Ostrzejsze kary za. Trzy miesiące temu weszła w życie. nielegalnych pracowników

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ostrzejsze kary za. Trzy miesiące temu weszła w życie. nielegalnych pracowników"

Transkrypt

1 E D Y C J A P O L S K A ISSN Zwiększ swoje szanse na rynku pracy, s. 3 Ton Van Anh bohaterka Refugee.pl, s. 4 Sintar, czyli kawałek Czeczenii w Warszawie, s. 5 Ostrzejsze kary za nielegalnych pracowników Polska wprowadziła surowsze kary dla pracodawców zatrudniających nielegalnych imigrantów. W ocenie ekspertów nowe przepisy mogą sprawić, że pracodawcy będą ostrożniejsi przy zatrudnianiu cudzoziemców, ale też przestaną zaniżać im stawki. Joanna Chrzanowska Trzy miesiące temu weszła w życie ustawa z dnia 6 lipca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ten sposób Polska dostosowała się do zaleceń unijnych, ponieważ ustawa wdraża do polskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. przewidującą minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich. Nowe przepisy odnoszą się do cudzoziemców zatrudnianych na podstawie umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenia). Należy zaznaczyć, że ustawa dotyczy specyficznej grupy cudzoziemców, a mianowicie tych, którzy nie są obywatelami krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego czy Konfederacji Szwajcarskiej i przebywają w Polsce w potocznym rozumieniu nielegalnie. na s. 2 Unia Europejska chce organiczyć liczbę nielegalnych imigrantów zatrudnianych na czarno

2 Aktualności W autobusach i tramwajach pojawiły się plakaty informujące o tym, kim są uchodźcy i jakie mają problemy. Od 1 października w Warszawie, Lublinie, Białymstoku i Zgierzu trwa kampania społeczna Uchodźcy moi sąsiedzi. Wszelkie działania zaplanowane w ramach kampanii będą skierowane na edukację oraz budowanie życzliwości i postaw tolerancji wobec osób ubiegających się o objęcie ochroną na terytorium RP mówi Rafał Rogala, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Projekt Uchodźcy moi sąsiedzi to jednak znacznie więcej niż tylko reklama w środkach komunikacji miejskiej. Do końca roku zostanie zorganizowanych 30 spotkań w miejscowościach, w których działają ośrodki dla cudzoziemców. Inicjatywa organizowana jest przez Polskie Forum Migracyjne i Urząd do Spraw Cudzoziemców, a finansowana ze środków Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców oraz budżetu państwa. (mg) Polska Akcja Humanitarna wydała nową publikację skierowaną do nauczycieli pracujących z dziećmi uchodźców. Książka powstała w wyniku współpracy z Zespołem Szkół w Podkowie Leśnej, do którego od wielu lat uczęszczają dzieci cudzoziemskie głównie te, które mieszkają w ośrodku dla cudzoziemców w Dębaku. Nosi ona tytuł Wielokulturowość na co dzień dobre praktyki z Zespołu Szkół w Podkowie Leśnej. Część I książki zawiera opis działań, których celem jest integracja całej społeczności szkolnej w wielokulturowym zespole. Część II to zbiór scenariuszy lekcji przeprowadzonych w klasach międzykulturowych. Ich autorami są nauczyciele z Podkowy Leśnej. Książkę można pobrać z naszej strony (br, mg) Ruszyły kolejne wielokulturowe warsztaty teatralne w Warszawie. Zajęcia są bezpłatne i otwarte dla wszystkich, bez względu na wiek, pochodzenie, płeć, profesję, doświadczenie teatralne oraz stopień znajomości języka polskiego. Ich rezultatem będzie spektakl, którego premiera planowana jest na marzec 2013 roku. Organizatorem warsztatów jest Strefa Wolnosłowa, która zrealizowała już dwa spektakle z udziałem cudzoziemców: Tu jest lepiej. Przyjeżdżajcie! i Przywiozę tu swoje podwórko. Zaje?cia odbywają sie? w niedzielne popołudnia (w godz ) w siedzibie Fundacji Rozwoju Oprócz Granic przy ul. Górskiego 3/17. Więcej informacji można uzyskać pod adresem owym: i pod numerem telefonu (mg) Zbliża się Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych HumanDOC Globalny Rozwój w Kinie. W dniach października w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki będzie można zobaczyć prawdziwe perełki filmów dokumentalnych z całego świata. Wydarzenie jest pierwszą imprezą w Europie Środkowo-Wschodniej, która łączy w sobie kino na najwyższym poziomie z refleksją na tematy globalne. Festiwal to świat w zbliżeniu: życie za mniej niż jednego dolara dziennie, walka z wykluczeniem społecznym, skutki zmian klimatycznych, pomoc międzynarodowa, konflikty informuje organizator wydarzenia, Fundacja HumanDoc. Szczegółowy program wydarzenia można znaleźć w internecie na stronie (mg) 2 ze s. 1 Ostrzejsze kary za nielegalnych pracowników Zawarte w ustawie regulacje odnoszą się więc do osób, które często zatrudniane są z pogwałceniem przepisów o wynagrodzeniu minimalnym i przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Resort pracy podkreśla, że wprowadzana do polskiego porządku prawnego dyrektywa ma na celu ograniczenie nielegalnej imigracji do Unii Europejskiej poprzez zmniejszenie atrakcyjności zatrudniania na czarno obywateli państw spoza Unii. Surowe konsekwencje dla pracodawców Ustawa wprowadza dość obszerny katalog nowych obowiązków po stronie pracodawców oraz określa sankcje, na jakie mogą się oni narazić w związku z zatrudnianiem nielegalnych imigrantów. Poniżej wymienione zostaną tylko niektóre ze zmian. Po pierwsze, każdy pracodawca chcący zatrudnić cudzoziemca, ma odtąd obowiązek uprzedniego sprawdzenia, czy dana osoba posiada ważny dokument uprawniający do pobytu na terytorium Polski, a następnie przechowywania kopii takiego dokumentu przez cały okres zatrudniania obcokrajowca. Dla pracodawcy, który już zatrudnia u siebie cudzoziemca, ustawodawca wyznaczył termin 45 dni na uzupełnienie dokumentacji kadrowej o kopię dokumentu świadczącego o legalności pobytu takiej osoby. Po drugie, ustawa chroni też cudzoziemca, który z jakichś przyczyn wrócił do swojego kraju, a nie dostał jeszcze pensji. Nowe prawo przewiduje, że pracodawca, obok oczywistego obowiązku wypłaty wynagrodzenia za pracę, jest również zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do kraju, do którego cudzoziemiec ten powrócił lub został wydalony. Same koszty ewentualnego wydalenia cudzoziemca który został zatrudniony pomimo, że przebywa w Polsce wbrew przepisom prawa również poniesie pracodawca. Ponadto ustawa określa nowe typy przestępstw związanych z zatrudnianiem nielegalnych imigrantów (m.in. równoczesne zatrudnianie wielu nielegalnych imigrantów, zatrudnianie małoletnich cudzoziemców czy też zatrudnianie w warunkach szczególnego wykorzystania). Za dopuszczenie się wymienionych w ustawie przestępstw grozi grzywna, kara ograniczenia wolności, a nawet kara pozbawienia wolności do lat 3. Inną dotkliwą sankcją może okazać się wykluczenie na rok z możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego. Wydając wyrok, skazujący sąd będzie mógł także orzec dodatkowe środki karne, jak chociażby zakaz dostępu przez pracodawcę do środków europejskich pochodzących z funduszy strukturalnych. Nowa ustawa przyczyni się do większej ostrożności przy zatrudnianiu cudzoziemców i ukróci proceder zatrudniania ich po zaniżonych stawkach, co jeśli nastąpi będzie niewątpliwie pozytywnym skutkiem obowiązywania ustawy uważa ekspert z dziedziny prawa pracy, adwokat Magdalena Zwolińska z kancelarii DLA Piper Wiater. Dodatkowa ochrona dla cudzoziemców Z punktu widzenia cudzoziemców bardzo ważne jest wprowadzenie do polskiego prawa nowych środków ochrony roszczeń cudzoziemców-pracowników. Dzięki zawartym w ustawie przepisom cudzoziemcy przebywający nielegalnie na terytorium Polski uzyskali możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń (np. odprowadzanie podatków, składek na ubezpieczenie społeczne). Lipcowy akt wprowadza domniemanie istnienia co najmniej 3-miesięcznego stosunku pracy oraz domniemanie istnienia uzgodnionego między pracodawcą a cudzoziemcem wynagrodzenia w wysokości nie niższej niż trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy na innej podstawie niż stosunek pracy (umowy cywilnoprawne). Wprowadzenie takiego prawnego domniemania ułatwi cudzoziemcom dochodzenie przed sądem należnego od pracodawcy wynagrodzenia. Należy zauważyć, że ochrona przewidziana w ustawie z 6 lipca 2012 r. stanowi uzupełnienie ochrony cudzoziemców przewidzianej w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Akt z 2004 r. zawiera przepisy chroniące osoby wykonujące w Polsce pracę bez zezwolenia na pracę. W najnowszej ustawie wprowadzone są natomiast środki ochrony cudzoziemców zatrudnionych w naszym kraju pomimo braku zezwolenia na pobyt. Kto zyska na nowych przepisach? Uchwalając omawianą dyrektywę Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej podkreśliły, że jednym z kluczowych czynników zachęcających do nielegalnej imigracji do Unii jest możliwość podjęcia pracy bez posiadania wymaganego statusu prawnego. W związku z tym działania przeciwko nielegalnej imigracji i nielegalnemu pobytowi powinny ich zdaniem przeciwdziałać temu czynnikowi zachęcającemu. Jeśli ustawa rzeczywiście wpłynie na decyzje pracodawców o ograniczeniu zatrudniania na czarno, czyli w warunkach gorszych niż zatrudnia się np. obywateli UE, to będzie to dla cudzoziemców korzystne mówi mecenas Zwolińska. Oczywiście możliwy jest też efekt odwrotny, tzn. pracodawcy przestaną w ogóle zatrudniać cudzoziemców, bo stanie się to dla nich nieopłacalne przyznaje. Podsumowując, trudno przewidzieć, czy nowe przepisy w znaczący sposób przyczynią się do ograniczenia zatrudniania w Polsce obcokrajowców, a jeśli nawet, to czy przełoży się to również na istotny spadek liczby nielegalnych imigrantów przybywających do naszego kraju przede wszystkim zza wschodniej granicy. Z całą pewnością natomiast zapisy dotyczące przepływu informacji pomiędzy Strażą Graniczną, Państwową Inspekcją Pracy oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, jakie znalazły się w lipcowej ustawie, mogą przyczynić się do wzmocnienia i uszczelnienia systemu kontroli zatrudniania cudzoziemców, a przez to zapobieganiu zatrudniania tych, którzy przebywają w państwie polskim niezgodnie z obowiązującym prawem. Obrazem tego, jak nowe przepisy naprawdę wpływają na sytuację zatrudniania cudzoziemców w Polsce będą dane, które do końca kwietnia przyszłego roku Główny Inspektor Pracy przekaże właściwym ministrom. Dane te będą dotyczyć m.in. liczby nielegalnych imigrantów zatrudnianych w Polsce w poszczególnych sektorach gospodarki narodowej. Ustawa o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw, 6 lipca 2012 r. Art. 2. Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest obowiązany żądać od cudzoziemca przedstawienia przed rozpoczęciem pracy ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 3. Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest obowiązany do przechowywania przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca kopii dokumentu, o którym mowa w art. 2.

