syseme. Zgodne z ym zasadam edy zlecene płancze wpływa do sysemu, zosaje naychmas zrealzowane, pod warunem że na rachunu zlecenodawcy znajdują sę odpowedne środ na poryce płanośc. Jeżel zlecenodawca ne ma wysarczającej woy na poryce zobowązana, zlecene płancze jes przeazywane do cenralnej olej zleceń. Realzacja zleceń oczeujących w olejce nasępuje zgodne z proryeem wysawcy zlecena oraz według numerów zleceń. Najwyższy prorye mają zlecena wysawone przez KIR SA, a nasępne NBP, KDPW SA oraz ban. Powyższe zasady zosały uwzględnone w symulaorze płanoścom KIR SA nadano sopeń ważnośc 3, zlecenom płanczym NBP 2, zlecenom KDPW 1, a zlecenom banów. Zlecena płancze oczeujące w olejce są realzowane zgodne (pomnąwszy zasadę proryeową) z zasadą FIFO (frs n, frs ou). Oznacza o, że zlecena są realzowane w zależnośc od czasu oczewana w olejce. Zlecena płancze mogą pozosawać w olejce do ońca dna operacyjnego. Dla drugej symulacj przyjęo nasępujące założena doyczące sysemu płanośc: sysem dzała na zasadze RTGS, sneje możlwość olejowana zleceń, ażdy uczesn sysemu rozpoczyna dzeń z zerowym blansem owarca, salda zamnęca ne są przenoszone na dzeń nasępny, ban ne mają dosępu do redyu nraday, zlecena płancze są realzowane w zależnośc od proryeu przypsanego wysawcy zlecena oraz od czasu realzacj wszyse zlecena płancze muszą zosać rozlczone do ońca dna rozlczenowego. 13 Zgodne z zasadam funcjonowana sysemu SORBNET jes on dosępny dla uczesnów w godznach W analzowanym orese wysąpły przypad rozrachunu przed godzną 7.3 po godzne 18.. Dlaego eż auorzy rozszerzyl odpowedno godzny funcjonowana sysemu płanośc na porzeby symulacj. 14 Parz: oreślene cech czysego sysemu płanośc na s. 57.

7 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 59 Tabela 1. Dolne górne pozomy płynnośc (w ys. zł) Teoreyczne pozomy płynnośc Urealnone pozomy płynnośc LB UB LB r UB r Mnmum , , , ,38 Masmum , , , ,27 Średna , , , ,77 Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj. Założene brau dosępu banów do redyu nraday oraz wymuszene rozrachunu wszysch ransacj w cągu dna operacyjnego lub osaeczne na onec dna pozwolły na uzysane w wynu symulacj saysy doyczących przeroczeń sanów rachunów beżących uczesnów w cągu dna operacyjnego. W przypadu drugej symulacj pozwalającej na oblczena realnych pozomów płynnośc zosały wybrane nasępujące algorymy: ENFORURG zw. algorym wejśca. Doonuje on rozrachunu ransacj według podsawowych zasad dzałana analzowanego sysemu płanośc. Różn sę on jedna od algorymu zasosowanego w perwszej symulacj (ENBASIC1) funcją rozrachunu ransacj o ścśle oreślonym czase realzacj bez względu na newysarczającą płynność w syseme. Dlaego oneczne było zdefnowane parameru wbudowanego w algorym, dzę óremu ae zlecena będą rozpoznawane realzowane naychmas po wpłynęcu do sysemu. W przeprowadzanej symulacj usawono ryyczność czasową realzacj zleceń płanczych KIR SA paramerow w algoryme nadano warość 3. Dzę zasosowanu ego algorymu analze wynów symulacj pod ąem naruszeń sanów rachunów beżących możlwe było oblczene urealnonego pozomu płynnośc w syseme. SEBASIC1 algorym, óry zasosowano równeż w perwszej symulacj. Dodaowo na porzeby drugej symulacj przypsano mu algorym podrzędny QU- FIFOPR. QUFIFOPR algorym en uaywna cenralną oleję w chwl ażdorazowej realzacj zlecena płanczego zwęszającego saldo banu, órego zlecene oczeuje w olejce. Ban en jes wyszuwany w cenralnej olejce nasępne realzowane są jego zlecena płancze według zasad usalających porząde w olejce (prorye wysawcy zlecena, numery zleceń nadane przez wysawców oraz czas wpłynęca do olej). PNFIFOPI algorym opymalzacj obsług cenralnej olej zleceń. Dzała on zgodne z mechanzmem częścowego welosronnego ompensowana zobowązań należnośc wynających z masymalnej lczby zleceń wybranych z olej. Algorym en uwzględna proryey realzacj zleceń płanczych. Warunem ompensacj jes znajdowane sę wysarczającej woy środów penężnych na rachunach beżących banów, órych doyczą wybrane zlecena płancze.w symulacj jes on uruchamany auomayczne co 3 mnu (paramer przypsany w specyfacj symulacj), od godzny 8.. ENDRTGS1 en sam algorym, co w perwszej symulacj Wyn wnos z perwszej częśc badana Wyn symulacj zosały przedsawone w abel 1 oraz na wyrese 4. Dzę uwzględnenu w symulacjach specyf funcjonowana sysemu SORBNET możlwe było oreślene urealnonych pozomów płynnośc. Analza naruszeń sanów rachunów uczesnów porównane ch z pozomam eoreycznym pozwolły na oreślene urealnonych dolnych pozomów płynnośc. Ja poazują wyn zaprezenowane w abel 1, urealnone pozomy płynnośc są wyższe od pozomów eoreycznych. Wylczone urealnone dolne pozomy płynnośc są wyższe od dolnych pozomów eoreycznych, poneważ przy lczenu ych perwszych wprowadzona zosała zasada ryycznośc czasowej rozlczena sesj KIR SA. Spowodowało o wzros mnmalnych porzeb płynnoścowych uczesnów sysemu na porzeby Wyres 4. Dolne górne pozomy płynnośc mld zł weceń 26 LB eoreyczny UB eoreyczny LB realny UB realny Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj.

8 6 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 Tabela 2. Względne dolne górne pozomy płynnośc udzał w obroach ogółem (w%) Teoreyczne pozomy płynnośc Urealnone pozomy płynnośc LB UB LB r UB r Mnmum,83 1,25 1,81 1,62 Masmum 4,64 16,86 6,77 18,12 Średna 2,51 14,45 3,83 14,6 Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. rozrachunu. Analza wynów wyazała, że wprowadzene zasady ryycznośc czasowej zleceń w welu przypadach sone wpływało na wzros pozomu mnmalnej płynnośc. Równeż wylczone urealnone górne pozomy płynnośc różną sę od górnych pozomów eoreycznych. Zasadnczo czynnem powodującym różncę mędzy eoreycznym a urealnonym górnym pozomam płynnośc było nadane proryeów zlecenom w symulaorze. Dla ych samych godzn zleceń mogło o zmenć olejność ch realzacj. Zasada ryycznośc czasowej zleceń KIR SA ne mogła spowodować różnc mędzy eoreycznym a urealnonym górnym pozomam płynnośc poneważ ch naychmasowa realzacja była zagwaranowana poprzez nadane najwyższego proryeu wśród wszysch zleceń. W celu lepszego zobrazowana porzeb płynnoścowych uczesnów posanowono odneść wylczone pozomy płynnośc do warośc obroów uczesnów w syseme SORBNET w poszczególnych dnach operacyjnych analzowanego oresu. Uzysane względne pozomy płynnośc przedsawono w posac abelarycznej oraz na wyresach ponżej. Wyres 5. Względne eoreyczne urealnone dolne oraz górne pozomy płynnośc udzał w obroach ogółem 2 % weceń 26 LB eoreyczny UB eoreyczny LB realny UB realny W wynu przeprowadzonych symulacj swerdzono, że ban rozpoczynały dn operacyjne, mając na swoch rachunach beżących w NBP (salda począowe dna) płynność zblżoną do górnego pozomu (pozwalającą na beżące rozlczane zleceń płanczych bez onecznośc ch olejowana). Porównane wylczonych pozomów płynnośc z saldam począowym dna dla pęcu banów, dzesęcu banów oraz dla całego sysemu banowego lusrują wyresy Jeśl wząć pod uwagę efeywność zarządzana płynnoścą przez ban jedyne na porzeby przeprowadzena rozrachunu, o należy uznać ją za nsą. Wyn symulacj przeprowadzonej w ej częśc badana poazują, że prawdopodobne ban mogłyby urzymywać znaczne nższe pozomy płynnośc bez problemu rozlczać swoje ransacje, borąc pod uwagę zasady dzałana syemu SORBNET, a w szczególnośc funcjonujący w nm mechanzm rozładowywana olej. Należy jedna pamęać, że urzymywane oreślonego pozomu płynnośc przez ban ne jes podyowane jedyne porzebą zapewnena odpowednch środów na rachunach beżących do przeprowadzena rozrachunu. Na pozom urzymywanej przez ban płynnośc bardzo sony wpływ ma polya penężna wymóg urzymywana rezerwy obowązowej. Porównane wynów symulacj z danym doyczącym wymaganego pozomu rezerwy obowązowej (parz wyresy 6 8) dowodz że o właśne od wysoośc rezerwy obowązowej zależało urzymywane oreślonego pozomu płynnośc na rachunach beżących banów w analzowanym orese. Dalsza analza danych wyazała, że ban urzymują pozomy płynnośc pozwalające m na wypełnene obowązu urzymywana rezerwy obowązowej. Jednocześne urzymywana przez ne płynność neznaczne przewyższa pozom rezerwy obowązowej, co oznacza, że ban sarają sę ne meć nadmaru płynnośc na porzeby rozrachunu ponad pozom wymaganej rezerwy obowązowej. Jednocześne zaobserwowano, że ban mające na rachunach beżących płynność wysarczającą do przeprowadzena rozrachunu w cągu dna operacyjnego zwęszały ę płynność poprzez zacągane redyu nraday. W wynu ego całowa dosępna dla nch płynność przewyższała górny pozom płynnośc (parz 15 Grupy banów dobrano, borąc pod uwagę ch znaczene w syseme SORB- Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. NET, zn. welość ch obroów w analzowanym orese.

