ISSN Marzec P (012) , fax: ,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISSN 1508-6971 Marzec 2007. P (012) 646 35 78, fax: 644 80 76, http://www.solidarnosc.strefa.pl, e-mail: biuro@solidarnosc.strefa."

Transkrypt

1 ISSN Marzec 2007 nr 120 Biuletyn Komisji Mi dzyzak adowej NSZZ SolidarnoÊç Przy Philip Morris Polska SA P (012) , fax: ,

2 Drodzy czytelnicy Z okazji nadchodzàcych Âwiàt Wielkanocnych sk adamy najserdeczniejsze yczenia, radoêci, spokoju, smacznego Êwi conego jajka oraz mile sp dzonego czasu w rodzinnej atmosferze. Komisja Zak adowa NSZZ SolidarnoÊç 2

3 Z Komisji Co nas czeka w ca kiem niedalekiej przysz oêci? Nas, to znaczy pracowników PMPL. Takie pytanie zadajà Komisji pracownicy po us yszeniu informacji o tym, e rok 2007 b dzie ostatnim rokiem firmy w takim kszta cie, jak obecnie. W przysz ym roku zakoƒczy ywot spó ka Philip Morris Polska, a na jej miejsce powstanà trzy odr bne. Wiadomo, e b dà to spó ki prawa handlowego i jeszcze to, e jedna z nich obejmie dzia dystrybucji, druga produkcji, a trzecia zak ad le ajski. Czy to koniec rozcz onkowania firmy? Trudno przewidzieç. Wszystko si zmienia. Dzisiejsze firmy jak e ró nià si od tych, które pami tamy sprzed kilkunastu, czy nawet kilku lat. Znane sà przypadki, gdy w wyniku ró nego rodzaju przekszta ceƒ w jednym pomieszczeniu pracujàcy razem przez wiele lat pracownicy zatrudniani sà przez kilka firm. Niby nic si nie zmieni o, a jednak. Poza tym coraz wi cej czynnoêci przekazywanych jest na zewnàtrz, na zasadach tak zwanego outsourcingu. Zatrudnienie na czas nieokreêlony te poma- u zanika. Pracownicy w wielu firmach sà nieomal bez przerwy monitorowani (podglàdani), uwiàzani do swoich stanowisk poprzez coraz zmyêlniejsze smycze elektroniczne. Kontakty z prze o onymi ograniczane sà do minimum, a tradycyjne dzia y personalne przechodzà do historii. Sà za to urzàdzenia przypominajàce bankomaty, za pomocà których mo na za atwiç wiele spraw, takich które dotychczas za- atwia kadrowiec. Mo na, czy raczej trzeba zastanowiç si dokàd to prowadzi. Jaka w przysz oêci b dzie rola pracownika w firmie. Jak to wszystko ma si do lansowanej Spo ecznej OdpowiedzialnoÊci Przedsi biorstw? Do ró nego rodzaju wydawanych przez firmy kodeksów etycznych i zasad moralnych? Ale do rzeczy. Po przejêciach to b dziemy za co najmniej kilka miesi cy, a póki co jesteêmy po negocjacjach p acowych. Wyniki ich sà ju przewa nie znane pracownikom. Byç mo e w liczbach bezwzgl dnych wysokoêç podwy ki strukturalnej (2%) nie jest imponujàca, ale punktem odniesienia jest baza, od której liczy si podwy ka, a ta do najni szych w kraju bynajmniej nie nale y. Przypomnieç wypada te, e inflacja w ubieg ym roku (jest ona odniesieniem do wysokoêci podwy ki) by a niewielka i wynios a zaledwie 1%. Jednorazowa wyp ata Êwiàteczna (dla zatrudnionych w kat. zaszeregowania I-III 1000 z, dla kat. IV-VI 900 z ) przez jednych zwana zajàczkowà, przez innych jajcarskà tak e jest nie do pogardzenia. Na pewno wystarczy nie na jedna kop jaj Êwiàtecznych. Do tego jeszcze dodatek (500 z ) dla pracujàcych w systemie zmianowym sprawia, e ca oêç wzrostu wynagrodzeƒ w br. w rozbiciu na dwanaêcie miesi cy nie jest ni szy ani eli 180 z., a dla wielu jest to 250 z i wi cej. No i jeszcze ponad 150 pracowników skorzysta dodatkowo z puli 0,5% funduszu, która przeznaczona jest na regulacje p acowe. To wszystko rzecz jasna dotyczy Philip Morris Polska. Niestety nie mo emy pochwaliç si dobrymi efektami negocjacyjnymi w przypadku Komisji Zak adowych w MCE i Gegenbauer. W przypadku MCE podwy ka to tylko rekompensata inflacji, a w przypadku Gegenbauera nie uzyskano podwy ki strukturalnej, aczkolwiek cz Êç pracowników otrzyma o wzrost sta ej premii o 5%. Inne ciekawe wydarzenie ostatniego okresu to spotkanie przedstawicieli zwiàzków zawodowych z kierownictwem Dzia u Operacyjnego. Spotkanie, które mia o miejsce 31. stycznia rozpocz o cykl szeêciu spotkaƒ, jakie zosta y zaplanowane na bie àcy rok. 31. stycznia przedstawiono zwiàzkom zawodowym informacje zwiàzane z produkcjà w roku ubieg ym, a tak e plany i zamierzenia na rok bie àcy. Ztych najistotniejszych, to planowany wzrost planów produkcyjnych filtrów, tytoniu. To równie zanotowany wzrost wydajnoêci, ale te wypadków, a tak e informacje o planowanych inwestycjach. Zakup nowych maszyn pozwoli na wi kszà produkcj, zmniejszenie iloêci konwersji. Nie oznacza to jednak pozbywania si starszych maszyn. Plany produkcyjne i inwestycje sà powa ne, co Êwiadczyç mo e o du ym zaufaniu centrali do naszej fabryki. Kierownik Dzia u Szkoleƒ przedstawi z kolei du o ciekawych informacji zwiàzanych z programami szkoleniowymi i organizacjà pracy, a tak e projektami Êcie ek kariery zawodowej. Poruszona zosta a tematyka doboru do szkoleƒ, samodzielnej pracy na maszynie po szkoleniu (praktyka), podwy ek i awansów, informacji zwrotnej po szkole- 3

4 niu. Wyja- Êniono pewne wàtpliwoêci, chocia by dotyczàce tego, kto i co decyduje o skierowaniu na szkolenia czy awansie. To kierownik decyduje o doborze osób do konkretnych szkoleƒ, ale musi te umieç wyt umaczyç, kto szkolony nie b dzie i dlaczego. WyjaÊniono równie, e istnieje mo liwoêç samokszta cenia, przygotowane sà tzw. ksià eczki szkoleƒ, programy komputerowe, a tak e modele do wdro enia we wszystkich dzia ach. Z uzyskanych informacji wynika, e ka dy pracownik w ubieg ym roku by szkolony, àcznie przez 40 godzin, a planuje si, e w tym roku b dzie to 50 godzin szkoleƒ ( àcznie z obowiàzkowymi). Spora cz Êç spotkania poêwi cona zosta a sytuacji w Dziale Filtrów. Nie pierwszy raz zresztà Komisja przekaza a krytyczne uwagi o problemach pracujàcych tam osób. Znaczenie Dzia u Filtrów w ostatnim czasie powa nie wzros o wydzielono go z Secondary jako osobny dzia, powsta a nowa hala produkcyjna, zainstalowano szybsze maszyny. Wydawaç by si mog o, e powinna za tym iêç poprawa warunków pracy, jednak w opinii pracowników tak nie jest. Nastàpi a zmiana organizacji pracy polegajàca na tym, e operatorom i mechanikom przyby o do obs ugi wi cej maszyn. Nikt jednak pracownikom nie pokaza, jak ta praca ma wyglàdaç, nikt ich nie przeszkoli, a przede wszystkim nie poinformowa, dlaczego nastàpi a tak istotna zmiana organizacyjna, gdzie jeszcze w podobnych okolicznoêciach i systemie tak si pracuje. Narastajà wàtpliwoêci, czy takie obsady sà zgodne z normami fabrycznymi, czy zgodne z procedurami sà obowiàzujàce nadal stare instrukcje stanowiskowe i opisy stanowisk itd. Wykonano inwestycj w sensie materialnym i rzeczowym, ale zapomniano o pracujàcych tam ludziach. Nie przygotowano ich do pracy w nowym systemie. Oczywi- Êcie, jak to na poczàtku bywa, wszystko si musi dotrzeç i b dy sà nieuniknione. Ale w takich sytuacjach wys uchane powinny byç równie opinie pracowników, a zmiana organizacji pracy skonsultowana ze zwiàzkami zawodowymi mo e b dów by oby mniej i lepsza by aby atmosfera pracy. W obecnym systemie praca jest nerwowa i wyczerpujàca psychicznie. System organizacji pracy zosta, byç mo e, przeniesiony z fabryki we W oszech, tam jednak e jest zupe nie inne ustawienie maszyn, rezerwy pracowników produkcyjnych oraz do ewentualnych napraw czy konserwacji. Braki pracowników, niew aêciwa struktura zatrudnionych, wyr czanie si pracownikami firm zewn trznych, niewystarczajàca iloêç wyspecjalizowanych, wyszkolonych osób, to oprócz z ej atmosfery pracy i konsekwencji zdrowotnych równie gorszy jakoêciowo produkt, wzrost szkartu i pogorszenie stanu maszyn. Uwagi i wnioski pracowników dzia u sà przekazywane kierownictwu firmy. Miejmy nadziej, e na zadowalajàcà zmian sytuacji nie b dziemy musieli d ugo czekaç i praca w tym dziale b dzie dawa a satysfakcj, a nie rozgoryczenie. Problemy ma tak e Dzia Utrzymania Ruchu. Przede wszystkim boryka si obecnie z brakiem pracowników i zaleg oêciami w konserwacjach, czego kierownictwo jest Êwiadome i czemu chce zaradziç. Nie ma w tej chwili adnych decyzji zwiàzanych z reorganizacjà dzia u, o której tak wiele mówiono pokàtnie. Sytuacja jest stabilna, a ewentualny proces zmian b dzie konsultowany z odpowiednim wyprzedzeniem. Takie bezpoêrednie spotkanie z kierownikiem dzia u operacyjnego to dobra forma wymiany poglàdów i dobry sposób na prowadzenie dialogu w firmie i zapobieganie problemom w przysz oêci. Nale y jeszcze odnotowaç, e od poczàtku roku Komisja odby a trzy posiedzenia. Dwa w trybie zwyczajnym, czyli wed ug planu posiedzeƒ na rok 2007 i jedno nadzwyczajne, podczas którego zdecydowano o zatwierdzeniu porozumienia p acowego. 4