3 Dorośli także mogą chodzić do szkoły, fot. Barcelona GSE Doskonalenie zawodowe po wakacjach W dzisiejszych czasach człowiek bez wykształcenia i znajomości języka kraju, w którym mieszka, nie ma szans na zdobycie dobrej pracy i satysfakcjonujących zarobków, a co za tym idzie zapewnienie bytu sobie i swojej rodzinie. I nie ma w takiej sytuacji znaczenia, czy mieszka w Polsce, czy w innym europejskim kraju. Trudno jest sobie wyobrazić zawód lub pracę, którą można wykonywać bez umiejętności pisania, czytania czy liczenia. Nawet jeśli samo zajęcie jest proste i nie wymaga szczególnych kwalifikacji, pracownik musi być w stanie porozumieć się z przełożonym lub przeczytać i podpisać swoją umowę o pracę. Bez tych podstawowych umiejętności jest się narażonym na gorsze traktowanie lub po prostu brak zatrudnienia. Natomiast zdobycie lepszej pracy zależy od posiadanego wykształcenia, umiejętności i kwalifikacji zawodowych oraz znajomości języka. Jest to szczególnie ważne dla cudzoziemców, którzy w nowym kraju budują swoje życie od początku. Potrzebują oni dobrego wykształcenia, aby zapewnić bezpieczeństwo rodzinie i dać dobry przykład i szanse dzieciom. Kształcenie dzieci Bardzo trudno jest znaleźć legalną pracę, załatwić sprawę w urzędzie czy wynająć mieszkanie bez przynajmniej komunikatywnej znajomości języka polskiego. Dzieci, które od małego Jesień to czas powrotu do szkoły. W tym okresie warto przypilnować, by dzieci regularnie chodziły na zajęcia i codziennie odrabiały lekcje, bo nauka to kapitał na przyszłość. A my do doszkalania się zachęcamy nie tylko najmłodszych, ale także dorosłych, którzy poszukują pracy. Po wakacyjnej przerwie ruszają kolejne kursy, warsztaty i szkolenia. uczą się języka swojego nowego kraju, mają większe szanse na lepszy start niż ich rodzice. Ponadto zgodnie z polską Konstytucją i międzynarodową Konwencją Praw Dziecka, każde dziecko niezależnie od narodowości, wyznania, czy sytuacji prawnej ma prawo do edukacji. Natomiast według polskiego prawa dzieci do 18 roku życia są objęte obowiązkiem nauki. Oznacza to, że dziecko w roku, w którym kończy 7 lat, musi obowiązkowo pójść do pierwszej klasy szkoły podstawowej. Po skończeniu podstawówki (6 klas), uczeń musi kontynuować naukę w trzyletnim gimnazjum. Jeśli edukacja przebiegała bez opóźnień, dziecko skończy gimnazjum w wieku 16 lat i jeszcze przez dwa lata (do uzyskania pełnoletniości) obowiązkowo kontynuuje naukę w jednej ze Magdalena Netter szkół ponadgimnazjalnych. Po skończeniu 18 lat młody człowiek może, a dla własnego dobra wręcz powinien, dalej uczyć się w liceum ogólnokształcącym, technikum (czteroletnia szkoła o profilu technicznym) lub zasadniczej szkole zawodowej. Niespełnienie obowiązku szkolnego może skutkować nałożeniem na rodziców bądź opiekunów dziecka grzywny pieniężnej, a w skrajnych przypadkach sąd opiekuńczy może ich pozbawić władzy rodzicielskiej. Dorośli w szkole Osoby dorosłe mogą się uczyć w gimnazjach, liceach i technikach dla dorosłych. W tych szkołach zajęcia odbywają się popołudniami i w weekendy, aby można było połączyć naukę z pracą. Dodatkowe umiejętności zawodowe można zdobywać w Zakładach Doskonalenia Zawodowego i Centrach Kształcenia Ustawicznego. Są to placówki, nakierowane na kształcenie osób dorosłych. Można tam szukać kursów zawodowych i szkoleń, bądź uzupełniać edukację na różnych poziomach. Wiele zajęć w tych instytucjach jest prowadzonych zupełnie bezpłatnie. Na rynku pojawia się również coraz więcej firm, które na komercyjnych zasadach (odpłatnie) oferują kursy i szkolenia zawodowe. O kursy i naukę języka polskiego można się natomiast dowiadywać w organizacjach pozarządowych pomagających cudzoziemcom (m.in. w warszawskim Centrum Pomocy Uchodźcom i Repatriantom Polskiej Akcji Humanitarnej) oraz Powiatowych Urzędach Pracy. Idea kształcenia osób dorosłych zakłada umożliwienie osobom po 18 roku życia zdobycie i rozwój umiejętności zawodowych, aby zwiększyć ich szanse na rynku pracy. Ma to na celu podnoszenie kwalifikacji beneficjentów oraz dostosowywanie umiejętności do ciągle zmieniającego się rynku pracy. Dokształcanie się, nawet w dojrzałym wieku, nie jest wstydem i, wbrew stereotypom, nie jest zarezerwowane wyłącznie dla dzieci i młodzieży. Warto się uczyć przez całe życie, gdyż jest to zawsze niezawodna inwestycja w siebie. Nawet jeśli jakaś umiejętność nie zostanie wykorzystana od razu, kiedyś na pewno zaowocuje. 3