9 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 61 Wyres 6. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a wysoość wymaganej rezerwy obowązowej (dla 5 banów) Wyres 7. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a wysoość wymaganej rezerwy obowązowej (dla 1 banów) 1 mld zł 14 mld zł weceń 26 LB R UB R Rezerwa obowązowa wymagana Saldo począowe dna weceń 26 LB R UB R Rezerwa obowązowa wymagana Saldo począowe dna Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. wyresy 9 11). Prawdopodobne wynało o z chęc zwęszena możlwośc beżącej realzacj zleceń płanczych erowanych do sysemu oraz fau neoprocenowana w cągu dna operacyjnego środów pozyswanych w NBP. Powyższe obserwacje wyjaśnają, zdanem auorów, dlaczego olejowane zleceń sosowane mechanzmu rozładowywana olej jes w syseme SORBNET a rzade. Podsumowując ę część badana, należy wsazać na nasępujące główne wnos z nej wypływające: Urzymywana przez ban płynność w posac sald począowych dna jes zblżona do górnego pozomu płynnośc Borąc pod uwagę jedyne porzeby przeprowadzana rozrachunu, efeywność zarządzana przez ban płynnoścą jes nsa. Slny wpływ na pozom posadana przez ban płynnośc ma wymóg urzymywana rezerwy obowązowej. Ban zwęszają płynność poprzez zacągane redyu nraday, pommo posadana na rachunach Wyres 8. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a wysoość wymaganej rezerwy obowązowej (dla całego sysemu banowego) Wyres 9. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a dosępna płynność (dla 5 banów) mld zł mld zł weceń 26 LBR UBR Rezerwa obowązowa wymagana Saldo począowe dna weceń 26 LBrealny UBrealny Saldo począowe dna + redy nraday Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP.

10 62 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 Wyres 1. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a dosępna płynność (dla 1 banów) Wyres 11. Pozomy płynnośc w syseme SORBNET a dosępna płynność (dla całego sysemu banowego) 2 mld zł 25 mld zł weceń 26 LB realny UB realny Saldo począowe dna + redy nraday weceń 26 LB realny UB realny Saldo począowe dna + redy nraday Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj oraz danych NBP. beżących płynnośc wysarczającej do przeprowadzena rozrachunu w cągu dna operacyjnego. 4. Zależność mędzy pozomem płynnośc dosępnej uczesnom sysemu płanośc a opóźnenam w przeprowadzanu rozrachunu Oreślene dolnego górnego pozomu płynnośc umożlwło przejśce do drugej częśc badana, pozwalającej na oreślene welośc opóźneń rozrachunu w zależnośc od dosępnej płynnośc. Przedsawone w ponższym rozdzale symulacje przeprowadzono przy usawenach symulaora 16 możlwe najwernej oddających rzeczywse środowso sysemu płanośc SORBNET. ym węsza, m mnejsza będze dosępna płynność. W zwązu z powyższym uczesncy sysemu zwyle sarają sę urzymywać na rachunach beżących wyższą płynność śróddzenną w celu srócena lub wyelmnowana opóźneń w rozrachunu swych zleceń. Dolny pozom płynnośc jes przedsawony na wyrese 12 jao pun %, a górny pozom płynnośc jao pun 1%. Różne pozomy płynnośc oznaczone jao puny na rzywej, obrazują możlwe scenarusze zależnośc mędzy opóźnenam rozrachunu a dosępną Wyres 12. Zależność mędzy opóźnenem w rozrachunu dosępnym pozomem płynnośc w syseme płanośc przy różnych pozomach płynnośc 4.1. Współczynn opóźnena rozrachunu wsęp eoreyczny Ja wspomnano we wcześnejszej częśc opracowana 17, przeprowadzene rozrachunu w syseme płanośc uwarunowane jes snenem odpowednego pozomu płynnośc dosępnej dla jego uczesnów. W zależnośc od pozomu ej płynnośc mogą pojawać sę mnejsze lub węsze opóźnena w realzacj zleceń płanczych, oznaczające odpowedno węszą lub mnejszą efeywność przeprowadzana rozrachunu. Opóźnene rozrachunu danego zlecena płanczego oznacza syuację, w órej wysępuje różnca w czase pomędzy wpłynęcem zlecena do sysemu płanośc a jego osaecznym rozrachunem. Różnca a będze Opóźnena rozrachunu, p 1 LB UB Współczynn dosępnej płynnośc % LL 16 Węcej o usawenach w symulaorze w podrozdzale Meodya badana. 17 Parz rozdzał 3. Źródło: na podsawe Koponen, Soramä (25).

