ZDROWIE URSYNOWA. Granty 2011 Krzywica niedoborowa. Prozdrowotny styl życia Stres zmora naszych czasów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZDROWIE URSYNOWA. Granty 2011 Krzywica niedoborowa. Prozdrowotny styl życia Stres zmora naszych czasów"

Transkrypt

1 ZDROWIE URSYNOWA Przychodnia ul. Romera 4 Przychodnia ul. Kajakowa 12 Przychodnia ul. Na Uboczu 5 Przychodnia ul. Zamiany 13 Ursynowskie Dzienne Centrum Zabiegowe ul. Kajakowa 12 Nr 3 (6) ISSN: Granty 2011 Krzywica niedoborowa Prozdrowotny styl życia Stres zmora naszych czasów

2

3 Drodzy Czytelnicy Wrzesień to czas na następny kwartalnik wprawdzie jeszcze lato, ale i tuż tuż jesień, no i koniec wakacji!!! Zaczęła się szkoła, wraz z nowymi obowiązkami, zwłaszcza dla pierwszoklasistów. Wiele pociech zaczyna swój inny etap życia, pierwsze dłuższe rozstanie z rodzicami, ale również spotkanie nowych, małych przyjaciół w żłobkach i przedszkolach. Wiąże się to ze stresem dla wszystkich, stąd właśnie polecam artykuł o sposobach radzenia sobie ze stresem, a ponadto polecam artykuły: profilaktyka wad postawy krzywica niedoborowa prozdrowotny styl życia Dla starszej młodzieży i ich rodziców artykuły: zaburzenia odżywiania - anoreksja i bulimia nie łam się! poradnia ginekologiczna W następnym kwartalniku przekażę Państwu informacje o prawach i obowiązkach oraz zmianach wiążących się z wejściem nowej ustawy o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 roku (Dz. U. Nr 112 poz. 654), a obowiązującej od 1 lipca bieżącego roku. Mam również przyjemność powiadomić Państwa, że: jako jedyni na Mazowszu kolejny, raz wygraliśmy Grant Stowarzyszenia Zdrowych Miast Polskich, przedstawiając program edukacyjno-profilaktyczny pt.: Przyjazny dialog i mądre wsparcie warsztaty dla rodziców i opiekunów, uczestniczymy w programie Rzetelna Firma - świadczy to o uczciwości wywiązywania się ze zobowiązań i przejrzystości działań. Na zakończenie życzę Państwu, mimo nowych obowiązków, korzystania z uroków pięknego września i mam nadzieję złotej polskiej jesieni. Życzę dużo zdrowia i pogody ducha. Grażyna Napierska Dyrektor SPZOZ Warszawa-Ursynów Spis treści Stres zmora naszych czasów Rozstrzygnięcie konkursu Nie łam się! Zaburzenia odżywiania Dni Ursynowa 2011 Granty 2011 Poradnia ginekologiczna Prozdrowotny styl życia Profilaktyka wad postawy Krzywica niedoborowa Portret prywatny Kwartalnik bezpłatny: 5000 egz. ISSN: Wydawca: SPZOZ Warszawa-Ursynów ul. Zamiany 13, Warszawa, tel Redaktor Naczelny: Anna Dymińska, tel wew. 65, Zespół redakcyjny: Grażyna Napierska, Małgorzata Zarachowicz, Barbara Lasota, Magdalena Mrozowska, Stanisław Ryba, Agnieszka Pietruszka Korekta: Maria Kałuża Skład i druk: Galia Reklama Poligrafia Zdjęcia: Redakcja i archiwum Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczonych reklam, zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania nadesłanych tekstów. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych. Zdrowie Ursynowa nie zastępuje indywidualnego kontaktu z lekarzem. Przed skorzystaniem z porad należy się skonsultować z lekarzem. ZDROWIE URSYNOWA 3

4 Stres zmora naszych czasów Ku naszemu, a przede wszystkim naszych dzieci niezadowoleniu kończą się wakacje. Powoli wracamy znad morza, jezior, opuszczamy letnie domy, wychodzimy z lasów i kumulujemy się w największych skupiskach - w miastach. Coraz więcej nas na ulicach, skwerach miejskich, placach zabaw. Coraz częściej stoimy w korkach do pracy, a od września nasze miejsca codziennych obowiązków zapełniają się osobami, które załatwiają. Są chwile, w których myślę, że całe życie polega na załatwianiu. Gnają nas terminy, popędzają szefowie, żony Ciągle się gdzieś spieszymy, bo trzeba ukończyć projekt, zapłacić rachunki, zdążyć po dziecko do przedszkola itd. W czasie tego pędu wsiadamy do samochodu, żeby było szybciej. Wyjeżdżamy na ulice, gdzie takich, jak my, interesantów jest więcej, więc robimy dużo hałasu. Po pracy biegniemy na zakupy do sklepu czy centrum handlowego, gdzie czas uprzyjemnia nam hucząca z głośników muzyka. Przekrzykujemy się. Gdy w końcu wracamy do domów, musimy ugotować, uprać, pomóc w lekcjach - w napięciu, że zostało mało czasu. Nikt już o tej porze nie myśli o przyjemnościach. Na deser fundujemy sobie kolejny przeciętny film w telewizji i sporą dawkę szkodliwego o tej porze światła. Żyjemy w ciągłym biegu, załatwiamy kolejne bardzo ważne sprawy i nie myślimy o tym, że bieg zaczyna się rano, a kończy wieczorem. Tak naprawdę kładziemy się spać, często przy włączonym telewizorze, myśląc o kolejnych sprawach do załatwienia. Wszystkie wymienione czynniki są dla nas źródłem stresu. I nie jest to krótkotrwała mobilizacja, która pomaga przetrwać taki był zamysł Matki Natury. Stres to reakcja organizmu, uruchamiana w chwili zagrożenia życia. Pomaga uciec przed najgorszym, ocaleć. Jest to genialnie zaprogramowany system, który działa sprawnie pod warunkiem późniejszego wyłączenia i naładowania baterii przed kolejnym użyciem. I tutaj dochodzimy do najważniejszej rzeczy. Musimy pamiętać, że system ten nie będzie działał prawidłowo bez odpoczynku. Przewlekły stres ma ujemny wpływ, pośrednio lub nie, na funkcjonowanie całego naszego organizmu. Jest przyczyną i/lub czynnikiem zapłonowym zaburzeń depresyjnych i lękowych, psychoz, zaburzeń snu, nadużywania alkoholu, który dodatkowo pogarsza sprawę, i nikotynizmu. Jest przyczyną wielu chorób u dzieci, zaostrza także choroby już istniejące, wpływa na choroby serca i krążenia oraz system odpornościowy. Przyczynia się do powstawania otyłości, chorób skóry, choroby wrzodowej żołądka, zaburzeń miesiączkowania u kobiet, erekcji u mężczyzn. Jest powodem poronień i przedwczesnych porodów. Dbając o wypoczynek, chronimy się przed wieloma kłopotami zdrowotnymi. Dlatego tak ważna jest higiena pracy i relaksowanie się po niej. Dbajmy o harmonogram pracy, ustalmy z góry plan, według którego łatwiej nam będzie wykonać zadania. Zatroszczmy się o nasze miejsce pracy, jego oświetlenie i wietrzenie. Pamiętajmy o regularnych posiłkach także w czasie pracy. Wychodźmy na spacery, jak najwięcej czasu spędzajmy na świeżym powietrzu w parku, w lesie, także w słotne i deszczowe dni. Uprawiajmy sporty, choćby przysiady w dobrze wywietrzonym pokoju, jogę. Cieszmy się ciszą, nie włączajmy radia, żeby bzyczało w tle. Na podobnej zasadzie ograniczmy oglądanie telewizji. Często włączamy kanał za kanałem i zatrzymujemy się na programie, którego wcale nie musimy oglądać. Skupmy się na interesujących nas audycjach, a potem wyłączmy sprzęt. Znajdźmy hobby, np. uprawianie kwiatów w doniczkach, krzyżówki, nauka języków obcych, pływanie. Wystarczy rozejrzeć się wokół własnego domu - wszędzie mnożą się kluby fitness z przeróżnymi zajęciami nie tylko dla młodych, fikających nogami do sufitu, szkoły tańca, świetlice. Trzeba tylko skorzystać. Zadbajmy o nasze kontakty z bliskimi. Umówmy się z przyjaciółką na herbatkę. To bardzo ważne, żeby mieć kogoś do poskarżenia się na codzienne problemy. Móc spuścić powietrze po ciężkim dniu w pracy. Dawno nie rozmawialiśmy ze znajomymi z wakacji? Zaprośmy ich na sałatkę owocową lub partyjkę scrabble a. Mamy miłego sąsiada? Wyjdźmy razem na spacer z psem. Po sprawdzeniu lekcji zagrajmy z dziećmi w gry planszowe, porysujmy, skoczmy na rower, a na koniec wywietrzmy dobrze sypialnię. Wyrzućmy z niej telewizor, ponieważ jest pierwszą przeszkodą w zasypianiu. Jeżeli chcemy poczytać przed spaniem, usiądźmy wygodnie w fotelu, a łóżko zostawmy sobie na sam koniec. Niech ono kojarzy nam się z odpoczynkiem, z zupełnym odprężeniem. Dbając o siebie, musimy pamiętać o swoich predyspozycjach osobowościowych. To one są odpowiedzialne za postrzeganie stresu. Każdy z nas inaczej widzi świat, ponieważ odmiennie został wychowany, inne doświadczenia życiowe determinują jego osobowość. Właśnie dlatego dla niektórych szklanka jest do połowy pełna, nie pusta. Z tego powodu każdy zareaguje inaczej, gdy usłyszy, że najbliższy weekend mu przepadł, bo musi jechać na szkolenie do innego miasta. Są tacy, którzy będą rozmyślać o niezrealizowanych w tym czasie planach, a znajdą się inni, którzy pomyślą, że wreszcie zwiedzą tamtejszą starówkę. W wypadku reakcji na stres osoby żywo, szybko reagujące emocjonalnie na poziomie psychologicznym doświadczają i satysfakcji, i emocji negatywnych. Ten typ zachowania koreluje z częstszym występowaniem chorób. Bądźmy tego świadomi. Zwracajmy uwagę na to, jak reagujemy na trudne wiadomości. Jacy tak naprawdę jesteśmy. Ta świadomość pozwoli nam walczyć z naszymi negatywnymi reakcjami. Gdy wiemy, że mamy tendencję do zamartwiania się na zapas, możemy próbować skupić się na pozytywach. Możemy pracować nad negatywnymi emocjami sami. Jednak są sytuacje, że nie umiemy sobie z takimi trudnościami poradzić. Wtedy niejednokrotnie trzeba szukać pomocy u psychologa, psychoterapeuty. Nie bójmy się tego. Wracamy do pracy, do szkoły, zatem przyjrzyjmy się naszemu życiu, naszym sposobom na relaks, na odpoczynek. W tym pięknym, powakacyjnym czasie, gdy nasze urlopy i okres odprężenia właśnie minął, zastanówmy się, jak można zmienić nasz dzień, tydzień, żeby więcej czasu spędzać na przyjemnościach. Jak spojrzeć na świat, żeby mieć satysfakcję z codziennych obowiązków. Relaksujmy się, a odczują to i nasi bliscy, i nasi przełożeni, i w końcu my sami. Zatrzymajmy się co jakiś czas, odetchnijmy, policzmy do dziesięciu i spójrzmy na osobę idącą obok. Gdy uśmiechniemy się do siebie, będzie nam choć przez chwilkę łatwiej. lek. Olga Wróblewska specjalista psychiatra, przychodnia przy ul. Zamiany 13 4 ZDROWIE URSYNOWA