5 PrzejÊcie zak adu pracy na innego pracodawc Du o, nawet bardzo du o dyskutuje si o majàcej nastàpiç w przysz ym roku reorganizacji firmy. Wiele pytaƒ kierowanych jest do Komisji. Na jakich zasadach odbywa si przej cie zak adu przez nowego pracodawc? Co z wynagrodzeniem? Co Z Uk adem Zbiorowym Pacy? Czy wszyscy pracownicy przejdà do nowych spó ek? Przedstawiamy zatem najwa niejsze przepisy dotyczàce tego zagadnienia, czyli przej cia zak adu lub jego cz Êci przez nowego pracodawc. Podstawa przej cia: ka da czynnoêç prawna lub zdarzenie, które powoduje przejêcie zak adu pracy np.: sprzeda, wydzier awienie, fuzja z innym przedsi biorstwem. Stosunek pracy trwa nadal - mówi o tym art Kodeksu pracy w razie przejêcia zak adu pracy lub jego cz Êci na innego pracodawc staje si on z mocy prawa stronà w dotychczasowych stosunkach pracy przepis ten jest bezwzgl dnie obowiàzujàcy. W chwili zmiany pracodawcy: stosunki pracy z pracownikami trwajà nadal w miejsce dotychczasowego pracodawcy wst puje nowy nie ulega zmianie dotychczasowa treêç stosunku pracy w zakresie wszystkich Êwiadczeƒ pracowniczych wobec pracowników przez rok stosuje si postanowienia uk adu zbiorowego pracy, którym byli obj ci przed przej ciem. Pracodawca nie staje si stronà uk adu, tzn. nie mo e go wypowiedzieç. Po tym okresie warunki umów mogà byç zmienione w drodze porozumienia lub wypowiedzenia zmieniajàcego W jaki sposób nast puje zawiadomienie pracowników? JeÊli w zak adzie dzia ajà zwiàzki zawodowe, to dotychczasowy, jak i nowy pracodawca na piêmie zawiadamia je o majàcym nastàpiç takim zdarzeniu. JeÊli nie dzia ajà zwiàzki zawodowe, wówczas pracodawcy zawiadamiajà (równie na piêmie) pracowników. Wa ny przy tym jest termin zawiadomienia co najmniej 30 dni przed przej ciem zak adu. Istotna jest te treêç zawiadomienia. Powinna zawieraç: termin przej cia zak adu przyczyny przej cia skutki dla pracowników zamierzone dzia ania dotyczàce warunków pracy, p acy, ewentualnie przekwalifikowania Ka dy pracownik powinien potwierdziç otrzymanie informacji. Co w przypadku, gdy pracownik nie chce przejêç do nowego pracodawcy? Rozwiàzanie stosunku pracy jest mo liwe. Pracownicy, jak i dotychczasowy pracodawca mogà przed przekazaniem zak adu pracy lub jego cz Êci rozwiàzaç stosunek pracy na warunkach ogólnych. Ponadto, zgodnie z art pracownik mo- e bez wypowiedzenia, w terminie 2 miesi cy od przej cia zak adu pracy lub jego cz Êci na innego pracodawc, za 7 dniowym uprzedzeniem rozwiàzaç stosunek pracy. Jest to zgodne z zasadà wolnoêci pracy. JeÊli pracownik zawar umow z jednym pracodawcà, to nie mo e byç zmuszony do kontynuowania jej z innym podmiotem. Termin 2 miesi cy jest tak zwanym terminem zawitym, co oznacza, e po nim nie mo na dokonaç ju tego wypowiedzenia. Jeszcze jedna wa na informacja to taka, e pracodawca nie mo e powo aç si na przyczyn przejêcia zak adu pracy lub jego cz Êci na innego pracodawc chcàc uzasadniç tym przyczyn wypowiedzenia umowy. Jaka jest odpowiedzialnoêç pracodawcy? Za zobowiàzania wynikajàce za stosunku pracy, powsta e przed przej- Êciem: ca oêci zak adu pracy odpowiada nowy pracodawca cz Êci zak adu pracy odpowiedzialnoêç jest solidarna dotychczasowego i nowego pracodawcy To sà najistotniejsze informacje dotyczàce zasad przej cia zak adu lub jego cz Êci przez nowego pracodawc. 5 5

6 X LAT Europejskich Rad Zak adowych W ubieg ym roku obchodziliêmy dziesiàtà rocznic powstania Europejskich Rad Zak adowych. Utworzone je bowiem w 1996 r., choç wówczas wiele organizacji pracodawców i prywatnych firm próbowa o wszelkimi dost pnymi Êrodkami zapobiec ich za o eniu. Od tamtego czasu wiele przedsi biorstw nauczy o si jednak yç z ERZ. Dla rad zak adowych i zwiàzków zawodowych Europejskie Rady Zak adowe, choç daleko im do idea u, sà jedynym forum europejskim, gdzie mo na szeroko, na ponadnarodowym poziomie dyskutowaç o problemach dotyczàcych zarzàdzania. Obchodzona rocznica jest okazjà do podsumowania, w jaki sposób Rady okaza y si przydatne, czy ich dzia- alnoêç poprawi a sytuacj pracowników w firmach, gdzie Rady funkcjonujà, wreszcie jaka b dzie ich rola w przysz oêci. W przypadku wielu europejskich rad zak adowych mo na mówiç o sukcesie: uda o si przeprowadziç dzia ania restrukturyzacyjne poprzez porozumienie z zarzàdem, bioràc pod uwag ich aspekt socjalny. Te pozytywne przyk ady, to jednak tylko jedna strona medalu. Okazuje si bowiem, e jak dotàd wiele firm nie podj o szczerego, otwartego dialogu z reprezentacjà pracowniczà, nie przestrzega nakazanych procedur informacyjnych i konsultacyjnych, jak równie nie wspó pracuje ze zwiàzkami poprzez Europejskie Rady Zak adowe. W wielu przypadkach obowiàzujàca procedura konsultacyjna obraca si w fars. Na dodatek w powy ej dwóch trzecich wszystkich przedsi biorstw (zobowiàzanych do ich utworzenia) nie istniejà jeszcze europejskie rady zak adowe. Te liczby pokazujà, e nawet w Unii Europejskiej funkcjonowanie dialogu socjalnego w wi kszoêci firm kuleje. Du o si mówi o partnerstwie jednak bardzo rzadko spotyka si je w praktyce. Firmy zatrudniajà tysiàce komercyjnych doradców i wprowadzajà niezliczone projekty: wsz dzie chcà byç najlepsi w swojej klasie tylko nie we wspó pracy z ERZ. Jest ona z zasady odrzucana, choç istnieje taki prawny obowiàzek. Tymczasem wcià dla wielu kierowników receptà na rozwiàzywanie g ównych problemów i wyzwaƒ jest likwidacja stanowisk pracy i zwolnienia pracowników to jest powtarzajàcy si dowód na nieudolnoêç zarzàdzania. To skandal, e z jednej strony pracownicy nie majà adnego wp ywu na polityk menad mentu, a z drugiej za b dy, g upie, nieudolne zarzàdzanie p acà utratà pracy. Podczas gdy w wielu firmach rady pracownicze dzia ajà w sposób ciàg y, wysocy kierownicy przychodzà i odchodzà, cz sto w dwuletnich odst pach czasu, a wraz z nimi wszelakie nowe metody zarzàdzania. Metody te sà postrzegane jako nowe recepty na rozwiàzanie ka dego problemu, choç w wielu innych firmach kompletnie si nie sprawdzi y. Z tych w aênie wzgl dów nale a oby usprawniç funkcjonowanie Europejskich Rad Zak adowych, jak twierdzi obecny Sekretarz Generalny EFFAT, Harald Wiedenhofer. Majàc na wzgl dzie przysz oêç ERZ, ju w tej chwili jest oczywiste, e ich rola si zmieni, w zwiàzku z masowymi i rewolucyjnymi transformacjami w strukturach firm. Do tej pory europejskie kierownictwo ch tnie wymigiwa o si od odpowiedzialnoêci i chowa o za plecami krajowych szczebli kierowniczych (tzw. odpowiedzialnoêç rynków docelowych, systemy franczyzowe). Jednak z uwagi na fakt, e w wielu firmach globalnych odpowiedzialnoêç jest obecnie centralizowana i naprawd europejska, albo nawet globalna, tworzone sà struktury kompetencyjne czy kierownicze, powstaje pytanie czy nadal majà sens dyskusje na szczeblu krajowych rad zak adowych na temat spraw, za które odpowiedzialnoêç ponosi kierownictwo europejskie. I czy majà sens te same dyskusje w 15 czy 20 ró nych krajach, w których firma przyk adowo dzia a, jeêli mo e to si odbywaç na szczeblu europejskim poprzez ERZ?. W przysz oêci Europejskie Rady Zak adowe, jako reprezentacje interesów pracowniczych muszà byç o wiele bardziej ni dotychczas wykorzystywane, jako pole do prowadzenia dialogu spo ecznego. W ostatecznych rozrachunkach ich rola b dzie przecie oceniana na podstawie wk adu, jaki wnoszà w prac i warunki zatrudnienia pracowników. 6

7 SIP Czas biegnie szybko. Z poczàtkiem 2006 roku rozpocz a si nowa kadencja w adz Zwiàzku, w obecnym czeka nas zmiana kadencji Spo ecznej Inspekcji Pracy. Gwoli przypomnienia nastàpi to w maju 2007 roku. Niby czasu jeszcze pozosta o jeszcze troch, ale niby. Komisja nasza jedno z jesiennych posiedzeƒ ubieg ego roku w du ej mierze poêwi ci a BHP i w aênie Spo- ecznej Inspekcji Pracy. wybory Instytucja Spo ecznej Inspekcji Pracy nie jest czymê nowym naszym kraju. Ba, jest w sile wieku, liczy bowiem ju 56 lat. To wyjàtkowo wa na i humanitarna instytucja. Dzia ania jej bowiem pomagajà pracodawcy w utrzymaniu poprawnych warunków pracy i cz sto zapobiegajà temu, czego nikt sobie nie yczy wypadkom w pracy. Dlatego ka dy pracodawca, któremu zale y na tym, by w firmie przestrzegane by y przepisy bezpieczeƒstwa i prawa pracy, ch tnie wspó pracuje i wspiera spo ecznà inspekcj pracy. Znany jest przyk ad jednej z du ych firm, w której zarzàd na koniec ka dego roku ustanawia nagrod dla najlepszego inspektora. Najlepszy ich zdaniem to ten, który wykona najwi cej koniecznych interwencji by zapobiec niepo àdanym w skutkach zdarzeniom. Mo e by tak u nas? Zamiast wàtpliwej jakoêci akcji Zero wypadków. U nas, odnosimy takie wra enie, niektórzy cz onkowie zarzàdu nie wiedzà co to jest SIP. Bàdêmy jednak dobrej myêli. Byç mo e i to si zmieni. Ale wróçmy do zbli ajàcych si wyborów. Zgodnie z ustawà o Spo- ecznej Inspekcji Pracy to organizacje zwiàzkowe organizujà wybory, opracowujà ordynacj wyborczà, ustalajà liczb inspektorów. Decydujà, czy w zak adzie pracy b dzie tylko zak adowy inspektor pracy czy b dà te oddzia owi, a nawet grupowi inspektorzy. Komisja podczas wspomnianego posiedzenia wyra a a wàtpliwoêç, czy obecna iloêç inspektorów jest odpowiednia, to znaczy czy nie jest zbyt du a. Dylematem jest te brak inspektora w Dziale Sprzeda y. Jak zmobilizowaç i zach ciç tam pracujàcych, by spoêród siebie wybrali inspektora? I w koƒcu, co zrobiç, aby wszyscy kandydujàcy do zaszczytnej funkcji inspektora pracy, byli do niej dobrze przygotowani. Aby nie zdarzy o si, jak niestety niejednokrotnie bywa e, inspektor pracy zadowolony jest z faktu wybrania go i tyle. Warto przypomnieç, e inspektorzy posiadajà du e uprawnienia kontrolne, ale te przywileje i gwarancje bezpieczeƒstwa. Ustawa o Spo ecznej Inspekcji Pracy przyznaje gwarancje bezpieczeƒstwa przed wypowiedzeniem i rozwiàzaniem umowy o prac z inspektorem przez okres kadencji i w rok po jej zakoƒczeniu. Przypomnieç warto, e okres kadencji to 4 lata. Pomimo to, e do wyborów pozosta o jeszcze kilka miesi cy ju warto, aby ci, którzy zamierzajà kandydowaç przygotowywali si do tej roli, a ci którzy nie majà zamiaru kandydowaç wyszukiwali wêród swoich wspó pracowników najlepszych kandydatów do tej funkcji. 7