11 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 63 płynnoścą. Są one wyznaczane dla ażdego uczesna na podsawe wzoru (3): LA = LB + LL*(UB LB ) (3) gdze: LA warość płynnośc dosępnej dla uczesna LL założony wsaźn dosępnej płynnośc (przedzał 1%), LB dolny pozom płynnośc UB górny pozom płynnośc. Poruszając sę po rzywej od punu LL = % do punu LL = 1%, można zauważyć, że przy nsm pozome dosępnej płynnośc (w poblżu LB) newele zwęszene dosępnej płynnośc w syseme spowoduje znaczne zmnejszene opóźnena rozrachunu. Z ole w poblżu punu wyznaczonego T przez T UB ylo duże zmany w pozome LB = mn dosępnej, P płynnośc P są w sane wywołać zauważalne zmnejszene opóźneń = = w rozrachunu. P P W zależnośc od sopna nachylena rzywej oraz welośc różnc mędzy pozomam dosępnej płynnośc rezulay zman ych welośc bę- dą mnej lub bardzej wdoczne. Opóźnena mogą być wyrażone za pomocą współczynna opóźnena rozrachunu. Może on być lczony dla pojedynczego banu oraz dla całego sysemu płanośc jao ważona czasem warość wszysch zleceń płanczych oczeujących w mn olejce (warość zlecena razy Pczas Wjego oczewana w UB = mn, ( P ) [,T] P olejce) podzelona przez = ważoną czasem warość, jeśl wszyse zlecena byłyby opóźnone do ońca dna rozlczenowego P P (warość zlecena razy czas od wpłynęca zlecena do sysemu do ońca dna). Warość współczynna opóźnena rozrachunu ρ wyraża sę za pomocą nasępującego wzoru (Ban of Fnland 26b): n d q, a = 1 = 1 ρ = n (4) d s a = 1 = 1 gdze: q czas oczewana w olejce -ego zlecena płanczego -ego uczesna, a warość -ego zlecena płanczego -ego uczesna, s masymalne opóźnene w rozrachunu (różnca w czase mędzy wpłynęcem zlecena do sysemu a ońcem dna rozlczenowego), d lczba zleceń płanczych w cągu dna rozlczenowego, Wsaźn en może przyjmować warośc z przedzału [, 1]. Będze on równy jednośc w syuacj gdy ban ne ma żadnej płynnośc na począu dna rozlczenowego (zerowe saldo owarca) ne orzymuje w cągu dna żadnej płanośc uzupełnającej jego płynność. W rezulace wszyse wysawone przez nego zlecena muszą oczewać na realzację w olejce do ońca dna rozlczenowego. W syuacj gdy ban ma nadmar płynnośc wszyse jego zobowązana płancze są realzowane naychmas po wpłynęcu do sysemu. Współczynn opóźnena wynos w ym przypadu zero. Współczynnem opóźnena rozrachunu dla całego sysemu płanośc jes średna ważona wszysch współczynnów oblczonych dla poszczególnych banów (uczesnów sysemu płanośc). Wagą są w ym przypadu udzały banów w warośc obroów ogółem Wyn wnos z badana W drugej częśc badana supono sę na analze opóźneń rozrachunu przy założenu onecznośc rozlczena wszysch ransacj do ońca dna operacyjnego. Podobne ja w perwszej częśc badana analzowanym oresem był weceń 26 r. (19 dn roboczych). Wszyse warośc zaprezenowane na ponższych wyresach zosały oblczone dla analzowanego oresu jao średne ważone waroścą obroów w syseme SORBNET w poszczególnych dnach. W nnejszym badanu auorzy ne uwzględnl (z powodu brau odpowednch danych) ego, że zlecena płancze mogły oczewać w wewnęrznych olejach zleceń poszczególnych banów, zanm rafły do sysemu płanośc SORBNET. Auorzy ne uwzględnl równeż fau, że neóre zlecena rafły do sysemu z przyszłą daą godzną realzacj poneważ ne snała możlwość wyodrębnena ego ypu zleceń z bazy danych. Z powodu małej lczby ach zleceń ewenualne obcążene symulacj błędem było newele. Ponżej dolnego pozomu płynnośc ne jes możlwe rozlczene wszysch ransacj a zwęszene płynnośc ponad jej górny pozom ne wpływa już na Wyres 13. Zależność opóźneń rozrachunu od pozomu dosępnej płynnośc w syseme SORBNET Współczynn opóźnena,2,18,16,14,12,1,8,6,4,2, % Pozom dosępnej płynnośc Źródło: opracowane własne na podsawe wynów symulacj.

12 64 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 Wyres 14. Czas oczewana zlecena w olejce lczba ransacj oczeujących w olejce w zależnośc od pozomu płynnośc w syseme SORBNET Wyres 15. Warość zleceń w olejce w zależnośc od dosępnej płynnośc mln zł 4 Masymalna warość olej mln zł 8. Średn czas oczewana zlecena w olejce mnuy Średn czas oczewana zlecena w olejce (w mnuach) Średna lczba ransacj oczeujących w olejce Lczba solejowanych ransacj Średna warość olej Średna warość olej Masymalna warość olej % Pozom dosępnej płynnośc Źródło: opracowane własne na podsawe wynów symulacj % Pozom dosępnej płynnośc Uwaga: średna warość olej oznacza ważoną czasem średną warość zleceń płanczych oczeujących w olejce w cągu dna operacyjnego. Źródło: opracowane własne na podsawe wynów symulacj. wzros efeywnośc rozrachunu. Dlaego badane przeprowadzono dla pozomów płynnośc z przedzału od LB do UB (do analzy wyorzysano pozomy urealnone 18 ). W przeprowadzonych symulacjach wyorzysano 11 różnych pozomów płynnośc z ww. przedzału, oblczonych dla ażdego uczesna na podsawe wzoru (1). Wyres 13 przedsawa zależność mędzy weloścą opóźneń (oreślonych za pomocą współczynna opóźnena) a pozomem płynnośc dosępnym dla uczesnów sysemu. Ja wyna z ego wyresu, zmnejszane płynnośc dosępnej dla uczesnów sysemu wpływa na zwęszene opóźneń w realzacj przedłożonych zleceń. Welość współczynna opóźnena zmena sę jedna neznaczne w przedzale 5 1%. Oznacza o, że ogranczene dosępnej płynnośc LA do połowy różncy pomędzy górnym a dolnym pozomem płynnośc ne wpływa sone na efeywność procesu rozrachunu. Oczywśce wzrasają długość olej lczba oczeujących w nej zleceń (wyres 14) oraz ch warość (wyres 15), jedna ne w am sopnu, aby załócć rozlczena. Isony wzros opóźnena rozlczeń zauważalny jes przy dalszym ogranczenu płynnośc szczególne ponżej pozomu dosępnej płynnośc LA wyznaczonej przy współczynnu LL = 3%. Ogranczene płynnośc do ego pozomu powoduje, oprócz znacznego opóźnena rozrachunu (ooło dwuronego w przedzale mędzy LL = 3% a LL = 2%), wzros długośc welośc olej zleceń oczeujących na realzację. Poneważ dolny pozom płynnośc załada masymalny czas oczewana zleceń w olejce, ale umożlwa ch rozlczene do ońca dna operacyjnego, należy swer- 18 Parz rozdzał 2. dzć, że pojawene sę znacznych opóźneń dopero przy LL = 3% śwadczy o dużej efeywnośc dzałana sysemu płanośc. Uwagę zwraca równeż fa, że wraz ze zmnejszanem pozomu dosępnej płynnośc lczba zleceń oczeujących w olejce wzrasa w empe zblżonym do lnowego. Średn czas oczewana zlecena w olejce, będący lorazem sumy czasu oczewana ażdego zlecena w olejce lczby ych zleceń, zwęsza sę znaczne wolnej sony wzros długośc olej nasępuje przy współczynnu LL ponżej 3%. Poneważ Wyres 16. Rzeczywsa dosępna płynność a płynność dopuszczalna mln weceń Różnca pomędzy rzeczywsą a dopuszczalną płynnoścą (LL = 5%) Saldo począowe dna Saldo począowe dna + redy nraday Pozom płynnośc dla LL = 5% Źródło: opracowane własne na podsawe wynów symulacj.

13 Ban Kredy maj 27 Ryn Insyucje Fnansowe 65 Tabela 3. Wybrane wyn przy różnych pozomach dosępnej płynnośc wyznaczonych przez wsaźn LL Wsaźn dosępnej płynnośc LL % 1% 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 1% Współczynn opóźnena,17,7,4,3,2,2,1,1,1,1,1 Średna warość olej (mln zł) Średn czas oczewana zlecena w olejce (mn.) Średna lczba ransacj oczeujących w olejce Źródło: oblczena własne na podsawe wynów symulacj. symulacje zosały przeprowadzone w środowsu możlwe werne odzwercedlającym rzeczywśce dzałający sysem płanośc wyn doyczące średnej długośc olej śwadczą, zdanem auorów, o dużej efeywnośc mechanzmu rozładowywana olej. Na podsawe wynów badana należy swerdzć, że możlwe jes zmnejszene płynnośc dosępnej dla uczesnów sysemu do pozomu wyznaczonego przez np. LL = 5% bez znacznego ogranczena efeywnośc dzałana sysemu. Równeż warość zleceń oczeujących w olejce jes relaywne nsa przy ym pozome dosępnej płynnośc. Oznacza o, że en pozom płynnośc byłby dopuszczalny do przeprowadzena rozrachunu w syseme SORBNET. Porównane płynnośc fayczne dosępnej dla banów (salda owarca + redy nraday) z ww. dopuszczalnym pozomem płynnośc dowodz że ban z powodzenem mogą urzymywać ponad dwurone mnejszy pozom płynnośc śróddzennej na porzeby przeprowadzena rozrachunu (wyres 16). Co węcej, ja wyna z ego zesawena, płynność w posac sald owarca byłaby wysarczająca do przeprowadzena rozrachunu w ażdym z analzowanych dn operacyjnych salda owarca są węsze nż dopuszczalna płynność wylczona przy wsaźnu LL = 5%. Powerdza o wsępny wnose o możlwośc urzymywana przez ban mnejszej płynnośc dla porzeb rozrachunu, sformułowany na podsawe analzy wynów symulacj przeprowadzonych w perwszej częśc badana. Pozom płynnośc na rachunach beżących banów wyna przede wszysm z onecznośc urzymywana wymaganego pozomu rezerwy obowązowej. Pełne zesawene najważnejszych wynów przeprowadzonych symulacj zawera abela 3. Wyn przeprowadzonej analzy wyazały, że: Znaczne opóźnena w przeprowadzanu rozrachunu pojawają sę dopero przy obnżenu płynnośc blso dolnego pozomu. Pojawane sę węszych opóźneń dopero przy znacznym ogranczenu płynnośc śwadczy o dużej efeywnośc dzałana sysemu płanośc prowadzonego przez NBP. Ban mogłyby urzymywać ponad dwurone mnejszy pozom płynnośc śróddzennej (salda począowe dna + redy nraday) na porzeby przeprowadzena rozrachunu, nż robą o fayczne. Płynność w posac sald owarca na rachunach beżących banów wysarcza do przeprowadzena rozrachunu w cągu dna operacyjnego. Bblografa Arjan N. (26), Examnng he Trade-Off beween Selemen Delay and Inraday Lqudy n Canada s LVTS: A Smulaon Approach, Worng Paper, No. 26-2, Ban of Canada, Oawa. Ban of Fnland (26a), BoF-PSS2 User Manual Verson 2.2., Augus 31, Helsn Ban of Fnland (26b), Descrpons of BoF-PSS2 Daabases And Fles Verson 2.., July 27, Helsn Ban of Fnland (25), BoF-PSS2 Algorhm Descrpons And User Module Developmen Gude (Verson 2..,) June 9, hp://www.bof.f/eng/3_rahousmarna/3.4_masujarjeselma/3.4.3_kehamnen/ _bof-pss2/ndex.sm Bedford P., Mllard S., Yang J. (24), Assessng Operaonal Rs n CHAPS Serlng: A Smulaon Approach, w: Ban of England, Fnancal Sably Revew, June, London.