5 R E K L A M A ZDROWIE URSYNOWA 5

6 Rozstrzygnięcie konkursu Cztery pory roku - dla zdrowia, cz. II W poprzednim numerze Zdrowia Ursynowa opublikowaliśmy prace dzieci, które zajęły miejsce I. W bieżącym, zgodnie z zapowiedzią, przedstawiamy zdobywców II miejsca. Konkurs wywołał bardzo duże zainteresowanie małych artystów. Dziękujemy i gratulujemy laureatom! Wsparcia przy organizacji konkursu udzieliły nam następujące urzędy i firmy: Muzeum Powstania Warszawskiego, Urząd Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy, Sala zabaw dla dzieci Odskocznia KEN Center, RADA dystrybutor marki ELMEX, DECATLON Piaseczno, MEAD JOHNSON NUTRITION, ARES automaty dystrybucyjne, ASA Sp. z o. o, Johnson&Johnson. Bardzo serdecznie dziękujemy! Jury konkursu Cztery pory roku - dla zdrowia Laureaci II miejsc: 1. Kuba Seferyniak, klasa 0, SP Michał Sobczak, klasa 0, SP Oliwia Iwańczuk, klasa 0, SP Karol Rydzik, klasa 0, SP Natalia Martyniuk, klasa 0, SP Magdalena Tylk, klasa 0, SP Nikola Gronowska, klasa 1d, SP Aleks Bartosz, klasa 1d, SP Dominika Kliszczyk, klasa 1d, SP Wojtek Piórkowski, klasa 1d, SP Ola Lubaszewska, klasa 1, SP Natalia Mularzuk, klasa 1, SP Klasa 2b, SP Hyobin Kim, klasa 2, SP Krystan Obiata, klasa 2a, SP Paulina Kaczyk, klasa 2a, SP Martyna Serwatko, klasa 2a, SP Olimpia Pokora, klasa 3b, SP Sara Dewor, klasa 3b, SP Alicja Gaszewska, klasa 3b, SP Franciszek Żarski, klasa 3b, SP Jagoda Bednarz, klasa 3a, SP Zuzanna Włodarska, klasa 3a, SP Maja Spoczyńska, klasa 3a, SP Klasa 4b, SP 322, praca zbiorowa nr Oleg Loghmari, klasa 5a, SP Julia Falitor, klasa 5a, SP 322 Wystawa w Urzędzie Dzielnicy Ursynów Wręczanie dyplomów i nagród w szkołach Paulina Kaczyk GRATULUJEMY! Oliwia Iwańczyk Ola Lubaszewska Nikola Gronowska Sara Dewor 6 ZDROWIE URSYNOWA

7 Natalia Martyniuk Michał Sobczak Natalia Martyniuk Martyna Serwatko Oleg Loghmari Magdalena Tylk Kuba Serafiniak Krystian Obiata Klasa 4b 322 Klasa 2b 322 Karol Rydzik Julia Falitor Jagoda Bednarz Hyobin Kim Franciszek Żarski Dominika Kliszczyk Natalia Mularzuk Aleks Bartosz Martyna Serwatko Alicja Gaszewska Magdalena Tylk Zuzanna Włodarska Wojtek Piórkowski Olimpia Pokora Maja Sobczyńska ZDROWIE URSYNOWA 7

8 Nie łam się! OSTEOPOROZA to cichy złodziej kości, ponieważ jak rzadko które schorzenie bardzo późno daje jakiekolwiek objawy i sygnały. Następstwem tej choroby jest zanikanie tkanki kostnej, które sprawia, że kości stają się słabe i podatne na złamania. Przyczyny powstawania osteoporozy są bardzo różne. Znacznie upraszczając, można powiedzieć, że jej najważniejszą przyczyną jest wiek, gdyż problem pojawia się w późniejszych latach życia, kiedy nasz organizm zaczyna stopniowo tracić masę kostną. Im więcej jej wytworzyliśmy w młodości, tym więcej będziemy mogli stracić w późniejszym wieku bez uszczerbku dla zdrowia. Odpowiednia dieta w dzieciństwie i młodości to najwłaściwsza profilaktyka osteoporozy. Jest wiele czynników ryzyka osteoporozy: wiek zaawansowany, płeć żeńska, aczkolwiek problem ten dotyka też mężczyzn, grupa etniczna ludzie o jasnej karnacji, czynniki genetyczne choroba może występować rodzinnie, okres klimakterium przedwczesne jest bardzo dużym czynnikiem ryzyka, budowa ciała wątła, niska masa ciała, inne choroby np. nadczynność tarczycy czy kory nadnerczy, zaburzenia trawienia, wchłaniania, resekcja żołądka lub jelit, choroby nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, przyjmowane leki przedłużona terapia kortykosteroidami, preparaty tarczycy, leki przeciwdrgawkowe, przeciwzakrzepowe, mała aktywność brak regularnego obciążenia mechanicznego kości, np. na skutek unieruchomienia w łóżku, i ogólnie mała aktywność fizyczna, niedostateczne spożycie wapnia, za małe spożycie w dzieciństwie i okresie wzrastania, mała podaż witaminy D unikanie słońca i niedostateczne spożywanie z pokarmem, używki nadmierne spożywanie używek, alkoholu, kawy, palenie papierosów, picie dużej ilości napojów typu coca-cola, zawierających fosforany, inne długotrwała dieta wegetariańska czy wysokobiałkowa. Osteoporoza długo przebiega bezobjawowo. W pierwszym okresie choroby mogą pojawić się mało charakterystyczne dolegliwości, takie jak rozlane bóle kręgosłupa, uczucie zmęczenia pleców, bóle okolicy miednicy. Dolegliwości narastają w ciągu dnia, ale ustępują po nocnym wypoczynku. W późniejszym okresie choroby dolegliwości nasilają się, nie ustępują po wypoczynku, nie reagują na leki przeciwbólowe. W zaawansowanej osteoporozie zniekształcona jest sylwetka plecy są pochylone i zaokrąglone, brakuje wcięcia w talii, zmniejszony jest wzrost, co wiąże się ze złamaniami osteoporotycznymi trzonów kręgosłupa. Profilaktyka Profilaktyka osteoporozy musi trwać przez całe życie, bo masa kostna jest budowana od urodzenia i to, jaka będzie, jest w dużej mierze zdeterminowane w dzieciństwie. Pamiętajmy więc o prawidłowej podaży wapnia i witaminy D. Nie przesadzajmy z soleniem potraw - sód (w postaci soli kuchennej) jest wydalany z organizmu łącznie z wapniem. Jest dodawany do wielu wysoko przetworzonych i puszkowanych artykułów żywnościowych, lepiej więc stosować w diecie świeże produkty. Ostrożnie z fosforanam spożywanie napojów zawierających fosforany, np. coca-coli, działa niekorzystnie na stan kośćca. Dbajmy o kondycję. Bieganie, aerobik lub choćby spacery są polecane jako przeciwdziałanie osteoporozie, poprawiają kondycję, ogólną sprawność, zapobiegają więc groźnym w osteoporozie upadkom. Zrezygnujmy z palenia tytoniu i picia nadmiernej ilości alkoholu. Jeśli już stwierdzono u nas osteoporozę, do strategii postępowania należy dodać kilka ważnych elementów. Pozbądźmy się z mieszkania luźnych przewodów, niewielkich przedmiotów stojących na podłodze. Zawsze używajmy odpowiednich okularów, nie wychodźmy na zewnątrz w okularach do czytania. Nie dźwigajmy ciężarów prawdopodobieństwo potknięcia się jest większe, gdy niesiemy duże i nieporęczne paczki. Nie wychodźmy sami, szczególnie zimą. Oświetlajmy sobie drogę, bo chodzenie po ciemku znacznie zwiększa ryzyko potknięć. Ilość produktów mlecznych zawierająca 300 mg wapnia Produkt mleczny Ilość zawierająca 300 mg wapnia Mleko spożywcze 3,2% 254 g (1 szklanka) Kefir 2% 291 g Ser twarogowy chudy 312 g Ser podpuszczkowy, np. Gouda 37 g (cienki plaster) Jogurt naturalny 2% 176 g Ser topiony 75 g (3 małe trójkąty) Mleko w proszku pełne 28 g (3 łyżki stołowe) Pokrycie dobowego zapotrzebowania na wapń: 3 szklanki mleka, 2 szklanki mleka i 2 plasterki żółtego sera, 1 szklanka jogurtu naturalnego, 20 g sera twarogowego i 200 g sardynek, 1 szklanka kefiru, 100 g soi, 100 g boćwiny. lek. Wiesława Multańska specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu przychodnia ul. Na Uboczu 5 8 ZDROWIE URSYNOWA