8 Rady pracowników Obie te organizacje sà jakby platformà porozumienia i dialogu mi dzy pracownikami, a pracodawcà. Wa ne jest to, e z korzyêcià dla pracowników, organizacje te si uzupe niajà. JeÊli na przyk ad zwiàzek zawodowy nie otrzyma informacji od Zarzàdu o planowanym przedsi wzi ciu finansowym, to ju Rady Pracowników muszà byç o tym poinformowane, gdy taki obowiàzek na pracodawcy spoczywa i po to Rady powsta y. Tutaj rysuje si g ówna ró nica mi dzy zwiàzkiem zawodowym, a Radà Pracowników. Cel ich dzia ania, a przede wszystkim powstania jest bowiem zgo a inny. Organizacja zwiàzkowa ma w zamyêle broniç praw pracowniczych, kontrolowaç przestrzeganie przez pracodawc przepisów prawa pracy, reprezentowaç pracowników w kontaktach z pracodawcà. Rady pracownicze powo ane zosta y zaê po to g ównie, by pracownicy na bie- àco informowani byli o tym, co si dzieje w firmie jaka jest ekonomiczna sytuacja zak adu, jakie sà prowadzone czy planowane inwestycje, jaka jest polityka zatrudnienia. Rada ma prawo uczestniczyç w podejmowaniu decyzji przez zarzàd firmy, jednak to uczestnictwo jest raczej symboliczne. G os Rady musi byç bowiem wys uchany przez pracodawc i brany pod uwag, jednak nie jest on wià àcy dla zarzàdu, tzn. pracodawca nie musi si zastosowaç do wskazówek Rady Pracowników. Podobnie jak zwiàzek zawodowy, Rada reprezentuje interesy pracowników wobec pracodawcy. Cz onkowie obu wymienionych organizacji sà chronieni. Oznacza to, e nie mogà otrzymaç wypowiedzenia stosunku pracy w trybie natychmiastowym; ochrona dotyczy tak e warunków pracy i p acy i trwa przez okres kadencji Rady. Cz onkowie Rady obj ci sà ochronà od chwili wyboru do Rady, natomiast w przypadku organizacji zwiàzkowej ochrona obejmuje równie komitet za o ycielski, czyli organizatorów zwiàzku zawodowego. Zarówno zwiàzkowcy, jak i cz onkowie Rad Pracowników majà prawo do wolnych, p atnych dni od pracy. Udziela si ich: cz onkom Rady na czas niezb dny do udzia- u w pracach Rady, które nie mogà byç wykonywane poza godzinami pracy. Zwiàzkowcom na czas niezb dny do wykonania doraênej czynnoêci wynikajàcej z jego funkcji zwiàzkowej poza zak adem pracy, jeêli czynnoêç ta nie mo e byç wykonywana w godzinach pracy. Oprócz tego zarzàd organizacji zwiàzkowej mo e byç zwolniony z obowiàzku Êwiadczenia pracy proporcjonalnie do liczby cz onków danego zwiàzku. Pracodawca musi liczyç si z uprawnieniami obu organizacji, a jednoczeênie jest zobowiàzany do wywiàzywania si z obowiàzków, jakie nak adajà na niego ustawy (Ustawa z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji, oraz Ustawa z 23 maja 1991 r. o zwiàzkach zawodowych). Za nie przestrzeganie przytoczonych przepisów grozi kara grzywny lub ograniczenia wolnoêci. Pracodawca ma obowiàzki nie tylko wobec zwiàzków zawodowych, ale i wobec Rady Pracowników. Sà to przede wszystkim kwestie informacyjne i konsultacyjne. Choç ustawa daje nowo powsta ym Radom Pracowniczym szereg uprawnieƒ, zwiàzki zawodowe majà ich du o wi cej. zwiàzek mo e wi cej 8

9 W styczniu zesz ego roku piel gniark Teres S. przeniesiono do innej przychodni, ale w tym samym katowickim ZOZ-ie. Zacz a dobrze, lekarze jà chwalili, okulista nawet na piêmie. Nie uk ada o si jednak z bezpoêrednià prze o onà. W lipcu Teresa S. poprosi a o urlop. - Nie zgadzam si, jest mi pani potrzebna. Nie obchodzà mnie pani ma e dzieci. - To kiedy mog wziàç urlop, pani prze o ona? - W grudniu po po udniu. Na jesieni Teresa S. zas ab a w pracy i posz a na zwolnienie. Potem - zgodnie z przepisami - posz a do lekarki zak adowej po orzeczenie dopuszczajàce do pracy. Wszystkie badania wypad y dobrze i lekarka dopuêci a jà do pracy ale... nie w gabinetach i nie w rejestracji. W kadrach powiedzieli: nie mamy innej pracy ni w gabinetach i w rejestracji. I pos ali na tygodniowy urlop. Potem wydano nowe orzeczenie: Teresa S. mo e podjàç prac w rejestracji, ale bez kontaktu z pacjentem i z telefonem.- Jaki jest zakres moich obowiàzków, bo nie wiem, co mam robiç? - zapyta a prze o onej.- Niech pani gwiazdy liczy, szlaczki maluje. Tu jest pani miejsce - odpar a prze- o ona i wskaza a stolik na zapleczu. Teresa S. zna ten dialog na pami ç, s ucha a go wiele razy. Od pewnego momentu zacz a nagrywaç rozmowy z szefowà na po yczonym od córki dyktafonie Tego samego dnia po po udniu: - Pani prze o ona, nie podejm pracy, dopóki mi pani nie wyznaczy odpowiedniego stanowiska pracy i zakresu obowiàzków.- A co pani uwa a? e pani gwiazdk z nieba przynios? Ma pani prac, tam jest zaplecze, tam jest biurko. Teresa S. zmierzy a sobie ciênienie na 90. Wysokie jak nigdy. Posz a do lekarza, a jak wróci a po zwolnieniu, czeka o ju na nià wymówienie z trzymiesi cznym terminem. Jest teraz na zaleg ym urlopie, posz a z kasetà do Inspektoratu Pracy. Ale us ysza a, e kaseta to aden dowód, e jakaê kole anka musia aby poêwiadczyç takie zachowanie prze o onej. - Teresko, przepraszam, ja mam m a chorego, nie mog straciç pracy - powiedzia a kole anka... Jak rozpoznaç W poprzednim numerze Bis-a rozpocz liêmy cykl artyku ów poruszajàcych tematyk mobbingu - zjawiska niebezpiecznego i wyjàtkowo perfidnego. ObiecaliÊmy tematyk tà rozszerzyç, co te czynimy w kolejnym mobbingowym artykule. Podobne przyk ady mo na mno yç, wystarczy zajrzeç na fora internetowe zatrwa ajàcych opowiadaƒ pokrzywdzonych pracowników jest tam mnóstwo. Z lektury poprzednich numerów BIS-a wiemy ju, co to jest mobbing. Byç mo e ktoê z naszych Czytelników zidentyfikowa to zjawisko w swoim otoczeniu, Êrodowisku pracy, byç mo e sà tacy, którzy si zastanawiajà: czy to, co si wokó mnie dzieje, czego doêwiadczam ja (mój kolega), to w aênie mobbing? Spróbujmy bli ej przyjrzeç si zachowaniom, które majà znamiona terroru w miejscu pracy. Przedstawiamy poni ej konkretne dzia ania, które jeêli sà cz sto obserwowane to w a- Ênie oznaczajà psychiczne zn canie si, zwane mobbingiem. Przypominamy jednoczeênie warunki, jakie muszà byç spe nione, aby zjawisko to zaistnia o: przeêladowania trwajà co najmniej 6 miesi cy du a cz stoêç wyst powania ofiara nie jest w stanie broniç si sama Trzeba nam wiedzieç, e oprócz charakterystycznych zachowaƒ wobec ofiary, to w aênie ich cz stotliwoêç i d ugotrwa oêç jest istotà mobbingu. Lista zachowaƒ mobbingowych jest d uga mobbing? 1. Utrudnianie komunikowania si : ograniczanie mo liwoêci wypowiadania si, przerywanie wypowiedzi, reagowanie na uwagi krzykiem, wymyêlaniem, ciàg e krytykowanie wykonywanej pracy i ycia prywatnego, ustne i pisemne pogró ki, napastowanie przez telefon, niejasne aluzje, upokarzajàce gesty i spojrzenia, ignorowanie, traktowanie jak powietrze, unikanie rozmów z ofiarà, zabronienie wspó pracownikom rozmów z ofiarà, odseparowanie od kolegów w miejscu pracy (np. przestawienie biurka z dala od innych, w innym pomieszczeniu) 2. Niszczenie pozycji spo ecznej ofiary wêród wspó pracowników: rozsiewanie plotek na jej temat, próby oêmieszania, parodiowanie, publiczne upokarzanie, sugerowanie choroby psychicznej, wyêmiewanie przekonaƒ politycznych, religijnych lub narodowoêci, komentowanie ycia prywatnego, kwestionowanie podejmowanych decyzji, fa szywe ocenianie zaanga owania ofiary w pracy, propozycje seksualne, nadawanie ofierze obraêliwych przezwisk i pseudonimów 3. Dzia ania pogarszajàce jakoêç ycia zawodowego: zmuszanie do wykonywania prac naruszajàcych godnoêç osobistà, obraêliwych lub znacznie poni ej umiej tnoêci ofiary, nie dawanie ofierze adnych zadaƒ do wykonania, odbieranie prac zadanych wczeêniej, zlecanie wykonania bezsensownych prac, zarzucanie nadmiernà iloêcià zadaƒ, dawanie zadaƒ przerastajàcych kompetencje i mo liwoêci ofiary aby wykazaç jej nieprzydatnoêç w pracy 4. Zachowania wp ywajàce na zdrowie ofiary (rzadko stosowane): polecenie wykonywania prac szkodliwych dla zdrowia, niebezpiecznych, gro- enie przemocà fizycznà, stosowanie tej przemocy, dzia ania o pod o- u seksualnym 9

10 JeÊli któreê z tych zachowaƒ (a najcz Êciej wi kszoêç) zdarza si cz sto i od d u szego czasu, mo na byç pewnym, e ma si do czynienia z mobbingiem. O tym, co dalej z tym fantem zrobiç, gdzie szukaç pomocy, b dziemy pisaç w kolejnym numerze Bis-a. Tymczasem skupmy si na konsekwencjach psychicznego n kania w pracy. Oczywiste jest, e najbardziej cierpi na tym sama ofiara. Ale czy tylko ona? Okazuje si, e na mobbingu cierpià wszyscy: poczàwszy od ofiary, przez pracodawc, na spo eczeƒstwie skoƒczywszy. Koszty pracodawcy obni enie wydajnoêci pracy wzrost absencji chorobowej utrata wiarygodnoêci zmniejszenie zaanga owania pracowników na rzecz firmy rozbicie wi zów zespo owych ponoszenie kosztów odszkodowaƒ W jaki sposób p aci za mobbing pracodawca? P aci to najlepsze okreêlenie, bo przede wszystkim finansowo odczuwa skutki tego zjawiska. Mobbing w konsekwencji prowadzi do zmiany, ciàg ej rotacji pracowników. Oznacza to dodatkowe koszty dla przedsi biorstwa, zwiàzane z rekrutacjà, szkoleniem nowych pracowników. Cz stsze nieobecnoêci chorobowe pracownika-ofiary prowadzà do dezorganizacji pracy, konieczne staje si wprowadzanie zast pstw, pogarsza si wydajnoêç pracy. Konflikt w firmie prowadzi z drugiej strony do zahamowania rozwoju, bo jak tu si skupiç na twórczej, efektownej pracy, kiedy trzeba nieustannie odpieraç ataki, poêwi caç czas obronie czy mediacji. Psuje si atmosfera mi dzy wspó pracownikami, którzy stajà si nieufni, nie wià à w sposób trwa y swojej kariery zawodowej z firmà, zatracajà poczucie odpowiedzialnoêci za jej losy. Do tego dochodzà koszty leczenia mobbingowanych osób, koszty procesów i odszkodowaƒ. I na koniec koszty poêrednio zwiàzane z ekonomicznà sytuacjà pracodawcy mocno traci na ca ej sprawie wizerunek firmy, nie tylko jako pracodawca, ale i jako kontrahent. Traci ona wiarygodnoêç. Przedsi biorstwo mo e równie ucierpieç z powodu mszczàcych si ofiar mobbingu po opuszczeniu firmy mogà one dzia aç na jej szkod. Koszty osoby mobbingowanej depresja, stany l kowe, zak ócenia koncentracji, agresja, próby samobójcze choroby zak ócenia pracy serca, oddechu, bóle g owy i pleców, zak ócenia snu, choroby o àdkowe, wrzodowe utrata pracy, wykluczenie spo eczne rozpad wi zów rodzinnych i kole- eƒskich rozwody, nieufnoêç do innych, zani ona samoocena, brak wiary w siebie Ofiary mobbingu ponoszà najwi ksze konsekwencje. Poczàwszy od stresu i zwiàzanych z nim chorób, skoƒczywszy na zniszczonej karierze, utracie statusu spo ecznego i pogorszeniu sytuacji materialnej. Skutki mobbingu porównywalne sà do skutków przemocy w rodzinie, sà wydarzeniami silnie traumatycznymi powodujà syndrom stresu pourazowego, który ofiara prze ywa niejednokrotnie do koƒca ycia proc. ofiar mobbingu podejmowa o próby samobójcze. Szykanowanie w pracy to nie tylko nasz problem. Dotyczy pracowników na ca ym Êwiecie, w sektorach paƒstwowych i prywatnych choç w ró nym nasileniu. Jak to zjawisko przedstawia si na tle innych krajów? Przedstawiamy garêç statystyk: Co piàte samobójstwo w Niemczech pope niane jest przez osob n kanà w miejscu pracy. Oko o 12 milionów osób ucierpia o z powodu mobbingu w krajach Unii Europejskiej (stan na rok 2004). Najwi cej przypadków szykanowania seksualnego zdarza si we Francji, Argentynie, Rumunii, Kanadzie i Anglii. Mi dzynarodowa Organizacja Pracy poda a, e najbardziej nara one na mobbing zawody, to: taksówkarz, pracownik s u by zdrowia i pomocy spo- ecznej, oraz nauczyciel. Sektor prywatny tam najcz Êciej obserwuje si mobbing w takich krajach, jak Niemcy, Austria i Finlandia. W Szwecji natomiast zjawisko to dominuje w sektorze publicznym (hierarchia stanowisk). Co szóste samobójstwo pope niane w Szwecji by o spowodowane mobbingiem. 50 proc. mobbingowanych w sektorze paƒstwowym takim niechlubnym wynikiem mo e poszczyciç si Wielka Brytania! Dalszy ciàg informacji zwiàzanych z mobbingiem zaprezentujemy w nast pnym numerze naszego pisma. Jak si zachowaç, gdy mobbing dotyczy kolegi/kole anki z pracy? Co zrobiç, dokàd udaç si po pomoc, gdy to ja jestem mobbingowany? O tym w nast pnym artykule, do lektury którego goràco zach camy! 10