14 66 Fnancal Mares and Insuons Ban Kredy maj 27 BIS (21), Core Prncples for Sysemcally Imporan Paymen Sysems, Basel. Enge A., Øverl F. (26), Inraday lqudy and he selemen of largevalue paymens: a smulaon-based analyss, Economc Bullen, No. 1, Norges Ban, Oslo. Lenonen H., Soramä K. (25), Smulang nerban paymen and secures selemen mechansms wh he BoF- PSS2 smulaor, w: H. Lenonen (red.), Lqudy, rss and speed n paymen and selemen sysems a smulaon approach, Ban of Fnland Sudes, No. E31, s Koponen R., Soramä K. (25), Inraday lqudy needs n a modern nerban paymen sysem a smulaon approach, w: H. Lenonen (red.), Lqudy, rss and speed n paymen and selemen sysems a smulaon approach, Ban of Fnland Sudes, No. E31, s Mazars E., Woelfel G. (25), Analyss, by Smulaon, of he Impac of a Techncal Defaul of a Paymen Sysem Parcpan An Illusraon wh he PNS Sysem, w: Banque de France, Fnancal Sably Revew, No. 6, Pars. NBP (24), Rola Narodowego Banu Polsego w zarese nadzoru nad sysemam płanośc hp://www.nbp.pl/sysemplanczy/sysem/rola_nbp.pdf. Schmz S. W., Puhr C., Moshammer H., Hausmann M., Elsenhuber U. (26), Operaonal Rs and Conagon n he Ausran Large-Value Paymen Sysem ARTIS, w: Oeserrechsche Naonalban, Fnancal Sably Repor, No. 11, Venna.

Hipotezy o istotności oszacowao parametrów zmiennych objaśniających ˆ ) ˆ

Hipotezy o istotności oszacowao parametrów zmiennych objaśniających ˆ ) ˆ WERYFIKACJA HIPOTEZY O ISTOTNOŚCI OCEN PARAMETRÓW STRUKTURALNYCH MODELU Hpoezy o sonośc oszacowao paramerów zmennych objaśnających Tesowane sonośc paramerów zmennych objaśnających sprowadza sę do nasępującego

Bardziej szczegółowo

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A Analza rodzajów skutków krytycznośc uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 629A Celem analzy krytycznośc jest szeregowane potencjalnych rodzajów uszkodzeń zdentyfkowanych zgodne z zasadam FMEA na podstawe

Bardziej szczegółowo

Podstawowe algorytmy indeksów giełdowych

Podstawowe algorytmy indeksów giełdowych Podsawowe algorymy ndeksów gełdowych Wersja 1.1 San na 25-11-13 Podsawowe algorymy ndeksów gełdowych Wersja 1.1 San na 2013-11-25 Sps reśc I. Algorymy oblczana warośc ndeksów gełdowych...3 1. Warość beżąca

Bardziej szczegółowo

A. ROZLICZENIE KOSZTÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA CHARAKTERYSTYKA KOSZTÓW DOSTAWY CIEPŁA

A. ROZLICZENIE KOSZTÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA CHARAKTERYSTYKA KOSZTÓW DOSTAWY CIEPŁA REGULAMIN ndywdualnego rozlczena osztów energ ceplnej dostarczonej na potrzeby centralnego ogrzewana cepłej wody meszań w zasobach Spółdzeln Meszanowej Lębora. POSTANOIENIA OGÓLNE Regulamn oreśla zasady:

Bardziej szczegółowo

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch Za: Stansław Latoś, Nwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwczena z geodezj II [red.] J. eluch 6.1. Ogólne zasady nwelacj trygonometrycznej. Wprowadzene Nwelacja trygonometryczna, zwana równeż trygonometrycznym

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu PRACE KOMISJI GEOGRAFII PRZEMY SŁU Nr 7 WARSZAWA KRAKÓW 2004 Akadema Pedagogczna, Kraków Kształtowane sę frm nformatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu Postępujący proces rozwoju

Bardziej szczegółowo

Proces narodzin i śmierci

Proces narodzin i śmierci Proces narodzn śmerc Jeżel w ewnej oulacj nowe osobnk ojawają sę w sosób losowy, rzy czym gęstość zdarzeń na jednostkę czasu jest stała w czase wynos λ, oraz lczba osobnków n, które ojawły sę od chwl do

Bardziej szczegółowo

dr inż. ADAM HEYDUK dr inż. JAROSŁAW JOOSTBERENS Politechnika Śląska, Gliwice

dr inż. ADAM HEYDUK dr inż. JAROSŁAW JOOSTBERENS Politechnika Śląska, Gliwice dr nż. ADA HEYDUK dr nż. JAOSŁAW JOOSBEENS Poltechna Śląsa, Glwce etody oblczana prądów zwarcowych masymalnych nezbędnych do doboru aparatury łączenowej w oddzałowych secach opalnanych według norm europejsej

Bardziej szczegółowo

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r.

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r. Mnster Edukacj arodowej Pan Katarzyna HALL Mnsterstwo Edukacj arodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 arszawa Dna 03 czerwca 2009 r. TEMAT: Propozycja zmany art. 30a ustawy Karta auczycela w forme lstu otwartego

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ)

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ) Załącznk nr 1C do Umowy nr.. z dna.2014 r. ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymane Systemu Kop Zapasowych (USKZ) 1 INFORMACJE DOTYCZĄCE USŁUGI 1.1 CEL USŁUGI: W ramach Usług Usługodawca zobowązany jest

Bardziej szczegółowo

MIKROPROCESOROWY MODEL OBIEKTU TERMICZNEGO DO TESTÓW REGULATORÓW TEMPERATURY

MIKROPROCESOROWY MODEL OBIEKTU TERMICZNEGO DO TESTÓW REGULATORÓW TEMPERATURY Danel KUCHARSKI Marcn WESOŁOWSKI MIKROPROCESOROWY MODEL OBIEKTU TERMICZNEGO DO TESTÓW REGULATORÓW TEMPERATURY STRESZCZENIE Aryuł przedsawa moŝlwość dagnosy uładów regulaorów emperaury z wyorzysanem modelowana

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2010, Oeconomica 280 (59), 13 20

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2010, Oeconomica 280 (59), 13 20 FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Fola Pomer. Unv. Technol. Stetn. 2010, Oeconomca 280 (59), 13 20 Iwona Bą, Agnesza Sompolsa-Rzechuła LOGITOWA ANALIZA OSÓB UZALEŻNIONYCH OD ŚRODKÓW

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż finalna - sprzedaż dóbr i usług konsumentowi lub firmie, którzy ostatecznie je zużytkują, nie poddając dalszemu przetworzeniu.