9 R E K L A M A ZDROWIE URSYNOWA 9

10 Zaburzenia odżywiania - anoreksja i bulimia W poprzednich artykułach W zdrowym ciele zdrowy duch pisałam o problemie racjonalnego odżywiania dzieci i młodzieży, zachęcając do utrwalania dobrych nawyków i układania jadłospisu zgodnego z nową piramidą zdrowego żywienia. Co jednak zrobić, gdy dziewczęta w okresie dojrzewania, wrażliwe na punkcie swojego wyglądu, zapatrzą się w idealne, szczupłe figury aktorek i modelek i zapragną je naśladować? Zwykle szukają wówczas diet odchudzających. Wierzą ślepo marketingowi reklamowemu, że każda dieta to bezboleśnie stracone kilogramy, a szczupła sylwetka warunkuje szczęście i powodzenie. Jeśli w otoczeniu młodej dziewczyny lub kobiety w wieku od 12 do 24 lat są koleżanki, które myślą podobnie i też stosują drakońskie diety, z głodzeniem się włącznie, to znaczy, że taka postawa zyskała aprobatę grupy rówieśniczej. Rodzice początkowo są zadowoleni, że córka dba o siebie, zrzuciła zbędne kilogramy, chodzi na siłownię i biega, ale nie zauważają jednocześnie, że często spogląda na wagę i liczy zjadane kalorie. Odczuwają niepokój dopiero wówczas, gdy nadmiernie schudnie, i zaczynają się obawiać o jej zdrowie. Zaburzenia odżywiania występują pod dwiema postaciami: jadłowstrętu psychicznego, czyli anoreksji, i żarłoczności 10 ZDROWIE URSYNOWA psychicznej, czyli bulimii. Oba występują przede wszystkim u młodych dziewcząt (u chłopców w niewielkim zakresie) i mają podłoże psychiczne. Przyczyny są bardzo różne: obniżona samoocena, brak akceptacji przez grupę rówieśniczą, u chłopców głównie otyłość. Anoreksja uważana jest za chorobę ciała i duszy. Jeden z pacjentów użył mocnego określenia: Anoreksja to piekło. Słyszysz w głowie głos jestem gruby. Choroba siedzi w mózgu. Każe bezustannie myśleć o jedzeniu. Nie chce się żyć. Młoda dziewczyna, anorektyczka, pielęgnuje w sobie głęboko zakorzenione przekonanie, że chudość jest sposobem na szczęście. Skupia uwagę na tym, co zjada, kontroluje jedzenie do tego stopnia, że przyjmuje jedynie np. 300 kcal dziennie, przy zapotrzebowaniu na 2000 kcal, spożywając tylko jeden rodzaj produktów, np. kilka kromek chleba czy sałatę z kiełkami. Waga jest wyrocznią, więc sprawdza kilka razy dziennie, czy czasem nie utyła. Strach przed przytyciem jest dla anorektyczki uczuciem dominującym i zaburza obraz własnego ciała. Nawet w skrajnym przypadku, kiedy schudnie 30 kg i waży zaledwie 28 kg przy wzroście 150 cm, ciągle uważa, że jest za gruba. Ogranicza więc jedzenie, co w konsekwencji prowadzi do głębokich zmian chorobowych, wyniszczających organizm i nieodwracalnych. W 20% przypadków, jak podają specjaliści, choroba prowadzi do śmierci. Anoreksję można wcześniej wykryć, gdy oprócz chudnięcia rozpozna się następujące zmiany chorobowe: zawroty i bóle głowy, zaburzenia snu, rytmu serca, zmiany hormonalne. Innym rodzajem zaburzenia odżywiania jest bulimia, polegająca na okresowych napadach żarłoczności, połączonych z utratą kontroli nad ilością spożywanych pokarmów. Młoda dziewczyna, skoncentrowana na własnym wyglądzie i figurze, w odróżnieniu od anorektyczki nie głodzi się, chociaż często właśnie od stosowania diety odchudzającej zaczyna się choroba. Bulimiczka, podobnie jak anorektyczka, odczuwa lęk przed przytyciem. Jednocześnie ma napady wilczego głodu i potrafi, szczególnie w nocy, całkowicie opróżnić lodówkę. Po nasyceniu przychodzą wyrzuty sumienia. Wtedy wymusza wymioty. Gdy to nie pomaga, łyka środki przeczyszczające i odwadniające. To może doprowadzić do zaburzeń hormonalnych i przemiany materii, rozchwiania nastroju, bólów głowy, ospałości, stanów depresyjnych, uzależnienia od leków, uszkodzenia przełyku. Bulimia może prowadzić również do śmierci. Zdecydowałam się poruszyć temat zaburzeń odżywiania, bo jest to problem ważny i wcale nie marginalny. Psychiatrzy informują, że zgłaszają się do nich coraz młodsi pacjenci. Wymagają długiej psychoterapii i często pobytu w szpitalu psychiatrycznym lub klinice nerwic. Jestem przekonana, że ogromną rolę odgrywa tu rodzina. Jeśli młody człowiek otrzymuje w domu wsparcie, jest wysłuchany, zrozumiany i kochany, to łatwiej mu rozładować napięcia i nabrać poczucia własnej wartości. Jeśli rodzice stosują względem niego kochającą kontrolę, a więc stawiają wymagania, ale jednocześnie dostrzegają i wspierają jego talenty i okazują uczucie, to dziecko czuje się wzmocnione i jest mniej podatne na presję mediów i otoczenia, promujących na przykład idealną sylwetkę. Pisząc o tym, chciałam zachęcić rodziców do refleksji nad sposobem przekazywania dziecku prawdy o człowieku, o tym, że jego wartość kryje się nie w kilogramach, ale w poczuciu własnej godności, wrażliwości, zdobywanej wiedzy i twórczym podejściu do świata. Joanna Fabisiak Poseł na Sejm RP

11 R E K L A M A

12 Dni Ursynowa 2011 Już po raz kolejny przy Kopie Cwila odbyły się organizowane przez Urząd Dzielnicy Warszawa-Ursynów DNI URSYNOWA, podczas których mieliśmy okazję zaprezentować Państwu nasze usługi medyczne. Od rana uczestnicy festynu mogli zmierzyć poziom cukru, ciśnienie oraz poziom tkanki tłuszczowej, wykonać badanie spirometryczne, a także uzyskać wiele przydatnych porad dotyczących promocji zdrowia i zdrowego żywienia. Nasze stoiska cieszyły się ogromnym zainteresowaniem z badań skorzystało ponad pół tysiąca osób. Również nasz kwartalnik Zdrowie Ursynowa cieszył się u Państwa dużą popularnością. Dzieci uczestniczyły w konkursach rysunkowych o tematyce prozdrowotnej i otrzymały atrakcyjne nagrody: kredki, kolorowanki, naklejki, puzzle. Serdecznie podziękowania należą się paniom: Joannie Szymańskiej, Danucie Kalbarczyk, Małgorzacie Tomaszewskiej, Annie Ogrodnik, Alicji Wdowiak, Krystynie Pęczak, Wiesławie Staniszewskiej i Jolancie Romanowskiej, które godnie reprezentowały SPZOZ Warszawa-Ursynów. Mamy nadzieję, że w przyszłym roku spotkamy się z Państwem ponownie. UWAGA!!! 12 ZDROWIE URSYNOWA

