SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WARSZAWIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WARSZAWIE"

Transkrypt

1 SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WARSZAWIE Agnieszka Deja DEFINICJE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Światowy Program Działań na rzecz Osób Niepełnosprawnych (The World Programme of Action for Disabled Persons) oraz Standardowe Zasady Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych (The Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities) określają, iŝ niepełnosprawność jest problemem społecznym i nie ogranicza się do konkretnej osoby (tzw. środowiskowa koncepcja utrudnień). Mówiąc o niepełnosprawności naleŝałoby mieć na uwadze relację między zdrowiem człowieka (z uwzględnieniem jego wieku, płci, wykształcenia), a społeczeństwem i środowiskiem, które go otacza. Konsekwencją takiego ujęcia niepełnosprawności jest podejście określające, Ŝe to nie człowieka trzeba dostosowywać, aby przystawał do społeczeństwa, ale to właśnie społeczeństwo trzeba tak zaplanować, aby w jego ramach wszyscy obywatele mieli takie same, równe szanse. Społeczny kontekst tematyki niepełnosprawności został omówiony takŝe w Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (International Classification of Functioning, Disability and Health - ICF), przyjętej podczas Światowego Zgromadzenia na rzecz Zdrowia (World Health Assembly) w 2001 roku. Niepełnosprawność rozumiana jest tu jako wielowymiarowe zjawisko wynikające ze wzajemnych oddziaływań między ludźmi, a ich fizycznym i społecznym otoczeniem. Według ICF niepełnosprawność to szeroki termin, obejmujący takŝe uszkodzenia, ograniczenia aktywności i ograniczenia uczestnictwa. Podejście to uwzględniono takŝe w Zaleceniu nr Rec(2006)5 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich - Plan działań Rady Europy w celu promocji praw i pełnego uczestnictwa osób niepełnosprawnych w społeczeństwie: podnoszenie jakości Ŝycia osób niepełnosprawnych w Europie Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych przyjęta 13 grudnia 2006 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ określa, Ŝe do osób niepełnosprawnych zaliczają się osoby, które mają długotrwałe fizyczne, umysłowe, intelektualne lub dotyczące zmysłów uszkodzenia mogące, w oddziaływaniu z róŝnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w społeczeństwie, na zasadach równości z innymi osobami. W Unii Europejskiej nie ma jednej definicji niepełnosprawności, kaŝdy kraj stosuje własną kwalifikację. W Polsce nadal nie zawsze jest konsekwentnie realizowane podejście do społecznego ujęcia niepełnosprawności. Według Karty Praw Osób Niepełnosprawnych (Uchwała Sejmu RP z dn. 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, M.P. z 1997 r., Nr 50, poz. 475) osoby niepełnosprawne to osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemoŝliwia Ŝycie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi. Ustawa z dn. 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r, Nr 123, poz. 776 z pózn. zm.) określa, Ŝe niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. 1

2 PRAWNE I BIOLOGICZNE UJĘCIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Niepełnosprawność w sensie prawnym jest potwierdzana stosownym orzeczeniem, zgodnie z zapisami ustawy z dn. 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). W przypadku osób do 16 roku Ŝycia jest to orzeczenie o niepełnosprawności, a w przypadku osób pow. 16 roku Ŝycia o stopniu niepełnosprawności (lekkim, umiarkowanym, znacznym). Orzeczenia wydaje powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (w Warszawie jest to Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności). Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w określeniach stopni niepełnosprawności definiuje takŝe m.in. niezdolność do samodzielnej egzystencji jako naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemoŝliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb Ŝyciowych (m.in. samoobsługi, poruszania sie, komunikacji). Natomiast ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998, Nr 162, poz z późn. zm.) określa pojęcie niezdolności do pracy. Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. Określono tu takŝe pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji. Niezdolną do samodzielnej egzystencji jest osoba w przypadku, której stwierdza się naruszenie sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb Ŝyciowych. O niezdolności do pracy, jak i niezdolności do samodzielnej egzystencji orzekają lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przypadku ubiegania się m.in. o rentę socjalną bądź o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Ustawa z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z pózn. zm.) nie określa definicji niepełnosprawności. Znalazło się tu pojęcie: całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Oznacza to, Ŝe w myśl ustawy o pomocy społecznej niepełnosprawną jest osoba, która posiada waŝne orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności bądź orzeczenie o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, lub dawniej orzekanej I bądź II grupy. SZACUNKOWE OKREŚLENIE LICZBY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WARSZAWIE W 2002 r. w Polsce Ŝyło 5 mln 475 tys. osób niepełnosprawnych, w tym około 4 mln 450 tys. osób niepełnosprawnych prawnie, tj. posiadających ówcześnie aktualne orzeczenie wydane przez uprawniony do tego organ 1. Natomiast badania stanu zdrowia ludności z 2004 r. wskazują, Ŝe w porównaniu do NSP z 2002 r. nastąpił wzrost liczby osób niepełnosprawnych w Polsce o ponad 630 tys. osób. Pod koniec 2004 r. Ŝyło w Polsce ponad 6 mln 200 tys. osób niepełnosprawnych, z tego ponad 4 mln 800 tys. osób niepełnosprawnych prawnie 2. Liczba osób niepełnosprawnych tylko biologicznie, w porównaniu z danymi z 2002 r. była wyŝsza o prawie 360 tys., a wzrost dotyczył głównie osób dojrzałych i w podeszłym 1 Za: Osoby niepełnosprawne oraz ich gospodarstwa domowe Część I Osoby niepełnosprawne, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, październik Za: Stan zdrowia ludności Polski w 2004 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

3 wieku. Wzrosła takŝe liczba osób niepełnosprawnych prawnie o prawie 273 tys., prawie połowa przyrostu dotyczyła osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Według danych uzyskanych podczas ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego Warszawę zamieszkiwało tys. 400 osób, w tym 181 tys. 120 osób niepełnosprawnych prawnie i biologicznie (177 tys. stanowiły osoby w wieku 15 lat i więcej). Oznacza to, Ŝe w 2002 r. blisko 11% mieszkańców Warszawy stanowiły osoby niepełnosprawne. Dane te naleŝy traktować jedynie szacunkowo, uwzględniając dodatkowo to fakt, Ŝe pochodzą z 2002 r., brak jest nowszych danych określających liczbę osób niepełnosprawnych w Warszawie. NaleŜy wziąć pod uwagę to, Ŝe Główny Urząd Statystyczny w swych badaniach nawiązuje do definicji niepełnosprawności biologicznej i prawnej. W Narodowym Spisie Powszechnym z 2002 r. za niepełnosprawną uznawano osobę która posiada odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony (niepełnosprawność prawna) lub osobę, która takiego orzeczenie nie posiada, lecz odczuwa ograniczenie sprawności w wykonywaniu czynności podstawowych dla swojego wieku (niepełnosprawność biologiczna). Tab. 1. Osoby niepełnosprawne pow. 15 roku Ŝycia w Warszawie Źródło: Warszawski Program Profilaktyki i Promocji Zdrowia na lata Niepełnosprawność w istotny sposób wiąŝe się z procesem starzenia się społeczeństwa, a zaawansowany wiek jest cechą demograficzną charakteryzującą w duŝym stopniu populację osób niepełnosprawnych. 3

4 Dzielnice wyróŝniające się znaczącą liczebnie populacją osób niepełnosprawnych pow. 15 roku Ŝycia to: Mokotów, Praga Południe, Śródmieście, Wola, Bielany. Są to jednocześnie dzielnice o największej liczbie mieszkańców. Jednocześnie zamieszkuje je najwięcej seniorów pow. 70 roku Ŝycia. Specyfika Warszawy, wynikająca z jej potencjału jako stolicy, w której jest najmniejsze bezrobocie w kraju, gdzie znajdują się m.in. wysokospecjalistyczne placówki ochrony zdrowia, jednostki badawczo-rozwojowe wpływa na migracje wewnętrzne i napływ znaczącej liczby ludności. Wśród osób przybywających do Warszawy są takŝe osoby liczące na lepszą opiekę medyczną i rehabilitacyjną, w tym osoby niepełnosprawne i ich rodziny. Według ostroŝnych szacunków ratusza, w stolicy mieszka bez meldunku jest około tys. osób 3, nie wiadomo ilu z nich to osoby niepełnosprawne i ich rodziny. Nie jest moŝliwe określenie liczby osób z orzeczoną niepełnosprawnością mieszkających w Warszawie. Od stycznia 2008 r. wdraŝany jest w Polsce Elektroniczny System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, co oznacza, Ŝe dopiero z kilka lat będzie moŝliwe trafniejsze określenie liczby osób niepełnosprawnych w Polsce, w tym w Warszawie. Obecnie moŝna na bieŝąco zbierać i monitorować dane dot. wydawanych orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. W Warszawie danymi tymi dysponują: Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (pierwsza instancja) oraz Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (druga instancja). NaleŜy jednak zauwaŝyć, Ŝe liczba orzeczeń wydanych w systemie pozarentowym 4 nie jest równoznaczna z liczbą osób niepełnosprawnych. Większość orzeczeń wydawana jest na czas określony. Po upływie daty waŝności osoba zainteresowana moŝe wystąpić z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Niepełnosprawne dzieci i młodzieŝ, które mają wydane orzeczenie o niepełnosprawności znajdują się w systemie orzecznictwa pozarentowego ponownie po uzyskaniu 16 roku Ŝycia i otrzymaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności ma prawo wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. W latach wydano w Warszawie 67 tys. 068 orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, z czego 49 tys. 483 orzeczeń było wydanych po raz pierwszy (ponad 73% ogólnej liczby wydanych orzeczeń). MoŜna szacować, Ŝe rocznie wydawanych jest około 5-6 tys. pierwszorazowych orzeczeń o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Wśród osób powyŝej 16 roku Ŝycia, które otrzymują orzeczenie o stopniu niepełnosprawności większość stanowią osoby starające się o ten dokument po raz pierwszy. Orzeczenia wydawane są na czas określony zazwyczaj 2-3 lata lub na czas nieokreślony (bezterminowo). W 2007 r. blisko 70% wydanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności w Warszawie stanowiły orzeczenia pierwszorazowe. 3 za: Warszawiacy bez meldunku, gazeta.pl, 22 września 2007 r. 4 System pozarentowy - system orzecznictwa o niepełnosprawności ustalający prawny status niepełnosprawności dla celów korzystania z ulg i uprawnień oraz korzystania z form rehabilitacji zawodowej i społecznej zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 4

5 Wśród osób powyŝej 16 roku Ŝycia, które otrzymywały w latach pierwszorazowe orzeczenie największą grupę stanowiły osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (21 tys. 208 wydanych orzeczeń). W odniesieniu do przyczyn niepełnosprawności w przypadku osób pow. 16 roku Ŝycia w latach wydano najwięcej orzeczeń dla osób z upośledzeniem narządu ruchu (10 tys. 835 orzeczeń), kolejną grupą, pod względem liczebności były osoby z chorobami układu oddechowego i krąŝenia (8 tys. 002 orzeczeń), następnie osoby z problemami neurologicznymi (5 tys. 867 orzeczeń). Tab. 2. Liczba wydanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności dla osób pow. 16 roku Ŝycia w Warszawie w latach , w podziale na symbole przyczyny niepełnosprawności symbol / rok 01-U 02-P 03-L 04-O 05-R 06-E 07-S 08-T 09-M 10-N 11-I razem razem Symbole przyczyny niepełnosprawności: 01-U upośledzenie umysłowe, 02-P choroby psychiczne, 03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, 04-O choroby narządu wzroku, 05-R upośledzenie narządu ruchu, 06-E epilepsja, 07-S choroby układu oddechowego i krąŝenia, 08-T choroby układu pokarmowego, 09-M choroby układu moczowo-płciowego, 10-N choroby neurologiczne, 11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego Źródło: Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie W przypadku osób do 16 roku Ŝycia w latach wydano w Warszawie 8 tys. 196 orzeczeń o niepełnosprawności (ponad 70% stanowiły orzeczenia pierwszorazowe). Liczba wydawanych orzeczeń utrzymuje się na stałym poziomie, około 1 tys. 300 rocznie. W latach najwięcej orzeczeń, dla osób do 16 roku Ŝycia, wydano w związku z: innymi schorzeniami, w tym m.in. endokrynologicznymi, metabolicznymi, zaburzeniami enzymatycznymi (1 tys. 347 orzeczeń), chorobami neurologicznymi (1 tys. 328 orzeczeń), upośledzeniem narządu ruchu (770 orzeczeń). Tab. 3. Liczba wydanych orzeczeń o niepełnosprawności dla osób do 16 roku Ŝycia w Warszawie w latach , w podziale na symbole przyczyny niepełnosprawności symbol / rok 01-U 02-P 03-L 04-O 05-R 06-E 07-S 08-T 09-M 10-N 11-I razem 5

6 razem Symbole przyczyny niepełnosprawności: 01-U upośledzenie umysłowe, 02-P choroby psychiczne, 03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, 04-O choroby narządu wzroku, 05-R upośledzenie narządu ruchu, 06-E epilepsja, 07-S choroby układu oddechowego i krąŝenia, 08-T choroby układu pokarmowego, 09-M choroby układu moczowo-płciowego, 10-N choroby neurologiczne, 11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego Źródło: Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie Według danych udostępnionych przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie wynika, Ŝe w latach najczęstszymi przyczynami orzeczonej niepełnosprawności oraz stopnia niepełnosprawności były: - upośledzenie narządów ruchu, - choroby układu oddechowego i krąŝenia, - choroby neurologiczne, - choroby psychiczne, - inne choroby, w tym m.in. związane z narządami wydzielania wewnętrznego, choroby zakaźne, odzwierzęce, choroby układu krwiotwórczego, zeszpecenia. NaleŜy mieć na uwadze fakt, Ŝe zakresy naruszenia sprawności organizmu dotyczące przyczyn niepełnosprawności są w niektórych przypadkach dosyć rozległe, jak np. upośledzenie narządów ruchu czy choroby neurologiczne. Obecnie w Warszawie nie istnieje Ŝaden system zbierania danych dot. liczby i potrzeb osób niepełnosprawnych (choćby tylko niepełnosprawnych prawnie). Stosowne orzeczenia dot. zaliczenia do osób niepełnosprawnych wydaje Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz w drugiej instancji Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Dodatkowo o niezdolności do pracy wydają lekarze orzecznicy i komisje lekarskie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lekarze rzeczoznawcy i komisje lekarskie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA. Ponadto część dzieci i młodzieŝy niepełnosprawnych i chorych wymagająca stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy otrzymuje wydawane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane przez Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne (orzecznictwo funkcjonujące w ramach systemu oświaty). 6

7 W Europie powstaje coraz więcej lokalnych baz danych dot. osób niepełnosprawnych, zwł. w Wielkiej Brytanii. Bazy danych dot. osób niepełnosprawnych mogą słuŝyć m.in. do: monitorowania oferty usług dla osób niepełnosprawnych, korzystania z nich, określania przyszłych potrzeb w sferze usługowej i planowania tej pomocy, priorytetyzowania potrzeb w zakresie tychŝe usług, przeprowadzania badań, konsultacji społecznych. Samorząd województwa mazowieckiego jako jeden z celów priorytetowych Wojewódzkiego Programu Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych i Przeciwdziałania Ich Wykluczeniu Społecznemu oraz Pomocy w Realizacji Zadań na Rzecz Zatrudniania Osób Niepełnosprawnych w Województwie Mazowieckim na lata wskazał, Ŝe niezbędne jest usprawnienie systemu monitorowania i diagnozowania sytuacji osób niepełnosprawnych na Mazowszu. Planowano przygotowanie koncepcji utworzenia bazy danych o osobach niepełnosprawnych zamieszkujących w woj. mazowieckim oraz koncepcji organizowania systemowych badan ankietowych na Mazowszu o sytuacji osób niepełnosprawnych oraz ich potrzebach. W planach było załoŝenie mazowieckiej bazy danych o osobach niepełnosprawnych, warunkach Ŝycia, potrzebach i sytuacji formalno-prawnej. Jak dotąd baza ta nie powstała. Próbując określać liczbę osób niepełnosprawnych naleŝy brać takŝe pod uwagę dostępność do specjalistycznej diagnostyki medycznej (rozpoznania choroby) i dalszego leczenia. System słuŝby zdrowia w Polsce działa nieefektywnie, co skutkuje brakiem dostępu do specjalistycznej diagnostyki i rehabilitacji. Wielotygodniowe, a nawet wielomiesięczne kolejki do publicznych placówek słuŝby zdrowia w celu m.in. zdiagnozowania choroby czy podjęcia leczenia, rehabilitacji leczniczej skutkują niejednokrotnie powstawaniem i pogłębianiem niepełnosprawności. Problemy związane z długim okresem oczekiwania na wizyty do specjalistów dotyczą takŝe mieszkańców Warszawy, zwłaszcza Ŝe funkcjonują się tu specjalistyczne placówki słuŝby zdrowia, z których korzystają osoby z terenu całej Polski. W przypadku wystąpienia symptomów chorobowych wcześnie podjęte leczenie i rehabilitacja w wielu wypadkach mogą zapobiegać powstawaniu niepełnosprawności lub wydłuŝać okres samodzielności tej osoby i powodować, Ŝe będzie ona w mniejszym stopniu zaleŝna od otoczenia. ŚWIADCZENIA PIENIĘśNE DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W styczniu 2007 r. ponad 65 tys. osób niepełnosprawnych otrzymywało zasiłek pielęgnacyjny. Jest to jedno ze świadczeń rodzinnych przysługujące osobom do 16 roku Ŝycia z orzeczoną niepełnosprawnością oraz osobom pow. 16 roku Ŝycia z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniem, o ile niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem Ŝycia. Świadczenie to przyznawane jest niezaleŝnie od dochodów. Tab.4 Liczba wypłaconych zasiłków pielęgnacyjnych za okres r. (narastająco) Dzielnica pierwszy miesiąc kwartału dwa miesiące kwartału trzy miesiące kwartału Bemowo Białołęka Bielany Mokotów

8 Ochota Praga Południe Praga Północ Rembertów Śródmieście Targówek Ursus Ursynów Wawer Wesoła Wilanów Włochy Wola śoliborz razem Źródło: Sprawozdanie MPIPS za okres r., Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy Największa liczba zasiłków pielęgnacyjnych była wypłacana w dzielnicach: Mokotów, Praga Południe, Wola, Bielany, Targówek i Śródmieście. Są to równocześnie dzielnice wyróŝniające się największą liczebnością mieszkańców oraz osób niepełnosprawnych w Warszawie. OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE I DŁUGOTRWALE CHORE JAKO KLIENCI POMOCY SPOŁECZNEJ Pomoc społeczna (organizowana na podst. ustawy z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) umoŝliwia przezwycięŝanie trudnych sytuacji Ŝyciowych tym, którzy nie są w stanie ich pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i moŝliwości. Wspiera ich w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umoŝliwia Ŝycie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest takŝe zapobieganie trudnym sytuacjom Ŝyciowym (w tym wynikających z niepełnosprawności lub długotrwałej i cięŝkiej choroby) poprzez podejmowanie działań zmierzających do usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Prawo do świadczeń pienięŝnych przysługuje osobom i rodzinom, których dochody nie przekraczają kryteriów ustalonych w oparciu o próg interwencji socjalnej (od r. 477 zł dla osoby samotnie gospodarującej, 351 zł dla osoby w rodzinie; w 2009 r. nastąpi weryfikacja kryteriów dochodowych). Pomoc społeczna polega w szczególności na: przyznawaniu i wypłacaniu świadczeń, pracy socjalnej, prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej, analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej, realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych, rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb. 8

9 Ustawa o pomocy społecznej określa katalog świadczeń pienięŝnych, które przysługują osobom niepełnosprawnym lub chorym spełniającym kryterium dochodowe oraz świadczeń niepienięŝnych. Są to: zasiłek stały (dla osób całkowicie niezdolnych do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, spełniających kryterium dochodowe), zasiłek okresowy (dla osób i rodzin bez dochodów lub o dochodach niŝszych niŝ kryterium ustawowe oraz zasobach pienięŝnych nie wystarczających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb Ŝyciowych, m.in. względu na długotrwałą chorobę czy niepełnosprawność), zasiłek celowy (przyznawany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby Ŝyciowej, m.in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu Ŝywności, leków i leczenia, opału, odzieŝy, niezbędnych przedmiotów uŝytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu), pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie (jako jednorazowy zasiłek celowy lub nieoprocentowana poŝyczka bądź w formie uŝyczenia maszyn, narzędzi pracy stwarzających moŝliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz urządzeń ułatwiających niepełnosprawnym pracę). Świadczenia niepienięŝne przysługujące m.in. osobom niepełnosprawnym i chorym to: poradnictwo specjalistyczne (w szczególności prawne, psychologiczne, pedagogiczne), praca socjalna, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze, w tym usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, skierowanie do domu pomocy społecznej (w razie niemoŝności zapewnienia osobie wymagającej całodobowej opieki usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę), korzystanie z placówek zapewniających środowiskową opiekę półstacjonarną (ośrodki wsparcia, w tym środowiskowe domy samopomocy). Ryzyko zagroŝenia ubóstwem znacząco wzrasta w przypadku gdy w rodzinie, gospodarstwie domowym jest osoba niepełnosprawna. Wyraźnie wyŝszy od przeciętnego jest wskaźnik zagroŝenia ubóstwem w rodzinach z niepełnosprawnymi dziećmi. W 2005 r. wskaźnik ustawowej granicy ubóstwa rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym do 16 roku Ŝycia wynosił około 21%, a wskaźnik zagroŝenia ubóstwem w tych rodzinach wynosił ok. 18% 5. W 2007 r. ze wszystkich świadczeń pomocy społecznej w Warszawie skorzystało 51 tys. 993 osoby, w tym 38 tys. 892 osoby niepełnosprawne i chore (17 tys. 781 osób niepełnosprawnych i 21 tys. 111 osób długotrwale i cięŝko chorych). Oznacza to, Ŝe prawie 75% osób korzystających z pomocy społecznej w Warszawie stanowiły osoby niepełnosprawne i chore. Zestawiając dane uzyskane podczas Spisu Powszechnego w 2002 r. dot. liczby osób niepełnosprawnych prawnie i biologicznie z danymi dot. tej grupy osób jako odbiorców świadczeń oferowanych przez OPS w 2007 r. wynika, Ŝe 21% osób niepełnosprawnych i chorych w Warszawie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Są to dane szacunkowe, określające minimalne dane dot. wsparcia pomocy społecznej dla osób niepełnosprawnych i chorych oraz ich rodzin. Pośrednio pomocą tą objęto w całej Warszawie 66 tys. 612 osób w rodzinach niepełnosprawnych i chorych odbiorców pomocy. W 2007 r. zasiłki okresowe przyznane z powodu niepełnosprawności otrzymały w Warszawie 742 osoby, a z powodu długotrwałej choroby 973 osoby. Wydano na ten cel ,00 zł. 5 Za: Warunki Ŝycia ludności Polski w latach , Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

10 ZauwaŜalny jest istotny związek liczby osób niepełnosprawnych w poszczególnych dzielnicach (NSP 2002), a liczbą rodzin korzystających ze świadczeń z tytułu samej tylko niepełnosprawności. W dzielnicach, w których jest najwięcej osób niepełnosprawnych (tj. Praga Południe, Mokotów, Śródmieście, Wola, Bielany, Targówek) przyznano najwięcej świadczeń dla tej grupy osób. Tab. 5 Liczba rodzin i osób w rodzinach, a wybrane powody przyznania świadczeń z pomocy społecznej w 2007 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Niepełnosprawność Liczba rodzin liczba osób w rodzinach Długotrwała lub cięŝka choroba Liczba rodzin liczba osób w rodzinach Mokotów Ochota Praga Południe Praga Północ Rembertów Śródmieście Targówek Ursus Ursynów Wawer Wesoła Wilanów Włochy Wola śoliborz razem Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy, MPiPS-03 - Sprawozdanie I-XII.2007 W sprawozdaniach z realizacji zadań pomocy społecznej w warszawskich ośrodkach pomocy społecznej niepełnosprawność oraz długotrwała lub cięŝka choroba są obok ubóstwa i bezrobocia jedną z najczęstszych przyczyn udzielania świadczeń. Obecnie nie jest moŝliwe ustalenie stopnia zaspokojenia potrzeb na usługi społeczne związane ze wsparciem osób niepełnosprawnych. Nie wiadomo ilu mieszkańców Warszawy jest niepełnosprawnych oraz długotrwale i cięŝko chorych, ile osób zgłasza się do ośrodków pomocy społecznej z pytaniem o świadczenia, które mogłyby przysługiwać z tytułu niepełnosprawności. Nie wiadomo takŝe ile osób potrzebujących pomocy nie zgłasza się po nią z powodu obaw przed stygmatyzacją związaną z byciem klientem pomocy społecznej, czy z przekonania, Ŝe pomoc społeczna jest kierowana w pierwszym rzędzie do osób, które ją marnotrawią, a nie do osób, które jej naprawdę potrzebują. 10

11 Praca socjalna i poradnictwo specjalistyczne W 2007 r. z pracy socjalnej skorzystało w Warszawie 52 tys. 861 rodzin. Dane dot. pracy socjalnej prowadzonej w poszczególnych ośrodkach pomocy społecznej nie obejmują informacji o środowiskach osób niepełnosprawnych korzystających z tej formy wsparcia. Nie wiadomo więc ile osób korzystało z pomocy w postaci pracy socjalnej prowadzonej z powodu problemów związanych z niepełnosprawnością danej osoby czy w związku z niepełnosprawnością występującą w rodzinie. Wśród powodów korzystania przez klientów ze wsparcia w postaci pracy socjalnej w sprawozdaniach poszczególnych OPS wymieniane są najczęściej: przemoc domowa, uzaleŝnienia, problemy wychowawczo-opiekuńcze. Według danych statystycznych Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy w 2007 r. z poradnictwa specjalistycznego (prawnego, psychologicznego, rodzinnego) oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej skorzystało 14 tys. 792 rodziny 6. Nie wiadomo ile z tych osób korzystało z poradnictwa z powodu problemów wiąŝących się z niepełnosprawnością. Z opisowych sprawozdań rocznych ośrodków pomocy społecznej za 2006 r. wynika, Ŝe niektóre z nich prowadzą poradnictwo specjalistyczne ukierunkowane na potrzeby osób niepełnosprawnych (np. Ursus, Praga Północ), w tym z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzin (np. Bielany, Wawer) 7. Porad i wsparcia udzielał w nich takŝe lekarz psychiatra (np. Bielany, Śródmieście, Mokotów) bądź psycholog specjalizujący się w pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi (np. Ursus, Praga Północ, Ochota). Zakres udzielanego poradnictwa na rzecz osób niepełnosprawnych jest w poszczególnych ośrodkach bardzo róŝny od informacji teleadresowych, nt. uprawnień i świadczeń, przez pomoc w wypełnianiu wniosków, kierowanie do domów pomocy społecznej, ośrodków wsparcia, czy szpitali psychiatrycznych, po pomoc środowiskową udzielaną przez psychologa lub lekarza psychiatrę. W takim wypadku trudno określić gdzie kończy się poradnictwo, a gdzie zaczyna praca socjalna z osobą czy rodziną, w której występują zaburzenia psychiczne lub choroba psychiczna. Jak się okazuje lekarz psychiatra dyŝurujący w OPS, konsultujący sprawy klientów z zaburzeniami psychicznymi (często klientów kierowanych do środowiskowego domu samopomocy) wielokrotnie zastępuje lekarzy specjalistycznej opieki psychiatrycznej. Na taki stan rzeczy mogą wpływać trudności w uzyskaniu dostępu do lekarza psychiatry - długi okres oczekiwania na wizytę, brak odpowiedniej dostępności zespołów pracy środowiskowej. Istotnym wsparciem prowadzonego w OPS poradnictwa specjalistycznego (w zakresie informacji dot. oferty organizacji pozarządowych i placówek specjalistycznych) byłby ogólnodostępny i stale aktualizowany miejski system zawierający dane teleadresowe urzędów i instytucji zajmujących się sprawami osób niepełnosprawnych oraz ich oferta i dostępność, a takŝe informacje na temat świadczeń i uprawnień dla tej grupy osób. Obecnie informacje te znajdują się m.in. na kilku stronach internetowych miejskich urzędów i instytucji: Stołecznego Centrum Osób Niepełnosprawnych, Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie, Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy. System informacyjny powinien być takŝe współtworzony przez organizacje pozarządowe pracujące na rzecz osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Informacje te powinny 6 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej pienięŝnych, w naturze i usługach - MPiPS-03, 2007, Biuro Polityki Społecznej U. m. st. Warszawy 7 Deja A., Usługi na rzecz osób niepełnosprawnych organizowane i świadczone przez warszawskie ośrodki pomocy społecznej w 2006 r. 11

12 być skierowane do samych osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Przy tworzeniu koncepcji ww. miejskiego systemu informacji naleŝałoby uwzględnić róŝnorodne sposoby docierania z informacją do osób niepełnosprawnych i ich rodzin (naleŝy przy tym uwzględnić dostępność informacji dla róŝnych grup osób niepełnosprawnych). Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi Pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczona jest w Warszawie gł. na rzecz osób z chorobą psychiczną, niepełnosprawnością intelektualną (upośledzonych umysłowo w róŝnym stopniu) i autyzmem. Obecnie nie jest znana liczba tych osób mieszkających w Warszawie. Osoby korzystające z tej kategorii usług mają powaŝne trudności w Ŝyciu codziennym, zwł. w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem, w zakresie edukacji, zatrudnienia oraz w sprawach bytowych. Usługi specjalistyczne są dostosowane do szczególnych potrzeb i moŝliwości klientów i są świadczone są przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem. Według danych Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy w 2007 r. ze specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi korzystały 867 osoby, na rzecz których zrealizowano 193 tys. 54 godzin wsparcia 8. Wydano na ten cel ,00 zł, co oznacza, Ŝe średni koszt usług dla jednej osoby wynosił 2.518,50 zł w skali roku. Tab. 6 Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi w latach liczba osób, którym przyznano świadczenie liczba świadczeń kwota świadczeń (w zł) Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy Koszt jednej godziny specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi wynosił średnio 11,30 zł brutto. Zbyt niskie szacowanie kosztów specjalistycznych usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi wpływa na brak chętnych specjalistów do pracy oraz częste zmiany osób świadczących usługi. Tab. 7 Zestawienie dot. klientów i kosztów specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w 2007 r. Ośrodek Pomocy Społecznej liczba osób, którym przyznano świadczenie liczba świadczeń kwota świadczeń (w zł) średni koszt 1 godz. liczba rodzin liczba osób w rodzinie Bemowo , Białołęka , Bielany , Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej pienięŝnych, w naturze i usługach - MPiPS-03, Biuro Polityki Społecznej U. m. st. Warszawy 12

13 Mokotów , Ochota , Praga Płd , Praga Płn , Rembertów , Śródmieście , Targówek , Ursus , Ursynów , Wawer , Wesoła , Wilanów Włochy , Wola , śoliborz , razem , Źródło: Biuro Polityki Społecznej, Sprawozdanie I-XII.2007 r., MPIPS-03 Popyt na usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi wzrasta. Rokrocznie takŝe zwiększa się liczba osób korzystających z tej formy wsparcia. Wzrastają takŝe nakłady finansowe na ten cel. Z nielicznych danych zebranych ze sprawozdań opisowych OPS z 2006 r. dot. odbiorców usług wynika, Ŝe blisko 240 stanowiły osoby chore psychicznie, 82 osoby niepełnosprawne intelektualnie, z upośledzeniem umysłowym, 32 osoby z autyzmem lub zespołem Aspergera (nie wszystkie ośrodki pomocy społecznej w swych opisowych sprawozdaniach rocznych określają charakter i rodzaj choroby, zaburzenia psychicznego klientów korzystających z usług) 9. W sprawozdaniach podkreślano wielokrotnie efektywność tej formy pomocy. Wielu klientów utrzymuje się bez hospitalizacji na oddziale psychiatrycznym, ilość pobytów w szpitalu maleje lub skraca się. Wsparcie opiekunaterapeuty realizującego usługi wpływa na lepsze funkcjonowanie społeczne - większą samodzielność i dbałość klienta o swoje zdrowie, wygląd, dom i najbliŝsze otoczenie. Bardzo często proces ten jest długotrwały i mozolny. Usługi stanowią takŝe znaczące wsparcie dla rodzin osób z zaburzeniami psychicznymi (odciąŝenie od konieczności sprawowania stałego wsparcia i opieki, czy realizacji zaleceń terapeutycznych). Dwa ośrodki pomocy społecznej (Dz. Ursynów i Wola) podkreślały w sprawozdaniach za 2006 r. potrzebę realizacji usług na rzecz dzieci z autyzmem. Zwracano uwagę na małą dostępność specjalistycznej pomocy dla tej grupy klientów oraz na fakt, Ŝe specjalistyczne usługi zapełniają lukę w świadczeniach zdrowotnych, terapeutycznych dla tej grupy osób. Obecnie nie jest znana skala potrzeb w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w Warszawie. Ośrodki pomocy 9 Deja A., Usługi na rzecz osób niepełnosprawnych organizowane i świadczone przez warszawskie ośrodki pomocy społecznej w 2006 r. 13

14 społecznej nie gromadzą danych dot. osób z ww. problemami na ich terenie, brakuje systemu zbierania i analizowania danych (z uwzględnieniem ochrony danych osobowych). Brakuje danych dot. zapytań odnośnie warunków uzyskania usług jakie zadają potencjalni klienci. Ośrodki pomocy społecznej nie rozeznają systematycznie potrzeb środowiska lokalnego, w tym w kontekście planowania pomocy i wydatków na ten cel. Nie są takŝe zbierane dane dot. liczby potencjalnych usługobiorców, tj. osób z zaburzeniami psychicznymi, chorych psychicznie, niepełnosprawnych intelektualnie. W przypadku usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi naleŝy mieć na uwadze to, Ŝe wpływ na dostępność oraz planowanie tej formy pomocy ma fakt, Ŝe są one finansowane ze środków z budŝetu państwa (zadanie zlecone), oraz Ŝe to wojewoda ustala sposób wykonywania zadań zleconych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze W ramach usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych są zabezpieczane podstawowe potrzeby osób starszych, samotnych, a takŝe osób niepełnosprawnych, których rodziny nie są w stanie zapewnić potrzebnej opieki. Usługi te ustawowo naleŝą do zadań własnych gminy i są finansowane z jej budŝetu. Z informacji Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy wynika, Ŝe w ramach usług opiekuńczych realizowane są: - usługi pielęgnacyjno-higieniczne, opiekuńczo-pielęgnacyjne świadczone osobom leŝącym lub mającym powaŝne trudności z poruszeniem się i z samoobsługą, wymagające pomocy z powodu wieku lub cięŝkich i przewlekłych chorób. W ich zakresie wykonywane są m.in. zabiegi higieniczne oraz zlecona przez lekarza pielęgnacja. W ramach specjalistycznych usług opiekuńczych świadczone są: - specjalistyczne usługi usprawniająco-wspierające, rehabilitacyjne dla osób niepełnosprawnych i przewlekle chorych, mających powaŝne trudności z poruszaniem się z powodu urazów rdzenia kręgowego, aparatu ruchu, udarów mózgu, chorób neurologicznych i chorób nerwowo-mięśniowych oraz z powodu innych przyczyn, - specjalistyczne usługi gospodarcze dla osób mających trudności związane z samoobsługą, kontaktami z otoczeniem oraz funkcjonowaniem w środowisku przede wszystkim ze względu na wiek lub cięŝkie i przewlekłe choroby. W zakresie tych usług realizowane są takie czynności, jak np.: przygotowanie posiłku z uwzględnieniem diety, przyniesienie obiadu z placówki gastronomicznej, robienie zakupów, dbałość o utrzymanie czynności w mieszkaniu, załatwianie spraw urzędowych. W praktyce jednak, jak wynika to ze sprawozdań opisowych ośrodków pomocy społecznej za 2006 r., usługi te realizowane są w róŝnym zakresie i rozpiętości 10. Usługi opiekuńcze obejmują, w zaleŝności od ośrodka pomocy społecznej: - usługi opiekuńczo-gospodarcze, usługi gospodarcze, usługi pielęgnacyjne, usługi higieniczno-pielęgnacyjne, usługi polegające na pomocy w zaspokojeniu codziennych potrzeb Ŝyciowych świadczone dla osób mających problemy z samoobsługą, w kontaktach z otoczeniem oraz z funkcjonowaniem w środowisku - polegające na udzielaniu pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego: sprzątanie, pranie, robienie zakupów, gotowanie, 10 Deja A., Usługi na rzecz osób niepełnosprawnych organizowane i świadczone przez warszawskie ośrodki pomocy społecznej w 2006 r. 14

15 załatwianie spraw urzędowych, pomoc w gospodarowaniu budŝetem domowym, dbanie o kondycję psychofizyczną, utrzymywanie kontaktów z pracownikiem socjalnym, wykonywanie drobnych zabiegów medycznych, pielęgnowanie osoby obłoŝnie chorej, wykonywanie czynności higienicznych, itp., - usługi remontowo-sprzatające - przyznawane osobom samotnym (matkom z dziećmi, osobom starszym, niepełnosprawnym), które ze względu na zły stan zdrowia, niezaradność Ŝyciową oraz trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie zadbać o naleŝyte warunki Ŝycia. Zakres usług obejmuje: usługi remontowe, usługi elektryczne, usługi hydrauliczne, dezynfekcję, dezynsekcję i deratyzację, usługi sprzątające. Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują: - specjalistyczne usługi pielęgnacyjne, usługi pielęgnacyjne, usługi opiekuńczopielęgnacyjne, usługi dla osób w terminalnej fazie choroby nowotworowej, usługi opiekuńcze pielęgnacyjno-higieniczne dla osób leŝących, mających trudności w poruszaniu się i w samoobsłudze polegające na wykonywaniu zabiegów pielęgnacyjnych zleconych przez lekarza np.: zapobieganie odleŝynom, zmiana opatrunków, pomoc w czynnościach fizjologicznych, mycie osób niepełnosprawnych, kąpanie, zmiana pampersów, czesanie, ubieranie, podawanie leków i posiłków, współpraca z lekarzem i pielęgniarką środowiskową, współpraca z pracownikiem socjalnym itp., - usługi rehabilitacyjne, usługi usprawniające, usługi dla osób niepełnosprawnych, usługi opiekuńczo-readaptacyjne oraz usługi usprawniająco-wspierające dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych, mających powaŝne trudności z poruszaniem się m.in. z powodów urazów rdzenia kręgowego, aparatu ruchu, udarów mózgu, chorób neurologicznych, mięśniowych i innych przyczyn; przeznaczone dla osób pow. 60 roku Ŝycia z zaburzeniami otępiennymi i psychicznymi, obejmujące czynności gospodarcze, pielęgnacyjne i terapeutyczne - polegające na przywracaniu sprawności fizycznej osobom niepełnosprawnym. Informacje te wskazują na brak określonych standardów dotyczących poszczególnych rodzajów usług i zakresu oddziaływań. Niektóre usługi i czynności w jednym ośrodku pomocy społecznej są oferowane jako usługi opiekuńcze, a w innym jako usługi specjalistyczne (np. usługi i czynności pielęgnacyjne, związane m.in. z pielęgnacją osoby obłoŝnie chorej). Standaryzacja usług jest nieodzowna. Znacząco wpłynie na jakość usług, które powinny być realizowane na tym samym poziomie we wszystkich dzielnicach miasta. Standaryzacja będzie miała takŝe wpływ na kształtowanie cen na odpowiednich poziomach odpowiadających róŝnym zakresom usług i róŝnym wymaganiom co do kwalifikacji osób świadczących usługi. Liczba klientów korzystających z usług opiekuńczych Na dzień 29 lutego 2008 r. w Ośrodkach Pomocy Społecznej m.st. Warszawy z usług opiekuńczych korzystało 6 tys. 52 osoby. Tab. 8 Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze w latach (zadania własne) Usługi opiekuńcze liczba osób, którym przyznano świadczenie liczba świadczeń

16 kwota świadczeń (w zł) tym: specjalistyczne liczba osób, którym przyznano świadczenie liczba świadczeń kwota świadczeń (w zł) Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy W ciągu ostatnich pięciu lat ( ) wzrosła liczba świadczeniobiorców otrzymujących pomoc w postaci usług opiekuńczych. Średnio wzrost ten wynosi około 200 osób rocznie. W 2007 r. wydano na usługi opiekuńcze ponad zł więcej niŝ w roku poprzednim. Wzrost wydatków na realizację usług opiekuńczych wiąŝe się ze zwiększoną liczbą świadczeniobiorców (wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym oraz brak moŝliwości zaspokojenia przez rodzinę potrzeb związanych z opieką, pielęgnacją, usprawnianiem i rehabilitacją), ale takŝe ze wzrostem kosztów pracy opiekunek. Według danych Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy w 2007 r. Ośrodki Pomocy Społecznej wydały tylko 10 decyzji odmownych 11. Powodami odmowy były m.in. moŝliwość korzystania przez klienta z usług rehabilitacyjnych i rewalidacyjnowychowawczych w instytucjach, o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, brak moŝliwości ustalenia dochodu rodziny (nie dostarczono zaświadczenia o dochodzie), klient miał zapewnioną opiekę prywatną. Zdarza się, Ŝe osoby zainteresowane tym rodzajem pomocy lub ich bliscy po zapoznaniu się z zakresem świadczonej pomocy, godzinami pracy opiekunek, procedurze przyznawania świadczenia, wymogach formalnych i odpłatnościach rezygnują z ubiegania się o pomoc usługową. Nie jest znana liczba osób, które w ten sposób zrezygnowały z ubiegania się o usługi. Fakt, Ŝe potencjalni świadczeniobiorcy rezygnują z ubiegania się o pomoc po uzyskaniu informacji o godzinach pracy opiekunek moŝe świadczyć o niedostosowaniu oferty usług opiekuńczych do potrzeb. Realizatorzy usług Na terenie m. st. Warszawy usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze realizowane są przez firmy, które wyłaniane są najczęściej w formie przetargu nieograniczonego. W 2007 r. na terenie Warszawy usługi opiekuńcze, w tym specjalistyczne oraz usługi na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi realizowało w sumie osiem firm i organizacji pozarządowych. Tab. 9 Firmy realizujące usługi opiekuńcze w 2007 roku Firmy lub organizacje pozarządowe Fundacja Zdrowie Bródnowskie Stowarzyszenie Przyjaciół i Rodzin z Zaburzeniami specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi (zadanie zlecone) Bemowo, Ochota, Praga Południe, śoliborz Białołęka, Bielany, Targówek 2007 rok usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (zadania własne) Targówek, Śródmieście, Wola, śoliborz 11 Notatka Biura Polityki Społecznej U. m. st. Warszawy z dn. 04 marca 2008 r. dot. realizacji usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych przez Ośrodki Pomocy Społecznej m.st. Warszawy 16

17 Psychicznymi POMOST Firma Vital Praga Południe, Praga Północ, Rembertów, Ursus, Ursynów Bemowo, Mokotów, Ochota, Praga Południe, Praga Północ, Ursus, Włochy Firma Opiekuńcza Nadzieja Wawer, Wesoła Praga Południe, Wawer, Wesoła, Wilanów, Wola Agencja SłuŜb Społecznych Włochy Białołęka, Bielany, Mokotów, Ochota, Praga Południe, Śródmieście, Targówek, Ursynów, Wola, śoliborz Fundacja Wspierania Rozwoju Kliniki Psychiatrycznej Akademii Medycznej Firma Skład Magiczny Polski Komitet Pomocy Społecznej Śródmieście Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy Praga Południe Wola Wymiar i zakres usług przyznawanych przez OPS uzaleŝniony jest od potrzeb klienta określonych w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, moŝliwości zapewnienia opieki przez rodzinę oraz budŝetu przeznaczonego na usługi i ilości osób objętych tą formą pomocy. Według Biura Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy środki przewidziane w planie na 2008 r. uniemoŝliwiają Ośrodkom Pomocy Społecznej na zaspokojenie zdiagnozowanych potrzeb na poziomie lokalnym 12. Nie podano jednak informacji dot. skali potrzeb. Według Biura Bolityki Społecznej zdarza się, Ŝe liczba przyznanych godzin usług opiekuńczych jest niŝsza niŝ potrzeby społeczności lokalnej, tak jest np. w Dzielnicy Ursus, śoliborz. Cena usług W 2008 r. w porównaniu z 2007 r. odnotowano znaczący wzrost cen usług. Firmy realizujące usługi na zlecenie OPS tłumaczą wzrost cen sytuacją na rynku pracy, znacznym deficytem osób zainteresowanych tą pracą oraz koniecznością podniesienia płac osobom świadczącym usługi. Wzrost cen staje się więc niezbędny dla zapewnienia odpowiedniej jakości usług. WiąŜe się to z koniecznością zwiększenia nakładów finansowych na ten cel w latach następnych. W przypadku osób współfinansujących to świadczenie (co jest uzaleŝnione od dochodów osoby lub rodziny) wzrost cen usług wpływa na zwiększenie odpłatności. Zdarza się, Ŝe świadczeniobiorcy w związku z ograniczonymi moŝliwościami finansowymi budŝetu domowego w sytuacji gdy mają współfinansować usługi zmniejszają liczbę godzin lub rezygnują z pomocy. Tab. 10 Średnia cena 1 godziny usługi w latach rok 2008 rok 1 godz. usług opiekuńczych 5-6 zł 9-10 zł 1 godz. usług pielęgnacyjnych 7 zł 12 zł 1 godz. specjalistycznych usług opiekuńczych 15 zł 17 zł Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy 12 Notatka Biura Polityki Społecznej U. m. st. Warszawy z dn. 04 marca 2008 r. dot. realizacji usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych przez Ośrodki Pomocy Społecznej m.st. Warszawy 17

18 Nadzór nad realizacją usług sprawują rejonowi pracownicy socjalni oraz inspektorzy ds. usług (koordynatorzy usług) z poszczególnych OPS. Kontrole odbywają się średnio raz na kilka miesięcy (zazwyczaj raz na trzy pięć miesięcy). Kontroli podlegają: czas pracy opiekunki, ew. nieobecności, zakres realizowanych czynności, efekty pracy opiekunki (wygląd klienta, mieszkania, ew. zaniedbania), stosunek opiekunki, rehabilitanta do klienta, przestrzeganie zasad zawartych w umowie, stopień zadowolenia klienta. W przypadku zgłaszanych skarg i interwencji przez świadczeniobiorcę lub inne osoby sprawa jest badana przez zespół, w skład którego wchodzą pracownik socjalny, inspektor ds. usług i przedstawiciel firmy świadczącej usługi. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości OPS przekazuje wykonawcy usług notatkę z przeprowadzonej kontroli w celu uzyskania wyjaśnień i podjęcia działań naprawczych. Koordynator usług wprowadza opiekunki i inne osoby realizujące usługi w środowisko, kontroluje kwalifikacje osób zatrudnionych przy realizacji usług, przeprowadza rozmowy z podopiecznym i rodziną dot. realizacji usług, analizuje karty kontroli usług, znajdujące się u kaŝdej osoby korzystającej z tej pomocy, analizuje protokoły z kontroli wewnętrznych przeprowadzanych przez wykonawcę. Zgodnie z zawartymi umowami wykonawcy usług zobowiązani są równieŝ we własnym zakresie do przeprowadzania kontroli jakości usług. Przynajmniej dwa razy w roku organizowane są spotkania pracowników OPS nadzorujących usługi z przedstawicielami firmy świadczącej usługi, podczas których omawiane są optymalne sposoby realizowania usług oraz pojawiające się trudności. Raz w miesiącu inspektorzy ds. usług przeprowadzają analizę wszystkich kart czasu pracy opiekunek. W związku z rotacją osób pracujących w ramach usług opiekuńczych, często takŝe brakiem osób do pracy, brakiem standardów dot. tej formy pomocy, realizacją usług przez firmy zewnętrzne monitorowanie i ewaluacja usług mogą być utrudnione. PROGRAM ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ Asystent Osoby Niepełnosprawnej to program realizowany na terenie Warszawy od sierpnia 2006 r. Jego głównym celem jest aktywizacja osób niepełnosprawnych. Realizatorem programu jest Centrum Usług Socjalnych i Szkolenia Kadr Pomocy Społecznej "Ośrodek Nowolipie" (jednoska budŝetowa m. st. Warszawy). Usługi asystentów świadczone są przez 7 dni w tygodniu, w godz Opłata klienta za usługę wynosi 4,00 zł za 3,5 godz., a koszt następnej godziny wynosi 1,00 zł. Zamówienia składane są telefonicznie (pięć dni w tygodniu), za pośrednictwem poczty elektronicznej, on-line za pośrednictwem strony internetowej Podczas pierwszych pięciu miesięcy realizacji programu ( r.) z usług asystentów skorzystały 264 osoby niepełnosprawne. Usługę świadczyło 28 asystentów w łącznym wymiarze 6 tys. 384 godzin (średnio jedne klient skorzystał z 24 godz. wsparcia). Wydano na ten cel ,00 zł 13. W ciągu 2007 r. baza danych dot. liczby klientów zwiększyła się o 287 osób. Usługę świadczyło 32 asystentów, w łącznym wymiarze 7 tys. 180 godz. Brak jest danych dot. liczby osób, które skorzystały z usług asystenckich w 2007 r. JeŜeli weźmiemy pod uwagę liczbę osób zarejestrowanych w bazie usługobiorców oznacza to, Ŝe w 2007 r. osoby te skorzystały średnio z 8 godz. wsparcia w skali roku. 13 Za: Sprawozdanie z działalności Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie w roku

19 We wrześniu 2008 r. baza danych klientów wynosiła 667 osób, które skorzystały z pomocy asystentów począwszy od sierpnia 2006 r. We wrześniu 2008 r. zatrudnionych było 36 asystentów (umowa o pracę lub umowa zlecenie). Warunkiem skorzystania z usług asystenta jest posiadanie: orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, I lub II grupy inwalidzkiej, orzeczenia o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Usługi są dostępne wyłącznie dla osób niepełnosprawnych powyŝej 18 roku Ŝycia. Jedna osoba moŝe korzystać z usługi tyko dwa razy w tygodniu, w podstawowym wymiarze, tj. 3,5 godziny dziennie (nie wliczając w to czasu dojazdu asystenta). W szczególnych przypadkach wymiar usługi moŝe być zwiększony. Dziennie z usług asystentów moŝe korzystać osób. Klientami asystentów są osoby w zróŝnicowanym wieku: od lat 18 aŝ do 80 roku Ŝycia. Wśród osób korzystających z usług asystenckich przewaŝają klienci z I grupą inwalidzką - orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Blisko połowę klientów stanowią samotne osoby starsze, pow. 60 roku Ŝycia. Tab. 11 Liczba klientów Programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej w latach rok 2007 rok 2008 rok (do września) razem (stan na wrzesień 2008) asystenci klienci (narastająco) Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy Klienci korzystający z Programu to osoby z róŝnymi dysfunkcjami i o róŝnym stopniu ich natęŝenia. Do tej pory zgłosiły się osoby z następującymi niepełnosprawnościami i chorobami: poraŝenie mózgowe, upośledzenie umysłowe (w tym osoby z zespołem Downa), postępujący zanik mięśni, rozszczep kręgosłupa, przepuklina mózgowo-oponowa, zespół post-polio, stwardnienie rozsiane, zanik mięśni, autyzm, zespół Aspergera, choroba Parkinsona, paraliŝ, niedowład kończyn, uraz kręgosłupa, niewidomi i niesłyszący). Tab. 12 Zestawienie dot. klientów Programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej w latach RAZEM: 667 OSOBY, OKRES: przedział wiekowy ilość osób (ujęcie %) rodzaj schorzenia rodzaj świadczonej usługi lat 19% lat 9% zespół Downa, poraŝenie mózgowe, rozszczep kręgosłupa, dystrofia mięśniowa, autyzm, zespół Aspregera, dysfunkcja wzroku, zespół Willi Prasera, paraliŝ czterokończynowy, epilepsja, przepuklina mózgowa antropia mięśniowa, zespół Downa, dysfunkcja słuchu, stany po wylewach bądź udar (niedowłady jednostronne), poraŝenie pomoc w dojazdach: na: wyŝsze uczelnie, warsztaty terapii zajęciowej, kursy doszkalające, zajęcia sportowe, basen, kino, teatr, wystawy, rehabilitacja, spacer pomoc w dojazdach: do pracy, na warsztaty terapii zajęciowej, na uczelnię, spacer, 19

20 40-50 lat 8% lat 14% 60 lat i więcej 49 % mózgowe, paraplegia, dysfunkcja wzroku dysfunkcja wzroku, martwica kości, udar mózgu, stwardnienie rozsiane, paraplegia, rdzeniowy zanik mięśni, zespół Post Polio stwardnienie rozsiane, zespół Post-Polio, dysfunkcja wzroku, udar mózgu, paraplegia, choroba Parkinsona, poraŝenie mózgowe, nowotwór szpiku, rozedma płuc, niedowład kończyn dolnych niedowład jednostronny, stwardnienie rozsiane, dysfunkcja wzroku, udar mózgu, paraplegia, choroba Parkinsona, choroba Alzhaimera, uraz kręgosłupa, rak Źródło: Biuro Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy zakupy, kino, teatr, towarzyszenie podczas podróŝy pociągiem poza miasto pomoc w dojazdach: do lekarza, na rehabilitację, sprawy urzędowe, koncerty, spacery, czytanie pomoc w dojazdach: sprawy urzędowe, lekarz, rehabilitacja, bank, sprawy na mieście, spacery turystyczno rekreacyjno po mieście, pomoc w zakupach, pomoc w pokonywaniu barier architektonicznych pomoc w dojazdach: fryzjer, spacer, sprawy urzędowe, teatr, wizyta u lekarza, kino, wystawy. Asystenci, którzy świadczą usługi w ramach Programu to osoby wykształcone, doświadczone w pracy z osobami z róŝnymi rodzajami niepełnosprawności. Asystentami są: absolwenci Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie oraz Studium Collegium Rehabilitacji, Psychologii i Polityki Społecznej w Warszawie, studenci i absolwenci Medycznej Szkoły Policealnej w Pruszkowie na kierunku asystent osoby niepełnosprawnej, uczestnicy kursów i szkoleń organizowanych przez organizacje pozarządowe: Fundację Hej Koniku! oraz Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego. Zakres usług oferowanych w ramach Programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej pokrywa się częściowo z usługami opiekuńczymi, specjalistycznymi, w tym dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W ramach usług oferowanych przez OPS klient takŝe jest wspierany w kontaktach z urzędami, z palcówkami słuŝby zdrowia, otrzymuje pomoc w komunikowaniu się z otoczeniem (dot. to zwłaszcza oferty w ramach usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi). Jak juŝ zaznaczano w okresie pierwszego roku funkcjonowania programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej z usług tych skorzystało około 500 osób, z czego 49% to osoby samotne, powyŝej 60 roku Ŝycia, co nie stanowi istotnej róŝnicy w stosunku do usług opiekuńczych realizowanych w OPS. Warszawskie organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych podkreślają, Ŝe Program Asystent Osoby Niepełnosprawnej zaplanowany jest jako wsparcie doraźne, krótkofalowe i dostępne tylko dla osób powyŝej 18 roku Ŝycia, a w praktyce głównie starszych, po 60 roku Ŝycia. System pogotowia asystenckiego, w którym działa program miejski nie jest odpowiednim standardem wsparcia dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, czy osób z autyzmem. Osoby te wymagają usługi asystenckiej o charakterze wsparcia długotrwałego, systematycznego, prowadzonego przez stałe, profesjonalnie przygotowane osoby, które mają moŝliwość konsultacji swojej pracy ze 20

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 Orzekanie o niepełnosprawności...

Bardziej szczegółowo

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI: Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie

Bardziej szczegółowo

Stopnie niepełnosprawności

Stopnie niepełnosprawności Stopnie Od ponad dziesięciu lat nie ma juŝ I, II i III grupy inwalidzkiej. Zamiast tego funkcjonują dwa rodzaje orzecznictwa: rentowe, które omówiliśmy w kwietniowych numerach Gazety Podatnika, oraz pozarentowe.

Bardziej szczegółowo

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI LUB O STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Orzeczenia o niepełnosprawności (w przypadku osób do 16 roku życia) oraz o stopniu niepełnosprawności (w przypadku

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘCIOLECIE FUNKCJONOWANIA POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W KIELCACH

DZIESIĘCIOLECIE FUNKCJONOWANIA POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W KIELCACH ZARZĄD POWIATU W KIELCACH DZIESIĘCIOLECIE FUNKCJONOWANIA POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W KIELCACH Kielce, maj 2010r. I. ZADANIA ORAZ PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczne usługi opiekuńcze

Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze Specjalistyczne usługi opiekuńcze określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 roku w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym

USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 1996 Nr 100 poz. 461 USTAWA z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w województwie mazowieckim

Zasady realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w województwie mazowieckim Zasady realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w województwie mazowieckim Organizacja i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r.

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w Powiecie Opolskim na lata 2016-2020 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

- dotyczy mieszkańców miasta Tychy

- dotyczy mieszkańców miasta Tychy SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Tychach w okresie od 01.01.2014 r. 31.12.2014 r. - dotyczy mieszkańców miasta Tychy I. Liczba przyjętych wniosków

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Sosnowcu za 2013 r.

Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Sosnowcu za 2013 r. Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Sosnowcu za 2013 r. Orzekanie o stopniu niepełnosprawności dla celów pozarentowych wprowadzone zostało ustawą z

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r.

Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r. Uchwała nr XXV/174/13 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w Powiecie Opolskim na lata 2013-2015 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Dz.U.2005.189.1598 2006.08.09 zm. Dz.U.2006.134.943 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z dnia 30 września

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV /93/2004 Rady Gminy Korzenna z dnia 14 czerwca 2004r

Uchwała Nr XV /93/2004 Rady Gminy Korzenna z dnia 14 czerwca 2004r Uchwała Nr XV /93/2004 Rady Gminy Korzenna z dnia 14 czerwca 2004r w sprawie; uchwalenia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Korzennej. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40

Bardziej szczegółowo

Niniejsze zasady określają:

Niniejsze zasady określają: Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 2 /2014r z dnia 04 lutego 2014r Dyrektora PCPR w Łowiczu Zasady udzielania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

2. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze organizuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kowali.

2. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze organizuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kowali. Załącznik nr 1 do Uchwały NrVII/37/09 z dnia31.08.2009r.. Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVII/461/2013 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr XLVII/461/2013 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 23 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr XLVII/461/2013 w sprawie: określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Załącznik do Uchwały Nr XV/109/07 Rady Powiatu w Śremie z dnia 19 grudnia 2007 r. A B C Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Spis Treści: 1. Wprowadzenie...3-4 2.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ Jednym z podstawowych zadań Wydziału Pomocy Środowiskowej jest prowadzenie pracy socjalnej, której celem jest pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do

Bardziej szczegółowo

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej:

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej: Zakres działania: Pomoc społeczna umożliwia przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych tym, którzy nie są w stanie sami ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wspiera ich

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI

POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W BOCHNI Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bochni orzeka o niepełnosprawności do celów pozarentowych. Orzeczenie wydane

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/125/2015 RADY MIEJSKIEJ W ROGOŹNIE. z dnia 26 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA NR XV/125/2015 RADY MIEJSKIEJ W ROGOŹNIE. z dnia 26 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA NR XV/125/2015 RADY MIEJSKIEJ W ROGOŹNIE z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE DOKUMENTOWANIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI RZADKIEJ LUB SPRZĘŻONEJ W PROJEKCIE

WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE DOKUMENTOWANIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI RZADKIEJ LUB SPRZĘŻONEJ W PROJEKCIE WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE DOKUMENTOWANIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI RZADKIEJ LUB SPRZĘŻONEJ W PROJEKCIE Wsparcie środowiska osób niepełnosprawnych z terenów wiejskich i małomiasteczkowych Każda osoba niepełnosprawna,

Bardziej szczegółowo

nosprawności, zwanego dalej powiatowym zespołem nosprawności nosprawnym; nosprawność

nosprawności, zwanego dalej powiatowym zespołem nosprawności nosprawnym; nosprawność ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o nosprawności i stopniu nosprawności Rozporządzenie określa: szczegółowe zasady wydawania

Bardziej szczegółowo

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI w BIAŁYMSTOKU 15-213 Białystok, ul. Mickiewicza 3

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI w BIAŁYMSTOKU 15-213 Białystok, ul. Mickiewicza 3 Białystok, 16 marca 2015 r. PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI w BIAŁYMSTOKU 15-213 Białystok, ul. Mickiewicza 3 PS-V.9421.2.4.2015.ETB ORGANIZACJA SPECJALISTYCZNYCH USŁUG OPIEKUŃCZYCH ŚWIADCZONYCH OSOBOM Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi Mgr Rafał Bakalarczyk w jakich sytuacjach seniorzy mogą wymagać pomocy społecznej i innych form wsparcia? Jak wygląda sytuacja socjalna,

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE

MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE Pomoc społeczna jest instytucją wspierania osób ubogich i zagroŝonych ubóstwem oraz wykluczeniem społecznym. Celem pomocy społecznej jest umoŝliwienie osobom

Bardziej szczegółowo

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi Powiat Janowski Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi Janów Lubelski 2015 Informator jest wynikiem realizacji

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy)

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy) Miejscowość,... data... W N I O S E K osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres zamieszkania... Nr PESEL... Na podstawie art. 54

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa :

Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Formy pomocy przyznawane osobom i rodzinom uprawnionym - pomoc finansowa : Zasiłek okresowy gwarantowany - przysługuje osobom, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a wychowują samotnie przynajmniej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r.

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia Wrocławskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych pod nazwą Bez barier na lata 2012-2014 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy:

Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: 1. Zadania własne gminy: Ośrodek Pomocy Społecznej w Łambinowicach realizuje zadania wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej, która weszła w życie od 1 maja 2004r. Do podstawowych zadań pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach:

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisko świadczy pomoc w następujących formach: Świadczenia pieniężne: Zasiłek stały Zasiłek okresowy Zasiłek celowy Specjalny zasiłek celowy Zasiłek celowy na

Bardziej szczegółowo

Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej

Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej Część I. Osoba niepełnosprawna definicja, orzecznictwo o niepełnosprawności oraz podstawy funkcjonowania rehabilitacji społecznej i zawodowej Rozdział 1. System orzecznictwa o niepełnosprawności Istnieje

Bardziej szczegółowo

Terytorialny zasięg działania Ośrodka: Miasto Milanówek

Terytorialny zasięg działania Ośrodka: Miasto Milanówek OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ 05-822 Milanówek, ul. Fiderkiewicza 41 tel. (022) 724 97 92, 755 86 35 tel/fax (022) 724 97 92, 724 90 83 e-mail : ops@ops.milanowek.pl Terytorialny zasięg działania Ośrodka:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r.

UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r. UCHWAŁA NR XXI/203/09 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia15 kwietnia 2009r. w sprawie: szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

S T A T U T. Środowiskowego Domu Samopomocy w Sandomierzu. Podstawą prawną działania jest:

S T A T U T. Środowiskowego Domu Samopomocy w Sandomierzu. Podstawą prawną działania jest: Tekst ujednolicony przez Kierownika ŚDS po zmianach na podstawie - Uchwały Nr XXXIV/303/2009 Rady Miasta Sandomierza z dnia 27 maja 2009 roku o zmianie uchwały w sprawie utworzenia Środowiskowego Domu

Bardziej szczegółowo

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE Załącznik nr Wypełnia lekarz publicznego zakładu opieki zdrowotnej ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE 1. Imię i nazwisko osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej... 2. Wiek... 3. Jest osobą przewlekle

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XI/42/07 Rady Miejskiej w Stawiskach z dnia 11 czerwca 2007 r. GMINNY PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ NA LATA 2007 2009

Załącznik do Uchwały Nr XI/42/07 Rady Miejskiej w Stawiskach z dnia 11 czerwca 2007 r. GMINNY PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ NA LATA 2007 2009 Załącznik do Uchwały Nr XI/42/07 Rady Miejskiej w Stawiskach z dnia 11 czerwca 2007 r. GMINNY PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ NA LATA 2007 2009 I. PROGRAM POMOCY OSOBOM I RODZINOM W ZAPOBIEGANIU BEZDOMNOŚCI.

Bardziej szczegółowo

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie:

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie: Czym jest pomoc społeczna? Wnioski o przyznanie pomocy społecznej i zasiłku rodzinnego. POMOC SPOŁECZNA Czym jest Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa. Nadrzędnym celem pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej stan prawny na dzień 1 lipca 2009 r. Podstawa prawna: - ustawa z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ OBRĘBÓW EWIDENCYJNYCH

WYKAZ OBRĘBÓW EWIDENCYJNYCH MIASTO STOŁECZNE WARSZAWA NAZWA DZIELNICY WYKAZ OBRĘBÓW EWIDENCYJNYCH BEMOWO 6-06-15 146502_8.0615 BEMOWO 6-08-01 146502_8.0801 BEMOWO 6-08-02 146502_8.0802 BEMOWO 6-08-03 146502_8.0803 BEMOWO 6-08-04

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Departament Pracy, Spraw Socjalnych i Zdrowia

NajwyŜsza Izba Kontroli Departament Pracy, Spraw Socjalnych i Zdrowia NajwyŜsza Izba Kontroli Departament Pracy, Spraw Socjalnych i Zdrowia Warszawa, dnia listopada 2009r. KPZ-4111-01-01/2009 K/09/005 Pani Barbara Piasecka Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Ciechanowie WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY WŁOCHY M. ST. WARSZAWY. Rozdział II. Postanowienia ogólne

STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY WŁOCHY M. ST. WARSZAWY. Rozdział II. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 16 do uchwały Nr XXIX/918/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie nadania statutów ośrodkom pomocy społecznej m.st. Warszawy STATUT OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY

Bardziej szczegółowo

Autor (źródło): Danuta Orzołek poniedziałek, 04 lutego 2008 12:29 - Poprawiony poniedziałek, 04 lutego 2008 13:31

Autor (źródło): Danuta Orzołek poniedziałek, 04 lutego 2008 12:29 - Poprawiony poniedziałek, 04 lutego 2008 13:31 Pomoc społeczna przewiduje następujące świadczenia pieniężne: 1. praca socjalna, 2. sprawienie pogrzebu, 3. interwencja kryzysowa, 4. schronienie, 5. posiłek, 6. niezbędne ubranie, 7. usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi Powiat Janowski Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w Powiecie Janowskim Janów Lubelski 2013 Informator jest

Bardziej szczegółowo

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE Z. Nowak - Kapusta Osoba niepełnosprawna to osoba, która posiadała odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony (osoba niepełnosprawna prawnie) lub osoba, która takiego

Bardziej szczegółowo

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp. KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.pl PCPR w Końskich czynne jest codziennie od poniedziałku

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych. Żadna praca nie wymaga od człowieka pełnej sprawności.

Doradztwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych. Żadna praca nie wymaga od człowieka pełnej sprawności. Doradztwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych Żadna praca nie wymaga od człowieka pełnej sprawności. Orzekanie o niepełnosprawności Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną

Bardziej szczegółowo

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi

Powiat Janowski. Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób. z zaburzeniami psychicznymi Powiat Janowski Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób z zaburzeniami psychicznymi Janów Lubelski 2014 Informator jest wynikiem realizacji

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 Uchwała Nr XVIII/304/11 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 września 2011 roku w sprawie zatwierdzenia działań projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 realizowanego ze środków: Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane przez gminy

Zadania realizowane przez gminy Zadania realizowane przez gminy Zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym : opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia

Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia Orzekanie stopnia niepełnosprawności dla osób powyżej 16 roku życia Osoba niepełnosprawna zaliczana jest do jednego z trzech stopni niepełnosprawności: 1) znacznego, 2) umiarkowanego, 3) lekkiego. Orzeczenie

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI

A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI A N K I E T A OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE DOROŚLI Niniejsza ankieta jest adresowana do wszystkich osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Celem ankiety jest pozyskanie informacji o sytuacji życiowej osób o orzeczonej

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA INFORMACYJNO PROMOCYJNA Warszawa, 2 października 2012r.

KAMPANIA INFORMACYJNO PROMOCYJNA Warszawa, 2 października 2012r. KAMPANIA INFORMACYJNO PROMOCYJNA Warszawa, 2 października 2012r. Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym (PSOUU) najstarsza i największa krajowa organizacja pozarządowa działająca

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr. PROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY LEKOWEJ DLA MIESZKAŃCÓW GMINY WOJNICZ na rok 2015

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr. PROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY LEKOWEJ DLA MIESZKAŃCÓW GMINY WOJNICZ na rok 2015 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr PROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY LEKOWEJ DLA MIESZKAŃCÓW GMINY WOJNICZ na rok 2015 1 PROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY LEKOWEJ DLA MIESZKAŃCÓW GMINY WOJNICZ PODSTAWA PRAWNA:

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl Warszawa: świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie zdrowia

Informacja o stanie zdrowia ... Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej lub gabinetu lekarskiego Informacja o stanie zdrowia Imię i nazwisko... PESEL albo numer dokumentu toŝsamości... Adres (miejsce pobytu*)... Rozpoznanie choroby zasadniczej...

Bardziej szczegółowo

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: nie.

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: nie. Warszawa: Realizacja usług specjalistycznych dla osób dorosłych z zaburzeniami psychicznymi oraz dzieci z niesprawnością intelektualną dla klientów OPS Praga Północ w okresie od 01-12- 2014 do 31-12-2014

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXIII/162/2004. Rad y Miejskiej w Lwówku. z dnia 30 listopada 2004 r.

Uchwała Nr XXIII/162/2004. Rad y Miejskiej w Lwówku. z dnia 30 listopada 2004 r. Uchwała Nr XXIII/162/2004 Rad y Miejskiej w Lwówku z dnia 30 listopada 2004 r. w sprawie: określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia

UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia (PROJEKT) w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt uczestników w Dziennym Domu Pomocy Społecznej przy ul. Potulickiej 40, Dziennym

Bardziej szczegółowo

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data...

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej osobie wymagającej

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE)

ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ZADANIA WŁASNE GMINY Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ (OBLIGATORYJNE) ART. 17 ust. 1 1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OSTASZEWIE

STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OSTASZEWIE Załącznik do Uchwały Nr XXXII/144//2009. Rady Gminy z dnia.28 kwietnia 2009 roku.. STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OSTASZEWIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe. schorzenia zawarte we wniosku lekarskim.

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe. schorzenia zawarte we wniosku lekarskim. UWAGA: Wnioskodawca może dokonać rezerwacji miejsca na turnusie rehabilitacyjnym dopiero po rozpatrzeniu wniosku przez Dyrektora Centrum i otrzymaniu informacji o przyznanym dofinansowaniu do uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU o wartości poniżej 200 000 euro

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU o wartości poniżej 200 000 euro OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU o wartości poniżej 200 000 euro Lędziny dnia 14.03.2013r. na realizację specjalistycznych usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Orzekanie osób przed 16. rokiem życia

Orzekanie osób przed 16. rokiem życia Orzekanie osób przed 16. rokiem życia Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o: niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia, stopniu niepełnosprawności osób,

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI ROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP LEKÓW DLA MIESZKAŃCÓW MIASTA ŁOMŻA NA LATA 2015-2017

MIEJSKI ROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP LEKÓW DLA MIESZKAŃCÓW MIASTA ŁOMŻA NA LATA 2015-2017 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 52/IX/15 Rady Miejskiej Łomży z dnia 27 maja 2015 r. MIEJSKI ROGRAM OSŁONOWY W ZAKRESIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP LEKÓW DLA MIESZKAŃCÓW MIASTA ŁOMŻA NA LATA 2015-2017 MIEJSKI

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE : 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE PRZEZNACZONE SĄ DLA: Osób dorosłych wykazujących zaburzenia wymienione w art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego: Chorych

Bardziej szczegółowo

Miejscowość i data... Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Miejscowość i data... Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Miejscowość i data... Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności PIERWSZY / WTÓRNY / POGORSZENIA STANU ZDROWIA Nr sprawy: ZO-E-8211/.../SN/200... Imię i nazwisko... Data urodzenia...

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa

Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Ministerstwo Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ( pieczęć) MPiPS - 03 Adresat Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

RADY MIASTA STOŁECZNEGO W ARSZAWY

RADY MIASTA STOŁECZNEGO W ARSZAWY Tekst ujednolicony uchwały nr XXIX/9ł 8/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie nadania statutów ośrodkom pomocy społecznej m.st. Warszawy, uwzględniający zmiany wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku. w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach

Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku. w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach UCHWAŁA Nr VIII/36/07 Rady Gminy Uchanie z dnia 29 czerwca 2007 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Uchaniach Działając na podstawie art.l 10 ust.9

Bardziej szczegółowo

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Pojęcie niepełnosprawności Niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa zabezpieczenia społecznego Pomoc społeczna dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Podstawy prawa zabezpieczenia społecznego Pomoc społeczna dr Eliza Mazurczak-Jasińska Podstawy prawa zabezpieczenia społecznego Pomoc społeczna dr Eliza Mazurczak-Jasińska Pomoc społeczna podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Tekst jedn.: Dz. U. 2015 r. poz.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych zalicza się osoby z długotrwałą obniżoną sprawnością fizyczną,

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu

Bardziej szczegółowo

Działalność Ośrodka Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku

Działalność Ośrodka Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku Ozimek, dnia 14.03.2011. Działalność Ośrodka Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku Ośrodek Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku został utworzony na podstawie Uchwały Nr XVIII/142/04 Rady Miejskiej

Bardziej szczegółowo

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH ZAŁĄCZNIK DO UCHWAŁY NR XIII/103/08 RADY POWIATU SIEMIATYCKIEGO Z DNIA 27 marca 2008 r. STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH 1 Statut Centrum Pomocy Rodzinie w Siemiatyczach, zwany dalej Statutem,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Egzemplarz nr 1 P R O T O K Ó Ł

Egzemplarz nr 1 P R O T O K Ó Ł P R O T O K Ó Ł kontroli problemowej przeprowadzonej w dniu 19 maja 2010 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nowogardzie, ul. 3 Maja 6 B, 72 277 Nowogard. Kontrolę przeprowadził zespół inspektorów Wydziału

Bardziej szczegółowo

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY Załącznik do Uchwały Nr XXIII/176/08 Rady Miasta Łęczyca z dnia 28 marca 2008 r. STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Środowiskowy Dom Samopomocy (Dom) w

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia

UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia UCHWAŁA NR Rady Miasta Szczecin z dnia (PROJEKT) w sprawie połączenia Domu Pomocy Społecznej przy ul. Wł. Broniewskiego 4/6 w Szczecinie, Środowiskowego Domu Samopomocy przy ul. Tartacznej 14 i Działu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/49/15 RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia 23 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR V/49/15 RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia 23 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR V/49/15 RADY MIASTA BIAŁYSTOK z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie przyjęcia gminnego programu osłonowego w zakresie zmniejszenia wydatków poniesionych na leki przez mieszkańców Miasta Białegostoku.

Bardziej szczegółowo

Samorządowy program działań na rzecz osób niepełnosprawnych Miasta Zamość na lata 2011-2013

Samorządowy program działań na rzecz osób niepełnosprawnych Miasta Zamość na lata 2011-2013 Załącznik do uchwały nr... Rady Miejskiej w Zamościu z dnia... Samorządowy program działań na rzecz osób niepełnosprawnych Miasta Zamość na lata 2011-2013 Zamość luty 2011 r. 1 Wprowadzenie Podstawowym

Bardziej szczegółowo

Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LWA-4101-09-05/2012 P/12/105 Warszawa, 14 sierpnia 2012 r. Pan Ryszard Makuch Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OZORKOWIE

REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OZORKOWIE REGULAMIN ORGANIZACYJNY MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W OZORKOWIE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Regulamin organizacyjny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ozorkowie, zwany dalej regulaminem,

Bardziej szczegółowo

Wzór umowy. UMOWA NR. zawarta w dniu. r. pomiędzy: reprezentowanym przez:.., zwanym dalej Zamawiającym, a. Nr NIP:.. Regon:... reprezentowanym przez:

Wzór umowy. UMOWA NR. zawarta w dniu. r. pomiędzy: reprezentowanym przez:.., zwanym dalej Zamawiającym, a. Nr NIP:.. Regon:... reprezentowanym przez: Wzór umowy Załącznik nr 7 do SIWZ z dnia 26.07.2012 r. UMOWA NR. zawarta w dniu. r. pomiędzy:. reprezentowanym przez:.., zwanym dalej Zamawiającym, a. Nr NIP:.. Regon:... reprezentowanym przez:. zwanym

Bardziej szczegółowo

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim

Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Informator o dostępnych formach opieki zdrowotnej i pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi w powiecie kłodzkim Wydział Zdrowia I Polityki Społecznej Starostwa Powiatowego w Kłodzku Kłodzko

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Warszawa, 26 marca 2014 r. Grupa posłów: Projekt USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Art. 1. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013

Bardziej szczegółowo