Sprzedaż finalna - sprzedaż dóbr i usług konsumentowi lub firmie, którzy ostatecznie je zużytkują, nie poddając dalszemu przetworzeniu. W 1 Rachu maroeoomcze 1. Produ rajowy bruo Sprzedaż fala - sprzedaż dóbr usług osumeow lub frme, órzy osaecze je zużyują, e poddając dalszemu przeworzeu. Sprzedaż pośreda - sprzedaż dóbr usług zaupoych

Bardziej szczegółowo

Wpływ innowacji wybranych czynników na równowag cenowà. walorów notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych

Wpływ innowacji wybranych czynników na równowag cenowà. walorów notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych Ban Kredy lpec 8 Ryn Insyuce Fnansowe 37 Wpływ nnowac wybranych czynnów na równowag cenowà walorów noowanych na Gełdze Paperów WaroÊcowych w Warszawe Impac of Innovaon of Seleced Facors on Prce Equlbrum

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne ś POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr nż. Łukasz Amanowcz Systemy Ochrony Powetrza Ćwczena Laboratoryjne 2 TEMAT ĆWICZENIA: Oznaczane lczbowego rozkładu lnowych projekcyjnych

Bardziej szczegółowo

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ],

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ], STATECZNOŚĆ SKARP W przypadku obektu wykonanego z gruntów nespostych zaprojektowane bezpecznego nachylena skarp sprowadza sę do przekształcena wzoru na współczynnk statecznośc do postac: tgφ tgα = n gdze:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH PODTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH I Pracowa IF UJ Luy 03 PODRĘCZNIKI Wsęp do aalzy błędu pomarowego Joh R. Taylor Wydawcwo Naukowe PWN Warszawa 999 I Pracowa

Bardziej szczegółowo

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Ewa Szymank Katedra Teor Ekonom Akadema Ekonomczna w Krakowe ul. Rakowcka 27, 31-510 Kraków STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Abstrakt Artykuł przedstawa wynk badań konkurencyjnośc

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Skarbnika Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013. Wprowadzenie

Sprawozdanie Skarbnika Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013. Wprowadzenie Skarbnk Hufca ZHP Kraków Nowa Huta phm. Marek Balon HO Kraków, dn. 21.10.2013r. Sprawozdane Skarbnka Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013 Wprowadzene W dnu 24.09.2011r. odbył sę Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Wprowadzene Nnejsza ulotka adresowana jest zarówno do osób dopero ubegających

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XVI/3, 2015, str. 248 257 ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ Sławomr

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KORELACJI WYDATKÓW NA KULTURĘ Z BUDŻETU GMIN ORAZ WYKSZTAŁCENIA RADNYCH

ANALIZA KORELACJI WYDATKÓW NA KULTURĘ Z BUDŻETU GMIN ORAZ WYKSZTAŁCENIA RADNYCH Potr Mchalsk Węzeł Centralny OŻK-SB 25.12.2013 rok ANALIZA KORELACJI WYDATKÓW NA KULTURĘ Z BUDŻETU GMIN ORAZ WYKSZTAŁCENIA RADNYCH Celem ponższej analzy jest odpowedź na pytane: czy wykształcene radnych

Bardziej szczegółowo

13. DWA MODELE POTOKU RUCHU (TEORIOKOLEJKOWE)(wg Wocha,1998)

13. DWA MODELE POTOKU RUCHU (TEORIOKOLEJKOWE)(wg Wocha,1998) 3. Dwa modele pooku ruchu (eorokolejkowe) 3. DWA MODELE POTOKU RUCHU (TEORIOKOLEJKOWE)(wg Wocha,998) 3.. Model Hagha Isneje wele prac z la powojennych, w kórych wysępują próby modelowana kolejek ruchowych

Bardziej szczegółowo

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna Pes jako ofary śmertelnych wypadków analza krymnalstyczna Potr Kodryck, Monka Kodrycka Pozom bezpeczeństwa ruchu drogowego klasyfkuje Polskę na jednym z ostatnch mejsc wśród krajów europejskch. Wskaźnk

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wejścia-wyjścia

Urządzenia wejścia-wyjścia Urządzena wejśca-wyjśca Klasyfkacja urządzeń wejśca-wyjśca. Struktura mechanzmu wejśca-wyjśca (sprzętu oprogramowana). Interakcja jednostk centralnej z urządzenam wejśca-wyjśca: odpytywane, sterowane przerwanam,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY HARMONOGRAMOWANIA PROCESU MAGAZYNOWEGO

WYBRANE ASPEKTY HARMONOGRAMOWANIA PROCESU MAGAZYNOWEGO PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 64 Transpor 28 Tomasz AMBROZIAK, Konrad LEWCZUK Wydzał Transporu Polechnk Warszawske Zakład Logsyk Sysemów Transporowych ul. Koszykowa 75, -662 Warszawa am@.pw.edu.pl;

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYZNACZANIA DEPOZYTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH PO WPROWADZENIU DO OBROTU OPCJI W RELACJI KLIENT-BIURO MAKLERSKIE

ZASADY WYZNACZANIA DEPOZYTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH PO WPROWADZENIU DO OBROTU OPCJI W RELACJI KLIENT-BIURO MAKLERSKIE Zasady wyznazana depozytów zabezpezaąyh po wprowadzenu do obrotu op w rela lent-buro malerse ZAADY WYZNACZANIA DEPOZYTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH PO WPROWADZENIU DO OBROTU OPCJI W RELACJI KLIENT-BIURO MAKLERKIE

Bardziej szczegółowo

Referat E: ZABEZPIECZENIA OD SKUTKÓW ZWARĆ WIELKOPRĄDOWYCH W POLACH ROZDZIELNI SN

Referat E: ZABEZPIECZENIA OD SKUTKÓW ZWARĆ WIELKOPRĄDOWYCH W POLACH ROZDZIELNI SN str.e-1 Referat E: ZABEZPECZENA OD SKUTKÓW ZWARĆ WELKOPRĄDOWYCH W POLACH ROZDZELN SN 1. Wstęp Dobór aw jest cągle bardzo ważnym elementem prawdłowośc dzałana eletroenergetycznej automaty zabezpeczenowej

Bardziej szczegółowo

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ Autor: Joanna Wójcik

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ   Autor: Joanna Wójcik Opracowane w ramach projektu System Przecwdzałana Powstawanu Bezroboca na Terenach Słabo Zurbanzowanych ze środków Europejskego Funduszu Społecznego w ramach Incjatywy Wspólnotowej EQUAL PARTNERSTWO NA

Bardziej szczegółowo

III. Przetwornice napięcia stałego

III. Przetwornice napięcia stałego III. Przewornce napęca sałego III.1. Wsęp Przewornce: dosarczane pożądanej warośc napęca sałego koszem energ ze źródła napęca G. Możlwość zmnejszana, zwększana, odwracana polaryzacj lb kszałowane pożądanego

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony)

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony) Fundacja na Rzecz Rozwoju Młodzeży Młodz Młodym ul. Katedralna 4 50-328 Wrocław tel. 882 021 007 mlodzmlodym@archdecezja.wroc.pl, www.sdm2016.wroclaw.pl Wrocław, 24 maja 2016 r. Zapytane ofertowe nr 4/2016/Młodz

Bardziej szczegółowo

Reprezentacja krzywych...