13 Granty 2011 Przyjazny dialog i mądre wsparcie o rodzicielstwie i nowym projekcie dla naszych pacjentów! Z przyjemnością informujemy, że SPZOZ Warszawa-Ursynów jako jedynemu na Mazowszu ponownie przyznano grant tematyczny ze środków Stowarzyszenia Zdrowych Miast Polskich na realizację programu edukacyjno-profilaktycznego Przyjazny dialog i moralne wsparcie - warsztaty dla rodziców i opiekunów To, czego nie zrobimy dla dzieci ( ), nie zrobimy już nigdy... Stymulowanie rozwoju dziecka jest łatwiejsze od liczenia późniejszych wad... doc. dr Maria Kielar Czas przyjścia dziecka na świat jest dla rodziny pięknym, ale i trudnym okresem. Całe dotychczasowe życie rodziców się zmienia: pojawia się stres związany z odpowiedzialnością za nowo narodzonego małego człowieka, nieprzespane noce... To wszystko może wystawić wytrzymałość rodziców małego dziecka na nie lada próbę. A to dopiero początek. Rola rodzica z całą pewnością nie jest łatwa. Nawet w sprawnie funkcjonujących rodzinach rodzicielstwu poza niewątpliwymi, związanymi z tym radościami towarzyszy równie często szeroko pojęty stres: związany z wejściem w nową rolę, ze zmęczeniem, trudnościami związanymi z brakiem doświadczenia. Płacz niemowlęcia, nieumiejętność odczytywania potrzeb małego dziecka, zaburzony dotychczasowy rytm życia, brak snu sprawiają, że rodzice małych dzieci często czują się źle w nowej roli, są rozdrażnieni, czasem nie potrafią kontrolować swoich emocji gniewu, agresji. Rozpoczynanie edukacji przedszkolnej i szkolnej wiąże się z jeszcze większym stresem. Zmiany te traktowane są jako sprawdzian umiejętności wychowawczych rodziców. Często mass media, pokazując rodzinę, prezentują wizerunek wypoczętej, szczęśliwej pary i uśmiechniętych dzieci. To sprawia, że rodzice, którzy napotykają problemy, często wstydzą się o tym mówić, traktują swoją sytuację jako niepowodzenie. Nie wiedzą także, gdzie szukać pomocy i wsparcia. Trudności te stają się jeszcze poważniejsze, jeśli rodzice nie wynieśli pozytywnych wzorców rodzicielstwa z własnych domów, wychowują samotnie dziecko, a także mają kłopoty finansowe, zawodowe czy borykają się z innymi znaczącymi problemami. W dobie gier komputerowych, PSP, telewizji dzieci mają wielu bohaterów i idoli, których chcą naśladować. Niekoniecznie chcą słuchać rodziców i wychowawców, omawiać z nimi swoje problemy, które dorośli często bagatelizują lub mają za mało czasu na ich zrozumienie. Coraz więcej zajęć i obowiązków mają dzieci, coraz większe wymagania mają dorośli. To prowadzi do wielu frustracji i konfliktów. O czym powinni pamiętać rodzice? Bycie rodzicem to jedna z najpiękniejszych, ale także najtrudniejszych ról życiowych, dlatego całkowicie naturalne jest, że czasami rodzice potrzebują wsparcia i pomocy. Są miejsca, w których mogą je otrzymać. Nigdy nie wolno potrząsać dzieckiem ani go bić. Nawet krótkie potrząsanie noworodkiem, krzyk czy klaps wywołany frustracją rodzica może mieć groźne konsekwencje. Większość rodziców przeżywa stres związany z opieką i wychowaniem dziecka. Powinni wiedzieć, jakie potrzeby ma ich dziecko i jak się ono rozwija. To pomoże im zrozumieć ich rolę jako opiekunów i radzić sobie z trudnościami, które napotkają w czasie opieki nad dzieckiem. Jeśli rodzic czuje, że nie może sobie poradzić, że sytuacja wymyka mu się z rąk, powinien jak najszybciej poszukać wsparcia warto poprosić kogoś z rodziny, przyjaciół o pomoc w opiece nad dzieckiem. Aby móc dobrze opiekować się dzieckiem, rodzic musi dbać o siebie. Nieszczęśliwy rodzic to także nieszczęśliwe dziecko. Warto szukać pomocy i wsparcia! Wiedza profesjonalistów czy innych rodziców ułatwi opiekę nad dzieckiem i jego wychowanie, pozwoli także rodzicowi zobaczyć, że nie jest osamotniony. Program Przyjazny dialog i mądre wsparcie Właśnie z myślą o rodzicach zainteresowanych pogłębieniem umiejętności wychowawczych powstał program Przyjazny dialog i mądre wsparcie realizowany w SPZOZ Warszawa- Ursynów. W jego ramach rodzice mogą skorzystać z konsultacji z psychologiem, lekarzem psychiatrą, z warsztatów umiejętności rodzicielskich, spotkań edukacyjnych, publikacji edukacyjnych. Program został napisany w duchu wychowania podmiotowego, jest programem edukacyjnym mającym na celu budowanie w rodzinie/placówce oświatowej relacji opartych na miłości i akceptacji oraz umiejętnym, jasnym stawianiu wymagań i granic. Program jest przeznaczony dla wszystkich rodziców i wychowawców, ma bowiem spełniać głównie funkcję profilaktyczną, a nie terapeutyczną. Warszawscy rodzice mogą także korzystać z oferty programu Dobry Rodzic Dobry Start Fundacji Dzieci Niczyje, realizowanego przy wsparciu Urzędu m.st. Warszawy. Na rodziców czekają ulotki edukacyjne (m.in. Stres poradnik dla rodziców małych dzieci, Zamiast klapsa, Bezpieczny maluch, Zabawa to podstawa ), spotkania tematyczne, warsztaty umiejętności rodzicielskich oraz spotkania indywidualne. Szczegóły programu można znaleźć na stronie Agnieszka Izdebska Fundacja Dzieci Niczyje Renata Szredzińska Fundacja Dzieci Niczyje mgr Dominika Napierska psycholog, koordynator programu Magdalena Mrozowska dział marketingu SPZOZ Warszawa-Ursynów ZDROWIE URSYNOWA 13

14 Poradnia ginekologiczna Brak systematycznych kontroli i profilaktyki z zakresu ginekologii może być przyczyną przerodzenia się dokuczliwych bólów czy schorzeń w poważną, niejednokrotnie przewlekłą chorobę. Każda kobieta powinna w celach profilaktycznych skonsultować się z lekarzem ginekologiem przynajmniej raz w roku. Regularne wizyty oraz dbanie o profilaktykę zdrowia kobiecego pozwalają uniknąć wielu schorzeń i przyczyniają się do dobrego samopoczucia nie tylko fizycznego, ale również psychicznego kobiety. W naszych poradniach ginekologiczno-położniczych otaczamy opieką kobietę w każdym wieku. W poradniach świadczone są usługi w ramach opieki ambulatoryjnej w zakresie schorzeń narządu rodnego. Prowadzimy diagnostykę i leczenie z zakresu ginekologii, m.in. stanów zapalnych układu płciowego, zaburzeń statyki narządu rodnego, guzów jajników i macicy. Proponujemy porady dotyczące naturalnego planowania rodziny i rozrodczości. Obejmujemy pełną opieką położniczą kobietę ciężarną od początku ciąży aż do jej rozwiązania, prowadząc poradnictwo w zakresie fizjologii i patologii ciąży oraz opiekę nad kobietą w okresie połogu. Naszym pacjentkom proponujemy również poradnictwo okresu przekwitania i senium oraz prowadzenie hormonalnej terapii zastępczej. Duży nacisk kładziemy na profilaktykę onkologiczną, realizując programy badań cytologicznych i mammograficznych. Poradnia świadczy usługi z zakresu: konsultacji i porad lekarskich, profilaktyki i promocji zdrowia (m.in. badanie piersi, nauka samobadania piersi), profilaktyki, diagnostyki i terapii schorzeń żeńskiego układu płciowego, w tym profilaktyki i diagnostyki chorób szyjki macicy, stanów zapalnych i nowotworów narządów płciowych, leczenia stanów zapalnych I nadżerek szyjki macicy, antykoncepcji (poradnictwo antykoncepcyjne, antykoncepcja doustna, antykoncepcja przezskórna, wkładki wewnątrzmaciczne), opieki nad kobietą w okresie menopauzy (diagnostyka i leczenie zaburzeń, miesiączkowania, hormonalna terapia zastępcza, nietrzymanie moczu), kompleksowej opieki nad kobietą ciężarną (planowanie ciąży, wczesne rozpoznanie ciąży, prowadzenie ciąży, opieka poporodowa). W codziennej pracy szczególną wagę przywiązujemy do dbałości o poziom usług przez zagwarantowanie fachowości oraz nowoczesnego sprzętu diagnostycznego. Posiadamy wysokiej jakości aparaturę medyczną do przeprowadzania specjalistycznych badań i zabiegów. Nowoczesny sprzęt umożliwia precyzyjną diagnozę oraz znacznie skraca późniejszy czas leczenia i powrotu do zdrowia po zabiegach. W ramach poradni ginekologicznej zapewniamy naszym pacjentom, dostęp do: badań biochemicznych, badań hormonalnych, badań bakteriologicznych, cytologicznych, badań USG, obejmujących diagnostykę narządów rozrodczych i ciąży, kardiotokografii USG sutków i mammografii. Poza usługami diagnostyczno-leczniczymi z zakresu ginekologii i położnictwa realizujemy programy profilaktyczne: program dla ciężarnych Zdrowie, mama i ja, finansowany przez m.st. Warszawa, program Profilaktyka raka szyjki macicy, finansowany przez NFZ, program Profilaktyka raka sutka, finansowany przez NFZ. Zatrudnieni u nas lekarze są specjalistami w swej dziedzinie, mają wieloletnią praktykę i doświadczenie. Położne zatrudnione u nas mają wieloletnie doświadczenie nabyte podczas pracy w szpitalu i przychodni oraz na szkoleniach podnoszących kwalifikacje. Poradnie ginekologiczne: ul. Na Uboczu 5, tel , wew, 119 ul. Romera 4, tel ul. Kajakowa 12, tel Znając wrażliwość kobiet, staramy się, aby wizyta w gabinecie ginekologicznym była jak najmniej stresująca. Ze względu na intymność badania, odbywa się ono w niekrępujących i komfortowych warunkach. Pacjentki poradni ginekologicznej mają do swojej dyspozycji pomieszczenie sanitarne, w którym mogą przygotować się do badania. Zapewniamy miłą atmosferę, zrozumienie oraz wyjaśnienie wszystkich wątpliwości naszych pacjentek. 14 ZDROWIE URSYNOWA dr n.med. Alina Krychowska-Ćwikła poradnia ginekologiczno-położnicza przychodnia przy ul. Kajakowej 12

15 R E K L A M A Prozdrowotny styl życia Mówiąc o prozdrowotnym stylu życia, mamy na myśli taki, który sprzyja zachowaniu zdrowia, zmniejszając ryzyko zachorowania na niektóre choroby tzw. cywilizacyjne, czyli otyłość, miażdżycę, cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, nowotwory. Czynnikami określającymi zdrowy styl życia są: racjonalne odżywianie, właściwa aktywność fizyczna, dostateczna ilość snu, umiejętność radzenia sobie ze stresem, a w odniesieniu do używek zaprzestanie palenia tytoniu oraz umiarkowanie w spożyciu alkoholu. Zalecenia dotyczące zdrowego odżywiania nie zmieniają się od lat, choć część z nich uległa zaostrzeniu. Prawidłowa dieta Pozwala osiągnąć i utrzymać należną masę ciała, dostarczając wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Powinna być urozmaicona, gdyż wówczas możemy mieć pewność, że zapewniamy sobie podaż wszystkich witamin i składników mineralnych, a jednocześnie unikamy nadmiernej kumulacji związków niepożądanych towarzyszących żywności, np. konserwantów czy zanieczyszczeń w postaci takich pierwiastków, jak ołów czy rtęć. Znacznego zredukowania wymaga spożycie soli, nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans. W praktyce oznacza to zmniejszenie zużycia soli podczas przygotowania posiłków i niedosalanie ich przy stole. Pamiętajmy, że wiele gotowych przypraw zawiera sól np. maggi, Vegeta. Zdrowym rozwiązaniem jest dodawanie świeżych bądź suszonych ziół. Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, będące źródłem miażdżycorodnych nasyconych kwasów tłuszczowych, należy zstąpić jedno- lub wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, których źródła to m.in. oliwa z oliwek, oleje, orzechy, migdały, siemię lniane oraz tłuste ryby morskie. Jeszcze bardziej niezdrowe tłuszcze trans znajdziemy są składnikiem tłuszczów roślinnych wykorzystywanych przy produkcji słodyczy (czekolady o niskiej zawartości kakao, ciasta, cukierki), gotowych przekąsek i żywności typu fast food. Nie dość, że przyczyniają się do rozwoju chorób serca, to również znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia depresji. Czerwone mięso jak najczęściej zastępujmy białym, tj. drobiem i rybami (w postaci filetów). Zamiast wędlin będących źródłem tłuszczu, soli i konserwantów, jedzmy mięsa, drób, ryby w postaci pieczonej i galaretek przyrządzając je samodzielnie, mamy pewność co do jakości i walorów zdrowotnych potrawy. Produkty zbożowe powinny być w jak najmniejszym stopniu przetworzone i oczyszczone. Dlatego najlepszy wybór to pieczywo i makarony z pełnego ziarna, brązowy ryż, grube kasze, owies w postaci płatków. Ograniczyć trzeba spożycie cukrów prostych, eliminując ich niezdrowe źródła, np. słodzone, gazowane napoje, soki, napoje owocowe, i zastępując je wodą oraz różnymi herbatkami. Zamiast słodkich deserów warto delektować się świeżymi i suszonymi owocami, orzechami i czekoladą zawierającą min. 70% kakao. Warzywa i owoce to źródła dobrze przyswajalnych witamin, składników mineralnych oraz błonnika pokarmowego i sztuczne preparaty witaminowe nie są w stanie ich zastąpić. Nie bez znaczenia dla naszego zdrowia jest mikroflora jelitowa. I nie chodzi tylko o wpływ na odporność. Okazuje się, że istnieje związek między składem flory jelita grubego a otyłością. Dodatkowego znaczenia nabiera więc zalecenie codziennego spożywania fermentowanych napojów mlecznych wzbogacanych w bakterie probiotyczne, a niekiedy warto nawet sięgnąć po suplementy. Koniecznie jadajmy kilka niedużych posiłków dziennie. Najważniejsze jest śniadanie, bo dostarcza energii na początek dnia oraz rozkręca metabolizm pod warunkiem, że jest zjadane nie później niż godzinę po wstaniu z łóżka. Dobrym nawykiem jest czytanie etykiet umieszczonych na opakowaniach produktów spożywczych. Przeważnie długa lista składników oznacza spore nasycenie substancjami konserwującymi, nadającymi barwę, aromat, konsystencję. Taki produkt nie przypomina jedzenia, które sami przygotowalibyśmy w domu. Wiedza na temat składu i wartości odżywczej pozwoli podjąć przy zakupie właściwą decyzję, bo czyż nie powinniśmy jeść i pić tego, co najlepsze dla naszego organizmu? ZDROWIE URSYNOWA 15

16 Niekiedy możemy sobie pozwolić na frytki czy hamburgera, ale nie te oferowane przez gastronomię. Przyrządzone własnoręcznie z naturalnych produktów będą dużo zdrowsze (choćby z powodu oleju użytego do smażenia tylko raz). Używki Alkohol może być spożywany okazjonalnie, w niedużych dawkach, ale nawet wówczas nie mamy pewności, czy nie narażamy się na uzależnienie. Dla mężczyzn oznacza to 2 jednostki alkoholu, a dla kobiet 1 jednostkę (jednostka to 250 ml piwa lub 100 ml wina albo 25 ml alkoholu 40%). Alkohol wypijany w takich ilościach działa ochronnie na układ krążenia, zapobiegając chorobie wieńcowej, zmniejszając ryzyko przedwczesnego zawału serca, podwyższając poziom dobrego HDL (wytrawne czerwone wino zostało uznane za najkorzystniejszy rodzaj alkoholu). Większe dawki powodują osłabienie mięśnia sercowego, stłuszczenie wątroby, pogorszenie wchłaniania niektórych witamin i składników mineralnych prowadząc do marskości wątroby i wyniszczenia organizmu. Palenie tytoniu nie przynosi natomiast żadnych korzyści dla zdrowia. Pamiętajmy, że palaczem jest też osoba wdychająca dym i jest w równym stopniu narażona na choroby. Dym zawiera ponad 6 tysięcy szkodliwych związków chemicznych, w tym 50 rakotwórczych. Do rzucenia palenia niebędna jest silna motywacja i wsparcie rodziny. Aktywność fizyczna Bardzo istotna jest odpowiednia aktywność fizyczna. Codzienne życie wymaga od nas coraz mniej wysiłku fizycznego. Zaplanowane i zrealizowane ćwiczenia sprawią, że stracimy zbędną tkankę tłuszczową, a więc spadnie ryzyko wystąpienia chorób związanych z nadwagą. Poprawi się funkcjonowanie układu krążenia, oddechowego i ruchu dzięki lepszemu dotlenieniu i odżywieniu organów wewnętrznych. Zmniejszą się dolegliwości bólowe ze strony układu kostnego, wzrośnie gęstość kości. Samopoczucie poprawi się dzięki wydzielaniu się endorfin, nastąpi przypływ sił i energii życiowej. Redukcji ulegnie ciśnienie tętnicze krwi oraz poziom cholesterolu, co zmniejszy ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Wystarczy poświęcić minut dziennie na aktywność, która będzie możliwa do zrealizowania (minimum to 30 minut 3 razy w tygodniu). Chodzi o wysiłek aerobowy, czyli tlenowy, umożliwiający spalanie tkanki tłuszczowej. Tu mamy do wyboru spacer, szybki marsz, pływanie, jazdę na rowerze, gimnastykę, marsz z kijkami, czyli nordic walking. Aby korzyści dla organizmu były optymalne, należy dziennie przejść 10 tysięcy kroków (absolutnym minimum są 3 tysiące kroków). Bardzo efektywnym sportem, polecanym każdemu również osobom w podeszłym wieku i kobietom w ciąży, jest nordic wal- 16 ZDROWIE URSYNOWA king. Aktywuje ok. 90% mięśni i powoduje spalanie o ok. 40% więcej energii w porównaniu z tradycyjnym marszem. W każdym wypadku ważne jest, by wysiłek był systematyczny. Ponadto wykonując codzienne, powszednie czynności warto pamiętać o zasadzie, że lepiej jest siedzieć niż leżeć, stać niż siedzieć, chodzić niż stać, wchodzić po schodach niż jeździć windą. Sen Skutek braku snu jest taki sam jak niewłaściwej diety lub braku aktywności fizycznej. Mianowicie z powodu występujących wówczas zmian hormonalnych rośnie chęć spożycia produktów bardziej kalorycznych i o dużej zawartości węglowodanów, co sprzyja otyłości. W czasie snu organizm podlega regeneracji, nabiera sił do działania. Wzmacnia się system immunologiczny, następuje przyspieszony proces odnowy tkanek. Ważna jest dobrze przespana noc. Drzemki w ciągu dnia nie zastąpią nocnego odpoczynku. Długość snu zależy od wieku. Dzieci i młodzież potrzebują minimum 8 godzin snu. Im jesteśmy starsi, tym mniej śpimy w podeszłym wieku sen 5-godzinny nie odbiega od normy. Stres Dla naszej higieny psychicznej ważna jest umiejętność radzenia sobie ze stresem. Stres jest reakcją organizmu na nagłe i zaskakujące okoliczności. Krótkotrwały mobilizuje do działania, przewlekły naraża zdrowie na szwank. Współczesny człowiek często żyje w ciągłym stresie. To skutkuje zaburzeniami czynnościowymi, takimi jak problemy ze snem, bóle głowy, drażliwość, brak apetytu. Jeśli w tym momencie właściwie zareagujemy, dolegliwości miną. Warto wówczas zastosować techniki relaksacyjne, przeznaczyć dużo czasu na sen i odpoczynek, ale nie rezygnować z dobroczynnego działania aktywności fizycznej. W poważniejszych przypadkach warto skorzystać z profesjonalnej porady psychologa, bo konsekwencje przewlekłego stresu to zmniejszenie odporności, tycie spowodowane nadmierną produkcją kortyzolu oraz zwiększone ryzyko zawału, choroby wrzodowej, depresji. Zdrowie dla każdego człowieka powinno być sprawą w życiu najważniejszą. O to, byśmy byli zdrowi, warto dbać jak najwcześniej. Możemy w sposób odpowiedni do wieku wpajać naszym dzieciom zasady zdrowego stylu życia, sami służąc dobrym przykładem. Szkoły powinny nas w tym procesie wspierać. Pierwszym spektakularnym tego przejawem jest eliminacja ze szkolnych sklepików niezdrowej żywności. Na efekty nauczania i kształtowania właściwych postaw przyjdzie jeszcze trochę poczekać. Ale obyśmy nie musieli żałować, że czegoś nie zrobiliśmy. mgr Joanna Szymańska dietetyk przychodnia przy ul. Na Uboczu 5 R E K L A M A