11 Tajemnica korespondencji Podpisujàc umow o prac pracownik godzi si na ustalone wczeêniej i zawarte w niej warunki pracy. JednoczeÊnie zgadza si na pewne ograniczenia, w tym kontrol pracodawcy. Jak daleko ta kontrola mo e si posunàç i w jaki sposób szef mo e jà sprawowaç tego nie okreêlajà szczegó owo przepisy. Czy np. kontrolowanie poczty owej pracownika jest zgodne z prawem? Poglàdy na ten temat sà ró ne. Istnieje coê takiego jak tajemnica korespondencji oznacza to, e korespondencja adresata jest jego dobrem chronionym (tà kwesti reguluje Kodeks cywilny). Powszechnie uwa a si, e tajemnica korespondencji obejmuje tak e poczt elektronicznà. Taka poczta, oprócz korespondencji, zawiera przecie tak e adres owy, a wi c element danych osobowych, które ustawowo podlegajà ochronie. PrywatnoÊç pracownika chroni tak e Kodeks pracy, art. 11 mówi bowiem, e pracodawca musi szanowaç godnoêç i inne dobra osobiste pracownika. Przepisy nie zapewniajà jednak ca kowitej prywatnoêci korespondencji, jeêli chodzi o firmowy adres owy pracownika. Przewa nie na ten adres przychodzà wiadomoêci zwiàzane z dzia alnoêcià firmy, jednak zdarza si, e pracownik otrzymuje na ten adres równie prywatne wiadomoêci. Poniewa pracodawca jest w aêcicielem firmowego adresu owego, to przyjmuje si, e mo e on kontrolowaç i mieç wglàd do poczty pracownika, gdy pracownik prowadzi tà korespondencj w imieniu firmy. Tak przynajmniej twierdzà specjaliêci od prawa cywilnego. Wyjàtkiem jest sytuacja, gdy firmowa poczta znajduje si na sprz cie prywatnym, np. Zgodnie z art. 23 kodeksu cywilnego dobra osobiste cz owieka, w szczególnoêci zdrowie, wolnoêç, czeêç, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoêç mieszkania, twórczoêç naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska sà chronione w prawie cywilnym niezale nie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. prywatnym laptopie pracownika wówczas pracodawca nie mo e bez pozwolenia przeglàdaç tej korespondencji. Ochronà sà równie obj te wiadomo- Êci na firmowej skrzynce, oznaczone jako prywatne (priv). JeÊli mimo tego oznaczenia szef przeczyta wiadomoêç post puje bezprawnie. Jest to z amanie tajemnicy prywatnej korespondencji i naruszenie dobra osobistego pracownika. JeÊli na skutek tego dzia ania dojdzie do naruszenia godnoêci pracownika (np. w u by a jakaê poufna informacja dotyczàca prywatnego ycia pracownika np. informacja o cià y pracownicy) bo dana wiadomoêç si rozniesie i pracownik stanie si obiektem drwin ma ona prawo àdaç wydania oêwiadczenia przez pracodawc, a tak e zadoêçuczynienia pieni nego. JeÊli na skutek naruszenia dóbr osobistych pracownik poniós szkod majàtkowà, mo e àdaç jej naprawienia. W niektórych sytuacjach pracodawcy mo e równie groziç odpowiedzialnoêç karna. Aby zapobiec trudnym i niejasnym sytuacjom szef powinien poinformowaç pracownika, e poczta firmowa kierowana na pracownika i z niego wysy ana b dzie w razie potrzeby podlega a kontroli. Uprzedzony pracownik b dzie zapewne unika u ywania firmowego adresu do prywatnych celów, jeêli chce zachowaç swojà prywatnoêç dla siebie. 11

12 Cena za wyêcig szczurów Z rywalizacjà mamy do czynienia coraz wczeêniej. Ju w przedszkolu zaczyna si wyêcig dzieciaków, a w aêciwie ich rodziców, o jak najwi kszà iloêç zaj ç dodatkowych. Presja, eby byç jak najlepszym wywierana jest ju na kilkuletnie dzieci i trwa, có do koƒca kariery zawodowej. A koniec ten, yjàc w zawrotnym tempie, nadchodzi coraz szybciej. 321 tysi cy nerwic zdiagnozowanych w poradniach w ub. roku to wynik ycia w nieustannym stresie, pogoni za pieniàdzem, braku stabilizacji i niepewnoêci jutra. Niewiele mniej jest w Polsce przypadków depresji. W publicznych poradniach psychiatrycznych leczy si obecnie ok. 1,250 mln. osób, a leczàcych si prywatnie psychiatrzy szacujà na ok. milion. Liczba chorych psychicznie osób w Polsce w ciàgu oêmiu ostatnich lat podwoi a si. I nie jest tak, e jest to choroba ludzi biednych, niewykszta conych bo tak nam si wszystkim ona kojarzy. Depresja dzisiaj najcz Êciej dopada m czyzn w wieku lata niezale nie od maj tnoêci czy wykszta cenia. Chorujà na nià menad erowie, ale i szeregowi pracownicy, bezrobotni, emeryci. Coraz cz - Êciej sà to ludzie, którzy za amali si, bo nie dorównali innym, przegrali we wszechobecnym wyêcigu szczurów. Niektórzy próbujà leczyç si sami zabijajà l k i smutek alkoholem, Êrodkami uspokajajàcymi, narkotykami. Ta droga do nikàd i tak w efekcie prowadzi do poradni. JeÊli ktoê zdà y, bo cz sto wczeêniej nast puje próba samobójcza. Mened er ok. czterdziestego roku ycia zarzàdza siecià sprzedajàcà sprz t biurowy. Pracowa 20 godzin na dob, z laptopem nie rozstawa si nawet na pla y, a kodu PIN do komórki zapomnia, bo nigdy jej nie wy àcza. Miesiàc temu dosta wypowiedzenie. Mia myêli samobójcze. Kiedy zacz y si nasilaç, poszed do psychiatry. Do rywalizacji zaczynajàcej si ju w przedszkolu jesteêmy zmuszani ca- e ycie. Dzieci w m odszych klasach szko y podstawowej bardzo cz sto po szkole nie majà chwili na zabaw. Rodzice z (cz sto niespe nionymi) ambicjami wo à swoje pociechy z angielskiego na lekcj taƒca, potem basen. Nast pne popo udnie zajmuje niemiecki i lekcja gry na pianinie. I tak w kó ko. Wszystko to dobre, ale nie na raz. Rodzice naciskajà na swoje dzieci by by y najlepsze zmuszajà do udzia u w olimpiadach, kó kach zainteresowaƒ (cz sto wbrew woli dziecka). Wszystko to przynosi efekty w przysz oêci. Z jednej strony dobre bo zapewne pociecha dostanie si do dobrego liceum, czy na wybrane studia. Z drugiej strony silnie zakorzeniony nawyk rywalizacji i dà enia do celu po trupach b dzie ju zawsze kierowa jego yciem zawodowym i prywatnym. Dà enie do tego eby byç najlepszym, eliminowanie rywali w walce o sukces zawodowy jest dziê dla wielu, nie tylko m odych, codziennoêcià. W pracy nie ma miejsca na przyjaêƒ, kolega to rywal, z którym trzeba walczyç. Zaufanie i wzajemna pomoc odesz y do lamusa. Do czego to prowadzi? Zapytajcie psychiatrów powiedzà Wam to, o czym napisaliêmy wy ej. Nerwica, depresja, alkoholizm to tylko kilka konsekwencji wyêcigu szczurów. Do tego dochodzà choroby serca, o àdka, jelit. Do tego dochodzi rozpad rodziny, brak kontaktu z dzieçmi. A cz sto odwrotnie brak czasu na za o enie rodziny i skrz tnie ukrywana samotnoêç. Czy moda ostatnich lat na tzw. single jest Êwietnym sposobem na ycie? Chyba nie do koƒca, o czym Êwiadczy popularnoêç np. swoistych internetowych biur matrymonialnych. Robienie kariery nie jest i nie mo e byç ca ym yciem. Cz owiek jest istotà spo ecznà i nie zaspokoiwszy pewnych podstawowych potrzeb, jak np. potrzeba bezpieczeƒstwa, nie jest w stanie realizowaç potrzeb wy szych, jak w aênie samorealizacja i zaspokajanie ambicji. Nie pami tajàc, lub nie wiedzàc o tym nie jesteêmy w stanie zachowaç psychicznej równowagi. Psychologowie, neurolodzy i kardiolodzy przyjmujà coraz m odszych pacjentów. Jak wyglàda droga do specjalisty? Wyczerpany brakiem snu, wypoczynku organizm w koƒcu zaczyna si buntowaç. Zaczyna si wspomaganie farmakologiczne, a kiedy i to przestaje wystarczaç, pojawia si l k, walka o utrzymanie stanowiska, paniczny strach przed degradacjà zawodowà. Wizja wypadni cia z gry, gdy wydajnoêç spadnie, a kreatywnoêç si wyczerpie, wp dza we frustracj, a nawet psychoz. Fachowa, lekarska pomoc staje si nieodzowna. A przede wszystkim zmiana stylu ycia. Nie mo na ca kowicie wyeliminowaç stresu z naszego ycia codziennego, by oby to nawet szkodliwe. Ale mo na i trzeba czasem odpuêciç. Warto zastanowiç si, co jest tak naprawd najwa niejsze, pomyêleç o swoim zdrowiu i nie czekaç na pierwsze objawy nerwicy. OczywiÊcie, nikt nie twierdzi, e atwo jest oprzeç si presji swojego Êrodowiska, szczególnej modzie. Warto jednak zdaç sobie spraw z tego, e t mod nakr cajà sami pracownicy. Odgórnie wprowadza si wszelkiego rodzaju zach ty i motywacyjne triki ale reakcja na nie zale y ju tylko od nas. W dzisiejszych czasach, kiedy ka dy sam pracuje na swój sukces, ci ko mówiç o mi dzyludzkiej solidarnoêci. Ale jej brak skutkuje w aênie tym, czego do- Êwiadczamy: z à atmosferà pracy i b yskotliwymi, aczkolwiek krótkimi karierami. 12