Reprezentacja krzywych... Reprezeacja rzywych... Reprezeacja przy pomocy fcj dwóch zmeych rzywe płase płase - jedej: albo z z f x y x [ x x2] y [ y y2] f x y g x x [ x x2] Wady: rzywe óre dla pewych x y mogą przyjmować wele warośc

Bardziej szczegółowo

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA Bruksela, 18 styczna 2013 r. Nowe europejske prawo jazdy w celu wększej ochrony, bezpeczeństwa swobodnego przemeszczana sę W dnu 19 styczna 2013 r., w ramach wejśca w życe trzecej

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie cen detalicznych żywności w Polsce

Prognozowanie cen detalicznych żywności w Polsce Prognozowane cen dealcznych żywnośc w Polsce Marusz Hamulczuk IERGŻ - PIB Kaarzyna Herel NBP Co dlaczego prognozujemy Krókookresowe prognozy cen dealcznych Ceny dealczne (ndywdualne produky, agregay) Isone

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwczena: BADANIE POPRAWNOŚCI OPISU STANU TERMICZNEGO POWIETRZA PRZEZ RÓWNANIE

Bardziej szczegółowo

Nota 1. Polityka rachunkowości

Nota 1. Polityka rachunkowości Nota 1. Poltyka rachunkowośc Ops przyjętych zasad rachunkowośc a) Zasady ujawnana prezentacj nformacj w sprawozdanu fnansowym Sprawozdane fnansowe za okres od 01 styczna 2009 roku do 31 marca 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie zadań optymalizacji w środowisku programu MATLAB

Rozwiązywanie zadań optymalizacji w środowisku programu MATLAB Rozwązywane zadań optymalzacj w środowsku programu MATLAB Zagadnene optymalzacj polega na znajdowanu najlepszego, względem ustalonego kryterum, rozwązana należącego do zboru rozwązań dopuszczalnych. Standardowe

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analza zagadneń różnczkowych 1. Układy równań lnowych P. F. Góra http://th-www.f.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letn 2006/07 Podstawowe fakty Równane Ax = b, x,

Bardziej szczegółowo

Regulamin. udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkaùych na terenie Gminy Wolbórz

Regulamin. udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkaùych na terenie Gminy Wolbórz Zaù¹cznk Nr 1 uchwaùy Nr XXVIII/167/2005 Rady Gmny Wolbórz z dna 30 marca 2005 r. Regulamn udzelana pomocy maeralnej o charakerze socjalnym dla ucznów zameszkaùych na erene Gmny Wolbórz I. Sposób usalana

Bardziej szczegółowo

Analiza i diagnoza sytuacji finansowej wybranych branż notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w latach

Analiza i diagnoza sytuacji finansowej wybranych branż notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w latach Jacek Batóg Unwersytet Szczecńsk Analza dagnoza sytuacj fnansowej wybranych branż notowanych na Warszawskej Gełdze Paperów Wartoścowych w latach 997-998 W artykule podjęta została próba analzy dagnozy

Bardziej szczegółowo

Matematyka ubezpieczeń majątkowych r.

Matematyka ubezpieczeń majątkowych r. Maemayka ubezpeczeń mająkowych 7.05.00 r. Zadane. Pewne ryzyko generuje jedną szkodę z prawdopodobeńswem q, zaś zero szkód z prawdopodobeńswem ( q). Ubezpeczycel pokrywa nadwyżkę szkody ponad udzał własny

Bardziej szczegółowo

Udoskonalona metoda obliczania mocy traconej w tranzystorach wzmacniacza klasy AB

Udoskonalona metoda obliczania mocy traconej w tranzystorach wzmacniacza klasy AB Julusz MDZELEWSK Wydzał Eletron Techn nformacyjnych, nstytut Radoeletron, oltechna Warszawsa do:0.599/48.05.09.36 dosonalona metoda oblczana mocy traconej w tranzystorach wzmacnacza lasy AB Streszczene.

Bardziej szczegółowo

W praktyce często zdarza się, że wyniki obu prób możemy traktować jako. wyniki pomiarów na tym samym elemencie populacji np.

W praktyce często zdarza się, że wyniki obu prób możemy traktować jako. wyniki pomiarów na tym samym elemencie populacji np. Wykład 7 Uwaga: W praktyce często zdarza sę, że wynk obu prób możemy traktować jako wynk pomarów na tym samym elemence populacj np. wynk x przed wynk y po operacj dla tego samego osobnka. Należy wówczas

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I PROGNOZOWANIE ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ W WYBRANYM REGIONIE

MODELOWANIE I PROGNOZOWANIE ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ W WYBRANYM REGIONIE MODELOWANIE I PROGNOZOWANIE ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ W WYBRANYM REGIONIE Marcn Zawada Kaedra Ekonomer Saysyk, Wydzał Zarządzana, Polechnka Częsochowska, Częsochowa 1 WSTĘP Proces ransformacj

Bardziej szczegółowo

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA Krzysztof Serżęga Wyższa Szkoła Informatyk Zarządzana w Rzeszowe Streszczene Artykuł porusza temat zwązany

Bardziej szczegółowo

Efekty zaokrągleń cen w Polsce po wprowadzeniu euro do obiegu gotówkowego

Efekty zaokrągleń cen w Polsce po wprowadzeniu euro do obiegu gotówkowego Ban Kredyt 40 (2), 2009, 61 95 www.banredyt.nbp.pl www.banandcredt.nbp.pl fety zaorągleń cen w Polsce po wprowadzenu euro do obegu gotówowego Mare Rozrut*, Jarosław T. Jaub #, Karolna Konopcza Nadesłany:

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA KOSZTÓW PRZEBUDOWY PORTFELA JAKO ZADANIE TRANSPORTOWE. 1. Problem badawczy

OPTYMALIZACJA KOSZTÓW PRZEBUDOWY PORTFELA JAKO ZADANIE TRANSPORTOWE. 1. Problem badawczy B A D A N I A O P E R A C Y J N E I D E C Y Z J E Nr 2 2004 Krzysztof PIASECKI* OPTYALIZACJA KOSZTÓW PRZEBUDOWY PORTFELA JAKO ZADANIE TRANSPORTOWE Wszyste oszty generowane przez prowze malerse są włączone

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

1. Zmienne i dane wejściowe Algorytmu Rozdziału Obciążeń

1. Zmienne i dane wejściowe Algorytmu Rozdziału Obciążeń ZAŁĄCZNIK nr Zasada dzałana Algorytmu Rozdzału Obcążeń. Zmenne dane wejścowe Algorytmu Rozdzału Obcążeń.. Zmennym podlegającym optymalzacj w procese rozdzału obcążeń są welośc energ delarowane przez Jednost

Bardziej szczegółowo

65120/ / / /200

65120/ / / /200 . W celu zbadana zależnośc pomędzy płcą klentów ch preferencjam, wylosowano kobet mężczyzn zadano m pytane: uważasz za lepszy produkt frmy A czy B? Wynk były następujące: Odpowedź Kobety Mężczyźn Wolę

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji 14 wiosna

Regulamin promocji 14 wiosna promocja_14_wosna strona 1/5 Regulamn promocj 14 wosna 1. Organzatorem promocj 14 wosna, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 lutego 2014 do 30

Bardziej szczegółowo

Zasady wyznaczania minimalnej wartości środków pobieranych przez uczestników od osób zlecających zawarcie transakcji na rynku terminowym

Zasady wyznaczania minimalnej wartości środków pobieranych przez uczestników od osób zlecających zawarcie transakcji na rynku terminowym Załązn nr 3 Do zzegółowyh Zasad rowadzena Rozlzeń Transa rzez KDW_CC Zasady wyznazana mnmalne wartoś środów oberanyh rzez uzestnów od osób zleaąyh zaware transa na rynu termnowym 1. Metodologa wyznazana

Bardziej szczegółowo

Teoria sterowania 1 Temat ćwiczenia nr 7a: Synteza parametryczna układów regulacji.

Teoria sterowania 1 Temat ćwiczenia nr 7a: Synteza parametryczna układów regulacji. eoria serowania ema ćwiczenia nr 7a: Syneza parameryczna uładów regulacji. Celem ćwiczenia jes orecja zadanego uładu regulacji wyorzysując nasępujące meody: ryerium ampliudy rezonansowej, meodę ZiegleraNicholsa

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji zimowa piętnastka

Regulamin promocji zimowa piętnastka zmowa pętnastka strona 1/5 Regulamn promocj zmowa pętnastka 1. Organzatorem promocj zmowa pętnastka, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 grudna

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA. im. Jarosława Dąbrowskiego ROZPRAWA DOKTORSKA RAFAŁ SZYMANOWSKI

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA. im. Jarosława Dąbrowskiego ROZPRAWA DOKTORSKA RAFAŁ SZYMANOWSKI WOJSKOWA AKADEMIA TECHICZA m. Jarosława Dąbrowskego ROZPRAWA DOKTORSKA RAFAŁ SZYMAOWSKI PRECYZYJE LICZIKI CZASU CMOS FPGA Z DWUSTOPIOWĄ ITERPOLACJĄ Promotor prof. dr hab. nż. Józef KALISZ WARSZAWA 003

Bardziej szczegółowo

Ewolucja metod konstrukcji krzywej terminowej stóp procentowych po kryzysie płynności rynku międzybankowego w latach 2007-2009

Ewolucja metod konstrukcji krzywej terminowej stóp procentowych po kryzysie płynności rynku międzybankowego w latach 2007-2009 Unwersye Ekonomczny w Poznanu Wydzał Ekonom Paweł Olsza Ewolucja meod konsrukcj krzywej ermnowej sóp procenowych po kryzyse płynnośc rynku mędzybankowego w laach 007 009 Rozprawa dokorska przygoowana pod

Bardziej szczegółowo

dy dx stąd w przybliżeniu: y

dy dx stąd w przybliżeniu: y Przykłady do funkcj nelnowych funkcj Törnqusta Proszę sprawdzć uzasadnć, które z podanych zdań są prawdzwe, a które fałszywe: Przykład 1. Mesęczne wydatk na warzywa (y, w jednostkach penężnych, jp) w zależnośc

Bardziej szczegółowo

METODA UNITARYZACJI ZEROWANEJ Porównanie obiektów przy ocenie wielokryterialnej. Ranking obiektów.