17 R E K L A M A

18 Profilaktyka wad postawy Szybki rozwój cywilizacji, postęp techniczny oraz wiążące się z nim zmiany w środowisku niekorzystnie wpływają na zdrowie człowieka. Coraz częściej spotykane schorzenia narządu ruchu oraz wady postawy wiążą się z tym, że chętniej rezygnujemy z ruchu i zastępujemy go odpoczynkiem w pozycji siedzącej. Tak też jest z dziećmi, które coraz więcej czasu spędzają, siedząc: w szkole w ławkach, a w domu przed telewizorem czy komputerem. Brak ruchu powoduje zmniejszenie siły mięśniowej i staje się jedną z przyczyn wad postawy coraz więcej dzieci i młodzież ma nieprawidłowo pochyloną głowę, zaokrąglone plecy, odstające łopatki czy też wady kończyn dolnych. Dlatego istotne jest dbanie o poprawną postawę od najmłodszych lat, a przyzwyczajenie do niej stanie się nawykiem i spowoduje, że dziecko będzie zdrowsze. Prawidłowa postawa ciała zabezpiecza bowiem przed ujemnymi wpływami środowiska i zwiększa zdolność do pracy oraz nauki. Postawa ciała zmienia się w ciągu całego życia zależnie od wieku, płci, rasy, ale także od trybu życia, rodzaju pracy i wielu innych czynników. Jednym z nich jest środowisko, w jakim przychodzi nam żyć (rodzina, szkoła). Wyniesione z tego okresu przyzwyczajenia prawidłowego utrzymywania postawy staną się nawykiem i zaowocują lepszym zdrowiem młodego człowieka. Profilaktyka Od momentu przyjścia dziecka na świat należy stworzyć mu prawidłowe warunki rozwoju psychoruchowego, gwarantujące w przyszłości dobrą sylwetkę, prawidłową postawę i zadowalającą wydolność organizmu. Kilkugodzinne przebywanie w pozycji siedzącej, ograniczenie swobody ruchowej, wzmożona koncentracja i zupełnie nowe zasady spędzania czasu dalekie są od higienicznego trybu życia. Pierwsze 3 4 lata przypadające na czas nauki w szkole podstawowej to najczęściej okres intensywnego wzrostu dziecka. Aby zachować równowagę między przyrostem kośćca a prawidłowym rozwojem mięśni, trzeba systematycznie ćwiczyć, wzmacniać mięśnie posturalne i podnosić ogólną wydolność fizyczną. Zaszczepienie potrzeby ruchu, czynnego wypoczynku będzie procentowało w przyszłości. Regularne stosowanie prostych ćwiczeń może uchronić przed koniecznością poddania się leczeniu w wieku dojrzałym. Statystyka jest alarmująca. Około 80% dzieci ma wady postawy, a z nich się nie wyrasta. Mogą się pogłębiać i dziecko w dorosłe życie wejdzie z ułomnościami, które będą mu nie tylko utrudniać normalne funkcjonowanie, ale także wpłyną na jego zdrowie i sprawność. Efektywne działania wymagają żmudnej pracy, wytrwałości i zaangażowanej współpracy samego dziecka z rodziną i ze szkołą. Niezbędna jest analiza codziennych czynności dziecka, jego ruchowych i statycznych nawyków w celu wyeliminowania szkodliwych czynników i zastąpienia ich w miarę możliwości zachowaniami sprzyjającymi korekcji. Należy to realizować w ramach profilaktyki, która wyraża się w szczególności: codzienną dbałością o utrzymywanie prawidłowej postawy, eliminacją czynników stanowiących zagrożenie wystąpieniem wady, zapewnieniem dziecku odpowiedniej dla niego ilośc ruchu, umożliwiającej wszechstronny i harmonijny rozwój fizyczny, dokonywaniem regularnej kontroli lekarskiej. Przeciwdziałanie wadom postawy ciała Sen. Dzieci powinny spać (młodsze minimum godzin na dobę, starsze 8 9 godzin) we własnym łóżku o twardym, nieuginającym się materacu. Poduszka powinna być mała, wypełniająca przestrzeń między barkiem a uchem w pozycji leżenia na boku. Najbardziej wszechstronne zastosowanie do wszystkich wad ma leżenie na plecach. Dojście do szkoły. Obecna moda na tornistry i plecaki gwarantuje prawidłowe rozłożenie ciężaru. Należy dodatkowo zwrócić uwagę na takie zapakowanie tornistra, by jego zawartość była równomiernie rozłożona i nie mogła się przesuwać oraz by ciężar tornistra nie był zbyt duży. Drodzy rodzice, dbajmy o to, aby nasze pociechy zabierały do szkoły tylko niezbędne rzeczy. I tak dźwigają niekiedy po kilka kilogramów na swoich wątłych plecach. Praca w szkole. Na wiele czynników jako rodzice nie mamy wpływu, jednak nie zwalniajmy dzieci z ćwiczeń na lekcjach wychowania fizycznego. Zwłaszcza jeśli mają wady postawy, najgorsze, co mogą zrobić rodzice, to potraktować je jako chore i odsunąć od wszelkiej aktywności fizycznej. Również dzieci zwalniane z powodu czasowej niedyspozycji zadziwiłyby swoich rodziców, kiedy zziajane, mokre od potu wracają z przerwy międzylekcyjnej, ale na lekcjach wychowania fizycznego muszą 45 minut przesiedzieć prawie bez ruchu. Należy w ramach istniejących możliwości zapewnić wszystkim uczniom właściwe warunki pracy. Dziecko dużo czasu spędza w szkole, i to głównie w pozycji siedzącej, dlatego istotne jest to, aby środowisko szkolne sprzyjało prawidłowemu rozwojowi młodego człowieka. Ważne jest dostosowanie wysokości ławki szkolnej i krzesełka do wzrostu dziecka. Każdy uczeń powinien być zmierzony na początku roku szkolnego, aby dostosować do niego wielkość mebli szkolnych. W czasie roku szkolnego, jeżeli dziecko urośnie, należy wymienić meble, aby nadal były dostosowane do jego potrzeb. Zapewnienie uczniom prawidłowo dobranych 18 ZDROWIE URSYNOWA