13 Gdzie szukaç obni ki kosztów pracy? e czyniç to nale y, ka dy wie. Nasi politycy, szczególnie wywodzàcy si z partii politycznie poprawnych w kó ko powtarzajà o wysokich kosztach pracy i potrzebie ich zmniejszania. Tylko takie dzia ania b dà lekarstwem na bezrobocie i konkurencyjnoêç rodzimych firm. Pakiety socjalne sà prawem JakoÊ tak cichaczem przesz a informacja o tym, e pakiety socjalne stanowià êród o prawa. Wszystko si zgadza. Prawie. Nie zgadza si tylko proponowany sposób osiàgania tego celu. Póki co, metodami majà byç m.in. ró norodnoêç form zatrudniania (praca tymczasowa, telepraca, praca na czas okreêlony, samozatrudnienie i jeszcze inne formy zatrudnienia). Systemy pracy (praca w Êwiàtek i piàtek, praca nocna, systemy cztero a nawet pi ciobrygadowe, dwunastogodzinne, weekendowe itp.) ElastycznoÊç w pracy, oraz ró norodnoêç form zarzàdzania (praca zespo owa, systemy motywacyjne - czytaj rywalizacyjne systemy nagród i kar i co jeszcze da si wymy- Êliç). Otó to wszystko powoduje, e pracownicy pracujà w ciàg ym stresie. Stres zaê jest przyczynà wielu groênych chorób (g ównie chorób wieƒcowych, chocia nie tylko). Z tego powodu na przyk ad gospodarka Wielkiej Brytanii traci rocznie 100 miliardów funtów, a gospodarka Stanów Zjednoczonych 300 miliardów dolarów rocznie. W przeliczeniu na jednego pracownika jest to strata 7500 dolarów rocznie. Brytyjska organizacja charytatywna Mind (która poda a w a- Ênie wysokoêç strat) bada a dlaczego najcz stszà przyczynà nieobecnoêci w pracy sà problemy psychologiczne. Otó z powodu stresu i jego skutków gospodarka brytyjska traci a 45 milionów dni roboczych. Nie jest to jedyny skutek pracy w stresie. Inny, to spadek wydajno- Êci. Organizacja ta zbada a wi c najcz stsze przyczyny powodujàce stres. Do nich nale à: praca w systemie zmianowym, zbyt du a iloêç godzin pracy, podró e s u bowe, ha as i z e oêwietlenie. Ponadto: wygórowane oczekiwania prze o onych, niew a- Êciwe stosunki mi dzyludzkie w pracy, brak wsparcia ze strony prze o onych, czy powierzanie pracy, do której pracownik nie posiada odpowiednich kwalifikacji. W dalszej cz Êci raportu Mind podaje, e ok. 20 procent zatrudnionych pracowników cierpi z powodu znacznego i bardzo znacznego stresu. 58 procent badanych pracowników uzna o, e praca jest dla nich êród em stresu. I na koniec danych z raportu ciekawostka. Przeprowadzono tak e sonda wêród pracodawców (badania na reprezentatywnej próbie), z którego wynika, e a 81 procent z nich uwa a, e stan psychiczny zdrowia ich pracowników powinien byç priorytetem. Ale tylko jedno na dziesi ç przedsi biorstw opracowa o program przeciwdzia ania skutkom stresu. Jak jest w Polsce? Có, koƒ jaki jest ka dy widzi. Widzi te podobieƒstwo z tym, e u nas nale y wszystko pomno yç przez dwa jeêli chodzi o przyczyny powodujàce stres. No i oczywiêcie ca kowity brak zainteresowania pracodawców tym problemem (nieliczne wyjàtki potwierdzajà regu ). I na koniec jeszcze wa na sugestia organizacji Mind skierowana do pracodawców. Kierownictwa firm powinny mi dzy innymi precyzyjnie okreêlaç oczekiwania wobec podw adnych, kontrolowaç obcià enie ich pracy, organizowaç wsparcie dla osób z zaburzeniami psychicznymi i zniech caç do pracy po godzinach. Takà decyzj w formie uchwa y podjà w po owie ubieg ego roku Sàd Najwy szy. Tym samym skoƒczy y si dyskusje o tym, czy zawierane w procesie prywatyzacji, zwykle przez zwiàzki zawodowe z inwestorem strategicznym porozumienia, zwane pakietami socjalnymi stanowià êród o prawa czy nie. Zdarza y si przypadki wycofywania si inwestorów z porozumieƒ, ale tak e nieuprawnione oczekiwania pracowników. Dlatego chyba Sàd Najwy szy zdecydowa si rozstrzygnàç problem definitywnie. Sàd Najwy szy, w sk adzie 7 s dziów, wskaza jako oparcie ustawowe porozumienia przepis art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002r., Nr 171, poz z póên. zm.) zawierajàcy delegacj dla Rady Ministrów do okreêlenia w drodze rozporzàdzenia szczegó owego trybu zbywania akcji oraz warunki, jakie powinny spe niaç: oferta zbycia akcji, zaproszenie do sk adania ofert nabycia akcji oraz zaproszenie do rokowaƒ, które mogà dotyczyç zobowiàzaƒ inwestycyjnych, zobowiàzaƒ zwiàzanych z ochronà Êrodowiska, a tak e zobowiàzaƒ zwiàzanych z ochronà interesów pracowników i innych osób zwiàzanych ze spó kà. No i wszystko jasne. JeÊli pakiety socjalne sà êród em prawa to znaczy, e pracownicy mogà dochodziç swoich roszczeƒ w sàdzie. 13 2

14 Po knà em bakcyla W dniu 13 paêdziernika 1982 pod koêcio em Arka Pana w Krakowie-Bieƒczycach zginà zastrzelony przez funkcjonariusza SB m ody hutnik Bogdan W osik. Od 1995 roku, dla uczczenia Jego pami ci i innych ofiar stanu wojennego, odbywa si ulicami Nowej Huty bieg uliczny organizowany przez hutniczà SolidarnoÊç. Pierwszy bieg zgromadzi ponad 200 uczestniczek i uczestników. Drugi ju ponad trzystu. W 1997 roku nastàpi kolejny wzrost liczby startujàcych w biegu wystartowa o ju blisko 500 zawodniczek i zawodników. Trzy lata póêniej przekroczono magicznà liczb pó tysiàca startujàcych. Ka dy kolejny bieg, to kolejny rekord liczby uczestników. Znamy si jak yse konie tak my- Êlicie zapewne, drodzy Czytelnicy, o swoich kolegach, kole ankach, z którymi pracujecie w zespole od kilkunastu, a czasem kilkudziesi ciu lat. A jednak... wielu z Was ma pasje, o których nikt z wspó pracowników nie wie, lub wiedzà nieliczni. Bo czy wiecie, drodzy Czytelnicy, e macie wêród siebie mistrza? Tak, tak, mistrza. I to w królewskiej ze sportowych dyscyplin lekkoatletyce! Przedstawmy zatem naszego bohatera. Andrzej Leksander, bo o nim mowa, jest pracownikiem Philip Morris od siedemnastu lat. Obecnie pracuje jako pneumatyk. Ma 37 lat, dwoje dzieci: Agnieszk i ukasza i on Danut. Ma te niezwyk e hobby: biegi uliczne, jak sam mówi im d u sze, tym lepiej. BIS: - Panie Andrzeju, skàd pomys na takie m czàce sp dzanie wolnego czasu?! A.L.: - Wszystko zacz o si w szkole zawodowej, kiedy mia em 16 lat. Organizowane by y dla uczniów biegi na trzy kilometry, w których próbowa em swoich si. Pierwszy wynik by s aby. Na 28 startujàcych przybieg em jako 20 i skoƒczy o si na... wymiotach. Zamiast si zniech ciç do dalszego biegania, postanowi em za wszelkà cen poprawiç wynik. Od tego zacz a si moja przygoda z bieganiem. Po trzech miesiàcach treningów wygrywa em ju z wszystkimi ch opakami ze szko y. BIS: - To niesamowite, osiàgnàç takie wyniki w tak krótkim czasie. Musi mieç Pan chyba predyspozycje do biegania? A.L.: To jest przede wszystkim kwestia treningu. Trening i jeszcze raz trening zawsze jakiê tam poziom si osiàgnie. Ale oczywiêcie nie ka dy lubi d ugie biegi. Ja na przyk ad lubi im d u szy bieg tym lepiej. Tutaj na W osiku jest ci ko. Trasa liczy 4200 metrów i trzeba biec ca y czas na gazie, mo na powiedzieç, e W osika biegam niemal e sprintem. OsobiÊcie wol d u sze biegi, na 10 km, pó maratony. Tam biega si ró nym tempem, mo na roz o- yç si y. BIS: - Prosz powiedzieç, czy mia Pan jakieê sportowe tradycje w rodzinie? KtoÊ Pana zach ca do uprawiania sportu? A.L.: Nie, w rodzinie nikt nie zajmowa si sportem. W dzieciƒstwie gra em w pi k no nà, jak wi kszoêç ch opaków. Pochodz z górskiej miejscowoêci Tenczyn, k. Rabki. Nie ma tam zbyt wiele klubów. Gra em w klasie okr gowej w Toporze Tenczyn, a kiedy poszed em do szko y w MyÊlenicach, gra em w Dalinie i Orle MyÊlenice. Natomiast teraz wciàgnà em do sportu swojà rodzin. Syn jest w I klasie gimnazjum, gra w pi k no nà w Hutniku, jest w kadrze Ma opolski. Zdoby bràzowy medal na Mistrzostwach Polski trampkarzy. Biega razem ze mnà, a na tysiàc metrów ju mnie bierze. Córka chodzi do czwartej klasy szko y sportowej, jeêdzi na ró ne zawody. Chc jà wciàgnàç w to bieganie, ale chyba po mamie ma geny, bo nie chce jej si za bardzo, jak na razie. MyÊl jednak, e jà przekonam; kiedy startowa a w biegach dla dzieci, zajmowa- a miejsca w pierwszej trójce. BIS: - JesteÊcie usportowionà rodzinà! ona podziela wasze sportowe zainteresowania? A.L.: Z onà by o tak: kupi em jej adidasy, mówi : idziemy biegaç. Przebieg a dwa kó ka wokó zalewu w Hucie i... to by by- o na tyle, nie z apa a bakcyla biegania. Danusia ma inne, kulinarne zainteresowania. BIS: - Od kiedy zacz o si dla Pana takie bardziej powa ne bieganie? A.L.:Pierwsze powa ne biegi by y w wojsku. Nie by y to jeszcze typowe biegi uliczne, ale takie rozgrywane mi dzy o nierzami. Mia em odpowiednie przygotowanie fizyczne, wygra em wi c par razy mistrzostwa jednostki. Potem dosta em powo- anie na Mistrzostwa Wojska Polskiego. PojechaliÊmy na zgrupowanie, mieliêmy trenera. W efekcie na Mistrzostwach Wojska Polskiego w Warszawie zajà em 7. miejsce. Po wojsku mia em przerw w bieganiu. Zaczà em pracowaç w Zak adach Tytoniowych, przysz a moda na si ownie i tym si zajà- em. Po si owni wa y em 78 kg. a to o wiele za du o, by osiàgaç dobre wyniki w d ugich biegach. Kiedy wi c wystartowa- 14