METODA UNITARYZACJI ZEROWANEJ Porównanie obiektów przy ocenie wielokryterialnej. Ranking obiektów. Opracowane: Dorota Mszczyńska METODA UNITARYZACJI ZEROWANEJ Porównane obektów przy ocene welokryteralnej. Rankng obektów. Porównane wybranych obektów (warantów decyzyjnych) ze względu na różne cechy (krytera)

Bardziej szczegółowo

1. Komfort cieplny pomieszczeń

1. Komfort cieplny pomieszczeń 1. Komfort ceplny pomeszczeń Przy określanu warunków panuących w pomeszczenu używa sę zwykle dwóch poęć: mkroklmat komfort ceplny. Przez poęce mkroklmatu wnętrz rozume sę zespół wszystkch parametrów fzycznych

Bardziej szczegółowo

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego Portel nwestycyjny ćwczena Na podst. Wtold Jurek: Konstrukcja analza rozdzał 5 dr chał Konopczyńsk Portele zawerające walor pozbawony ryzyka. lementy teor rynku kaptałowego 1. Pożyczane penędzy amy dwa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne Wprowadzene do Sec Neuronowych Sec rekurencyjne M. Czoków, J. Persa 2010-12-07 1 Powtórzene Konstrukcja autoasocjatora Hopfelda 1.1 Konstrukcja Danych jest m obrazów wzorcowych ξ 1..ξ m, gdze każdy pojedynczy

Bardziej szczegółowo

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja)

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja) Analza danych Dane trenngowe testowe. Algorytm k najblższych sąsadów. Jakub Wróblewsk jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajeca.jakubw.pl/ OGÓLNY SCHEMAT Mamy dany zbór danych podzelony na klasy decyzyjne, oraz

Bardziej szczegółowo

Statystyka Opisowa 2014 część 2. Katarzyna Lubnauer

Statystyka Opisowa 2014 część 2. Katarzyna Lubnauer Statystyka Opsowa 2014 część 2 Katarzyna Lubnauer Lteratura: 1. Statystyka w Zarządzanu Admr D. Aczel 2. Statystyka Opsowa od Podstaw Ewa Waslewska 3. Statystyka, Lucjan Kowalsk. 4. Statystyka opsowa,

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009

Analiza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009 Mara Konopka Katedra Ekonomk Organzacj Przedsęborstw Szkoła Główna Gospodarstwa Wejskego w Warszawe Analza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009 Wstęp Polska prywatyzacja

Bardziej szczegółowo

Zadane 1: Wyznacz średne ruchome 3-okresowe z następujących danych obrazujących zużyce energ elektrycznej [kwh] w pewnym zakładze w mesącach styczeń - lpec 1998 r.: 400; 410; 430; 40; 400; 380; 370. Zadane

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Borowski Zastosowanie metody wideł cenowych w analizie technicznej

Krzysztof Borowski Zastosowanie metody wideł cenowych w analizie technicznej Krzysztof Borowsk Zastosowane metody wdeł cenowych w analze technczne Wprowadzene Metoda wdeł cenowych została perwszy raz ogłoszona przez Alana Andrewsa 1 w roku 1960. Trzy lne wchodzące w skład metody

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności restrukturyzacji wybranego sektora gospodarki w Polsce z wykorzystaniem taksonomicznego miernika rozwoju społeczno-gospodarczego

Ocena efektywności restrukturyzacji wybranego sektora gospodarki w Polsce z wykorzystaniem taksonomicznego miernika rozwoju społeczno-gospodarczego Ban Kred 41 (6, 21, 85 14 www.banred.nbp.pl www.banandcred.nbp.pl Ocena efewnośc resruurzac wbranego seora gospodar w Polsce z worzsanem asonomcznego merna rozwou społeczno-gospodarczego Młosz Sansławs*

Bardziej szczegółowo

Badanie energetyczne płaskiego kolektora słonecznego

Badanie energetyczne płaskiego kolektora słonecznego Katedra Slnów Salnowych Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Badane energetyczne łasego oletora słonecznego - 1 - rowadzene yorzystane energ celnej romenowana słonecznego do celów ogrzewana, chłodzena oraz

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ

SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ Jan JANKOWSKI *), Maran BOGDANIUK *),**) SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ W referace przedstawono równana ruchu statku w warunkach falowana morza oraz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 279/XVIII/2011 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2011 roku

UCHWAŁA NR 279/XVIII/2011 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2011 roku UCHWAŁA NR 279/XVIII/2011 Rady Masta Płocka z dna 29 grudna 2011 roku sprae ustalena Regulamnu przyznaana przekazyana stypendó mejskch dla ucznó szkół proadzonych lub dotoanych przez Masto Płock zameldoanych

Bardziej szczegółowo

1. SPRAWDZENIE WYSTEPOWANIA RYZYKA KONDENSACJI POWIERZCHNIOWEJ ORAZ KONDENSACJI MIĘDZYWARSTWOWEJ W ŚCIANIE ZEWNĘTRZNEJ

1. SPRAWDZENIE WYSTEPOWANIA RYZYKA KONDENSACJI POWIERZCHNIOWEJ ORAZ KONDENSACJI MIĘDZYWARSTWOWEJ W ŚCIANIE ZEWNĘTRZNEJ Ćwczene nr 1 cz.3 Dyfuzja pary wodnej zachodz w kerunku od środowska o wyższej temperaturze do środowska chłodnejszego. Para wodna dyfundująca przez przegrody budowlane w okrese zmowym napotyka na coraz

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Krzysztof Dmytrów * Marusz Doszyń ** Unwersytet Szczecńsk PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Grzegorz PRZEKOTA ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Zarys treśc: W pracy podjęto problem dentyfkacj cykl gełdowych.

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja funkcji

Optymalizacja funkcji MARCIN BRAŚ Opymalzacja funcj ) Opymalzacja w obszarze neoranczonym WK: y. y WW: > > y y Znaleźć mnmum funcj: (, y) ( ) y ( ) y y ( ) y solve, P(, ) y y solve, y ( ) y ( ) y y y ( ) y W W W > (, y) > Op.

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskego 8, 04-703 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak Ocena jakoścowo-cenowych strateg konkurowana w polskm handlu produktam rolno-spożywczym dr Iwona Szczepanak Ekonomczne, społeczne nstytucjonalne czynnk wzrostu w sektorze rolno-spożywczym w Europe Cechocnek,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVI 11/176/2012 Rada Gminy Jeleśnia z dnia 11 grudnia 2012

Uchwała Nr XXVI 11/176/2012 Rada Gminy Jeleśnia z dnia 11 grudnia 2012 RADA GMNY JELEŚNA Uchwała Nr XXV 11/176/2012 Rada Gmny Jeleśna z dna 11 grudna 2012 w sprawe zatwerdzena taryfy na odprowadzane śceków dostarczane wody przedstawonej przez Zakład Gospodark Komunalnej w

Bardziej szczegółowo

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4.

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4. Modele weloczynnkowe Analza Zarządzane Portfelem cz. 4 Ogólne model weloczynnkowy można zapsać jako: (,...,,..., ) P f F F F = n Dr Katarzyna Kuzak lub (,...,,..., ) f F F F = n Modele weloczynnkowe Można

Bardziej szczegółowo

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie Proste modele ze złożonym zachowanem czyl o chaose 29 kwetna 2014 Komputer jest narzędzem coraz częścej stosowanym przez naukowców do ukazywana skrzętne ukrywanych przez naturę tajemnc. Symulacja, obok

Bardziej szczegółowo

Michal Strzeszewski Piotr Wereszczynski. poradnik. Norma PN-EN 12831. Nowa metoda. obliczania projektowego. obciazenia cieplnego

Michal Strzeszewski Piotr Wereszczynski. poradnik. Norma PN-EN 12831. Nowa metoda. obliczania projektowego. obciazenia cieplnego Mchal Strzeszewsk Potr Wereszczynsk Norma PN-EN 12831 Nowa metoda oblczana projektowego. obcazena ceplnego poradnk Mchał Strzeszewsk Potr Wereszczyńsk Norma PN EN 12831 Nowa metoda oblczana projektowego

Bardziej szczegółowo

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru Pomary fzyczne - dokonywane tylko ze skończoną dokładnoścą. Powodem - nedoskonałość przyrządów pomarowych neprecyzyjność naszych zmysłów borących udzał w obserwacjach. Podawane samego tylko wynku pomaru

Bardziej szczegółowo

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1 KURS STATYSTYKA Lekcja 1 Statystyka opsowa ZADANIE DOMOWE www.etrapez.pl Strona 1 Część 1: TEST Zaznacz poprawną odpowedź (tylko jedna jest prawdzwa). Pytane 1 W statystyce opsowej mamy pełne nformacje

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS Anna Jędrzychowska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana, Informatyk Fnansów Katedra Ubezpeczeń anna.jedrzychowska@ue.wroc.pl Ewa Poprawska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana,

Bardziej szczegółowo

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Kraków 01.10.2015 D Archwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Procedura Archwzacj Prac Dyplomowych jest realzowana zgodne z zarządzenem nr 71/2015 Rektora Unwersytetu Rolnczego m. H. Kołłątaja

Bardziej szczegółowo

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej:

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej: dr Bartłomej Rokck Ćwczena z Makroekonom I Model ISLM Podstawowe założena modelu: penądz odgrywa ważną rolę przy determnowanu pozomu dochodu zatrudnena nwestycje ne mają charakteru autonomcznego, a ch

Bardziej szczegółowo

ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BRYŁY SZTYWNEJ

ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BRYŁY SZTYWNEJ ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BYŁY SZTYWNEJ 1. Welkośc w uchu obotowym. Moment pędu moment sły 3. Zasada zachowana momentu pędu 4. uch obotowy były sztywnej względem ustalonej os -II

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 13/13. Zarządu KDPW_CCP S.A. z dnia 22 maja 2013 roku. w sprawie zmiany Szczegółowych Zasad Prowadzenia Rozliczeń Transakcji przez KDPW_CCP

Uchwała nr 13/13. Zarządu KDPW_CCP S.A. z dnia 22 maja 2013 roku. w sprawie zmiany Szczegółowych Zasad Prowadzenia Rozliczeń Transakcji przez KDPW_CCP Uchwała nr 13/13 Zarządu KDPW_CCP S.A. z dna 22 maja 2013 rou w sprawe zmany Szczegółowych Zasad Prowadzena Rozlczeń Transacj przez KDPW_CCP Na podstawe 2 ust. 1 4 Regulamnu Rozlczeń Transacj (obrót zorganzowany)

Bardziej szczegółowo

Ćw. 5. Wyznaczanie współczynnika sprężystości przy pomocy wahadła sprężynowego

Ćw. 5. Wyznaczanie współczynnika sprężystości przy pomocy wahadła sprężynowego 5 KATEDRA FIZYKI STOSOWANEJ PRACOWNIA FIZYKI Ćw. 5. Wyznaczane współczynna sprężystośc przy pomocy wahadła sprężynowego Wprowadzene Ruch drgający należy do najbardzej rozpowszechnonych ruchów w przyrodze.

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0 upalne lato 2014 2.0 strona 1/5 Regulamn promocj upalne lato 2014 2.0 1. Organzatorem promocj upalne lato 2014 2.0, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ AMI, zma 010/011 mgr Krzysztof Rykaczewsk System zalczeń Wydzał Matematyk Informatyk UMK SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ z Analzy Matematycznej I, 010/011 (na podst. L.G., K.L., J.M., K.R.) Nnejszy dokument dotyczy

Bardziej szczegółowo

N ( µ, σ ). Wyznacz estymatory parametrów µ i. Y które są niezależnymi zmiennymi losowymi.

N ( µ, σ ). Wyznacz estymatory parametrów µ i. Y które są niezależnymi zmiennymi losowymi. 3 Metody estymacj N ( µ, σ ) Wyzacz estymatory parametrów µ 3 Populacja geerala ma rozład ormaly mometów wyorzystując perwszy momet zwyły drug momet cetraly z prób σ metodą 3 Zmea losowa ma rozład geometryczy

Bardziej szczegółowo

Odczyt kodów felg samochodowych w procesie produkcyjnym

Odczyt kodów felg samochodowych w procesie produkcyjnym Odczyt odów felg samochodowych w procese producyjnym Jace Dunaj Przemysłowy Instytut Automaty Pomarów PIAP Streszczene: W artyule przedstawono sposób realzacj odczytu odów felg samochodowych. Opracowane

Bardziej szczegółowo

Zestaw przezbrojeniowy na inne rodzaje gazu. 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka

Zestaw przezbrojeniowy na inne rodzaje gazu. 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka Zestaw przezbrojenowy na nne rodzaje gazu 8 719 002 262 0 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka PL (06.04) SM Sps treśc Sps treśc Wskazówk dotyczące bezpeczeństwa 3 Objaśnene symbol 3 1 Ustawena nstalacj gazowej

Bardziej szczegółowo

Styczniki i przekaźniki Styczniki pomocnicze

Styczniki i przekaźniki Styczniki pomocnicze Sycznk przekaźnk Sycznk pomocncze Sycznk pomocncze o realzacj zadań serowana regulacj welokrone sosowane są sycznk pomocncze. Sosuje sę je w dużej lczbe do pośrednego serowana slnków, zaworów, sprzęgeł

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i obliczenia techniczne. Równania różniczkowe Numeryczne rozwiązywanie równań różniczkowych zwyczajnych

Modelowanie i obliczenia techniczne. Równania różniczkowe Numeryczne rozwiązywanie równań różniczkowych zwyczajnych Moelowanie i obliczenia echniczne Równania różniczowe Numeryczne rozwiązywanie równań różniczowych zwyczajnych Przyła ułau ynamicznego E Uła ynamiczny R 0 Zachozi porzeba wyznaczenia: C u C () i() ur ir

Bardziej szczegółowo

XXXV Konferencja Statystyka Matematyczna

XXXV Konferencja Statystyka Matematyczna XXXV Konferencja Saysyka Maeayczna MODEL OTOWOŚCI SYSTEMU TECHNICZNEO Karol J. ANDRZEJCZAK karol.andrzejczak@pu.poznan.pl Polechnka Poznańska hp://www.pu.poznan.pl/ PRORAM REERATU 1. WPROWADZENIE 2. ORMALIZACJA

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim

USTAWA z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim Kancelara Sejmu s. 1/18 USTAWA z dna 20 lpca 2001 r. o kredyce konsumenckm Opracowano na podstawe: Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081, z 2003 r. Nr 109, poz. 1030. Art. 1. Ustawa reguluje zasady tryb zawerana

Bardziej szczegółowo

Evaluation of estimation accuracy of correlation functions with use of virtual correlator model

Evaluation of estimation accuracy of correlation functions with use of virtual correlator model Jadwga LAL-JADZIAK Unwersytet Zelonogórsk Instytut etrolog Elektrycznej Elżbeta KAWECKA Unwersytet Zelonogórsk Instytut Informatyk Elektronk Ocena dokładnośc estymacj funkcj korelacyjnych z użycem modelu

Bardziej szczegółowo

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie.

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie. Zaps nformacj, systemy pozycyjne 1 Lteratura Jerzy Grębosz, Symfona C++ standard. Harvey M. Detl, Paul J. Detl, Arkana C++. Programowane. Zaps nformacj w komputerach Wszystke elementy danych przetwarzane

Bardziej szczegółowo

0 0,2 0, p 0,1 0,2 0,5 0, p 0,3 0,1 0,2 0,4

0 0,2 0, p 0,1 0,2 0,5 0, p 0,3 0,1 0,2 0,4 Zad. 1. Dana jest unkcja prawdopodobeństwa zmennej losowej X -5-1 3 8 p 1 1 c 1 Wyznaczyć: a. stałą c b. wykres unkcj prawdopodobeństwa jej hstogram c. dystrybuantę jej wykres d. prawdopodobeństwa: P (

Bardziej szczegółowo