19 Mając na uwadze profilaktykę wad postawy u dzieci w wieku szkolnym należy pamiętać o: ograniczaniu siedzącego trybu życia; zwiększaniu aktywności ruchowej dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem tych form, w których wzmacniane są mięśnie grzbietu i brzucha; odpowiednim doborze ćwiczeń kształtujących prawidłowe krzywizny kręgosłupa; konieczności nauczenia utrzymania prawidłowej postawy ciała w każdej sytuacji życia codziennego, a następnie wyrobienia takiego nawyku; unikaniu lub ograniczaniu (w miarę możliwości) przyczyn, które powodują wady postawy. R E K L A M A mebli nie poprawi automatycznie ich postawy, ale pozwoli zapobiegać wadom. Ważne miejsce w profilaktyce zajmują lekcje wychowania fizycznego. Powinny się odbywać po kilku godzinach siedzenia w ławce szkolnej, aby uczeń co pewien czas zażywał niezbędnej i dostosowanej do wieku dawki ruchu. Istotnym elementem są też organizowane przez szkoły badania w zakresie profilaktyki i korekcji wad postawy dla uczniów klas IV, na terenie stolicy finansowane przez Biuro Polityki Zdrowotnej Urzędu m.st. Warszawy. Dzieci w szkołach badane są przez lekarzy ortopedów, po czym otrzymują kartę badania z dalszymi zaleceniami i ustaleniem indywidualnego planu ćwiczeń w razie potrzeby. W profilaktyce wad postawy ważna jest rola rodziców. Rodzice muszą kontrolować utrzymanie prawidłowej postawy swych dzieci podczas odrabiania pracy domowej oraz wykonywania codziennych zajęć domowych. Ważne jest również, aby nie wykonywały zbyt ciężkiej pracy, niedostosowanej do wieku, która przeciąża kręgosłup młodego człowieka. Anna Ogrodnik Pielęgniarka koordynująca Medycyna Szkolna ZDROWIE URSYNOWA 19

20 Krzywica niedoborowa Krzywicę można zdefiniować jako obniżoną mineralizację szkieletu w okresie szybkiego wzrastania, spowodowaną niskim stężeniem wapnia (Ca) i fosforu (P). Dotyka dzieci w wieku 6 18 miesięcy. Witamina D umożliwia prawidłowe wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym, podnosi poziom Ca i P w surowicy krwi, ma pozytywny wpływ na prawidłową budowę i mineralizację kości. Jej niedobór prowadzi do krzywicy. Przebieg i objawy zależą od stopnia niedoboru i czasu jego wystąpienia. Obniżenie stężenia fosforanów w surowicy, podwyższenie fosfatazy zasadowej i obniżony poziom 25-OH-D (czynny metabolit witaminy D) to charakterystyczne zmiany biochemiczne. W radiogramach kości widać charakterystyczne poszerzenia przynasad i chrząstki nasadowej, z nierównym odgraniczeniem od przynasady. Leczenie krzywicy odbywa się pod kontrolą lekarza i polega na podawaniu doustnie zwiększonych dawek witaminy D. Suplementacja witaminy D u niemowląt karmionych piersią Mleko matki jest najlepszym naturalnym pokarmem dla niemowlęcia, jednak zawiera bardzo niewiele witaminy D, IU na litr pokarmu (IU- jednostka międzynarodowa). Niemowlęta karmione piersią, nawet spożywające 1 litr pokarmu na dobę, otrzymują za mało witaminy D. Bez jej uzupełnienia w formie preparatów farmakologicznych (krople, kapsułki) znajdują się w grupie szczególnego ryzyka niedoboru tego składnika. Suplementacja witaminy D u niemowląt jest łatwą i skuteczną metodą utrzymania prawidłowego stężenia 25-OH-D (czynny metabolit witaminy D) w surowicy krwi.obecnie dawka zalecana w profilaktyce krzywicy to 400 IU/dobę. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym Mleka modyfikowane są wzbogacane w witaminę D zgodnie ze ściśle obowiązującymi zaleceniami. Dostępne w Polsce mleka początkowe (dla niemowląt do 6 miesiąca życia) zawierają ok JU/litr, a mleka następne (dla niemowląt powyżej 6 miesiąca) w granicach IU/litr. Przy spożyciu ml mleka na dobę podawanie dodatkowo witaminy D nie jest konieczne. Przy spożyciu mniejszym należy brakującą jej ilość uzupełnić doustnymi preparatami farmakologicznymi. W okresie niemowlęcym do objawów krzywicy należą: rozmiękanie kości potylicy, intensywne pocenie głowy podczas snu, wciąganie żeber w linii przyczepu przepony (bruzda Harrisona), koślawość w stawach kolanowych u zaczynających chodzić, zgrubienie przynasad i połączeń kostno-chrzęstnych ujawnia się klinicznie zgrubieniem nasad dalszych kości łokciowej i promieniowej (bransolety krzywicze) oraz połączeń części kostnych i chrzęstnych żeber (różaniec krzywiczy), wiotkość mięśni, objawiająca się rozlanym na boki brzuchem (żabi brzuch) i opóźnieniem rozwoju motorycznego. Witamina D a dzieci i młodzież Przy profilaktyce niedoboru witaminy D w tej grupie wiekowej przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ekspozycję słoneczną w miesiącach wiosenno-letnich. Synteza skórna, czyli produkcja witaminy D w skórze pod wpływem światła słonecznego, jest jej głównym źródłem u dzieci i młodzieży. Kolejne źródło to prawidłowa dieta. Bogate w witaminę D są: ryby (węgorz, łosoś, śledź), jaja, żółty ser. Zgodnie z zaleceniami Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pediatrii dzieci w wieku 1 18 lat powinny otrzymywać w dawce 400 IU witaminy D na dobę z pożywieniem lub w formie dodatkowej suplementacji. Rodzice pamiętajcie! Witamina D w okresie niemowlęcym warunkuje prawidłowy rozwój dziecka, należy ją podawać zgodnie z zaleceniami lekarza. Wszelkie wątpliwości związane z suplementacją witaminy D trzeba konsultować z lekarzem. Podawanie zbyt dużych dawek bez jego wiedzy może spowodować objawy przedawkowania (zatrucia). Dzięki ruchowi na świeżym powietrzu i bogatej w witaminy diecie dziecko będzie mieć zdrowe, dobrze zmineralizowane, a więc mocne kości. lek. Jadwiga Sieczkowska pediatra przychodnia ul. Romera 4 20 ZDROWIE URSYNOWA

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego:

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego: DANE OSOBOWE........................ data*.................................................. Imię i nazwisko: *............................................... Telefon: *..................................................

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Rozwój człowieka, stan jego zdrowia i wydajność pracy oraz długość życia są ściśle uzależnione od sposobu żywienia.

Rozwój człowieka, stan jego zdrowia i wydajność pracy oraz długość życia są ściśle uzależnione od sposobu żywienia. Rozwój człowieka, stan jego zdrowia i wydajność pracy oraz długość życia są ściśle uzależnione od sposobu żywienia. Nieprawidłowe odżywianie w wieku niemowlęcym, przedszkolnym i szkolnym: hamuje rozwój

Bardziej szczegółowo

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę!

Prezentacja materiałów przygotowanych. programu edukacyjnego Trzymaj formę! Prezentacja materiałów przygotowanych do realizacji V edycji programu edukacyjnego Trzymaj formę! KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA REALIZACJĘ IV EDYCJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! ZAKOPANE, 6 8 PAŹDZIERNIKA

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Ilość posiłków w ciągu dnia: Odstępy między posiłkami:

Ilość posiłków w ciągu dnia: Odstępy między posiłkami: Co znaczy ZDROWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Ilość posiłków w ciągu dnia: 4-5 Odstępy między posiłkami: regularne, co 3,5-4h ŚNIADANIE : max.2h od momentu wstania KOLACJA : min.3h przed snem Co znaczy ZDROWO SIĘ ODŻYWIAĆ?

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 9

Szkoła Podstawowa nr 9 Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim w drodze do uzyskania statusu SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE ZDROWIE to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl ZDROWIE jest jedną z najważniejszych wartości w Życiu człowieka. TROSKA O NIE to najlepsza inwestycja na jaką możemy i powinniśmy sobie pozwolić.

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia

TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia DRODZY UCZNIOWIE... Bożena Fedor Beata Pytlik Nie zamierzamy namawiać Was do rezygnacji z potraw, które bardzo lubicie. Chcemy Wam pomóc w wyborze

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM NA ROK SZKOLNY 2014/2015

HARMONOGRAM NA ROK SZKOLNY 2014/2015 HARMONOGRAM NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Treści Metody Efekty Odpowiedzialni Termin Umiejętność rozwiązywania konfliktów, komunikowani a się i współpracy z rówieśnikami Profilaktyka uzależnienia (przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiałpomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Czym jest program Trzymaj

Czym jest program Trzymaj Trzymaj formę! Czym jest program Trzymaj formę"? "Trzymaj formę" " to inicjatywa propagująca zdrowy styl życia o unikalnym dwukierunkowym podejściu: promującym zbilansowane odżywianie połą łączone z regularną

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ

PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ PROGRAM: PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ 1. Informacja o programie. Program powstał z myślą o uatrakcyjnieniu zajęć świetlicowych. Jest on propozycją podjęcia systematycznych działań w celu promowania

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY

NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY NATURALNA I BEZPIECZNA ŻYWNOŚĆ PODSTAWĄ NOWOCZESNEJ DIETY KATEDRA I ZAKŁAD ZDROWIA PUBLICZNEGO Prof. dr hab. n med.dr h.c. Piotr Książek W zdrowym ciele zdrowy duch Decimus Junius Juvenalis Prawidłowe

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu

Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, wpływających na rozwój człowieka i utrzymanie przez niego dobrego stanu zdrowia. Polega ono na całkowitym pokryciu zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE PROJEKT

SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE PROJEKT Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bohaterów Warszawy w Kamienicy SZKOŁA PROMUJĄCA ZDROWIE Plan działań Czas realizacji 2014 2017 PROJEKT W szkole, gdzie naturalnym procesem jest nauczanie i kształtowanie postaw,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji I ETAP KSZTAŁCENIA KLASY I III Klasy 0a i 0b realizują programy: Czyste powietrz wokół nas, Moje dziecko idzie do szkoły, Bądźmy zdrowi, wiemy wiec działamy. Wybrany obszar KL. I KL. II KL. III Metody

Bardziej szczegółowo

stosowaniem używek, takich jak palenie papierosów i spożywanie alkoholu

stosowaniem używek, takich jak palenie papierosów i spożywanie alkoholu www.lipidogram.pl Szanowny Panie / Szanowna Pani Przeprowadzone badanie profilaktyczne Lipidogram2006 wykazało, że może znajdować się Pan / Pani w grupie osób o podwyższonym ryzyku wystąpienia chorób układu

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE MA ZNACZENIE. Opracowanie prezentacji: Agnieszka Danielewicz, dietetyk, edukator społeczny w cukrzycy

ŻYWIENIE MA ZNACZENIE. Opracowanie prezentacji: Agnieszka Danielewicz, dietetyk, edukator społeczny w cukrzycy ŻYWIENIE MA ZNACZENIE Opracowanie prezentacji: Agnieszka Danielewicz, dietetyk, edukator społeczny w cukrzycy Oczekiwania wobec Młodych Wyniki w nauce Osiągnięcia w sporcie Przebojowość Pewność siebie

Bardziej szczegółowo

Mały Dietetyk. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com

Mały Dietetyk. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com. Fot.: uwazaj.bo@gmail.com Mały Dietetyk Mały Dietetyk - edukacja żywieniowa dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jest to cykl sześciu warsztatów żywieniowych. Tematy warsztatów skupiają się wokół wybranych grup produktów

Bardziej szczegółowo

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo?

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Według definicji zdrowe odżywianie to sposób jedzenia, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu jego zapewnienia

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom

Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom VI WARSZTATY SZKOLENIOWE 29 maja 2015 Żywienie pacjenta w opiece paliatywnej przeciwdziałanie zaparciom Agata Zając Zaspakajanie głodu należy do podstawowych potrzeb człowieka. Jedzenie jest jednak ważne

Bardziej szczegółowo

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r.

Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. Bieganie. Moda czy sposób na zdrowie? mgr Wojciech Brakowiecki Kraśnik 2014 r. 5:41.03 Bieganie korzyści. Bieganie jest najlepszym sposobem na podniesienie sprawności fizycznej, złapanie kondycji i może

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci.

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Alicja Kalińska Najczęstsze problemy w żywieniu dzieci Eksperci potwierdzają, że dieta dzieci w wieku szkolnym nie

Bardziej szczegółowo

Żyć zdrowo i aktywnie

Żyć zdrowo i aktywnie Żyć zdrowo i aktywnie Grupa projektowa : - Klaudia Skrobek - Kamila Stasiak - Tomek Stasiak ZSP Reptowo 2013 r. Zdrowie Zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związek Nauczycielstwa Polskiego- Filia Gdańsk. Robert Niedźwiedź. Gdańsk 2012/2013 rok

Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związek Nauczycielstwa Polskiego- Filia Gdańsk. Robert Niedźwiedź. Gdańsk 2012/2013 rok Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych Związek Nauczycielstwa Polskiego- Filia Gdańsk Robert Niedźwiedź Gdańsk 2012/2013 rok Nadwaga i otyłość z roku na rok w coraz większym stopniu dotykają dzieci

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Instrukcje: Proszę opisać w poniższym kwestionariuszu Pana/Pani przeciętną dietę. Proszę opisać 2 przykładowe dni tygodnia

Bardziej szczegółowo

10. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek?

10. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek? 1. Czy uważasz, że masz problem z którąś z używek? 45 424 4 35 3 25 2 15 5 42 Nie Powiedzmy, że nie Tak, ale to mi nie przeszkadza 21 11 Tak, ale walczę z tym 11. Czy Twoi rodzice są świadomi Twojego zachowania?

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE Diana Fydryk SKN Zdrowia Publicznego sekcja Promocja Zdrowia 13.11.2014r. ZDROWE ODŻYWIANIE SŁODYCZE Gotowe produkty spożywcze o słodkim smaku i zazwyczaj o stałej konsystencji,

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży

Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży NAWYKI ŻYWIENIOWE 1. Jak często zwykle zjadasz śniadanie (pierwszy posiłek) tzn. coś więcej niż szklankę mleka, herbaty lub innego napoju?

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Zdrowo jem - więcej wiem

Zdrowo jem - więcej wiem Zdrowo jem - więcej wiem Co to znaczy być zdrowym??? Być zdrowym: 1. nie chorować, 2. czuć się dobrze, 3. być radosnym, 4. być sprawnym fizycznie. Prawidłowe odżywianie! Jeśli właściwie się odżywiamy,

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

Program Promocji Zdrowia

Program Promocji Zdrowia Zespół Szkolno Przedszkolny im. Jana Pawła II w Rząśni Program Promocji Zdrowia przeznaczony dla uczniów klas IV-VI śyjmy Zdrowo Opracowanie : mgr Marzena Otocka -Bednarek I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ POSM W PUCKU.

PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ POSM W PUCKU. PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ POSM W PUCKU. Rób nie to, co najtrudniej, ani to, co najłatwiej, lecz to, co najsłuszniej, rób, co możesz, byś nie kusił się mówić: nie mogłem tego, com chciał, bom chciał

Bardziej szczegółowo

Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?!

Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?! Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?! Rozporządzenie Z dniem 01.09.2015 roku weszło w życie nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia odżywiania -

Zaburzenia odżywiania - Zaburzenia odżywiania - - rozpoznanie, objawy, leczenie Dorota Zatorska - Stempin 2012 1 Zaburzenia odżywiania - objawy, rozpoznanie, leczenie " Ciało ma znaczenie, ale kiedy dochodzimy do tego, co u

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejszy temat: DLACZEGO DIETY NIE DZIAŁAJĄ Statystyki otyłości i chorób w Polsce: 61,6% mężczyzn ma nadwagę lub otyłość. 50,3% kobiet ma nadwagę lub otyłość. Na przestrzeni

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA

DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA DZIEŃ PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA Postawa ciała to indywidualny układ ciała jaki przyjmuje człowiek w swobodnej, nawykowej pozycji stojącej. Postawa ciała zmienia się w ciągu całego życia. Zmiany te zależą

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Metadane scenariusza Zasady zdrowego żywienia 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: - zna zasady prawidłowego żywienia, - zna piramidę zdrowego żywienia, - zna zapotrzebowanie energetyczne dla osób w danym

Bardziej szczegółowo

Zasady diety piłkarskiej lek. med. Jarosław Madej

Zasady diety piłkarskiej lek. med. Jarosław Madej Zasady diety piłkarskiej lek. med. Jarosław Madej 1 Zasady ogólne 1. Częstość i regularność posiłków 2. Śniadanie - najważniejszy posiłek dnia 3. Ostatni posiłek -2 godz. przed snem 4. Posiłek budulcem

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

www.dietetyk-krakow.pl www.dietetykaprzykawie.blogspot.com I.STAN ZDROWIA W jakiej dawce (mg) Ile razy dziennie

www.dietetyk-krakow.pl www.dietetykaprzykawie.blogspot.com I.STAN ZDROWIA W jakiej dawce (mg) Ile razy dziennie Data: Imię i Nazwisko: Data urodzenia: Uzupełnia pacjent Telefon: Adres e-mail: Skype: Obecna masa ciała: Wzrost: Uzupełnia dietetyk/ asystent dietetyka I.STAN ZDROWIA 1. Czy przyjmuje Pani/ Pan jakiekolwiek

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM Zdrowy pracownik, to wydajny pracownik. VERIDIS PREZENTUJE - OFERTA DLA FIRM Ci, którzy myślą, że nie mają czasu na ćwiczenia fizyczne, będą musieli wcześniej

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do współpracy

Zaproszenie do współpracy Zaproszenie do współpracy s t r o n a 2 1. Czym jest Fitomat Misją Fitomatu jest poprawienie nawyków w sposobie odżywiania się Polaków. Fitomat powstał z myślą o ludziach, którzy potrzebują natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

Kiedy słyszymy słowo dieta to z wielu stron pojawiają się znaki zakazu. Czasem sprawia to wrażenie, że najbezpieczniej jeść korzonki, jagody i kwaśny

Kiedy słyszymy słowo dieta to z wielu stron pojawiają się znaki zakazu. Czasem sprawia to wrażenie, że najbezpieczniej jeść korzonki, jagody i kwaśny Kiedy słyszymy słowo dieta to z wielu stron pojawiają się znaki zakazu. Czasem sprawia to wrażenie, że najbezpieczniej jeść korzonki, jagody i kwaśny jogurt a całą resztę zostawić samobójcom, którzy jedzą

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie

Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Gazetka uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września w Węgrzynowie Opracowali uczestnicy/uczestniczki koła dziennikarskiego Numer poświęcony programowi Owoce i warzywa w szkole 1 Program

Bardziej szczegółowo