4 bohater Refugee.pl Ton Van Anh wietnamska opozycjonistka z polskim obywatelstwem Ton Van Anh pochodzi z Wietnamu, w Polsce mieszka od 20 lat. Jest korespondentką Radia Wolna Azja, współtworzy polsko-wietnamski portal wolnościowy, a także działa w Stowarzyszeniu Wolnego Słowa. W latach publikowała w pierwszej niezależnej wietnamskiej gazecie w Polsce Phuong Dong, potem została redaktor naczelną Cau Vong, bezpłatnej gazety dla Wietnamczyków. Jej telefon ciągle dzwoni, a ona robi wszystko, aby nikt nie pozostał bez pomocy. Ton Van Anh lubi dwa kółka, w Wietnamie jeździła rowerem do szkoły, fot. archiwum prywatne Magdalena Żarnawska 4 Do Polski przyjechała pani jako mała dziewczynka wraz z rodziną. Jak to się stało, że trafili Państwo właśnie do Polski? Kuzyn, który już mieszkał w Polsce bardzo namawiał rodziców, aby tu przyjechali. Mówił, że nigdzie w Europie nie ma takich fajnych ludzi. To był początek lat 90, a Polska w Wietnamie kojarzona była jako kraj Solidarności i papieża. Rodzice byli już starszymi ludźmi i wcale nie było im łatwo podjąć decyzję o przeprowadzce, ale myśleli o kształceniu i lepszej przyszłości dla swoich dzieci. Tata przyjechał wcześniej i już po tygodniu wiedział, że to jest kraj w którym powinniśmy zamieszkać. Wtedy Wietnamczycy mogli jeszcze przyjeżdżać do Polski legalnie. Jak wspomina Pani te pierwsze dni po przeprowadzce? Co było naprawdę dużym zaskoczeniem? Jako dziecko nie zastanawiałam się nad tym, że język może być barierą, że ludzie mogą mówić w innym języku, to było trudne. Natomiast zaskoczyła mnie serdeczność ludzi, to że mimo że byliśmy innymi ludźmi, że nie orientowaliśmy się w różnych sprawach, to wszyscy byli bardzo serdeczni. Bardzo spodobała mi się polska kuchnia. Jako dziecko często byłam zapraszana do sąsiadów, a obiady którymi mnie częstowano zawsze były przepyszne. Natomiast bardzo trudno było mi się przyzwyczaić do tego, aby zawsze zamykać drzwi. U nas drzwi zamyka się tylko wtedy, gdy nikogo nie ma w domu. Jeśli jesteśmy w domu drzwi muszą być otwarte... Otwarte na oścież? Tak. Żeby sąsiad który potrzebuje pomocy, albo spragniony przechodzień, który chce wstąpić na herbatę wiedział, że gospodarz jest w domu. W Wietnamie nie ma wyraźnego rozgraniczenia sfery prywatnej i publicznej i do tego zamykania drzwi musiałam się przyzwyczaić. Jak to się stało że zaczęła Pani działać w opozycji? Wszystko zaczęło się w liceum, dzięki temu że trafiłam na dobrych nauczycieli, którzy zachęcali mnie do działania. Na początku nie myślałam o polityce, bardziej o tym żeby dzielić się tym, co jest wietnamskie. Następnie zaczęłam pisać takie niewinne, krajoznawcze artykuły o Polsce. Dzięki temu że nie zapomniałam wietnamskiego, byłam proszona o pomoc jako tłumaczka. W ten sposób poznawałam ludzkie problemy i bardzo chciałam pomagać. Moimi działaniami bardzo szybko zainteresowała się ambasada Wietnamu, uważali mnie za osobę podejrzaną, właściwie to ambasada upolityczniła moją aktywność. Kiedyś, gdy zaprosiłam mnicha z Francji, aby odprawił nabożeństwo dla wietnamskich buddystów, ambasada ostrzegała ludzi żeby nie przychodzili, bo to agent CSI. Te przykłady można mnożyć. Dwa lata temu Socjalistyczna Republika Wietnamu, w związku z Pani działalnością odmówiła Pani przedłużenia ważności paszportu. Wszystko zakończyło się pomyślnie, dostała Pani polskie obywatelstwo, ale sprawa była poważna. Co pani groziło? Zostałabym w Polsce nielegalnie, a przy pierwszej kontroli zostałabym aresztowana i deportowana do Wietnamu. Nie wiem co by się ze mną stało. Zależy za jak niebezpieczną osobę mnie uważają. Ale pewnie zostałabym zabita. Jeżeli nie w procesie, to zaaranżowano by wypadek samochodowy. Albo wsadzono by mnie do więzienia wietnamskie prawo zezwala na zamknięcie kogoś w więzieniu bez procesu na pięć lat. Jak na co dzień wygląda Pani praca? Koordynuję pracę Biura Pomocy imigrantom. Udzielam porad prawnych, osobom, które dopiero co przyjechały, podpowiadam co powinny zrobić. Zda- rza się, że muszę jechać do szpitala bo jakaś kobieta rodzi nielegalne dziecko, innym razem jestem proszona aby coś przetłumaczyć. Ostatnio zdarza się że dzwonią do mnie także Wietnamczycy przebywający w innych krajach. I może im Pani pomóc? Tak, szukam dla nich organizacji, które są tam, na miejscu. Ludzie często jeszcze nim wyjadą z Wietnamu czytają o mnie, wiedzą, że mogą się do mnie zwrócić. Ponadto piszę artykuły, prowadzę audycje. Ale też spotykam się z polskimi politykami, jestem jednym z ekspertów w biurze migracji rzecznika praw obywatelskich. Organizujemy też pokazy filmów, dyskusje. Mieszka Pani w Polsce od 20 lat. Proszę powiedzieć czy widzi Pani zmiany w społeczeństwie polskim. Czy staje się ono coraz bardziej przyjazne obcokrajowcom? Pod względem gościnności i życzliwości Polska nie zmieniła się. Zawsze taka była. Mnie nigdy nie spotkała tu żadna przykrość wynikająca z mojego pochodzenia. Jedyne co powinno się zmienić to ustawy i podejście urzędników. Dziękuję bardzo za udzielenie wywiadu.

5 Przyjazne miejsce: Ośrodek Samopomocy Uchodźców SINTAR Uchodźcy uchodźcom Działający od czterech lat na warszawskim Powiślu Ośrodek Samopomocy Uchodźców SINTAR to centrum kultury prowadzone przez uchodźców dla uchodźców. Oprócz oferty zajęć dla dzieci i dorosłych, które ułatwiają usamodzielnienie się w Polsce, SINTAR jest miejscem spotkań i integracji dla przedstawicieli diaspory czeczeńskiej i innych narodów Kaukazu. Ośrodek Sintar (po czeczeńsku: rozwój) powstał z inicjatywy Issy Adajewa i od początku tworzony był na zasadzie samopomocy, w myśl idei, że najlepiej potrzeby uchodźców znają sami uchodźcy. Dla uchodźców po przyjeździe do Polski najważniejsze jest mieszkanie i praca, potem nauka języka. Dla dzieci szkoła mówi Narmina Hebanowska, Wspólne zajęcia to wiele radości, fot. SINTAR Magdalena Dobrzyńska koordynatorka administracyjna projektu w ośrodku. Bez zapewnienia mieszkania, bez pracy i bez znajomości języka nie może być mowy ani o godnym życiu, ani tym bardziej o integracji z lokalną społecznością dodaje. Dlatego działania prowadzone w ośrodku Sintar koncentrują się na tych obszarach życia uchodźców. Szkoła, praca, język Dzieci przychodzące do ośrodka po zajęciach w szkole wspólnie uczestniczą w lekcjach języka polskiego i angielskiego, warsztatach komputerowych, plastycznych i muzycznych oraz w zajęciach sportowych. Odrabiają prace domowe, a w razie potrzeby pracują z korepetytorem-wolontariuszem. Dzięki temu nie tylko zdają z klasy do klasy, ale mają co- raz lepsze wyniki w nauce i biorą udział w licznych konkursach, z których dyplomy dumnie prezentowane są na ścianach ośrodka. W Sintarze spotykają się także dorośli. Oprócz organizowania zajęć z języka polskiego, komputerowych czy hafciarskich, ośrodek rozpoczął w tym roku program podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Jak mówi Narmina Hebanowska, program ma szanse odnieść sukces dzięki małym grupom uczestników, realizacji indywidualnych planów podnoszenia kwalifikacji i realistycznemu spojrzeniu na warszawski rynek pracy. Pobyć razem Ośrodek, stworzony jako miejsce spotkań, gromadzi całe rodziny. Wraz z matkami i babciami przychodzą dzieci, zespół taneczny przyciąga mężczyzn, wszyscy uczestniczą w spotkaniach organizowanych z okazji świąt, urodzin i uroczystości. Dzięki temu Sintar jest miejscem, gdzie uchodźcy mogą po prostu pobyć razem. Jako centrum kulturalne, ośrodek organizuje także zajęcia i wydarzenia podtrzymujące tradycję i obyczaje czeczeńskie. Dzieci mogą uczestniczyć w lekcjach języka czeczeńskiego i historii. Organizowane są kursy tradycyjnego haftu, warsztaty taneczne, wyjazdy z zespołem na pokazy oraz spotkania okolicznościowe. Najtrudniejsze w działalności ośrodka jest aktywizowanie uchodźców i zachęcenie ich do przyjścia i skorzystania z zajęć po raz pierwszy. Dlatego Sintar stawia na indywidualne podejście, zachęca obecnych uczestników do przyprowadzania rodziny i znajomych, oferuje wsparcie w zorganizowaniu dojazdu dla osób mieszkających w odległych częściach miasta. Poszerza także wybór zajęć zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Aby skorzystać z oferty Sintaru wystarczy przyjść i porozmawiać. Ośrodek Samopomocy Uchodźców SINTAR ul. Kruczkowskiego Warszawa tel: Ośrodek Sintar to miejsce, w którym kultywowane są czeczeńskie tradycje, fot. SINTAR 1. Organizacje międzynarodowe Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Uchodźców Al. Szucha 13/15 lok Warszawa tel. (22) Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM) ul. Mariensztat Warszawa tel. (22) Pomoc socjalna, poradnictwo, informacje Polska Akcja Humanitarna Centrum Pomocy Uchodźcom Ul. Szpitalna 5/ Warszawa tel. (22) Fundacja Polskie Forum Migracyjne Fundacja Ocalenie ul. Ordynacka 9/ Warszawa tel. (22) Ośrodek Migranta Fu Shenfu ul. Ostrobramska Warszawa tel. (22) Fundacja Edukacji i Twórczości ul. ks. Abramowicza Białystok tel. (85) Caritas Polska Centrum Pomocy Migrantom i Uchodźcom Caritas Diecezji Lubelskiej ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego Lublin; tel./fax (81) (tel. wew. 310) Caritas Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej ul. Wojska Polskiego Słubice tel. (95) ; fax (95) Caritas Diecezji Legnickiej ul. Domańskiego Zgorzelec tel./fax (75) Caritas Archidiecezji Białostockiej ul. Warszawska Białystok tel./fax (85) Centrum Pomocy Migrantom i Uchodźcom Caritas ul. Warszawska Biała Podlaska tel./faks (83) Fundacja dla Somalii ul. Chmielna 26/ Warszawa tel.: (22) Pomoc prawna Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć ul. Krowoderska 11/ Kraków tel. (12) Ośrodek Praw Człowieka Uniwersytetu Jagiellońskiego Al. Zygmunta Krasińskiego Kraków tel. (12) Instytut na rzecz Państwa Prawa ul. Chopina 14/ Lublin tel./fax (81) , Stowarzyszenie Interwencji Prawnej (SIP) ul. Al. 3 Maja 12 lok Warszawa tel. (22) Helsińska Fundacja Praw Człowieka ul. Zgoda Warszawa tel. (22) Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Klinika Prawa ul. Krakowskie Przedmieście 26/ Warszawa tel./fax (22) ; tel. (22) Organizacje P O M A G A J Ą C E U C H O D Ź C O M

6 Uchodźca u lekarza Jedną z narodowych tradycji Polaków jest narzekanie na system opieki zdrowotnej w naszym nadwiślańskim kraju. Bo za długo czeka się do lekarza. Bo za dużo biurokracji, a za mało zorganizowania. Jednak opieka zdrowotna, choć nieidealna, to przynajmniej jest i jakoś funkcjonuje. W razie potrzeby warto więc udać się z wizytą do lekarza. Zwłaszcza, że można to zrobić bezpłatnie. W przychodni warto zapytać o lekarza, z którym będziemy mogli się porozumieć w swoim języku 6 Daniel Wykrętowicz Osoby posiadające status uchodźcy, ochronę uzupełniającą albo zgodę na pobyt tolerowany mają możliwość otrzymania bezpłatnej pomocy lekarskiej. Jednak by nieodpłatnie skorzystać z pomocy lekarza, potrzebne jest również ubezpieczenie zdrowotne. W Polsce takie ubezpieczenie jest obowiązkowe, więc przynajmniej w teorii każdy powinien je posiadać. Jesteśmy ubezpieczeni jeśli: pracujemy na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia, uczestniczymy w programie integracyjnym, jesteśmy zarejestrowani w urzędzie pracy jako bezrobotni, uczymy się, pobieramy zasiłek stały z ośrodka pomocy społecznej lub prowadzimy własną działalność gospodarczą. Ponadto wystarczy, że jedna osoba w domu posiada ubezpieczenie zdrowotne, by najbliższa rodzina także została objęta świadczeniem. Współubezpieczonymi mogą być: małżonek, dzieci uczące się do lat 26 oraz rodzice osoby ubezpieczonej mieszkające pod tym samym dachem. Bez zaświadczenia ani rusz Każda osoba, czy to Polak z dziada pradziada, czy uchodźca, by skorzystać z nieodpłatnych usług medycznych musi podczas wizyty u lekarza przedstawić aktualne zaświadczenie o opłaceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Takie zaświadczenie wydawane jest przez instytucje zgłaszające nas do ubezpieczenia i opłacające za nas składki zdrowotne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli pracujemy (legalnie), będzie to pracodawca, jeśli jesteśmy zarejestrowani jako bezrobotni urząd pracy, jeśli studiujemy uczelnia, itd. Analogicznie, jeśli prowadzimy własną działalność gospodarczą musimy samodzielnie zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli chcemy by naszym ubezpieczeniem byli również objęci członkowie naszej rodziny, musimy powiadomić o tym osobę zgłaszającą nas do ubezpieczenia. Należy pamiętać, że jeśli nie posiadamy ubezpieczenia, za wszystkie zabiegi lekarskie będziemy musieli zapłacić z własnej kieszeni, czasami bardzo duże pieniądze. Dlatego w takiej sytuacji najlepiej zgłosić się do organizacji takiej jak Lekarze Nadziei, która bezpłatnie udziela pomocy medycznej. Lekarz pierwszego kontaktu Masz ci los! Dopadła nas choroba. Ale nie ma tragedii. Mamy już zaświadczenie o ubezpieczeniu. Możemy pójść na wizytę do lekarza, który sprawdzi co nam dolega, przepisze odpowiednie leki, a może nawet da zwolnienie lekarskie. Tylko do którego lekarza i do której przychodni? W Polsce nie ma rejonizacji służby zdrowia, więc sami możemy o tym zadecydować. Wybierając jednak przychodnię, warto zwrócić uwagę, czy przy wejściu znajduje się niebieskie logo NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia). Oznacza to, że dana przychodnia świadczy bezpłatne usługi lekarskie w ramach Funduszu. Przy pierwszej wizycie w ośrodku zdrowia musimy się zarejestrować i wybrać swojego lekarza pierwszego kontaktu (czyli lekarza rodzinnego) oraz pielęgniarkę. Potrzebny będzie nam do tego numer PESEL i oczywiście dokument potwierdzający opłacenie składki na ubezpieczenie. Tych rzeczy będziemy zresztą potrzebować przy każdej wizycie u lekarza. Pomocy przy wypełnieniu druków powinni nam udzielić pracownicy przychodni. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze trafimy na poliglotów i dana osoba może mówić jedynie po polsku. To się tyczy także lekarzy, więc przy wyborze lekarza warto dowiedzieć się, z którym będziemy w stanie się porozumieć. Jeśli obawiamy się problemów z komunikacją, warto przyjść z pracownikiem społecznym albo inną osobą znającą język polski. Po udanym sprostaniu formalnościom, możemy w końcu umówić się na wizytę do wybranego przez nas wcześniej lekarza pierwszego kontaktu. Od tej pory to do tego lekarza powinniśmy się zgłaszać w pierwszej kolejności. To on (lub ona) w razie potrzeby będzie nas kierować do odpowiednich lekarzy specjalistów lub na zabiegi. Jeśli z jakiejś przyczyny lekarz lub przychodnia nie przypadnie nam do gustu, to możemy je zmienić. Należy jednak pamiętać, że takiej zmiany możemy dokonać nieodpłatnie tylko 2 razy w roku. Najtrudniej ze specjalistami A co jeśli zachorujemy na coś poważniejszego niż grypa i potrzebujemy konsultacji ze specjalistą? Tu zaczynają się schody. Do lekarza pierwszego kontaktu łatwo się dostać. Z reguły jeśli rano umówimy się na wizytę, to lekarz przyjmie nas tego samego dnia. W przypadku zapisów do lekarzy specjalistów i specjalistycznych badań takich jak np. rezonans magnetyczny, termin oczekiwania na wizytę może wynosić nawet do kilku miesięcy. Trzeba ze smutkiem przyznać, że jest to pięta achillesowa polskiej służby zdrowia. Wielu pacjentów mimo bólów i potrzeby szybkiej pomocy musi czekać zdecydowanie za długo na wizytę. Inni, zniecierpliwieni, wolą zapłacić z własnej kieszeni za prywatną wizytę u specjalisty lub za badanie. Zdrowie nie może czekać. Niezwykle ważną kwestią przy wizytach u lekarzy specjalistów jest dyscyplina wśród pacjentów. Niestawienie się na umówioną wizytę w terminie oznacza utratę możliwości konsultacji z lekarzem lub odbycia badania. Należy zatem pamiętać o dacie i godzinie wizyty na, którą jesteśmy umówieni. W przeciwnym wypadku wizyta przepada i musimy czekać ponownie na kolejny termin wizyty. Do niektórych specjalistów możemy zapisać się bezpłatnie bez skierowania. Są to: ginekolog, dentysta, dermatolog, onkolog, okulista i psychiatra. Do pozostałych potrzebujemy skierowania od lekarza pierwszego kontaktu. Bez niego za wizytę będziemy musieli zapłacić z własnej kieszeni. Należy także pamiętać, że nie wszystkie zabiegi wykonywane przez lekarzy są całkowicie bezpłatne. Na przykład u dentysty za białą plombę trzeba dopłacić. Refundowane z kasy NFZ jest tylko mało estetyczne, czarne wypełnienie. Nagłe sytuacje A co jeśli potrzebujemy natychmiastowej pomocy i nie możemy czekać na wizytę? W sytuacjach, gdy nasze życie nie jest zagrożone, powinniśmy zgłosić się na tzw. ostry dyżur. W ciągu dnia możemy udać się do przychodni, gdzie przyjmie nas lekarz pierwszego kontaktu i ewentualnie skieruje na dalsze badania. Nocna i świąteczna ambulatoryjna opieka lekarska oraz pielęgniarska świadczona jest natomiast po godzinie 18. i pełnią ją wyznaczone placówki w każdym mieście. O adres, pod którym udzielana jest tego rodzaju pomoc, można zapytać w rejestracji przychodni, w której mamy swojego lekarza pierwszego kontaktu. W sytuacjach zagrożenia życia, takich jak np. zawał serca, nie można tracić czasu. Należy niezwłocznie zadzwonić na numer alarmowy 112 (z telefonów komórkowych) lub 999 i wezwać karetkę pogotowia. Jest to usługa bezpłatna i najpewniejszy sposób dostania się do szpitala. Dlatego jeśli odczuwamy poważne bóle wewnętrzne, a nawet mamy złamaną nogę i nie możemy sami dostać się do szpitala, wezwijmy karetkę. To może nam uratować życie.

7 kultura Baśnie bez granic Żyła sobie kiedyś mama trzech wspaniałych córek. Bardzo chciała pokazać dziewczynkom, jak kolorowy i różnorodny jest świat. Zadzwoniła więc do ludzi, którzy pochodzili z różnych krajów i każdego z nich poprosiła o bajkę Dorota Skomra T ak mogłaby się zaczynać historia o tym, jak powstała książka Bajkowa mozaika zbiór baśni z różnych stron świata, opowiedzianych (a czasem wymyślonych) przez cudzoziemców mieszkających w Polsce. Mama trzech dziewczynek to Anna Kaszubska, pedagog, specjalistka ds. kreowania wizerunku firm i osób publicznych, autorka wielu bajek dla dzieci. Mozaika jest jedną z jej ulubionych form plastycznych, stąd też pomysł na książkę-mozaikę, złożoną z wielobarwnych, wielokulturowych opowieści. Ponieważ pani Anna współpracuje z wieloma osobami znanymi z polskiego show-biznesu, z łatwością dotarła do gwiazd, które mają cudzoziemskie korzenie (m.in. Haliny Mlynkovej, Weroniki Marczuk i Conrado Moreno). Dzięki współpracy z Fundacją Polskie Forum Migracyjne skontaktowała się też z uchodźcami, którzy zechcieli opo- wiedzieć polskim dzieciom bajki ze swoich krajów, m.in. z Iraku, Turcji i Wietnamu. Pomysł stworzenia Bajkowej mozaiki powstał w listopadzie ubiegłego roku. Dzięki entuzjazmowi wielu ludzi, którzy zaangażowali się w ten projekt, już w maju książka trafiła do księgarń. Nie widać po niej jednak wcale tego pośpiechu, w jakim została stworzona: zbiór jest pięknie wydany, ilustrowany w starym stylu przez rosyjską malarkę Katię Sokolową-Zyzak. Wszystkim baśniom towarzyszą informacje o ich autorach, które świetnie dopełniają treść Mozaiki. Każdy twórca (lub odtwórca ) odpowiada na kilka pytań dotyczących dzieciństwa: tego, co budziło w nim lęk, ulubionych zabaw, potraw, miejsc. Te parę osobistych wypowiedzi nie tylko przybliża czytelnikom ciekawe osoby, ale daje szansę na zauważenie podobieństw między ludźmi pochodzącymi z odległych krajów i różnych kultur. Jak mówi notka na okładce Bajkowej mozaiki, książka zabiera dzieci i dorosłych do świata bajek, pokazując przy tym, jak ciekawa może być różnorodność. Uczy rozmawiania o wielokulturowym społeczeństwie, pomaga je docenić, poczuć się w nim dobrze i z sympatią spojrzeć na ludzi, którzy je współtworzą. Można się o tym przekonać również podczas spotkań promujących książkę, jak to, które 6. września odbyło się w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Baśnie prezentowała na nim z charyzmą jedna z autorek: Marina Hulia z Białorusi działaczka społeczna, pisarka, nauczycielka pracująca z dziećmi polskimi i czeczeńskimi. Spotkanie ubarwiły swoim występem tanecznym właśnie dzieci czeczeńskie; pojawił się również uczeń pani Mariny, Tamerlan, czeczeński chłopiec, któremu zadedykowała swoją baśń. Rodzinna, radosna atmosfera podczas promocji Bajkowej mozaiki naprawdę zachęcała do kupienia książki, a także do nawiązywania wielokulturowych znajomości. Warto dodać, że złotówka z każdego sprzedanego egzemplarza ma zostać przekazana na wsparcie działalności Polskiego Forum Migracyjnego. Bajkowa mozaika, autorzy: Anna Kaszubska, Halina Mlynkova, Weronika Marczuk, Conrado Moreno, Evgen Malinovskiy, Dziani, Michał Piróg; ilustracje: Katia Sokołowa-Zyzak; wydawca: G+J RBA Wydawnictwo; oprawa: twarda; cena: ok. 25 zł Anna Kaszubska, pomysłodawczyni Bajkowej mozaiki, sama jest autorką książek dla dzieci, fot. Dorota Skomra

8 Mali miłośnicy baśni zatańczyli lezginkę. Tradycyjny taniec czeczeński w wykonaniu dzieci uświetnił spotkanie promujące nową książkę pt. Bajkowa mozaika. Książka jest zbiorem baśni z różnych stron świata opowiedzianych przez cudzoziemców mieszkających w Polsce. Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, 6 października. (fot. D. Skomra) Czeczeńską legendę o trzech perłach pokazała grupa młodzieżowa Stowarzyszenia Praktyków Kultury. Spektakl został zrealizowany w technice teatru cieni połączonej z animacją komputerową. W programie wieczoru nie zabrakło także tradycyjnych kaukaskich tańców. Pokaz był efektem warsztatów teatralnych zrealizowanych w ramach projektu PODAJ DALEJ. Teatr Scena Lubelska w Warszawie, 4 października. (fot. organizatorzy) fotokronika Przywiozę tu swoje podwórko to tytuł spektaklu, jaki powstał w ramach wielokulturowych warsztatów teatralnych prowadzonych przez fundację Strefa Wolnosłowa. Premiera wędrownego przedstawienia odbyła się na warszawskim Bródnie 18 sierpnia. Uwaga ruszyła kolejna edycja warsztatów, szczegóły na s. 2. (fot. Ł. Kupka) Adres redakcji: ul. Szpitalna 5/3, Warszawa Wydawca: Polska Akcja Humanitarna Redaktor naczelna: Marta Grzymkowska Redakcja: Natalia Tlałka, Joanna Chrzanowska, Dorota Skomra, Sylwia Modzelewska, Barbara Olejnik, Leszek Pędzisz, Piotr Gozdowski, Paweł Stępniak, Aleksandra Górecka, Adam Kaczmarek, Aleksandra Brzozowska, Magdalena Żarnawska, Daniel Wykrętowicz, Magdalena Dobrzyńska, Agnieszka Wielgosz, Agnieszka Ożóg, Elabek Davletbaev Projekt graficzny: Teresa Oleszczuk Tłumaczenie rosyjskie: Małgorzata Dybcio (koordynator tłumaczy) Tłumaczenie angielskie: Weronika Michalska (koordynator tłumaczy) Jeśli nie zaznaczono inaczej, fotografie pochodzą z wikicommons. Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność za wszelkie wzmianki lub publikacje zamieszczone w gazecie spoczywa na ich autorach. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji. Zapraszamy też na prowadzony przez nas portal poświęcony uchodźcom i migrantom

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ. Co to jest zezwolenie na osiedlenie się. Jakie prawa daje zezwolenie na osiedlenie się

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ. Co to jest zezwolenie na osiedlenie się. Jakie prawa daje zezwolenie na osiedlenie się ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ Co to jest zezwolenie na osiedlenie się Cudzoziemiec spełniający warunki określone w ustawie o cudzoziemcach może ubiegać się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się. Zezwolenia

Bardziej szczegółowo

Autor komentarza: Józef Edmund Nowicki

Autor komentarza: Józef Edmund Nowicki Nowe przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego określone w art. 24 ust. 1 pkt 10 oraz 11 ustawy - Prawo zamówień publicznych Autor komentarza: Józef Edmund Nowicki

Bardziej szczegółowo

POBYT TOLEROWANY. Kto może uzyskać zgodę na pobyt tolerowany. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli:

POBYT TOLEROWANY. Kto może uzyskać zgodę na pobyt tolerowany. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli: POBYT TOLEROWANY Ustawa z dn.13.06.2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje możliwość udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium

Bardziej szczegółowo

ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Cudzoziemiec może zostać zatrudniony o ile posiada zezwolenie pobytowe, uprawniające do podjęcia pracy oraz zezwolenie na pracę. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Cudzoziemcy - uchodźcy aklimatyzują się w społecznościach lokalnych Partnerstwo rozbija mury

Cudzoziemcy - uchodźcy aklimatyzują się w społecznościach lokalnych Partnerstwo rozbija mury Celem Partnerstwa MUR jest stworzenie skutecznego systemu aktywizacji społecznej i zawodowej cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy oraz przygotowanie ich do podjęcia pracy w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Prawo do ochrony zdrowia migrantów

Prawo do ochrony zdrowia migrantów Marcin Mikos Polskie Towarzystwo Prawa Medycznego Prawo do ochrony zdrowia migrantów Podstawowe kwestie dotyczące prawa do ochrony zdrowia w Polsce 1.Art. 68 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 lipca 2012 r. Poz. 769 USTAWA. z dnia 15 czerwca 2012 r.

Warszawa, dnia 6 lipca 2012 r. Poz. 769 USTAWA. z dnia 15 czerwca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 lipca 2012 r. Poz. 769 USTAWA z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom 1),

Bardziej szczegółowo

Wydalanie cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zobowiązanie cudzoziemców do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1

Wydalanie cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zobowiązanie cudzoziemców do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 Wydalanie cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zobowiązanie cudzoziemców do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 Decyzja o wydaleniu cudzoziemca Decyzję o wydaleniu cudzoziemca

Bardziej szczegółowo

ZATRZYMANIE CUDZOZIEMCA UMIESZCZENIE CUDZOZIEMCA W STRZEŻONYM OŚRODKU ZASTOSOWANIE WOBEC CUDZOZIEMCA ARESZTU W CELU WYDALENIA 1

ZATRZYMANIE CUDZOZIEMCA UMIESZCZENIE CUDZOZIEMCA W STRZEŻONYM OŚRODKU ZASTOSOWANIE WOBEC CUDZOZIEMCA ARESZTU W CELU WYDALENIA 1 ZATRZYMANIE CUDZOZIEMCA UMIESZCZENIE CUDZOZIEMCA W STRZEŻONYM OŚRODKU ZASTOSOWANIE WOBEC CUDZOZIEMCA ARESZTU W CELU WYDALENIA 1 Zatrzymanie cudzoziemca Cudzoziemiec może być zatrzymany na okres nie dłuższy

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIE NA ZAMIESZKANIE NA CZAS OZNACZONY. Warunki uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

ZEZWOLENIE NA ZAMIESZKANIE NA CZAS OZNACZONY. Warunki uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. ZEZWOLENIE NA ZAMIESZKANIE NA CZAS OZNACZONY Warunki uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemiec może uzyskać w Polsce zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Zezwolenie

Bardziej szczegółowo

NA CZYM POLEGA INNOWACYJNOŚĆ NASZEGO STOWARZYSZENIA?

NA CZYM POLEGA INNOWACYJNOŚĆ NASZEGO STOWARZYSZENIA? W NASZYCH działaniach WAŻNA JEST: Sprawa prowadzimy poradnictwo prawne w indywidualnych sprawach, reprezentujemy naszych Klientów przed sądami oraz organami administracji. Wszystkich porad udzielamy bezpłatnie

Bardziej szczegółowo

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/ Czym jest ewuś? Od 1 stycznia 2013 roku, aby się dostać do lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, nie trzeba nosić przy sobie dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl W trosce o edukację dzieci wyjeżdżających z rodzicami za granicę Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało materiały,

Bardziej szczegółowo

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej UZASADNIENIE Celem opracowania projektowanej zmiany ustawy o cudzoziemcach jest konieczność transponowania do polskiego porządku prawnego postanowień przepisów prawa Unii Europejskiej. W dniu 16 grudnia

Bardziej szczegółowo

NAZWISKO PŁEĆ K M DATA URODZENIA ADRES ZAMIESZKANIA ULICA NR LOK KOD..-. MIEJSCOWOŚĆ. WYKSZTAŁCENIE (zaznacz X właściwą odpowiedź) TAK NIE

NAZWISKO PŁEĆ K M DATA URODZENIA ADRES ZAMIESZKANIA ULICA NR LOK KOD..-. MIEJSCOWOŚĆ. WYKSZTAŁCENIE (zaznacz X właściwą odpowiedź) TAK NIE FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY Data wpływu formularza Godzina wpływu formularza Podpis osoby przyjmującej *proszę wypełniać DRUKOWANYMI literami Wybór placówki ul. Partyzantów 12b Żłobek pierwszego wyboru (zaznacz

Bardziej szczegółowo

Informacja o kształceniu cudzoziemców w polskim systemie oświaty

Informacja o kształceniu cudzoziemców w polskim systemie oświaty Informacja o kształceniu cudzoziemców w polskim systemie oświaty Warunki podejmowania nauki przez cudzoziemców w polskich szkołach są określone przepisami art. 94a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne!

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! 20-letnia Zofia otrzymała rachunek za leczenie opiewający na 93 tys. zł! Była przekonana, że może leczyć się w ramach NFZ, bo w tym czasie uczyła się.

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Znamy się na dzieciach. i rozumiemy rodziców

Znamy się na dzieciach. i rozumiemy rodziców Znamy się na dzieciach i rozumiemy rodziców Jesteś ekspertem w sprawach dotyczących Twojego dziecka Jesteśmy specjalistami w dziedzinie zdrowia dziecka Zostać rodzicem to ogromne i niesamowite przeżycie.

Bardziej szczegółowo

Zasady rejestracji oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom

Zasady rejestracji oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom Zasady rejestracji oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom 10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 2772 Zatrudnienia cudzoziemców na podstawie oświadczeń o zamiarze

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT

CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT Cudzoziemcy w Polsce Podręcznik dla funkcjonariuszy publicznych Suplement Helsińska Fundacja Praw Człowieka Warszawa 2015 Cudzoziemcy

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ MOŻLIWOŚĆ UZYSKANIA ZEZWOLENIA NA OSIEDLENIE SIĘ LUB ZGODY NA POBYT REZYDENTA DŁUGOTERMINOWEGO WSPÓLNOT EUROPEJSKICH NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Cudzoziemiec spełniający warunki określone w

Bardziej szczegółowo

Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy. MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór

Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy. MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór Migranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy z perspektywy instytucji rynku pracy MYROSLAVA KERYK Fundacja Nasz Wybór MODUŁ BADAWCZY: Instytucje Rynku Pracy u Jest to część projektu "Imigranci

Bardziej szczegółowo

Dobrowolny powrót informator dla powracających migrantów.

Dobrowolny powrót informator dla powracających migrantów. Jacek Białas Karolina Rusiłowicz Maja Tobiasz Daniel Witko Dobrowolny powrót informator dla powracających migrantów. Warszawa 2013 Dobrowolny powrót informator dla powracających migrantów Jacek Białas

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA

SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA SCENARIUSZ INDYWIDUALNEGO WYWIADU POGŁĘBIONEGO (IDI) ANKIETA BADAWCZA na potrzeby innowacyjnego projektu pn. Wypracowanie rozwiązań pozwalających na zwiększenie oferty istniejących instytucji działających

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji i Twórczości. Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r.

Fundacja Edukacji i Twórczości. Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r. EVS inne oblicze wolontariatu Wolontariat Europejski w Białymstoku Agata Butarewicz Fundacja Edukacji i Twórczości Nikt nie rodzi się bohaterem - oblicza szkolnego wolontariatu Białystok, 03.11.2010r.

Bardziej szczegółowo

w stopniu lekkim, umiarkowanym oraz znacznym

w stopniu lekkim, umiarkowanym oraz znacznym FUNDACJA NORMALNA PRZYSZŁOŚĆ zaprasza osoby z orzeczoną niepełnosprawnością w stopniu w stopniu lekkim, umiarkowanym oraz znacznym do skorzystania ze wsparcia BIURA POŚREDNICTWA PRACY Biuro zorganizowane

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY do projektu Szkolenia pomagają pomagającym realizowanego w ramach Działania 8.1.1 POKL Prosimy o wypełnienie danych zgodnie ze stanem faktycznym na dzień przystąpienia do projektu

Bardziej szczegółowo

{loadposition related_items}

{loadposition related_items} Wydaje się, że w dzisiejszym, skomercjalizowanym świecie już tylko dobre słowo i uśmiech dostępne są za darmo. Szczególnie kosztowna jest sfera pomocy prawnej, bez której nie można się w życiu obyć. Z

Bardziej szczegółowo

O nas. Jaki jest typowy Polak? Na co zwracają uwagę obcokrajowcy, którzy przyjeżdżają do Polski po raz pierwszy? Jak Polacy odbierają obcokarjowców?

O nas. Jaki jest typowy Polak? Na co zwracają uwagę obcokrajowcy, którzy przyjeżdżają do Polski po raz pierwszy? Jak Polacy odbierają obcokarjowców? O nas Jaki jest typowy Polak? Na co zwracają uwagę obcokrajowcy, którzy przyjeżdżają do Polski po raz pierwszy? Jak Polacy odbierają obcokarjowców? Czemu Polska to nie Wietnam i nie Hiszpania? Na te i

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II. 1 Informacje ogólne

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II. 1 Informacje ogólne REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II 1 Informacje ogólne 1. Regulamin dotyczy Kursu trenerskiego realizowanego w ramach

Bardziej szczegółowo

ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA OSÓB BEZROBOTNYCH I INNYCH UPRAWNIONYCH OSÓB w 2015 roku

ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA OSÓB BEZROBOTNYCH I INNYCH UPRAWNIONYCH OSÓB w 2015 roku Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie ul. Śniadeckich 5, 64-100 Leszno tel. 65 529 50 67, tel./fax 65 529 94 33 e-mail: sekretariat@pupleszno.pl ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA OSÓB BEZROBOTNYCH I INNYCH UPRAWNIONYCH

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Radzyniu Podlaskim http://praca.radzyn.pl/strona/uslugi-dla-niepelnosprawnych-poszukujacych-pracy/75

Powiatowy Urząd Pracy w Radzyniu Podlaskim http://praca.radzyn.pl/strona/uslugi-dla-niepelnosprawnych-poszukujacych-pracy/75 Powiatowy Urząd Pracy w Radzyniu Podlaskim http://praca.radzyn.pl/strona/uslugi-dla-niepelnosprawnych-poszukujacych-pracy/75 Usługi dla niepełnosprawnych poszukujących pracy Osoba niepełnosprawna zarejestrowana

Bardziej szczegółowo

Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą

Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą Zasady udzielania pomocy integracyjnej dla osób posiadających status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą reguluje rozdział

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne przysługuje z tytułu:

Ubezpieczenie zdrowotne przysługuje z tytułu: Od 1 stycznia br. obowiązują uproszczone zasady weryfikacji uprawnień pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wprowadzono elektroniczny system weryfikacji uprawnionych

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa FUNDACJA SŁAWEK S Mienia Warszawa KOALICJA POWRÓT DO WOLNOŚCI Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej Fundacja Sławek Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej Warszawa Stowarzyszenie Pomocy Społecznej, Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 10/2015. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Lęborku z dnia 30.06.2015r.

ZARZĄDZENIE Nr 10/2015. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Lęborku z dnia 30.06.2015r. ZARZĄDZENIE Nr 10/2015 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Lęborku z dnia 30.06.2015r. W związku z wejściem w życie nowego Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015r.

Bardziej szczegółowo

Co to jest demencja (demens)?

Co to jest demencja (demens)? Hva er demens? Co to jest demencja (demens)? Zapominasz tyle rzeczy, że trudno jest ci funkcjonować na co dzień? Masz problem z zapamiętaniem zwykłych słów albo z zapamiętaniem drogi do sklepu? To może

Bardziej szczegółowo

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich ZASADY PRZYJMOWANIA NA STUDIA W UNIWERSYTECIE RZESZOWSKIM CUDZOZIEMCÓW Dokumenty źródłowe: - Ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365), - Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

- akcyjny akcja 1% dystrybucja, roznoszenie ulotek o naszej organizacji na Ursynowie (styczeń kwiecień) kontakt: paulina.kasperska@fho.org.

- akcyjny akcja 1% dystrybucja, roznoszenie ulotek o naszej organizacji na Ursynowie (styczeń kwiecień) kontakt: paulina.kasperska@fho.org. Proponowany wolontariat: Hospicjum onkologiczne - na oddziale w bezpośrednim kontakcie z Pacjentem - akcyjny (spotkania z grupą Pacjentów) - koncerty, spotkania z poezją, - przedstawienia (oraz inne pomysły)

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia dla studentów cudzoziemców nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej

Ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia dla studentów cudzoziemców nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej Ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia dla studentów cudzoziemców nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej 1. Co to jest Narodowy Fundusz Zdrowia? Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA INDYWIDUALNE PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W SOSNOWCU

ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA INDYWIDUALNE PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W SOSNOWCU ZASADY KIEROWANIA NA SZKOLENIA INDYWIDUALNE PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W SOSNOWCU Podstawa prawna: art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst

Bardziej szczegółowo

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych 1. Prawo do świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia: Zgodnie z Ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje nielegalnego pobytu na terytorium RP

Konsekwencje nielegalnego pobytu na terytorium RP Konsekwencje nielegalnego pobytu na terytorium RP Nielegalny pobyt Nielegalny pobyt pobyt niezgodny z przepisami dotyczącymi warunków wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polski i ich pobytu

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE

WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE WSPARCIE DZIECI WIELOJĘZYCZNYCH W EDUKACJI AKTY PRAWNE Konferencja Dzieci wielojęzyczne i wielokulturowe w systemie oświaty rozwiązania systemowe i lokalne Góra Kalwaria, 5 lutego 2015 r. joanna.iwaszkiewicz@men.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Podstawowy zestaw dokumentów niezbędny do uzyskania wizy: wypełniony i podpisany wniosek wizowy: wniosek o wydanie wizy krajowej (pobierz wniosek

Bardziej szczegółowo

1 Podstawa prawna. 2 Słownik

1 Podstawa prawna. 2 Słownik Zasady rejestracji przez Powiatowy Urząd Pracy w Ostrowie Wielkopolskim oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy obywatelowi Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie

Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie POLSKIE PRAWODAWSTWO REGULUJĄCE KWESTIE INTEGRACJI CUDZOZIEMCÓW W RP Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Rozdział

Bardziej szczegółowo

Cele naszego projektu:

Cele naszego projektu: Posłuchaj rezultatu naszego projektu - blisko 20 minutowego słuchowiska - opowiadającego historię niedowidzącej Moniki, która pomimo przeciwnościom odnajduje swoją drogę do Wolontariatu: CZĘŚĆ I CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

Pieczęć szkoły Załącznik nr 2 WNIOSEK O PRZYJĘCIE DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W KAMIONCE PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 W KOZŁOWIE

Pieczęć szkoły Załącznik nr 2 WNIOSEK O PRZYJĘCIE DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W KAMIONCE PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 W KOZŁOWIE Pieczęć szkoły Załącznik nr 2 Wniosek wypełniają rodzice/opiekunowie prawni dziecka. Uwaga! Dane zawarte we wniosku stanowią podstawę do sporządzenia umowy cywilno-prawnej. WNIOSEK O PRZYJĘCIE DZIECKA

Bardziej szczegółowo

w sprawie regulaminu przyznawania lekarzom i lekarzom dentystom, pochodzenia polskiego pomocy finansowej w celu doskonalenia zawodowego

w sprawie regulaminu przyznawania lekarzom i lekarzom dentystom, pochodzenia polskiego pomocy finansowej w celu doskonalenia zawodowego UCHWAŁA Nr 12/13/VI NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 25 października 2013 r. w sprawie regulaminu przyznawania lekarzom i lekarzom dentystom, pochodzenia polskiego pomocy finansowej w celu doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Nowości w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawie pracy w 2013 roku

Nowości w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawie pracy w 2013 roku Nowości w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawie pracy w 2013 roku Wzrost płacy minimalnej W 2013 roku płaca minimalna wynosi 1600 zł brutto (1181.36 zł netto). Nowa wysokość najniższej

Bardziej szczegółowo

z siedzibą w. nr KRS:.. NIP., REGON.. zwanym dalej Pracodawcą" reprezentowanym przez:

z siedzibą w. nr KRS:.. NIP., REGON.. zwanym dalej Pracodawcą reprezentowanym przez: Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Integracja + Kwalifikacje + Doświadczenie = AKTYWIZACJA Wzór Załącznik nr 3 do Regulaminu organizacji praktyk

Bardziej szczegółowo

Stały pobyt w Polsce. dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1

Stały pobyt w Polsce. dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1 Stały pobyt w Polsce dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1 Ustawa o cudzoziemcach przewiduje dwie formy stałego pobytu dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej: zezwolenie na osiedlenie się oraz zezwolenie

Bardziej szczegółowo

OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU

OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU OFERTA TWORZENIA I FINANSOWANIA NOWYCH MIEJSC PRACY ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY WE WROCŁAWIU STAŻ Nabywanie przez osobę bezrobotną umiejętności praktycznych do wykonywania pracy, poprzez

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r.

ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r. ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie pomocy dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO PRAWNE W PRZEDMIOCIE WPROWADZENIA ZAKAZU UMIESZCZANIA MAŁOLETNICH W STRZEŻONYCH OŚRODKACH DLA CUDZOZIEMCÓW

STANOWISKO PRAWNE W PRZEDMIOCIE WPROWADZENIA ZAKAZU UMIESZCZANIA MAŁOLETNICH W STRZEŻONYCH OŚRODKACH DLA CUDZOZIEMCÓW Kraków, dnia 8 kwietnia 2011 r. Sz. P. Rafał Rogala Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ul. Koszykowa 16 00-564 Warszawa STANOWISKO PRAWNE W PRZEDMIOCIE WPROWADZENIA ZAKAZU UMIESZCZANIA MAŁOLETNICH W STRZEŻONYCH

Bardziej szczegółowo

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia.

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Poniższy kwestionariusz został stworzony w ramach projektu AWAKE Starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu (ang. Aging With Active Knowledge and Experience),

Bardziej szczegółowo

Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie. Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy

Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie. Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy 2 Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie Ewidencja Danych Osobowych

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; tajemnicy informacji z Tobą

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji Europejskiej

Fundacja Edukacji Europejskiej Scenariusz Indywidualnego Wywiadu Pogłębionego (IDI) ankieta badawcza na potrzeby innowacyjnego projektu pn. młodzieży wykluczonej lub zagrożonej wykluczeniem społecznym współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WPROWADZENIE

WPROWADZENIE WPROWADZENIE 2 WPROWADZENIE WPROWADZENIE Rynek pracy państw UE/EOG po rozszerzeniu go o nowe kraje członkowskie z dniem 1 maja 2004r. znacznie zwiększył swój potencjał w zakresie siły pracowniczej. Stopniowo realizowana

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24 września 2015 r. Szanowna Pani. Ewa Kopacz. Prezes Rady Ministrów. Rzeczypospolitej Polskiej. Szanowna Pani Premier,

Warszawa, 24 września 2015 r. Szanowna Pani. Ewa Kopacz. Prezes Rady Ministrów. Rzeczypospolitej Polskiej. Szanowna Pani Premier, Warszawa, 24 września 2015 r. Szanowna Pani Ewa Kopacz Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Premier, W związku z obecną sytuacją migracyjną w Europie, która wymaga także wielu

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 31)

do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 31) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA PROMOCYJNA NA RZECZ WZROSTU ZATRUDNIENIA ORAZ ROZWOJU I PODNOSZENIA KWALIFIKACJI PRACODAWCÓW I PRACOWNIKÓW

KAMPANIA PROMOCYJNA NA RZECZ WZROSTU ZATRUDNIENIA ORAZ ROZWOJU I PODNOSZENIA KWALIFIKACJI PRACODAWCÓW I PRACOWNIKÓW I PODNOSZENIA KWALIFIKACJI PRACODAWCÓW I PRACOWNIKÓW 014 KAMPANIA PROMOCYJNA NA RZECZ WZROSTU ZATRUDNIENIA ORAZ ROZWOJU I PODNOSZENIA KWALIFIKACJI PRACODAWCÓW I PRACOWNIKÓW I PODNOSZENIA KWALIFIKACJI

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 16 września 2013 roku. Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Szanowny Panie Ministrze,

Warszawa, 16 września 2013 roku. Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Szanowny Panie Ministrze, Warszawa, 16 września 2013 roku Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Szanowny Panie Ministrze, Dziękując serdecznie za przesłanie do konsultacji projektu

Bardziej szczegółowo

Wielokulturowość w Gminie Lesznowola - działania z zakresu edukacji międzykulturowej i integracji Obywateli Państw Trzecich

Wielokulturowość w Gminie Lesznowola - działania z zakresu edukacji międzykulturowej i integracji Obywateli Państw Trzecich Wielokulturowość w Gminie Lesznowola - działania z zakresu edukacji międzykulturowej i integracji Obywateli Państw Trzecich Michalina Jarmuż Gmina Lesznowola charakteryzuje się dużym skupiskiem obcokrajowców.

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

dobre praktyki w Szkole Podstawowej nr 37 im. Kazimierza Górskiego w Białymstoku

dobre praktyki w Szkole Podstawowej nr 37 im. Kazimierza Górskiego w Białymstoku Przyjmowanie dzieci cudzoziemskich jest stosunkowo nowym zadaniem dla szkół w Polsce. Niewiele szkół w naszym kraju ma doświadczenie w tym zakresie, a konkretne rozwiązania, zwłaszcza w wymiarze systemowym,

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo,

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo, Newsletter 01/2015 Szanowni Państwo, Z przyjemnością prezentujemy pierwszy newsletter poświęcony podsumowaniu działań Krajowej Platformy Współpracy na Rzecz Integracji w roku 2014. Ubiegły rok obfitował

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ERASMUS+ WYJAZD NA STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 UMOWA NR (numer indywidualny umowy dla każdego studenta)

PROGRAM ERASMUS+ WYJAZD NA STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 UMOWA NR (numer indywidualny umowy dla każdego studenta) pomiędzy: PROGRAM ERASMUS+ WYJAZD NA STUDIA W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 UMOWA NR (numer indywidualny umowy dla każdego studenta) 1. Nazwa i adres uczelni, telefon, fax, e-mail: NIEPAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje listopad Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy listopad 2015 r. Województwo pomorskie październik 2015 r. listopad 2015 r. liczba zmiana % / pkt. proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

R E G U L A M I N UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego nr 124 z dnia 28.09.2012 r. R E G U L A M I N ZGŁASZANIA DO UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO STUDENTÓW I DOKTORANTÓW UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO

Bardziej szczegółowo

UMOWA O WSPÓŁPRACY. zawarta pomiędzy: Stowarzyszeniem Grupa Inicjatyw Kulturalnych. 20 153 Lublin ul. K. Bielskiego 3/17 KRS 0000394365

UMOWA O WSPÓŁPRACY. zawarta pomiędzy: Stowarzyszeniem Grupa Inicjatyw Kulturalnych. 20 153 Lublin ul. K. Bielskiego 3/17 KRS 0000394365 UMOWA O WSPÓŁPRACY zawarta pomiędzy: Stowarzyszeniem Grupa Inicjatyw Kulturalnych 20 153 Lublin ul. K. Bielskiego 3/17 KRS 0000394365 reprezentowanym przez: 1. Marcina Snuzika 2. Dianę Snuzik zwanym dalej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MPiPS-3-P MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, -513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Tel. 774835949 Fax 774835949 MOPS Kędzierzyn-Koźle 47-224 Kędzierzyn-Koźle

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej, Dział Współpracy Międzynarodowej WOW NFZ 14 listopada

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO - 725408 - I/13/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Powiatowy Urząd Pracy w Iławie, ul. 1 Maja 8b, 14-200 Iława, tel./fax. (89) 649 55 02 www.pup.ilawa.pl,urzad@pup.ilawa.pl

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

PROWADZENIE DOKUMENTACJI KADROWEJ

PROWADZENIE DOKUMENTACJI KADROWEJ PROWADZENIE DOKUMENTACJI KADROWEJ Obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników wynika z przepisów Kodeksu pracy (art. 94 pkt 9a k.p.) i spoczywa

Bardziej szczegółowo

Szybki dostęp do usług medycznych

Szybki dostęp do usług medycznych Ubezpieczenie Moje Zdrowie Szybki dostęp do usług medycznych Wiemy, co się liczy! Z Tobą od A do Z Zdrowie przede wszystkim Troszczysz się o nie na co dzień. Starasz się zapobiegać, ale czasem konieczne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II. 1 Informacje ogólne

REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II. 1 Informacje ogólne REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W KURSIE TRENERSKIM REALIZOWANYM W RAMACH PROJEKTU WEŹ KURS NA WIELOKULTUROWOŚĆ II 1 Informacje ogólne 1. Regulamin dotyczy Kursu trenerskiego realizowanego w ramach

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY WND-POKL.07.04.00-12-067/12 Szkolenie - Praca - Sukces

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY WND-POKL.07.04.00-12-067/12 Szkolenie - Praca - Sukces FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY WND-POKL.07.04.00-12-067/12 Szkolenie - Praca - Sukces Data dostarczenia formularza: Podpis osoby przyjmującej: 1. Dane podstawowe Imię Nazwisko Płeć Kobieta Mężczyzna Data i miejsce

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Załącznik do Uchwały nr / /2013 Zarząd Powiatu Zgierskiego z dnia. maja 2013r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W ZGIERZU Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Regulamin określa

Bardziej szczegółowo

niekorzystaniu z bezzwrotnych środków Funduszu Pracy lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie

niekorzystaniu z bezzwrotnych środków Funduszu Pracy lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie E-mail:lol2@praca.gov.pl PREZENTACJA POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W ŁODZI NA SPOTKANIE WARSZTATOWE W RAMACH PROJEKTU RE-TURN: Migracja powrotna korzyścią dla regionu Jednorazowe środki na podjęcie działalności

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Program Warsztatów Szkoleniowych 25 Marca, 2010

Program Warsztatów Szkoleniowych 25 Marca, 2010 25-26 Marca, 2010 Prawa i obowiązki migrantów na terenie Polski Prawa Migrantów:Nigeryjsko-Polska Inicjatywa Prawa Migrantów: Nigeryjsko-Polska Inicjatywa jest partnerskim projektem, realizowanym w celu

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo