MINISTERSTWO ŚRODOWISKA STRATEGIA GOSPODARKI WODNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MINISTERSTWO ŚRODOWISKA STRATEGIA GOSPODARKI WODNEJ"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO ŚRODOWISKA STRATEGIA GOSPODARKI WODNEJ Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 13 września 2005 r. WARSZAWA, wrzesień 2005 r.

2 WPROWADZENIE... str. 4 DIAGNOZA GOSPODARKI WODNEJ Zasoby wodne i użytkowanie wód... str. 6 Jakość wód... str. 8 Zabudowa hydrotechniczna i wykorzystanie rzek... str. 10 Ochrona przed powodzią i suszą... str. 12 UWARUNKOWANIA GOSPODARKI WODNEJ Międzynarodowe... str. 14 Krajowe... str. 15 SYNTETYCZNA OCENA STANU GOSPODARKI WODNEJ... str. 17 OSIE PROBLEMOWE OŚ TECHNICZNA Utrzymanie majątku gospodarki wodnej... str. 20 Inwestycje... str. 22 Środowisko przyrodnicze... str. 24 OŚ FINANSOWA Rodzaj i wartość mienia Skarbu Państwa... str. 25 Wielkość i struktura nakładów... str. 25 Kierunki niezbędnych działań...str. 28 Harmonogram prac, koszty i źródła finansowania...str. 29 OŚ INSTYTUCJONALNA Struktura zarządzania gospodarką wodną i kierunki zmian... str. 30 CELE KIERUNKOWE GOSPODARKI WODNEJ ORAZ DZIAŁANIA REALIZACYJNE Cel I... str. 32 Cel II... str. 33 Cel III... str. 33 Instrumenty horyzontalne... str. 35 2

3 Działania służące realizacji celów kierunkowych... str. 35 OCENA REALIZACJI STRATEGII Metodyka ewaluacji... str. 38 Wskaźniki realizacji... str. 39 Zagrożenia realizacyjne... str. 39 Podsumowanie i wnioski... str. 40 TABLICE REALIZACYJNE... umieszczono po str. 42 ZAŁĄCZNIKI 1. Ważniejsze krajowe akty prawne istotne dla gospodarki wodnej 2. Wykaz dyrektyw Wspólnoty Europejskiej wdrożone do ustawy Prawo wodne 3. Ważniejsze Konwencje, umowy i porozumienia dwustronne istotne dla gospodarki wodnej 4. Schemat organizacyjny gospodarki wodnej stan obecny 5. Schemat organizacyjny gospodarki wodnej stan po utworzeniu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej 3

4 WPROWADZENIE 1. Niniejsza strategia określa podstawowe kierunki i zasady działania umożliwiające realizację idei trwałego i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu zasobami wodnymi w Polsce. Cel ten ma być osiągnięty przez zbudowanie sprawnie działającego systemu, który wykorzystując mechanizmy prawne oraz instrumenty ekonomiczne, będzie zapewniał utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wody zależnych, pozwalał na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych, zwiększał bezpieczeństwo powodziowe kraju i chronił go przed skutkami suszy. 2. Od roku 1956 powstało kilkanaście kompleksowych i perspektywicznych programów zawierających podstawowe elementy strategii, a w roku 1996 opracowano Strategię gospodarki wodnej i uzupełniono ją w roku żadne jednak z tych opracowań nie doczekało się pełnej realizacji. Przyczyny takiego stanu były wielorakie, a najważniejsze z nich to: brak spójności zamierzeń i możliwości finansowych Państwa, nie docenienie wpływu zmian strukturalnych w gospodarce i państwie na gospodarkę wodną, a w ostatnich latach zmiany w podejściu do gospodarki wodnej w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Przedstawiona ocena jest rezultatem statycznego podejścia do dokumentów planistycznych, które zwykle nie były analizowane i oceniane w trakcie realizacji, a następnie dostosowywane do zmieniających się warunków. 3. Zgodnie z ukształtowanym w Polsce podejściem Strategia ma wyraźne odniesienie do treści II Polityki Ekologicznej Państwa z roku 2001 oraz Polityki Ekologicznej Państwa na lata z uwzględnieniem perspektywy na lata ). Przedkładany dokument koncentruje się na aspektach ilościowych gospodarki wodnej traktując problemy jakości wód w sposób ogólniejszy. Wynika to z istnienia i trwającej realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, który reguluje szczegółowo działania inwestycyjne służące ochronie jakości wód do roku Ponadto poprzez resort rolnictwa podejmowane są działania związane z wdrażaniem kodeksu dobrej praktyki rolniczej służące eliminowaniu zanieczyszczeń obszarowych wód. 1) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie przyjęcia "Polityki Ekologicznej Państwa na lata z uwzględnieniem perspektywy na lata " (M.P. Nr 33, poz.433 ) 4

5 4. W zakresie instytucjonalnym i realizacyjnym Strategia w sposób bardziej szczegółowy odnosi się do przedsięwzięć pozostających w gestii administracji rządowej i jej agend zajmujących się zarządzaniem zasobami wodami w regionach wodnych. Oznacza to, że Strategia w zakresie problemów gospodarki wodnej o charakterze regionalnym i lokalnym wytycza priorytetowe kierunki działań nie wnikając w zagadnienia realizacyjne. 5. Strategia Gospodarki Wodnej uszczegóławia zapisy Narodowego Planu Rozwoju na lata Ustalenia Strategii, przyjmowane w trybie roboczym, stały się podstawą konstruowania sektorowego programu operacyjnego Środowisko, będącego instrumentem realizacji NPR. Istotne elementy gospodarki wodnej zawierał będzie również SPO Rozwój Obszarów Wiejskich oraz SPO Konkurencyjność Transportu. Prawidłowe kształtowanie zasobów wodnych oraz ochrona przed powodzią, w kontekście obowiązków wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej i prawa krajowego 2), wymaga zharmonizowania strategicznych celów gospodarki wodnej z celami rozwoju regionalnego. Dlatego też szczególnego znaczenia nabierają treści Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego oraz regionalnych programów operacyjnych przygotowywanych przez samorządy województw. Ten szeroki kontekst nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza w programach operacyjnych, dla zdefiniowania ram określających możliwość finansowania poszczególnych przedsięwzięć, w tym również gospodarki wodnej, uwzględnionych w niniejszej Strategii, ze środków pochodzących z funduszy UE oraz ze środków publicznych. 6. Ogólnym celem Strategii jest określenie podstawowych kierunków rozwoju gospodarki wodnej do roku 2020 oraz sprecyzowanie działań umożliwiających realizację konstytucyjnej zasady zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu wodami. Na tym tle można wyodrębnić następujące cele kierunkowe, odnoszące się do obszarów działań zawartych w Strategii: - zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych ludności i gospodarki przy poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód; - osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wody zależnych; - podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy. 2) Ważniejsze krajowe akty prawne oraz dyrektywy Wspólnoty Europejskiej przedstawiono w załącznikach 1 i 2 5

6 Zapisane wyżej obszary działań mają charakter trwały i będą określać kierunki działań, także w dalekiej perspektywie. W ramach każdego z nich będą realizowane przedsięwzięcia umożliwiające wykonanie zapisów Strategii. 7. W treści Strategii wyróżnia się trzy osie problemowe: - Oś techniczna obejmująca zagadnienia utrzymania i odtworzenia majątku oraz nowe przedsięwzięcia inwestycyjne; - Oś finansowania odnosząca się do nakładów na gospodarkę wodną i kosztów utrzymania oraz potrzeb finansowych; - Oś instytucjonalna dotycząca zarządzania wodami i koordynacji gospodarki wodnej. Poszczególne osie problemowe zostały omówione na tle syntetycznie ujętych treści diagnostycznych prezentujących obecny stan gospodarki wodnej oraz uwarunkowań prawnoorganizacyjnych. DIAGNOZA GOSPODARKI WODNEJ Zasoby wodne i użytkowanie wód 8. Suma opadów na terenie Polski w roku średnim wynosi nieco powyżej 600 mm i waha się od w pasie nizin do około 1100 w rejonach górskich i podgórskich. Po odjęciu ilości wody spożytkowanej na wegetację i parowanie, średni odpływ roczny wynosi z terytorium Polski około 62 km 3 (lata ), przy czym waha się on w granicach 37,5 90 km 3. Wskaźnik dostępności wody dla ludności i gospodarki narodowej, wyrażony ilorazem średniego rocznego odpływu do ilości mieszkańców wynosi ok m 3 /mieszkańca/rok wobec około średnio w Europie. Mimo relatywnie małych zasobów, deficyt wody w naszym kraju wynika nie z braku wody w ogóle, a z braku wody w odpowiednim miejscu i o odpowiedniej jakości. Coraz częstsze susze staną się istotnym problemem dla gospodarki kraju. Zwiększeniu ulegnie w przyszłości zapotrzebowanie na wodę, zwłaszcza w obszarze rolnictwa dla sztucznych nawodnień. Zasoby eksploatacyjne wód powierzchniowych są trudne do oszacowania ze względu na możliwości wielokrotnego ich wykorzystywania. 9. Objętość zwykłych wód podziemnych (zasoby statyczne) na obszarze Polski wynosi 3000 km 3 jednak z uwagi na ich niską odnawialność zasoby eksploatacyjne wód 6

7 podziemnych wynoszą około 16 km 3 /rok i pochodzą w 62% z utworów czwartorzędowych, a pozostałe z utworów trzeciorzędowych, kredowych i starszych. Do wód podziemnych należą także zasoby wód leczniczych, termalnych i solanek. Wartość tych wód systematycznie wzrasta wraz z rosnącym naciskiem na poprawę jakości życia ludności i możliwością ich wykorzystania jako źródła odnawialnej, czystej ekologicznie energii. Ponad 70 % zasobów wód leczniczych wykazuje silną więź hydrauliczną z wodami podziemnymi, zwykłymi (słodkimi), a około 20% również z wodami powierzchniowymi. 10. Pobór wody na potrzeby ludności i gospodarki narodowej obrazuje poniższe zestawienie [na podstawie Rocznika GUS 2004]. Tabela 1 [w hm 3 ] wyszczególnienie lata Ogółem w tym z: wód powierzchniowych wód podziemnych odwodnień Na cele produkcyjne w tym z wód podziemnych nawodnienia w rolnictwie i leśnictwie (tylko wody powierzchniowe) pobór z sieci wodociągowej w tym z: wód powierzchniowych wód podziemnych Ogółem w % cele produkcyjne 71,5 67,0 71,1 nawodnienia w rolnictwie 9,3 11,9 9,2 pobór z sieci wodociągowej 19,2 21,1 19,7 Podane w tabeli 1 wielkości poboru i wykorzystania wód według Rocznika GUS z 2004 r. nie uwzględniają wykorzystania wód podziemnych do nawodnień oraz poboru rozproszonego przez pojedyncze gospodarstwa rolne i indywidualnych użytkowników. Choć są obarczone 7

8 takim błędem, mają znaczącą wartość porównawczą. Trzeba zauważyć, że silnemu spadkowi poboru wód powierzchniowych do sieci wodociągowych w okresie towarzyszy stabilny pobór do sieci wód podziemnych, który w przyszłości może rosnąć. Jakość wód 11. Systematycznie zmniejsza się ilość ścieków odprowadzanych do wód lub do ziemi, a rośnie liczba oczyszczalni, co skutkuje poprawą jakości wód powierzchniowych. Ilości ścieków odprowadzanych do wód lub do ziemi ilustruje poniższe zestawienie [na podstawie Rocznika GUS 2004]. Tabela 2 w hm 3 Wyszczególnienie: ogółem ścieki przemysłowe w tym: chłodnicze Ścieki komunalne Ścieki wymagające oczyszczenia ogółem Ścieki oczyszczone w tym: mechaniczne chemiczne biologiczne z podwyższonym usuwaniem biogenów Ścieki nieoczyszczone W Polsce, w końcu roku 2003, było 1364 oczyszczalni przemysłowych, w tym 45 z podwyższonym usuwaniem biogenów. W okresie transformacji liczba oczyszczalni przemysłowych spadła o blisko połowę (w roku 1990 było 2453 obiektów), co świadczy o głębokiej restrukturyzacji branż wytwarzających ścieki. Obok zamykania zakładów następowały zmiany technologiczne i włączanie ścieków do komunalnych systemów odbioru i oczyszczania. Odwrotne procesy dotyczyły oczyszczalni komunalnych, których w końcu roku 2003 było 2761 w tym 637 z podwyższonym usuwaniem biogenów podczas, gdy w 1990 było tylko 585 oczyszczalni komunalnych. Wg szacunków GUS za rok % 8

9 ludności miast i 16,5% ludności wsi korzysta z oczyszczalni ścieków. Długość sieci kanalizacyjnej wynosi km. 12. Stan czystości rzek objętych monitoringiem podstawowym (prowadzonym przez Inspekcje Ochrony Środowiska w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska), przedstawiono w poniższych zestawieniach (na podstawie Rocznika GUS 2004): Tabela 3 Dł. kontrolowanych Kryterium fizykochemiczne Lata odcinków [w km] Wody o klasie czystości* I II III poza klasą ,9 6,0 27,9 30,3 35, ,1 2,9 20,3 33,8 43, ,3 4,9 47,0 35,5 12,6 - w % długości kontrolowanych odcinków (klasyfikacja oparta na badaniach 23 cech fizykochemicznych wody) Tabela 4 Lata Dł. kontrolowanych odcinków [w m] Kryterium biologiczne Wody o klasie czystości* I II III poza klasą ,9 0 3,0 16,8 80, ,1 0 3,1 11,8 85, ,3 0 8,3 50,1 41,6 * - w % długości kontrolowanych odcinków (klasyfikacja oparta na wynikach badań miana Coli typu fekalnego) Tabela 5 Długość Według parametrów obligatoryjnych Lata kontrolowanych Wody o klasie czystości* odcinków w km I II III poza klasą ,1 11,6 40,6 24,2 23, ,1 22,3 41,0 24,0 14, ,3 39,0 35,5 16,6 8,9 *- w % długości kontrolowanych odcinków (klasyfikacja oparta na badaniach 8 wskaźników fizykochemicznych tzw. uniwersalnych) 9

10 13. Stan czystości jezior także ulega powolnej, ale systematycznej poprawie. Z ogólnej liczby 104 badanych jezior, do I klasy zakwalifikowano 5 jezior w latach , a 7 z badanych 120 w roku 2002; w II klasie było odpowiednio: 39 i 47, a w III klasie: 39 i 49 natomiast poza klasą było 21 i 17 jezior. 14. Ogólna ocena jakości wód podziemnych w Polsce, wynikająca z badań prowadzonych w latach w sieci krajowej monitoringu wód podziemnych (Monitoring Środowiska GIOŚ), przedstawiała się następująco : Tabela 6 lata stanowiska badawcze wody w % badanych prób o klasie jakości Ia i Ib II najwyższej i wysokiej średniej 54,9 56,2 52,5 52,2 59,9 60,9 62,1 52,0 66,1 W tym: 13,6 12,9 12,6 15,5 12,9 15,3 14,5 25,4 17,3 wody wgłębne III niskiej 31,5 30,9 34,9 32,3 27,2 23,8 23,4 22,6 16, ,4 21,6 10,0 wody gruntowe ,8 13,2 23,0 Najniższą jakością charakteryzują się płytkie wody gruntowe, które przyjmują znaczną część zanieczyszczeń, w tym powszechnie występujące zanieczyszczenia związane z rolnictwem, hodowlą i ogrodnictwem oraz gospodarką komunalną. Zabudowa hydrotechniczna i wykorzystanie rzek 15. Na rzekach Polski znajduje się kilkadziesiąt tysięcy różnych budowli hydrotechnicznych. W większości są to obiekty będące w administracji wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, służące produkcji rolnej, a część z nich jest wpisana do rejestru zabytków. Zalicza się do nich m.in.: 3 tys. przepustów i śluz wałowych, ponad 6 tys. stacji pomp i 138 zbiorników wodnych. W administracji regionalnych zarządów gospodarki wodnej (rzgw) znajduje się kilkaset obiektów, w tym 27 dużych zbiorników 10

11 retencyjnych, 12 suchych zbiorników przeciwpowodziowych, 137 jazów i 111 śluz żeglugowych. Niektóre rzeki są całkowicie lub prawie całkowicie skanalizowane tzn. zabudowane budowlami piętrzącymi: Bóbr, Nysa Łużycka, Nysa Kłodzka, Soła, Radunia, Gwda i inne. Na Wiśle zbudowano 7 stopni piętrzących, z czego 6 na Wiśle Górnej na odcinku od Oświęcimia do Krakowa i stopień Włocławek na Dolnej Wiśle. Odra jest skanalizowana od Koźla do Brzegu Dolnego na długości 187 km. Większość dużych rzek jest częściowo uregulowana; po roku 1990 praktycznie zaprzestano wykonywania nowych budowli regulacyjnych. 16. Stan techniczny budowli hydrotechnicznych jest zły. Według oceny dokonanej w 2004 r. przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, obiekty hydrotechniczne stale piętrzące wodę (zapory ziemne i betonowe, jazy stałe i ruchome, przelewy, śluzy żeglowne, stopnie wodne, wrota przeciwpowodziowe, elektrownie wodne itd.) zagrażające lub mogące zagrażać bezpieczeństwu stanowiły 3,7% ogólnej liczby 1776 badanych obiektów (w roku 2003 było to 3,3%). W grupie obiektów stale piętrzących wodę (administrowanych przez rzgw) zagrażających bezpieczeństwu, znalazły się: stopień wodny Włocławek (I klasa budowli), śluza Brdyujście (II klasa budowli), stopień wodny z jazem na Czarnej Koneckiej (IV klasa) w woj. świętokrzyskim oraz stopień wodny na rzece Dobra (poza klasą) w woj. opolskim. Według oceny GUNB, 44 obiekty mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa, w tym: 1obiekt zaliczany do I klasy, 8 obiektów do II, 7 do III oraz 23 do klasy IV. Z ogólnej ilości km odcinków wałów badanych w 2004 r. (obiektów hydrotechnicznych okresowo piętrzących wodę), 27% znajduje się w niedostatecznym stanie i zagraża lub może zagrażać bezpieczeństwu (26,2% w roku 2003). W ocenie organów nadzoru budowlanego niedostatecznym stanem technicznym odznacza się ponad 2 tys. km obwałowań. 17. Z punktu widzenia gospodarowania zasobami wodnymi istotne są zbiorniki retencyjne tzn. budowle pozwalające na regulację odpływu. W Polsce jest około 100 zbiorników i stopni wodnych o pojemności powyżej 1 mln m 3 w tym połowę stanowią większe obiekty o pojemności powyżej 10 mln m 3 każdy. Łączna pojemność zbiorników wynosi ponad 4 mld m 3 co stanowi 6,5% odpływu rocznego. Obecnie realizowane są przez rzgw trzy inwestycje: zbiornik Wióry na Świślinie, który jest na ukończeniu, zbiornik Świnna Poręba na Skawie, zaawansowany w około 50% oraz stopień wodny Malczyce na Odrze, zaawansowany 11

12 w około 30%. Ponadto, samorządy terytorialne występują z licznymi inicjatywami dotyczącymi budowy nowych obiektów. 18. Zasoby hydroenergetyczne Polski są niewielkie. Szacuje się je na około 12 tys. GWh rocznie, a wykorzystywane są w około 20%. W kraju pracuje ok. 130 elektrowni wodnych w energetyce zawodowej i ponad 600 małych obiektów głównie prywatnych (poniżej 5 MW), których liczba szybko rośnie. Łączna moc instalowana elektrowni wodnych wynosi 2200 MW, w tej liczbie największy udział mają elektrownie szczytowo pompowe. 19. Długość dróg wodnych Polski obejmująca rzeki uznane za śródlądowe drogi wodne 3) i kanały wynosi ponad km. Drogi wodne eksploatowane przez żeglugę mają długość km. Do żeglugi towarowej wykorzystywane są: Kanał Gliwicki i Odra od Koźla do Szczecina, a w celach turystycznych: Kanał Notecki, Bydgoski, Żerański, Elbląski i Augustowski. Zarządzanie śródlądowymi drogami wodnymi (budowa, rozwój i utrzymanie) pozostaje w resorcie środowiska natomiast kreowanie polityki transportu wodnego w resorcie infrastruktury. Ochrona przed powodzią i suszą 20. Ochrona przeciwpowodziowa oraz zapobieganie skutkom suszy to obowiązki publiczne, które muszą być realizowane zarówno przez jednostki administracji rządowej, jak i samorządowej. Skuteczność ochrony przed powodzią jest ograniczona z powodu niedostatecznych nakładów na utrzymanie obiektów oraz inwestycje, a także w wyniku braku przykładania należytego znaczenia do działań prewencyjnych. Powodzie są zjawiskiem nieuchronnym, można je natomiast znacznie ograniczyć za pomocą urządzeń, którymi są: wały przeciwpowodziowe, zbiorniki retencyjne i suche oraz poldery. Na poprawę bezpieczeństwa powodziowego wpływają także: właściwe przygotowanie koryt rzecznych, ograniczenia zabudowy na terenach zalewowych, dobre prognozowanie, odpowiednio wczesne ostrzeganie i skuteczne akcje ratunkowe. Istotne znaczenie mają działania prewencyjne, a wśród nich przywracanie naturalnych obszarów zalewowych rzek, podnoszenie lesistości oraz właściwa agrotechnika. 3 ) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (DZ.U. Nr 210, poz. 1786) 12

13 21. W Polsce jest blisko km wałów przeciwpowodziowych chroniących około 75% obszarów zagrożonych zalewami, co stanowi 4% obszaru kraju. 60% obwałowań jest eksploatowanych dłużej niż 50 lat (np. wybudowane na Odrze po powodzi w 1903 roku), zaś około 10% - powyżej 100 lat. Stała rezerwa przeciwpowodziowa w zbiornikach wynosi około 700 mln m 3 i jest daleko niewystarczająca. Zaplanowane zbiorniki przeciwpowodziowe powinny zostać zbudowanych możliwie szybko, a wśród nich przede wszystkim suchy zbiornik Racibórz na Odrze. 22. Należy także wskazać na znaczenie nowoczesnej hydrologiczno meteorologicznej osłony przeciwpowodziowej oraz powstanie centrów reagowania kryzysowego. Jednym z ważniejszych przedsięwzięć w tym zakresie było wprowadzenie systemu monitoringu i osłony kraju (SMOK) w ramach Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej. W ramach systemu zrealizowano meteorologiczną sieć radarową pokrywającą swym zasięgiem cały obszar kraju, telemetryczną sieć obserwacyjno-pomiarową składającą się z blisko 1000 automatycznych punktów pomiarowych, które umożliwiają monitorowanie i rejestrowanie w sposób ciągły warunków hydrologicznych i meteorologicznych, automatyczny system detekcji wyładowań atmosferycznych. Został ponadto wdrożony nowoczesny systemu prognoz wraz z teleinformatycznym przesyłaniem prognoz, ostrzeżeń i danych. 23. Zwiększenie retencji w dolinach rzek, jest ważnym lecz niedocenianym elementem ochrony przed powodziami. Budowa polderów, obszarów przygotowanych do okresowych zalewów, napotyka na trudności wynikające przede wszystkim z istniejącego zainwestowania. W celu właściwego ukierunkowania działań prewencyjnych zostały opracowywane zasady dobrej praktyki w utrzymaniu rzek, w pierwszej kolejności w odniesieniu do rzek i potoków górskich. Kładą one nacisk na wspieranie działań z zakresu retencji naturalnej oraz wskazują na sposoby harmonizowania prac hydrotechnicznych z ochroną ekosystemów wodnych i od wody zależnych. 24. W zakresie ochrony przed suszą meteorologiczną nie istnieje system zabezpieczeń. Możliwe jest natomiast łagodzenie jej skutków dla środowiska gruntowo-wodnego poprzez różnorodne formy retencji naturalnej, melioracje nawadniające oraz agrotechnikę ograniczającą parowanie wody. Znaczenie wspomagające ma mała retencja. Trzeba 13

14 stwierdzić, że we wszystkich wymienionych zakresach występuje niedostateczna aktywność, a melioracje wodne w większości ukierunkowane są jednostronnie na odwodnienie gruntów. UWARUNKOWANIA GOSPODARKI WODNEJ Międzynarodowe 25. Przystąpienie do Unii Europejskiej nałożyło na Polskę szereg zobowiązań wynikających z przyjęcia dorobku prawnego UE. W zakresie gospodarki wodnej najważniejszą jest Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) 2000/60/WE, której przepisy zostały już wprowadzone do polskiego porządku prawnego. Nowym podejściem wprowadzonym Ramową Dyrektywą Wodną jest uwzględnienie zasobów wodnych, nie tylko jako części systemu wodno-gospodarczego, lecz również jako czynnika tworzącego ekosystemy, których stan zależy od wypadkowej kierunków działań na terenie całej zlewni. W tym kontekście, ważne znaczenie dla sposobu rozwiązywania problemów gospodarki wodnej mają regulacje dotyczące Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA W zakresie oczyszczania ścieków komunalnych (Dyrektywa 91/271/EWG dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych) Polska uzyskała w Traktacie Akcesyjnym okresy przejściowe sięgające roku W celu wypełnienia zobowiązań został przyjęty przez Rząd i jest realizowany Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych. Obejmuje on w obecnej wersji budowę ok km sieci kanalizacyjnej (koszt około 32 mld zł) oraz ok oczyszczalni ścieków (koszt około 10,6 mld zł). Został wdrożony odrębny system dla oceny postępów w realizacji tego bezprecedensowego programu. 27. W Białej Księdze Europejskiej Polityki Transportowej (White Paper European Transport Policy for 2010), żegluga śródlądowa została uznana za proekologiczną gałąź transportu, wymagającą szczególnej troski i wsparcia. W Europejskim Porozumieniu na temat wielkich dróg żeglownych o międzynarodowym znaczeniu (AGN), zaproponowano sieć międzynarodowych dróg wodnych, z których trzy przebiegają przez terytorium Polski: E-70 z Niemiec do Obwodu Kaliningradzkiego przez Wartę Noteć Wisłę - Zalew Wiślany; E-40 z Gdańska do Morza Czarnego przez Wisłę i Bug oraz E-30 z Ostrawy do Szczecina przez Odrę. Porozumienia tego Polska nie podpisała, co wiąże się ze stagnacją w dziedzinie rozwoju dróg wodnych. 14

15 28. Polska jest stroną wielu konwencji i umów międzynarodowych z dziedziny gospodarowania wodami i ochrony wód 4). Do najważniejszych dla naszego kraju należy Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego z 1992 r., Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych z 1992 r. Umowa w sprawie Międzynarodowej Komisji Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem z 1996 r. Polska podpisała dwustronne umowy o współpracy w dziedzinie gospodarki wodnej na wodach granicznych z większością naszych sąsiadów. Umowa z Białorusią została wynegocjowana i jest w końcowej fazie uzgodnień wewnętrznych, brak tylko umowy z Federacją Rosyjską dotyczącej wód granicznych z Obwodem Kaliningradzkim. 29. Istnieją również umowy wykraczające poza problematykę gospodarki wodnej, które odnoszą się do szeroko rozumianej ochrony środowiska, co nie zmniejsza ich wagi i znaczenia także dla problematyki gospodarowania zasobami wodnymi. Najważniejsze obowiązki płynące z tych umów przewidują opracowywanie wspólnych programów działań wraz z harmonogramami ich realizacji, sporządzanie bilansów wodno-gospodarczych, ustalanie ogólnych uregulowań w sprawie rejestracji substancji szkodliwych, metod i punktów pomiarowych, jak też stosowanie najlepszych praktyk ekologicznych oraz najlepszych dostępnych technologii w celu zapobiegania powstawania zanieczyszczeń oraz zabezpieczenia przed przedostawaniem się ich do środowiska. Biorąc pod uwagę, że niektóre z umów międzynarodowych zostały ratyfikowane także przez państwa Wspólnoty Europejskiej, zobowiązania Polski uzyskują podwójny wymiar: zachodzi konieczność zastosowania środków przewidzianych w samej umowie międzynarodowej, jak i w prawie Wspólnoty. Krajowe 30. Zakres działu administracji rządowej gospodarka wodna, obejmuje następujące sprawy 5) : - kształtowania, ochrony i racjonalnego wykorzystania zasobów wodnych, 4) Ważniejsze konwencje międzynarodowe, umowy i porozumienia dwustronne, istotne dla gospodarki wodnej, przedstawiono w załączniku 3. 5) Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, z późn. zm.) 15

16 - utrzymania śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność Skarbu Państwa wraz z infrastrukturą techniczną związaną z tymi wodami, obejmującą budowle oraz urządzenia wodne, - budowy, modernizacji oraz utrzymania śródlądowych dróg wodnych, - ochrony przeciwpowodziowej, w tym budowy, modernizacji oraz utrzymania urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią oraz koordynacji przedsięwzięć służących osłonie i ochronie przeciwpowodziowej państwa, - funkcjonowania państwowej służby hydrologiczno meteorologicznej i państwowej służby hydrogeologicznej, z wyłączeniem zagadnień monitoringu jakości wód podziemnych, - współpracy międzynarodowej na wodach granicznych w zakresie zadań należących do działu. 31. Obecnie dział administracji rządowej gospodarka wodna kierowany jest przez Ministra Środowiska. Specyfika gospodarki wodnej w stosunku do innych zakresów kompetencji resortu środowiska polega na: - istnieniu regionalnych zarządów gospodarki wodnej jako podstawowych ogniw zarządzania wodami obejmujących łącznie cały obszar kraju; - dysponowaniu ogromnym majątkiem, wypełniającym istotne funkcje społeczne i gospodarcze; - zaspokojeniu potrzeb ludności i gospodarki na wodę oraz zabezpieczeniu przed powodzią i suszą; - zatrudnianiu około osób w jednostkach należących do tego działu, co przewyższa o ok. 350 osób liczbę zatrudnionych w jednostkach działu środowisko; - znacznym rozproszeniu zakresu zarządzania wszystkimi wodami (w gestii innych resortów pozostają: żegluga - Ministerstwo Infrastruktury, melioracje wodne i obwałowania - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz samorząd województw, pozwolenia wodno-prawne starostowie i wojewodowie, zabytki budownictwa wodnego - Ministerstwo Kultury). 32. W wielu działach administracji rządowej gospodarowanie wodą i związana z nimi infrastruktura techniczna tworzą odrębne systemy, jak np.: wodociągi i kanalizacja, gospodarka wodno-ściekowa w przemyśle, czy melioracje wodne i leśne. Minister kierujący działem administracji rządowej gospodarka wodna ma ograniczony wpływ na wyżej 16

17 wymienione sektorowe gospodarki wodne. Głównym instrumentem oddziaływania jest uczestniczenie w tworzeniu prawa oraz udział w jego realizacji, jako organ drugiej instancji w indywidualnych postępowaniach administracyjnych. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej nie jest natomiast dostatecznie wyposażony w instrumenty finansowe oraz koordynacyjne. 33. Zastosowanie zasady zrównoważonego rozwoju w gospodarce wodnej oznacza dążenie do takiego zaspokojenia potrzeb związanych z wykorzystywaniem zasobów wodnych, aby nie uszczuplać dostępu przyszłym pokoleniom do tych zasobów, a jednocześnie chronić ekosystemy wodne i od wody zależne w celu zachowania trwałości naturalnych procesów przyrodniczych. Obecnie trwa proces wdrażania tych zasad, poprzez zapisy znowelizowanej ustawy Prawo wodne, która uwzględnia nowatorskie regulacje Ramowej Dyrektywy Wodnej w tym zakresie. Podejmowane działania prowadzą do upowszechnienia zintegrowanego podejścia do gospodarki wodnej. 34. Dla sprawnego zarządzania zasobami wodnymi nieodzowna jest współpraca wszystkich odpowiedzialnych i zainteresowanych podmiotów oraz aktywny udział społeczeństwa. W resorcie środowiska został przygotowany Program udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce, co jest zgodne z zaleceniem tejże dyrektywy. Warunkiem rzeczywistego uspołecznienia zarządzania wodami jest zapewnienie społeczeństwu dostępu do informacji, co w coraz większym stopniu realizowane jest poprzez media elektroniczne. SYNTETYCZNA OCENA STANU GOSPODARKI WODNEJ 35. Polska, w porównaniu z innymi krajami europejskimi, jest krajem o małych zasobach wody i dużych wahaniach rocznego odpływu. Powoduje to występowanie zagrożenia powodziowego oraz pojawianie się okresów suszy hydrologicznej jako wyniku głębokiego niedoboru wody gruntowej. Ocieplenie klimatu i prawdopodobnie związane z tym zjawiskiem częste występowanie anomalii pogodowych powoduje zwiększenie częstotliwości pojawiania się zjawisk ekstremalnych. Oznacza to, że susze mogą być bardziej rozległe i głębsze, a wezbrania rzek coraz gwałtowniejsze i grożące powodziami. Procesy te powinny być monitorowane i analizowane. Ograniczone zasoby wody powodują, że w Polsce 17

18 musi obowiązywać zasada racjonalnego użytkowania wody, a jej stosowanie na wszystkich poziomach organizacji społeczeństwa, powinno być egzekwowane i wspomagane bodźcami ekonomicznymi. 36. W zakresie poboru wód należy odnotować kilka tendencji pozytywnych polegających na zmniejszeniu ogólnego zużycia wody, zwłaszcza na cele produkcyjne, ograniczeniu poboru wód podziemnych przez przemysł oraz oszczędniejszym zużyciu wody w ramach zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców (wodomierze). Łączny pobór wody na potrzeby gospodarki oraz zaopatrzenia ludności wynosi, w przeliczeniu na jednego mieszkańca, nieco ponad 300 m 3 /rok, co sytuuje Polskę w końcu listy krajów europejskich i wskazuje, że w przyszłości można spodziewać się zwiększonego zużycia wody. W relacji: zaopatrzenie a zużycie wody, ważnym czynnikiem stymulującym jej oszczędzanie będzie wprowadzanie wodooszczędnych technologii oraz zmniejszenie strat w systemach wodociągowych. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera wykorzystywanie instrumentów ekonomicznych. 37. W okresie transformacji Polska zanotowała niewątpliwy postęp w gospodarce ściekowej. Mimo zmniejszenia liczby oczyszczalni przemysłowych wzrosła ilość ścieków oczyszczonych. Ograniczenie ilości ładunków zanieczyszczeń wprowadzanych do wód przełożyło się na odczuwalną poprawę czystości wody w rzekach i jeziorach. Ochrona wód jest sprawą zasadniczą dla poprawy jakości życia oraz dla osiągnięcia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju. W horyzoncie realizacyjnym Strategii powinny zostać w pełni opanowane oddziaływania na wody powierzchniowe. Oznacza to, że wszystkie ścieki powstające w zakładach przemysłowych i w jednostkach osadniczych muszą być kierowane do właściwego oczyszczania. Systemy kanalizacyjne, kierujące ścieki do lokalnych lub grupowych oczyszczalni, muszą powstać w każdej aglomeracji liczącej więcej niż 2000 RLM (równoważna liczba mieszkańców), a na pozostałych terenach powinno być zapewnione stosowanie indywidualnych i skutecznych metod oczyszczania ścieków bytowych. Działania te ujęte zostały w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, a ich konsekwentna realizacja pozwoli na wyraźną poprawę jakości wód i osiągnięcie dobrego stanu do roku Problemem pozostają zanieczyszczenia obszarowe pochodzenia rolniczego. Poprawa w tym zakresie będzie zależała od postępów w agrotechnice oraz stopnia wdrożenia i upowszechnienia kodeksu dobrych praktyk rolniczych. 18

19 38. Nadal pozostaje do rozwiązania problem doprowadzenia do dobrego stanu wód podziemnych, w tym w obszarach jednolitych części wód podziemnych, które zostały zanieczyszczone substancjami stosowanymi w rolnictwie i przemyśle w minionych dziesięcioleciach. Istotnym problemem jest nieprzestrzeganie przepisów prawa i zła gospodarka odpadami. Pogarszanie jakości wód podziemnych występuje nadal w aglomeracjach miejskich, w tym zawłaszcza na terenach przemysłowych, w obrębie obszarów górniczych, w sąsiedztwie składowisk odpadów i linii komunikacyjnych, a także na obszarach użytkowanych rolniczo. Wprowadzanie celów środowiskowych w oparciu o standardy jakościowe odbywać się będzie w perspektywie 2015 roku i dalszej. Podstawę do tego działania będą stanowiły postanowienia projektowanej obecnie do Ramowej Dyrektywy Wodnej, dyrektywy córki w sprawie ochrony wód podziemnych. 39. Poprawa stanu czystości wód powierzchniowych sprzyjać będzie realizacji programów retencjonowania wody. Działania w tej sferze muszą być ukierunkowane przede wszystkim na poprawę bilansu wodnego kraju i znaczne zwiększenie ilości zasobów wodnych przypadających na statystycznego mieszkańca. Podjęcie nowych inwestycji musi być poprzedzone wnikliwą analizą zakładanych funkcji jakie mają spełniać projektowane obiekty z uwzględnieniem ich oddziaływania na środowisko, a także przygotowaniem montażu finansowego inwestycji tak, aby mogły być one sprawnie zrealizowane. 40. Pomimo znacznych nakładów na usuwanie skutków dwóch wielkich powodzi z roku 1997 i 2001, nie udało się naprawić wszystkich zniszczeń. Przyczyny takiego stanu rzeczy, jak i innych słabości, wynikają w równej mierze z ograniczenia środków publicznych, jak i z rozproszenia zadań i odpowiedzialności między samorządem terytorialnym a administracją rządową. Strategicznym zadaniem jest modernizacja i remonty obwałowań chroniących tereny o dużym zainwestowaniu oraz grunty o wysokiej produktywności, przy czym obszarem wymagającym kompleksowych przedsięwzięć ochronnych są Żuławy Gdańskie i Wielkie. Korzystnym rozwiązaniem mogłaby być komunalizacja wałów przeciwpowodziowych to jest przekazanie ich jednostkom samorządu lokalnego na wzór, silnych kiedyś, związków wałowych w myśl zasady, że za stan wałów przeciwpowodziowych odpowiada ten, kogo one chronią. Bez zbiorników retencyjnych nie można ograniczać wezbrań powodujących powodzie; zbiorniki są niezbędnym ogniwem systemu ochrony przed powodziami. 19

20 Wśród innych czynników wpływających na obniżenie strat powodziowych trzeba wymienić znaczenie planowania przestrzennego; w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego należy wprowadzać ograniczenia zabudowy na terenach zagrożonych. 41. Zaległości w utrzymywaniu i rozbudowie śródlądowych dróg wodnych, a także rozproszenie kompetencji sprawiają, że Polska nie posiada zwartego systemu transportu wodnego. Nie wykorzystujemy szansy dla rozwoju żeglugi towarowej, a także żeglugi turystycznej (pasażerskiej), pomimo istniejących dogodnych połączeń pomiędzy krajowymi, a także międzynarodowymi drogami wodnymi. Podpisanie przez Polskę europejskiego Porozumienia AGN stworzyłoby podstawę prawną dla projektowania i realizacji programu rozwoju dróg wodnych w oparciu o fundusze europejskie, a także kapitał prywatny. 42. Udział elektrowni wodnych w Krajowym Systemie Energetycznym z punktu widzenia mocy jest niewielki i w globalnej produkcji energii elektrycznej stanowi zaledwie około 3%. Znacząca rola elektrowni wodnych wynika jednak z możliwości natychmiastowego włączenia ich do systemu, zmniejszając chwilowe wahania mocy, i w związku z tym wykorzystania w szczycie energetycznym. Niebagatelną zaletą elektrowni wodnych jest to, że wykorzystują naturalny i odnawialny nośnik energii, jakim jest płynąca woda, czym zmniejszają konsumpcję kopalin, z którymi związana jest emisja zanieczyszczeń. Trwające zainteresowanie budową i odtwarzaniem małych elektrowni wodnych świadczy, że są to inwestycje gospodarczo opłacalne, które mogą się przyczynić do lokalnego polepszenia stosunków wodnych bez angażowania środków publicznych. OSIE PROBLEMOWE OŚ TECHNICZNA Utrzymanie majątku gospodarki wodnej 43. We władaniu Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej pozostaje znaczący majątek Skarbu Państwa. W jego skład wchodzą rzeki i potoki górskie, rzeki żeglowne, kanały, podpiętrzone jeziora, zbiorniki i stopnie wodne, śluzy żeglowne, jazy, boczne obwałowania, przepompownie, budowle regulacyjne. Majątek gospodarki wodnej służy spełnieniu społecznych i gospodarczych funkcji rzek zapewniając niezbędną ilość wody 20

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r.

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Zakres prezentacji 1. Cel nadrzędny gospodarowania wodami 2. Trendy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

WYBRANE PROBLEMY OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ W DORZECZU ODRY

WYBRANE PROBLEMY OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ W DORZECZU ODRY WYBRANE PROBLEMY OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ W DORZECZU ODRY Ryszard Kosierb Ochrona przeciwpowodziowa oraz zapobieganie skutkom suszy sąs obowiązkami publicznymi, realizowanymi zarówno przez jednostki

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona wód i gospodarka wodna Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ochrona wód i gospodarka wodna Warszawa 2013 Skutecznie i efektywnie wspieramy działania na rzecz środowiska. NFOŚiGW lider systemu finansowania

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły

Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły IV Posiedzenie Rady Regionu Wodnego Dolnej Wisły Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły Gdańsk 10 kwietnia 2013r. Regulacje krajowe odnośnie klasyfikacji dróg wodnych Rozporządzenie Rady

Bardziej szczegółowo

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce Lipiec 1992 Elżbieta Berkowska, Jacek Głowacki Informacja Nr 53 Polska

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA IV RPO WO 2014-2020 ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie IV Zapobieganie zagrożeniom 4.1 Mała retencja 1. LP Nazwa kryterium Źródło informacji

Bardziej szczegółowo

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Warszawa, 11 kwietnia 2014 r. Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Ustawa z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Konferencja Prasowa 16.04.2013 r. Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Usuwanie skutków powodzi Szkody powodziowe

Bardziej szczegółowo

Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi

Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi Planowanie w gospodarowaniu wodami jako instrument zarządzania zasobami wodnymi Seminarium Rad Gospodarki Wodnej Regionów Wodnych Małej Wisły i Górnej Odry Ustroń, 2 kwietnia 2009 Cele współczesnej polityki

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby

Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby chronić lub przywracać dobry stan wód? Analiza problemu. Niezbędne kroki do podjęcia. Marta Wiśniewska, WWF Polska Dziedzictwo "... woda nie

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Narzędzia polityki ekologicznej państwa: instrumenty prawne

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warszawa, 13 stycznia

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne

USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2259. Art. 1. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2011 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Warszawa, 03.09.2012 Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej

Bardziej szczegółowo

Prawo unijne w gospodarce wodnej. Leszek Karwowski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

Prawo unijne w gospodarce wodnej. Leszek Karwowski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Prawo unijne w gospodarce wodnej Leszek Karwowski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Zakres prezentacji Dyrektywy wodne Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/WE (RDW) z dnia 23 października 2000 r. Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do nowej perspektywy w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ.

Przygotowania do nowej perspektywy w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ. Przygotowania do nowej perspektywy 2014-2020 w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 RPO WZ 2014 2020 to jedna z

Bardziej szczegółowo

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ REFORMA GOSPODARKI WODNEJ Stanisław Gawłowski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska 18 listopada 2014 r., Warszawa Zakres prezentacji: Ø Obecny system administrowania gospodarką wodną Ø Cele reformy

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO WARSZAWA 18.03.2014 Departament Zasobów Wodnych w Ministerstwie Środowiska REFORMA GOSPODARKI WODNEJ Cele I. Pełna realizacji polityki zlewniowej

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015)

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) Symbol 1A.1 Wał Chlewice-Porzecze - wał cofkowy rzeki Odry przy rzece Myśli. 1A.2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja ustawy Prawo Wodne

Nowelizacja ustawy Prawo Wodne dla rozwoju infrastruktury i środowiska Nowelizacja ustawy Prawo Wodne Danuta Drozd Kierownik Zespołu ds. Funduszy Europejskich Katarzyna Cichowicz, Katarzyna Brejt 1 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

VIII. Ochrona środowiska

VIII. Ochrona środowiska VIII. Ochrona środowiska W latach 22-26 Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego realizował szereg przedsięwzięć i działań mających na celu ochronę zasobów naturalnych regionu kujawsko-pomorskiego. Środki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Fundusz Spójności powstał na mocy Traktatu z Maastricht o utworzeniu Unii Europejskiej z 1991 r., który wszedł w życie w 1993 r. Fundusz Spójności został

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA

RAMOWA DYREKTYWA WODNA RAMOWA DYREKTYWA WODNA Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) wyznaczyła w 2000 r. cele dotyczące ochrony i przywracania ekosystemów wodnych będące podstawą zapewnienia długoterminowego zrównoważonego korzystania

Bardziej szczegółowo

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r.

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r. Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA październik, 2015 r. ZAKRES SZKOLENIA 1. Działalność Funduszu 2. Kryteria wyboru przedsięwzięć 3. Procedura ubiegania się o dofinansowanie 4. Formularz wniosku

Bardziej szczegółowo

Analiza zwrotu kosztów za usługi wodne

Analiza zwrotu kosztów za usługi wodne Analiza zwrotu kosztów za usługi wodne Jednym z podstawowych narzędzi zarządzania w gospodarce wodnej obok instrumentów prawnych i administracyjnych powinny być instrumenty ekonomiczne. Zgodnie z zasadami

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE KSR-4101-05-02/2011 P/11/109 Warszawa, 13 stycznia 2012 r. Pan Witold Sumisławski Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Analiza dobrych i złych stron wariantów reformy zarządzania majątkiem gospodarki wodnej (SWOT)

Analiza dobrych i złych stron wariantów reformy zarządzania majątkiem gospodarki wodnej (SWOT) Załącznik Nr 2 do Stanowiska Konwentu Marszałków Województw RP z dnia 17 kwietnia 2012 r. w sprawie rozdzielenia kompetencji dotyczących zarządzania zasobami wodnymi od utrzymania wód i zarządzania majątkiem

Bardziej szczegółowo

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p Konferencja naukowo-techniczna Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe Żuław i Gdańska historia i teraźniejszość Gdańsk, 31.03.2015 r. Piotr Kowalski Halina Czarnecka

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2008-2011

WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2008-2011 WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2008-2011 BRZEZINY, SIERPIEŃ 2008 Zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA 2007-2013 STRUKTURA DOKUMENTU 2 1. Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej województwa lubelskiego, 2. Strategia realizacji Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok

Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok Katowice, 7 marca 2016 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXV/455/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 października 2016 r.

UCHWAŁA NR XXV/455/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 października 2016 r. UCHWAŁA NR XXV/455/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 października 2016 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji Nowa Wieś Wielka Na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

Opinia dotycząca sprawozdania z wykonania budżetu państwa w roku 2001 w części 22 - Gospodarka wodna

Opinia dotycząca sprawozdania z wykonania budżetu państwa w roku 2001 w części 22 - Gospodarka wodna Warszawa, 28 czerwca 2002 r. Opinia dotycząca sprawozdania z wykonania budżetu państwa w roku 2001 w części 22 - Gospodarka wodna Ustawa budżetowa na 2001 r. została opracowana zgodnie z nową klasyfikacją

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Długość sieci śródlądowych dróg wodnych w Polsce w 2013 r. wyniosła 3655 km, z czego 2417 km

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH PLANY ZARZĄDZANIA DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część II 2012-10-26 TYTUŁ 1 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej CO CHCEMY OSIĄGNĄĆ I JAKIMI METODAMI?

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE INWESTYCJE W GOSPODARCE WODNO-ŚCIEKOWEJ WOJEWÓDZTWO 46,5% powierzchni województwa Powierzchnia stanowią prawne województwa: formy ochrony

Bardziej szczegółowo

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja)

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Warszawa, 27.02.2013r. Plan prezentacji Przedstawienie założeń do programów operacyjnych Generalne kierunki dofinansowania Propozycje NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata (RPO WiM )

Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata (RPO WiM ) Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020. (RPO WiM 2014-2020) Możliwości finansowania projektów w zakresie dziedzictwa kulturowego i naturalnego Toruń, 17 marca

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz. U. z dnia 23 sierpnia 2006 r.) Na podstawie art. 132 ust. 10 ustawy z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Projekt z dnia 01.06.2011 r. UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW z dnia.2011 roku w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2012-2014

WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2012-2014 Załącznik do uchwały Rady Gminy Wydminy Nr XXXIII/130/2012 z dnia 03.10.2012r. WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI URZĄDZEŃ WODOCIĄGOWYCH I URZĄDZEŃ KANALIZACYJNYCH NA LATA 2012-2014 Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA. z dnia 29 sierpnia 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA. z dnia 29 sierpnia 2016 r. Projekt z dnia Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie aktualizacji wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

POZWOLENIE ZINTEGROWANE

POZWOLENIE ZINTEGROWANE POZWOLENIE ZINTEGROWANE : art. 184 ust.2, art. 208 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.); art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 27 ust.

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE PROGRAMY PRIORYTETOWE W ZAKRESIE FINANSOWANIA PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ ZADAŃ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ.

PLANOWANE PROGRAMY PRIORYTETOWE W ZAKRESIE FINANSOWANIA PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ ZADAŃ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ. PLANOWANE PROGRAMY PRIORYTETOWE W ZAKRESIE FINANSOWANIA PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ ZADAŃ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ. 1. Dofinansowanie przydomowych oczyszczalni ścieków oraz

Bardziej szczegółowo

MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY. Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r.

MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY. Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r. MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r. PROJEKT MASTERPLANU DLA OBSZARU DORZECZA WISŁY I ODRY Masterplany Masterplany będą dokumentem: O charakterze

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Monika Kłosowicz -

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA INWESTYCJI KOMUNALNYCH ZE ŚRODKÓW PO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020 2

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015)

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015) ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015) Symbol 1A.1 Chlewice-Porzecze. Wał cofkowy rzeki Odry przy rzece Myśli. 1A.2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa

Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa KRZYSZTOF MĄCZEWSKI ANETA STANIEWSKA BIURO GEODETY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

Zmiany prawne dotyczące aglomeracji

Zmiany prawne dotyczące aglomeracji Zmiany prawne dotyczące aglomeracji Warszawa, 6 marca 2015 r. Marta Barszczewska Departament Zasobów Wodnych Ministerstwo Środowiska Zmiany w Prawie wodnym w zakresie aglomeracji art. 42 ust. 4 Prawa wodnego

Bardziej szczegółowo

Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Łączy nas woda 2010 Linked by water 2010 Warszawa, 11 października 2010

Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Łączy nas woda 2010 Linked by water 2010 Warszawa, 11 października 2010 Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Łączy nas woda 2010 Linked by water 2010 Warszawa, 11 października 2010 Projekt Polityki Wodnej Państwa 2030 ze szczególnym uwzględnieniem implementacji

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Odry i Ücker Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Szczecin, 16 lutego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Konferencja prasowa Warszawa, 31 marca 2009 r. III Krajowe Forum Wodne 25-26 marca 2009 r. Ossa k. Rawy Mazowieckiej Temat przewodni:

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym Andrzej Ryński RZGW w Gdańsku 29 maja 2012 r. Zarządzanie ochroną przeciwpowodziową w Polsce Strzałki ciągłe

Bardziej szczegółowo

Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Kluczowe problemy gospodarki wodnej w Polsce: Wieloletnia niska ranga gospodarki wodnej

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych

Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych Adaptacja do zmian klimatu w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Marta Majka Wiśniewska Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/2011 Rady Nadzorczej z dnia 27.06.2011r

Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/2011 Rady Nadzorczej z dnia 27.06.2011r Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/2011 Rady Nadzorczej z dnia 27.06.2011r Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2012 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Wisły

Warunki korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Wisły Warunki korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Wisły Joanna Jamka-Szymaoska Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdaosku Gdynia 13.10.2016r. Ważny dokument planistyczny w planowaniu gospodarowania wodami

Bardziej szczegółowo

Nr Nazwa Kryterium Opis Kryterium TAK/NIE

Nr Nazwa Kryterium Opis Kryterium TAK/NIE Załącznik do Uchwały nr 22/205 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 204 2020 z dnia lipca 205 r. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów dla wybranych

Bardziej szczegółowo

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia: zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ustrzykach Dolnych w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Finansowanie przez WFOŚiGW w Katowicach przedsięwzięć z zakresu efektywności energetycznej. Katowice, marzec 2016 r.

Finansowanie przez WFOŚiGW w Katowicach przedsięwzięć z zakresu efektywności energetycznej. Katowice, marzec 2016 r. Finansowanie przez WFOŚiGW w Katowicach przedsięwzięć z zakresu efektywności energetycznej Katowice, marzec 2016 r. Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach

Bardziej szczegółowo