15 em w pierwszym biegu im. Bogdana W osika, nie posz o mi najlepiej. BIS: - No w aênie, jak dowiedzia si Pan o tym biegu? I skàd pomys by wróciç do biegania? A.L.: To by rok U nas w Zak adach Tytoniowych zobaczy em og oszenie o biegu memoria owym im. B. W osika. Do rozpocz cia imprezy zosta y tylko dwa tygodnie, mimo to pomy- Êla em: kiedyê by em w tym dobry, mo e spróbuj? Okaza o si, e wynik w tym biegu nie by najlepszy osiàgnà em czas ok. 18 min. Jednak po roku treningów, w nast pnym biegu ju wygra em swojà kategori. BIS: - Jaki by wobec tego Pana najlepszy wynik w tym biegu? Bo jako jeden z nielicznych by Pan uczestnikiem wszystkich biegów im. B. W osika, zgadza si? A.L.: Dok adnie tak, od 1995 r. nie opuêci em ani jednego z dwunastu biegów W osika. Najlepszy wynik mia em min i wygra em wtedy w swojej kategorii wiekowej. Ogólnie zajà- em 53. miejsce. Wygra wtedy zawodowiec, mistrz Polski z czasem min. W osika wygrywa em w sumie trzykrotnie, w tegorocznym biegu by- em piàty z czasem min. BIS: - W biegu memoria owym im. Bogdana W osika chodzi nie tylko o wynik; liczy si przede wszystkim sam udzia. Jak Pan do tego podchodzi? A.L.: OczywiÊcie, bieg jest organizowany dla uczczenia pami ci m odego hutnika, który zginà z ràk ubeka. Zw aszcza dla krakowian to wa ne i godne udzia- u wydarzenie. Ale bieg ten robi si z roku na rok coraz popularniejszy tak e z innych przyczyn. Do zwi kszenia liczby uczestników, tak e zawodowców z ca ej Polski przyczyniajà si m.in. bardzo atrakcyjne nagrody. To jest oczywiêcie w porzàdku, bo sà kategorie wiekowe, podzia na zawodowców i amatorów. BIS: - Jak od strony technicznej wyglàda bieg im. W osika? A.L.: Trasa liczy 4 km i 200 m, biegnie ulicami Nowej Huty. Jest podzia na zawodowców i amatorów, osobno biegnà kobiety, osobno m czyêni. Sà te kategorie wiekowe, oraz kategoria cz onków NSZZ SolidarnoÊç. Wszystkich uczestników jest zwykle ok Ja w kategorii SolidarnoÊci jestem w tej chwili w przedziale wiekowym lat. Za ponad dwa lata, po przekroczeniu 40-tki b d mia wi ksze szanse, bo w tej chwili Êcigam si z m odzie à. BIS: - W jakich innych biegach ulicznych bra Pan udzia? A.L.: Kiedy moje wyniki w biegu im. W osika by y ju dosyç dobre, zaczà em biegaç d u sze dystanse. Mówiono mi, e mam predyspozycje do biegów d ugich, wi c próbowa em: najpierw pó maraton, potem maraton. W mi dzynarodowym maratonie bra em udzia w 1999 r. w K dzierzynie-koêlu, mia em wtedy czas 3.30 min, a by em przygotowany na czas poni ej trzech godzin. No, ale êle roz o y em si y, zabrak o te od ywiania na trasie. Zajà- em 63 miejsce na 200 uczestników, co jak na amatora by o i tak dobrym wynikiem. Nied ugo potem bra em udzia w biegu górskim w Zakopanem. By to dystans liczàcy 25 km, od Wodogrzmotów Mickiewicza do COS-u pod skocznià. W swojej kategorii by em wtedy 6., a w ogóle 13. na 180 zawodników. Pokona em kilku zawodowców, co by o dla mnie du- ym sukcesem. Dwukrotnie bra em udzia w Biegu Niepodleg oêci bocheƒskim pó maratonie, co roku bior udzia w Biegu Samorzàdowym rozgrywanym na B oniach, oraz marszobiegu z Kopca Pi sudskiego na Kopiec KoÊciuszki. BIS: - Forma nie przychodzi sama, pewnie sporo Pan trenuje? A.L.: Tak, trenuj trzy razy w tygodniu, po 8 km. Tygodniowo biegam wi c 24 km. To jest standard, ale przed maratonem np. musz trenowaç o wiele wi cej, 4-5 razy w tygodniu po 10 km co najmniej. Kiedy przygotowywa em si do maratonu majàcego si odbyç w paêdzierniku, od stycznia do paêdziernika mia em wybiegane 1300 km, a i tak by o ci ko. Nie mam trenera, przygotowuj si sam, amatorsko, wi c nie wszystko da si przewidzieç i zorganizowaç odpowiednio. Ale wszystkiego ucz si z ksià ek kupi- em kilka na temat biegania i czytam. BIS: - Gdzie Pan znalaz odpowiednie miejsce do treningów? A.L.: Trenuj na àkach nad Wis à, wychodzi akurat takie kó eczko, 4200 m, dawniej biega em nad zalewem w Hucie, czasem w Parku im. Lotników przy AWF. BIS: - A jak z mobilizacjà? Zdarza si odpuêciç trening po m czàcym dniu? A.L.: Staram si nie odpuszczaç. Wiadomo, ró nie jest, zdarza si, e nie ma czasu, ale przynajmniej dwa razy w tygodniu, a przewa nie trzy razy jestem na treningu. To jest dla mnie frajda, na óg musz iêç pobiegaç. Nieraz ona si dziwi jestem zm czony, albo jakaê impreza w rodzinie wypada a ja na drugi dzieƒ id na trening. A ja id, bo mi si wydaje, e jak si wypoc, wybiegam to mi wszystko przechodzi. BIS: - Znajduje Pan czas na jakieê inne zainteresowania? A.L.: Chodz graç w pi k z ch opakami z Morrisa. Spotykamy si dwa razy w tygodniu, zimà na hali sportowej na os. Handlowym, latem na boisku Sparty. BIS: - A jak ona reaguje na Paƒskie sportowe pasje? A.L.: Przyzwyczai a si. Z poczàtku dziwi a si, jak mi si chce. Ale jak par razy wygra em w biegu W osika, przynios em do domu nagrody rower górski, telewizor zacz a przychylniej patrzeç na to moje bieganie. BIS: - Rodzina dopinguje Pana na trasie? A.L.: Tak, oczywiêcie. JeÊli bieg rozgrywany jest gdzieê blisko, ona przychodzi kibicowaç, czasem te jeêdzi ze mnà na zawody. A z moim synem ukaszem startujemy teraz razem, np. w ostatnim biegu im. B. W osika przegra ze mnà tylko 20 s., choç biega oczywiêcie w swojej kategorii. Za rok pewnie ju mnie przegoni... BIS: - Bardzo dzi kuj za rozmow i ycz sukcesów w tegorocznych startach! A.L.: Dzi kuj. 15

16 Pasta BHP zamiast godnej pensji Starosta w pewnym powiecie przyzna swoim pracownikom... past BHP. Przys uguje ona kierowcom i archiwistom. Uzna równie, e goƒcom nale y si przeciwdeszczowa pelerynka. To wszystko w ramach dodatków motywacyjnych. Z pewnoêcià pracownicy tego urz du b dà umotywowani jak diabli... Pracownicy obecnie coraz cz Êciej motywowani sà za pomocà dodatków do pensji. Sà to tzw. bonusy, które majà za zadanie podnieêç efektywnoêç pracy. Górnicy dostajà barbórk i deputaty w glowe, policjanci, stra acy i wojskowi mundurowe, a pracownicy s u by zdrowia dodatek na fartuchy i chodaki. W sektorze prywatnym pracodawcy motywujà swoich pracowników inaczej. Robotnicy dostajà zupki regeneracyjne, pracownicy biurowi darmowà kaw czy herbatk. Co innego kadra kierownicza ci sà doceniani w sposób, powiedzmy, bardziej wyrazisty: otrzymujà laptopy, samochody s u bowe, telefony komórkowe. Nie chodzi zresztà o rodzaj i iloêç tych dodatków, choç jak wsz dzie, na ca ym Êwiecie pracownicy sà na nie asi. Na pierwszym miejscu bowiem, pod ka dà szerokoêcià geograficznà, stawiajà oni wynagrodzenie. Dopiero, gdy pensja jest satysfakcjonujàca, interesujà si ewentualnymi bonusami. Poniewa jednak w naszych realiach wielu pracodawców nie jest w stanie lub (wykorzystujàc wysokie bezrobocie) nie chce zapewniç godnego wynagrodzenia do gry wchodzà bardziej lub mniej atrakcyjne bonusy. Polscy pracownicy atwo dajà si z apaç na te sztuczki. W firmie Wrigley Polska pracownicy co miesiàc dostajà po 25 paczek gumy do ucia na g ow. Ta hojnoêç pracodawcy sprawia, e jego wizerunek w oczach za ogi pracowniczej wzrasta. Gdzie indziej karty rabatowe na basen czy si owni sprawiajà, e korzystajàcy z nich czujà si docenieni i nie upominajà si o zaleg e premie, podwy ki, czy choçby wynagrodzenie w terminie. Nie trzeba robiç g bokich analiz finansowych, eby stwierdziç, co pracodawcy wyjdzie taniej... Za oceanem temat bonusów jest dobrze znany i powszechnie stosowany. Jak napisa L. Uchitelle, dziennikarz The New York Times wielu pracodawców zaoferuje pracownikom niemal wszystko darmowe posi ki, dop aty do przejazdów, rabaty w sklepie byle nie podnosiç p ac zasadniczych. WyjaÊnienie tego zachowania jest nast pujàce: wszelkiego rodzaju dodatki mo na atwo zredukowaç, o wiele atwiej ni podwy ki p ac (gdy zmiany na rynku sprawià, e nie b dà ju one konieczne). Kierujàc si tym samym producenci samochodów wolà oferowaç klientom rabaty, ni obni aç ceny. KorzyÊcià rabatu jest to, e wydaje si byç prezentem, wi c mo na si z niego wycofaç bez wyjaênieƒ. W obliczu braku ràk do pracy w USA (tam praca szuka pracownika, a nie odwrotnie dziwna sprawa, prawda??) najcz stszym bonusem sà darmowe Êniadania, lub jak w cieszàcym si z à s awà Wal-Marcie raz na tydzieƒ darmowe pàczki (dla pracowników, których przerwa zbiega si z dostawà ). Zdarza si, e zamiast p aciç pó torej stawki za nadgodziny, firma wynagradza pracowników dogodnymi dla nich zmianami harmonogramu pracy, promocjami i innymi korzyêciami. To z e wieêci. Oznaczajà bowiem, e w sytuacji kiedy bezrobocie jest niskie i pracy jest w bród (o czym marzy przeci tny Polak), pracownik wcale nie jest lepiej traktowany i godniej wynagradzany. Nadal mo na go wykorzystywaç i zamykaç usta darmowym pàczkiem. 16

17 Polecenie wykonania pracy Chodzi tu przede wszystkim o prac dorywczà. Pracodawcy powo ujà si przy tym na zapis w umowie, który umyêlnie zosta tam umieszczony, mówiàcy o tym, e mo na poleciç wykonanie tak e innych czynnoêci. To prawda, mo na, ale nie oznacza to bynajmn Tego nie mo emy byç pewni. Tym bardziej, e kara nie zawsze bywa metodà wychowawczà. Mo e jednak byç metodà na zmian zachowaƒ pod warunkiem, e jest ona adekwatna do czynu i skutecznie egzekwowana. W tym przypadku, gdy jest na o ona natychmiast po stwierdzeniu przewinienia i na tyle wysoka, e przest pca nie powie, co mi tam jakieê g upie pi ç stówek. O jaki wyst pek chodzi? Ju wyjaêniamy. Sejm zmieni wymiar kar dla pracodawców, którzy dopuszczajà si przest pstw wobec pracowników.tu wa ne wyjaênienie. Otó przed tà decyzjà ktoê, kto ama w sposób najbardziej ewidentny prawo pracy oskar ony móg byç, co najwy ej o dokonanie wykroczenia. Teraz b dzie traktowany jak przest pca. Dla przyk adu: ktoê, kto nie wyp aca przez szereg miesi cy wynagrodzenia za prac wed ug starych przepisów dokona wykroczenia, wed ug nowych przest pstwa. Ró nica niby w okreêleniu, ale skutki diametralnie ró ne. Temu, kto dokona wykroczenia sàd móg wymierzyç kar maksymalnie do z. Obecnie nie tylko w z otówkach kara mo e byç znacznie wy sza (do z ), ale równie grozi kara pozbawienia wolnoêci. Przest pstwa wobec pracowników, szczególnie dotyczàce kradzie y (tak to jest ewidentna kradzie ) zarobionych pieni dzy sà szczególnie odra ajàce. Ich szkodliwoêç spo eczna jest niewyobra alnie du a, jednak przez d ugie lata rzàdzàcy udawali, e nie widzà problemu. No có, jeêli wielu z nich wyznawa o zasad, e pierwszy milion trzeba ukraêç to w aênie w ten sposób si to robi o. ej, e mo na poleciç pracownikowi ka dà prac, nawet takà, która w sposób ra àcy odbiega od czynnoêci, do których wykonania pracownik zobowiàza si umowà. Przyk ad: polecenie mechanikowi maszyn, aby sprzàta hal. Takie polecenie jest jaskrawo sprzeczne z przepisami prawa pracy. Zmuszenie do wykonania takiej pracy wykracza zdecydowanie poza rodzaj umówionej pracy. Mo na mechanikowi zleciç sprzàtanie maszyn i urzàdzeƒ, które obs uguje, ale sprzàtania czy mycia hali ju nie. Generalnie wykonanie innych poleceƒ s u bowych (nawet pomimo wspomnianego zapisu w umowie o prac ) nie mo e wykraczaç poza rodzaj umówionej pracy. Pracownik jest zobowiàzany do stosowania si do poleceƒ je eli: dotyczà one pracy zawodowej, nie sà sprzeczne z przepisami prawa pracy i nie sà sprzeczne z umowà o prac. Jednak pracodawca, aby byç w zgodzie a prawem, mo e bez koniecznoêci wr czania pracownikowi wypowiedzenia zmieniajàcego, zleciç mu wykonywanie innej pracy ni okre- Êlona w umowie. Tyle, e jest to mo liwe tylko przez trzy miesiàce w roku. Lecz jednak i w tym przypadku tak e nie mo na powierzyç pracownikowi pracy nieodpowiadajàcej jego kwalifikacjom. I o tym nale y pami taç. 17

18 EUROCADRES Myli si ten, kto sàdzi, e zwiàzki zawodowe to organizacje zrzeszajàce robotników, czy pracowników ni szego szczebla. Zaprzeczeniem tego jest chocia by EUROCADRES. Jest to europejska organizacja zwiàzkowa skupiajàca ponad 5 milionów pracowników z wy szym wykszta ceniem i kadry kierowniczej ze wszystkich sektorów przemys u, us ug publicznych i prywatnych oraz administracji, reprezentujàca ich wobec ró nych instytucji i organizacji i uczestniczà w dialogu spo ecznym oraz w negocjacjach zbiorowych. EUROCADRES wspierajà inne dzia ajàce w Europie organizacje pracowników z wy szym wykszta ceniem i kadr kierowniczych. Przeprowadzajà analizy i studia badawcze, organizujà wymian informacji i konferencje u atwiajàce rozwój perspektywy europejskiej. Co cztery lata zwo ujà swój Zjazd, który jest instancjà programowà. EUROCADRES sà zarzàdzane przez Komitet Wykonawczy z o ony z przedstawicieli organizacji krajowych i federacji bran owych. Przewodniczàcym jest Carlo Paretti (W ochy), a jednym z wiceprzewodniczàcych Marian Krzaklewski. EUROCADRES wyst pujà w imieniu europejskich pracowników z wy szym wykszta ceniem i kadr kierowniczych w celu: wzrostu zatrudnienia w Europie; zagwarantowania warunków mobilnoêci; zapewnienia uznawania dyplomów i kwalifikacji; polepszenia edukacji i kszta cenia przez cale ycie; realizowania zasady równoêci szans; monitorowania problemów dotyczàcych warunków i czasu pracy; wspierania negocjacji zbiorowych na wszystkich poziomach; promowania europejskiego modelu zarzàdzania Europa nie musi byç nieuregulowanym rynkiem niosàcym niebezpieczeƒstwo dzikiej konkurencji. Rada EUROCADRES uwa a, e aby zapewniç zrównowa ony rozwój Europy w dziedzinach: ekonomicznej, przemys owej, spo ecznej, politycznej i kulturalnej niezb dne jest wzmocnienie Unii Europejskiej poprzez spójnà polityk. W Europie Ârodkowowschodniej pracownicy z wy szym wykszta ceniem i kadry kierownicze muszà dodatkowo stawiç czo o trudnoêciom wynikajàcym z budowania nowych systemów zarzàdzania, które niestosowane na zachodzie sà cz sto wprowadzane u nas. EUROCADRES sà przeêwiadczone, e zakres ich odpowiedzialnoêci nie ogranicza si do Europy. Wspierajà wysi ki na rzecz zagwarantowania praw spo ecznych, promowania sprawiedliwszych zasad handlu z krajami rozwijajàcymi si i rozwiàzywania problemów ich zad u enia. Jest to niezb dne dla umo liwienia znaczàcego rozwoju i wzmocnienia szans na zapewnienie pokoju na Êwiecie. Jednà z wa niejszych inicjatyw EUROCADRES w ostatnich miesiàcach (paêdziernik 2006) by o przeprowadzenie konferencji w Wilnie na temat Jak wzmocniç dialog spo eczny w nowych krajach cz onkowskich UE. Konferencja i warsztaty robocze mia y na celu pog bienie wiedzy w temacie: jak zostaç w pe ni akceptowanym i aktywnym partnerem w dialogu spo ecznym. Ponadto by a okazjà do wymiany doêwiadczeƒ w obszarze uczestnictwa kadr z wy szym wykszta ceniem i kadr kierowniczych w dialogu spo ecznym oraz wypracowania metod pozwalajàcych na aktywne uczestnictwo w dialogu na ró nych poziomach, tak e w wymiarze europejskim. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele organizacji zwiàzkowych z Czech, Estonii, Finlandii, Grecji, Litwy, otwy, Polski, Rumunii, S owacji i Szwecji. Naszej Komisji szczególnie by o mi o, e jednym z reprezentantów Polskich na tej konferencji by Andrzej Pieƒkowski, który tak e reprezentuje Polsk w Europejskiej Radzie Pracowników z Wy szym Wykszta ceniem i Kadr Kierowniczych (EURO- CADRES). Warto dodaç, e wspomniana konferencja odby a si pod auspicjami Parlamentu Europejskiego i by a przez niego finansowana. 18

19 Za grosze pracowaç i (nie) prze yç ciemna strona wspó czesnego kapitalizmu A merykaƒski obraz Êwiata nisko p atnej pracy przedstawia w swojej ksià ce pt. Za grosze pracowaç i (nie) prze yç Barbara Ehrenreich, amerykaƒska dziennikarka i publicystka. Za pomocà swojego eksperymentu obala mit s ynnego American dream i ods ania prawdziwe oblicze robotniczej rzeczywistoêci na granicy ubóstwa. Wykonujàc najgorzej op acane prace kelnerki, sprzàtaczki, salowej, pracownika hipermarketu przekona a si, e mo na wyzbyç si godnoêci, prywatnoêci, nadziei na lepszà przysz oêç, prawa do odpoczynku gdy nie ma si alternatywy. Zabarwiony czarnym humorem reporta Barbary Ehrenreich ods ania bezwzl dny, podporzàdkowany prawom pieniàdza Êwiat, w którym tkwià rzesze ludzi skazanych na maksymalny wysi ek godzin pracy na dob, za minimalnà, g odowà pensj. Pensj, która nie pozwala godnie yç, która zmusza do korzystania z pomocy spo ecznej, wreszcie pensji, która przesàdza o warto- Êci i kategorii cz owieka. Autorka jest amerykaƒskà dziennikarkà, publicystkà specjalizujàcà si w tematyce spo ecznej i kobiecej. Wspó pracuje m.in. z Time, The New York Times Magazine, The Nation. Jest autorkà kilkunastu ksià ek. Wydanà w 2001 r. ksià k Za grosze pracowaç i (nie) prze yç sprzedano w ponad milionie egzemplarzy, zainspirowa a stworzenie forum internetowego, doczeka a si nawet adaptacji teatralnej. Zach camy naszych Czytelników do przeczytania tego cennego i pouczajàcego reporta- u. Przekonajcie si sami, jak wyglàda American dream od kuchni. Obszerne streszczenie ksià ki mo na przeczytaç w dziale Artyku y na naszej stronie internetowej. Barbara Ehrenreich Obóz m odzie owy w Grecji Pó wysep Chalkidiki po o ony jest na po udniowy-wschód od Salonik, oblewajà go wody Zatoki Termaƒskiej i Morza Egejskiego. Pó wysep ten s ynie z niezwyk ego kszta tu, pi knych, z ocistych pla i niezwykle pi knego koloru morza. Miejscem zakwaterowania sà apartamenty Paractio kompleks trzech budynków po o onych w pi knym ogrodzie, 1 km od centrum miasteczka i 35 km od Salonik. Apartamenty 3-, 4-osobowe usytuowane sà 30 m od morza, ponad piaszczystà pla à z agodnym wejêciem do morza. W tym roku proponujemy termin obozu: lipca. Cena dla dzieci cz onków NSZZ SolidarnoÊç wynosi 900 z W tym roku Komisja wczeênie podj a decyzj o miejscu organizacji obozu dla dzieci i m odzie y. Odb dzie si on w Grecji, na pó wyspie Chalkidiki. Zapisy przyjmowane sà w biurze Komisji do 31. marca. Przy zapisywaniu prosimy o wp at zaliczki w wysokoêci 200 z. Cena zawiera: przejazd autokarem 9 noclegów w apartamentach 3, 4-osobowych opieka pilota, rezydenta wy ywienie 3x dziennie: Êniadanie, lunch (zupa), kolacja (drugie danie), kuchnia polska suchy prowiant na drog powrotnà (równowartoêç jednego posi ku) wykwalifikowanà kadr pedagogicznà ubezpieczenie NW i KL do euro Zapraszamy. 19

20 FRASZKI RYSZARDA G BUSIA Krzy ówka 120 W Europie swobodnej (Janowi Paw owi II) Od Êwi ta tylko mówià o Nim media i wiara odêwi tna raczej, ni powszednia. W Europie swobodnej bezbo noêci fala Zatacza kr gi i wiernych powala. Odnowa Janowa idzie jak po grudzie, Bóg bowiem wielki, ale mali ludzie. Reklamy i reklamiarze Omotujà zdaƒ zmyêlnych u ywajàc prz dzy Nawet tych, co yjà, mo na mówiç w n dzy. Socjotechnik licznych stosujàc obroty, Rozbudzajà potrzeby i mno à t sknoty. W tekstach ich napuszonych niewiele nauki, tak, e nie wiesz co prawda, a co banialuki. A krygujàc si cz sto, natarczywie Traktujà mnie jak g upca i na to si krzywi. Na slogan Nie ufaj swej g owy sile, Policja bada promile! Mi dzy nami kap anami Dojrzewajà takie idee w Watykanie, by przywróciç mi oêç na plebanie. Wcià bowiem celibat dolewa oliwy do ognia krytyki a wi c jest szkodliwy. Szkodliwy dla Rzymu nie tylko Zatybrza, lecz od ognia dojrza ego myêl jest szybsza: jeêli tego dojrza a myêl nie zmieni, mi dzy kap anami nie b dzie ekumenii. Epitafium ojcowskie Ojcu si zje y y w osy po odkryciu, e on pali papierosy. Zaczà syn paliç ju jako malec i potem, jako salonów bywalec pali pokryjomu z takim skutkiem, e ycie jego by o krótkie. Przechodniu! Nie dawaj malcom przyk adu s owem, nie dojdziesz z nimi do adu. Wyrazy nale y wpisywaç pionowo. Litery z kratek ponumerowanych od 1 do 10 utworzà rozwiàzanie. WÊród osób, które przeka à trafne has o rozlosowane zostanà atrakcyjne nagrody. Pionowo 1. Wieczorne jedzenie 2. S ynny Ch opak z Sosnowca 3. Tabletka 4. Imi m skie 5. Wygnanie 6. Czeski bajkowy zbójnik Za prawid owe podanie has a krzy ówki 119 nagrod wylosowa p. Artur J drszczyk BIS Biuletyn Informacyjny Komisji Mi dzyzak adowej NSZZ SolidarnoÊç przy Philip Morris Polska S.A. Sk ad redakcji: Franciszek Sójka, Rudolf Grec, Anna Grabowska. Wydawca: Komisja Mi dzyzak adowa NSZZ SolidarnoÊç przy Philip Morris Polska S.A., Al. Jana Paw a II 196, tel.: (0-12) , fax: ; Nak ad: 500 egz. ISSN: Projekt i druk: Press Art

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 9 lipca 2003 r.

USTAWA. z dnia 9 lipca 2003 r. Rozdzia I Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawc b dàcego agencjà pracy tymczasowej oraz zasady kierowania 1608 USTAWA z dnia 9 lipca 2003

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Dziennik Ustaw Nr 50 4541 Poz. 398 398 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008

Bardziej szczegółowo

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Artyku 12. Prawo do wyra ania swoich poglàdów Artyku 13. Swoboda wypowiedzi i informacji Artyku 16. PrywatnoÊç, honor, reputacja Artyku 17. Dost p do informacji i mediów

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Dziennik Ustaw Nr 237 13670 Poz. 1654 1654 USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Dziennik Ustaw Nr 16 1954 Poz. 84 84 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r.

Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego. Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego Warszawa, kwiecień maj 2015 r. Plan prezentacji 1) Kim jest osoba niepełnosprawna rodzaje orzeczeń 2) Uprawnienia pracownika niepełnosprawnego: prawo do skróconego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników

Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników Skuteczne Zarządzanie Zespołem i motywacja pracowników Opinie o naszych szkoleniach: Agnieszka Sz. Wrocław: Ciekawie ujęty temat, świetna atmosfera, dużo praktycznych ćwiczeń, otwartość trenera, super

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r.

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 175 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 5 lutego 2008 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie s u by funkcjonariuszy Stra y Granicznej w kontyngencie Stra y Granicznej

Bardziej szczegółowo

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Uwagi ogólne Definicja umowy Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Według ustawowej definicji jest to zgodne oświadczenie

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ. z dnia 4 kwietnia 2001 r.

Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ. z dnia 4 kwietnia 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu post powania w sprawie rejestracji uk adów zbiorowych pracy, prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA

Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA Wprowadzenie do ubezpieczeƒ podró nych POLSKA Witaj mi oêniku podró y, cieszymy si, e kupi eê nasze ubezpieczenie. Wiemy, e podczas swojej podró y chcesz si cieszyç wolnym czasem a bezpieczeƒstwo jest

Bardziej szczegółowo

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Autor: Bożena Wiktorowska Ze względu na to, że podwładny uległ wypadkowi przy pracy, za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem nie zachowuje

Bardziej szczegółowo

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych SPIS TREŚCI: Zatrudnianie osób niepełnosprawnych str. 3 Obowiązek przedstawiania

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości

PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości Marta Pyrchała-Zarzycka www.astrosalus.pl www.kosmetyka-fitness.pl http://www.astrosalus.com/ www.sukces-biznes.pl kursy@astrosalus.pl 506-320-330

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 827 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 14 maja 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreêlenia wzoru bankowego dokumentu p atniczego sk adek, do których

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o naborze w celu zastępstwa nieobecnego członka korpusu służby cywilnej

Ogłoszenie o naborze w celu zastępstwa nieobecnego członka korpusu służby cywilnej Ogłoszenie o pracę Stanowisko Email Telefon Fax Data składania 2016-05-13 Data wygaśnięcia 2016-05-13 Tagi Województwo Powiat Gmina Miasto Ulica Numer budynku 17 referendarz w Departamencie Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Krystyna Golba mgr Justyna Budak

Opracowanie: mgr Krystyna Golba mgr Justyna Budak 1 Wyniki badań ankietowych nt.,,bezpieczeństwa uczniów w szkole przeprowadzone wśród pierwszoklasistów Zespołu Szkól Technicznych w Mielcu w roku szkolnym 2007/2008 Celem ankiety było zdiagnozowanie stanu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 156/2012. Burmistrza Miasta Maków Mazowiecki z dnia 20 kwietnia 2012 r.

Zarządzenie Nr 156/2012. Burmistrza Miasta Maków Mazowiecki z dnia 20 kwietnia 2012 r. ... Zarządzenie Nr 156/2012 Burmistrza Miasta Maków Mazowiecki z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia wytycznych do projektów organizacyjnych szkół prowadzonych przez Miasto Maków Mazowiecki w

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 82 4828 Poz. 923 ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 29 wrzeênia 2000 r.

Dziennik Ustaw Nr 82 4828 Poz. 923 ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 29 wrzeênia 2000 r. Dziennik Ustaw Nr 82 4828 Poz. 923 923 ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 29 wrzeênia 2000 r. w sprawie okreêlenia wzoru wniosku o ustalenie prawa do jednorazowego dodatku rodzinnego w 2000 r.

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ...

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ... ... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gryficach W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH

ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH Aktywno ci Przeci tni mened erowie Mened erowie odnosz cy sukcesy Mened erowie efektywni Tradycyjne zarz dzanie 32% 13% 19% Komunikowanie si 29% 28% 44% Zarz dzanie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE ZASADY PRZYZNAWANIA REFUNDACJI CZĘŚCI KOSZTÓW PONIESIONYCH NA WYNAGRODZENIA, NAGRODY ORAZ SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE SKIEROWANYCH BEZROBOTNYCH DO 30 ROKU ŻYCIA PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W JAWORZE

Bardziej szczegółowo

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału!

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału! Szkolenia nie muszą być nudne! W Spółce Inwest-Park odbyło się kolejne szkolenie w ramach projektu Akcelerator Przedsiębiorczości działania wspierające rozwój przedsiębiorczości poza obszarami metropolitarnymi

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI. z dnia 14 marca 2000 r.

Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI. z dnia 14 marca 2000 r. Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie zasad organizacji i warunków przeprowadzania badaƒ psychologicznych i psychiatrycznych w

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 11 grudnia 2008 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 11 grudnia 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 229 12810 Poz. 1536 1536 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 11 grudnia 2008 r. w sprawie wzoru zg oszenia zbioru danych do rejestracji Generalnemu Inspektorowi

Bardziej szczegółowo

Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę

Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę Podstawy prawne Zasady przyjęć do gimnazjów w roku szkolnym 2016/2017 zostały przygotowane w oparciu o zapisy: ustawy z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR...

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR... WZÓR - UMOWA NR... Załącznik nr 4 zawarta w dniu we Wrocławiu pomiędzy: Wrocławskim Zespołem Żłobków z siedzibą we Wrocławiu przy ul. Fabrycznej 15, 53-609 Wrocław, NIP 894 30 25 414, REGON 021545051,

Bardziej szczegółowo

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta.

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. Goniąc marzenia Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. A kiedy tam dotarłem, pomyślałem sobie,

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Urlop bezpłatny a prawo do zasiłków związanych z chorobą i macierzyństwem

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Urlop bezpłatny a prawo do zasiłków związanych z chorobą i macierzyństwem Źródło: http://podatki.pl Co o urlopie bezpłatnym stanowi Kodeks pracy Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca może udzielić pracownikowi, na jego pisemny wniosek, urlopu bezpłatnego (art. 174 kp). Pracodawca,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 1 kodeksu spółek handlowych oraz 32 ust. 1 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki ABS

Bardziej szczegółowo

źródło: SMG/KRC dla Money.pl

źródło: SMG/KRC dla Money.pl Polacy chcą płacić za lepsze leczenie Autor:Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, czerwiec 2008 60 proc. Polaków woli dodatkowo płacić za usługi medyczne niż oddawać większą część pensji na NFZ - wynika

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY LIPIANY NA ROK 2016

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY LIPIANY NA ROK 2016 Załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Lipianach Nr XIII/104/2015 z dnia 29.12.2015 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY LIPIANY

Bardziej szczegółowo

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2

IMPORT PRZELEWÓW. 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2. 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 IMPORT PRZELEWÓW 1. Schemat dzia ania funkcji IMPORT PRZELEWÓW 2 2. Dodatkowe zabezpieczenia funkcjonalnoêci IMPORT PRZELEWÓW 2 3. Funkcja IMPORT PRZELEWÓW - najcz Êciej zadawane pytania 3 4. Import plików

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2)

Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2) Wyniki badania kariery zawodowej absolwenta Wydziału Ekonomicznego ZUT w Szczecinie Absolwenci kierunku Ekonomia (S2) Spis treści: 1. Odpowiedzi absolwentów, którzy zadeklarowali, że: A. Pracują w zawodzie

Bardziej szczegółowo

Ujednolicenie zasad udzielania zwolnień z zajęć szkolnych w szkołach podstawowych i gimnazjach w Gminie Bergen (Bergensstandarden).

Ujednolicenie zasad udzielania zwolnień z zajęć szkolnych w szkołach podstawowych i gimnazjach w Gminie Bergen (Bergensstandarden). Przetłumaczono przez Biuro Tłumaczeń przy Gminie Bergen, strona 1/6 GMINA BERGEN Wydział Urzędu Miejskiego d/s Szkół i Przedszkoli OKÓLNIK Okólnik nr: 28/2013 Data: 25 września 2013 Numer sprawy: 201300138-28

Bardziej szczegółowo

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WOJEWODA MAZOWIECKI WPS-V.431.3.2015 Warszawa 19.05.2015r. Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja I. Postanowienia ogólne: 1. Konkurs pod nazwą Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja (zwany dalej: Konkursem ), organizowany jest przez spółkę pod firmą: Grupa

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja

Człowiek najlepsza inwestycja Projekt Zostań przedsiębiorczym jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu społecznego, jest realizowany przez Starostowo Powiatowe w Siemiatyczach w partnerstwie w Polskim Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do Regulaminu Projektu

Załącznik nr 5 do Regulaminu Projektu Załącznik nr 5 do Regulaminu Projektu Projekt Dobry pomysł na firmę wspomagamy przedsiębiorczość w Koninie, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowany przez Miasto Konin

Bardziej szczegółowo

Wydział Humanistyczny

Wydział Humanistyczny Wydział Humanistyczny W badaniu wzięło udział 343 absolwentów (obrona pracy w roku 212) Kierunki: Administracja 62 osób Filozofia 31 osób Historia 6 osoby Politologia 8 osób Socjologia 36 osób Stosunki

Bardziej szczegółowo

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie Witaj. Interesuje Cię udział w projekcie Trener w rolach głównych. Zapraszamy więc do prześledzenia dokumentu, który pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na pytanie, czy możesz wziąć w nim udział. Tym samym znajdziesz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Uchwały Nr 1112/2015 Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 14 września 2015 r.

Załącznik nr 2 do Uchwały Nr 1112/2015 Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 14 września 2015 r. Załącznik nr 2 do Uchwały Nr 1112/2015 Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 14 września 2015 r. Uchwała Nr / / 2015 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 2015 r. w sprawie zasad, trybu przyznawania i

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 18/2012

ZARZĄDZENIE NR 18/2012 ZARZĄDZENIE NR 18/2012 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Cieszynie z dnia 05.10.2012r. w sprawie wprowadzenia Wewnętrznej Polityki Antymobbingowej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Cieszynie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

odszkodowania i innych świadczeń:

odszkodowania i innych świadczeń: Aneks nr 1 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco-Diler) należących do Klientów Indywidualnych oraz Małych i Średnich Przedsiębiorców,

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. EKSPERT Maciej Mrozek. dot.: realizacji zadań (zajęcia/materiały/badania) w ramach kursów PRAWO JAZDY KAT: B oraz SAFE&ECO-DRIVING

ZAPYTANIE OFERTOWE. EKSPERT Maciej Mrozek. dot.: realizacji zadań (zajęcia/materiały/badania) w ramach kursów PRAWO JAZDY KAT: B oraz SAFE&ECO-DRIVING ZAPYTANIE OFERTOWE EKSPERT Maciej Mrozek dot.: realizacji zadań (zajęcia/materiały/badania) w ramach kursów PRAWO JAZDY KAT: B oraz SAFE&ECO-DRIVING zapytanie dotyczy organizacji zajęć w ramach projektu:

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721

Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 Dziennik Ustaw Nr 151 12369 Poz. 1720 i 1721 3. Na wniosek pracownika pracodawca mo e wyraziç zgod na przejazd w podró y samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem nieb dàcym w asnoêcià pracodawcy.

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 12 759 Poz. 117 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 7 lutego 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 12 759 Poz. 117 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 7 lutego 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 12 759 Poz. 117 117 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania badaƒ lekarskich i psychologicznych w celu stwierdzenia istnienia

Bardziej szczegółowo

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1 Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz proćesy uczenia Problemy wynikające z zachowań psów często nie są

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Powiatowy Urząd Pracy w Wodzisławiu Śl. Wodzisław Śl., dnia... Znak sprawy.... WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi

PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:319494-2012:text:pl:html PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494 Ogłoszenie o zamówieniu Usługi Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)!

Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)! MEMO/11/406 Bruksela, dnia 16 czerwca 2011 r. Zdrowie: wybierasz się na wakacje? Weź swoją europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)! Na wakacjach bądź przygotowany na wszystko! Planujesz podróż

Bardziej szczegółowo

Końcowa ewaluacja projektu

Końcowa ewaluacja projektu Wyrównanie szans edukacyjnych uczniów wałbrzyskich szkół poprzez realizację programu zajęć dydaktyczno-wyrównawczych i dodatkowych dla uczniów o szczególnych potrzebach Nr projektu: POKL.09.01.02-02-010/11

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo