Oficyna Ekonomiczna, Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych Sp. z o.o., 2006 Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Oficyna Ekonomiczna, Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych Sp. z o.o., 2006 Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014"

Transkrypt

1

2

3 Recenzenci prof. dr hab. Aurelia Bielawska prof. dr hab. Gabriela Łukasik Wydawca Joanna Dzwonnik Kamila Dołęgowska-Narloch Redaktor prowadzący Janina Burek Opracowanie redakcyjne Renata Włodek Korekta i łamanie Projekt graficzny okładki Barbara Widłak Zdjęcie wykorzystane na okładce stefan137 Fotolia.com Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy prawo i własność. Więcej na Polska Izba Książki Oficyna Ekonomiczna, Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych Sp. z o.o., 2006 Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014 Wydanie II zmienione ISBN Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel , fax księgarnia internetowa

4 Spis treści O autorach... 7 Wstęp Elementy składowe strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa Andrzej Tokarski Pojęcie strategii finansowania Cele strategii finansowania Zasady strategii finansowania Metody finansowania Determinanty strategii finansowania Charakterystyka strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa Kryteria wyboru strategii finansowania Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski Rodzaje strategii finansowania Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski Analiza porównawcza charakterystycznych cech poszczególnych rodzajów strategii finansowania Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski Wskaźniki finansowe a strategia finansowania Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski, Bożena Kołosowska Trudności w planowaniu strategii finansowania Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski 3. Podstawowe teorie struktury kapitału Ewa Chojnacka Ogólne pojęcia związane z problematyką struktury kapitału Główne teorie struktury kapitału Teorie rynku doskonałego Teorie rynku niedoskonałego (transakcji obciążonych kosztami) Teorie struktury kapitału a strategie finansowania... 78

5 6 Spis treści 4. Planowanie strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa Bożena Kołosowska Planowanie finansowe podstawowe zagadnienia Model wewnętrznej stopy wzrostu konserwatywna strategia finansowania Model stopy wzrostu zrównoważonego umiarkowana strategia finansowania Sprawozdanie pro forma Docelowa struktura kapitału Analiza strategii finansowania działalności wybranych przedsiębiorstw Spółka X Bożena Kołosowska Spółka Y Ewa Chojnacka Strategia finansowania działalności w spółce niegiełdowej firma poligraficzna Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski Sektorowa analiza wpływu zmian struktury kapitału na rentowność polskich przedsiębiorstw Ewa Chojnacka Zakończenie Literatura Indeks

6 O autorach Dr hab. Bożena Kołosowska, prof. UMK jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesorem nadzwyczajnym w Katedrze Zarządzania Finansami na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK oraz profesorem Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu. Wykłada między innymi zarządzanie finansami przedsiębiorstw, strategie finansowe i analizę finansową. Jej zainteresowania naukowe obejmują także ubezpieczenie społeczne i gospodarcze. Jest autorką i współautorką kilkudziesięciu publikacji z zakresu finansów przedsiębiorstw, analizy finansowej, ubezpieczeń. Dr Ewa Chojnacka jest adiunktem w Katedrze Rachunkowości na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Jej zainteresowania naukowe obejmują głównie zagadnienia z zakresu rachunkowości finansowej oraz finansów przedsiębiorstwa. Jest autorką i współautorką wielu publikacji z zakresu rachunkowości, analizy finansowej i finansów przedsiębiorstw. Dr Andrzej Tokarski jest adiunktem w Katedrze Rachunkowości Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na zagadnieniach związanych z oceną kondycji ekonomiczno-finansowej podmiotu gospodarczego w aspekcie zagrożenia kontynuacji działalności oraz upadłością przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej. Autor i współautor około 100 publikacji z zakresu rachunkowości, analizy finansowej i finansów przedsiębiorstw. Dr Maciej Tokarski jest adiunktem w Katedrze Rachunkowości Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu. Przedmiotem jego zainteresowań są zagadnienia dotyczące funkcjonowania i finansowania mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce oraz funduszy europejskich. Autor i współautor kilkudziesięciu publikacji z zakresu rachunkowości, analizy finansowej i finansów przedsiębiorstw.

7

8 Wstęp Każde przedsiębiorstwo funkcjonujące na rynku powinno mieć świadomie sformułowaną strategię finansowania działalności. Powinna być ona szczegółowo opracowana podczas procesu planowania działalności i dotyczyć racjonalnego kierunku rozwoju przedsiębiorstwa. Może być również wypadkową zdarzeń związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w warunkach zmiennego otoczenia. Strategia finansowania jest strategią cząstkową strategii finansowej. Oznacza przyjęcie określonej kompozycji źródeł finansowania działalności w sposób stwarzający podstawę do realizacji zakładanego celu przedsiębiorstwa. Przygotowanie i wdrażanie tej strategii nie jest łatwe, gdyż wymaga od kadry zarządzającej znajomości sfery finansowej i rzeczowej działalności, czyli dużych umiejętności analitycznych i wiedzy z zakresu zarządzania. Formułując strategię finansowania, należy uwzględnić szanse i zagrożenia, jakie występują na rynku, oraz dokonać właściwej oceny słabych i mocnych stron swojej działalności, dlatego każde przedsiębiorstwo powinno indywidualnie określać swoje potrzeby kapitałowe. Strategia finansowania działalności wiąże się z procesem podejmowania najważniejszych decyzji finansowych określających kształtowanie przyszłych relacji finansowych przedsiębiorstwa z otoczeniem, a także stanowi odbicie możliwości rozwojowych przedsiębiorstwa, dlatego jest elementem integrującym wszystkie obszary jego działalności. Strategia finansowania musi określać, jakie zadania powinny zostać wykonane w celu realizacji poszczególnych funkcji finansowania. Rezultatem procesu formułowania strategii finansowej powinien być plan finansowy przedsiębiorstwa o charakterze średnio- i długookresowym. Planowanie strategii finansowania umożliwia określenie potrzeb kapitałowych, źródeł pokrycia tych potrzeb i struktury kapitałowej w powiązaniu ze strukturą majątkową przedsiębiorstwa. Zawiera również elementy strategii inwestycyjnej i amortyzacji, postępowania w zakresie wykorzystania zysku oraz polityki podatkowej przedsiębiorstwa. Strategia finansowania, jako swoisty czynnik integrujący wszystkie strategie

9 10 Wstęp funkcjonalne przedsiębiorstwa, musi uwzględniać wzajemne relacje i związki zachodzące między tymi strategiami. Sytuacja polskich przedsiębiorstw w okresie transformacji gospodarki jest nietypowa i pod wieloma względami trudniejsza w porównaniu z sy tuacją firm w ukształtowanej już gospodarce rynkowej. Specyfika ogólnych warunków gospodarczych może dawać wielu przedsiębiorstwom niepowtarzalną szansę rozwoju lub powodować zagrożenie ich ekonomicznego bytu. Właściwie przygotowana i wdrożona strategia finansowania działalności jest warunkiem wykorzystania tej szansy lub wyeliminowania zagrożeń. Decyzje dotyczące kształtowania i wyboru strategii finansowania działalności należą do suwerennych decyzji przedsiębiorstwa, gdyż są przedmiotem określonej polityki rozwojowej powiązanej z zakładanymi celami działania. W okresie zmian, w jakim znajduje się polska gospodarka, w warunkach znacznego zróżnicowania sytuacji finansowych poszczególnych podmiotów gospodarczych i ich reakcji na zewnętrzne impulsy zagadnienia strategii pozyskiwania kapitału oraz metod jej kształtowania wywierają istotny wpływ na rozwój przedsiębiorstwa. Wraz z przekształceniami systemowymi stymulującymi rozwój przedsiębiorstwa problematyka formułowania strategii finansowania działalności nabiera coraz większego znaczenia. Jest przejawem dostosowywania się firm do zmieniających się warunków otoczenia. Niniejsza publikacja jest przeznaczona nie tylko dla studentów kierunków ekonomicznych, ale także dla osób zajmujących się finansami przedsiębiorstwa, czyli kadry zarządzającej odpowiedzialnej za planowanie i realizację strategii finansowania działalności. Książka składa się z dwóch zasadniczych części: teoretycznej (rozdziały 1 4), prezentującej wiedzę z zakresu finansów przedsiębiorstw związaną z formułowaniem strategii finansowania działalności, oraz praktycznej (rozdział 5), zawierającej opis przypadków (case study) wybranych przedsiębiorstw. Rozdział 1 przedstawia pojęcie strategii finansowania oraz jej podstawowe elementy: cele, zasady, metody i determinanty. W rozdziale 2 dokonano charakterystyki strategii finansowania, przedstawiając główne kryteria, które są brane pod uwagę przy ustalaniu rodzaju strategii finansowania działalności. Na ich podstawie omówiono szczegółowo cechy charakterystyczne podstawowych rodzajów strategii finansowania strategii agresywnej, umiarkowanej i konserwatywnej. W rozdziale tym zaprezentowano również zestaw wskaźników finansowych przydatnych do ustalania rodzajów strategii finansowania działalności w ujęciu ex post i ex ante oraz ukazano główne trudności związane z planowaniem strategii finansowania działalności. Rozdział 3 poświęcono prezentacji najważniejszych teorii struktury kapitału, przyjęta bowiem strategia finansowania bezpośrednio wpływa na kształt tej struktury. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia i uporządkowania

10 Wstęp 11 podstawowych pojęć związanych z problematyką struktury kapitału. Następnie syntetycznie scharakteryzowano główne teorie struktury kapitału w podziale na teorie rynku doskonałego i niedoskonałego. Podsumowanie rozdziału stanowi próba wskazania powiązań między wnioskami wynikającymi z teorii struktury kapitału a strategią finansowania działalności. W rozdziale 4 omówiono najważniejsze zagadnienia dotyczące planowania finansowego, określania strategii finansowania oraz zapotrzebowania na środki finansowe. Pokazano również sposób tworzenia strategii finansowania działalności na podstawie modeli wzrostu model wewnętrznej stopy wzrostu oraz model wzrostu zrównoważonego. Oprócz tego zaprezentowano sposoby sporządzania sprawozdań finansowych pro forma: prosty model planowania finansowego i metodę procentu od sprzedaży, a także tworzenia docelowej struktury kapitałowej na podstawie założonych wskaźników analizy finansowej oraz wyceny rynkowej kapitałów i średniego ważonego kosztu kapitału. Rozdział 5 zawiera analizę strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa z branży poligraficznej oraz wybranych spółek giełdowych oznaczonych w tekście jako spółki X i Y. W rozdziale tym przeprowadzono również sektorową analizę wpływu zmian struktury kapitału na rentowność kapitału polskich przedsiębiorstw. Zwrócono uwagę na zagadnienie dźwigni finansowej, która stanowi element strategii finansowania działalności. Wykorzystując dane Głównego Urzędu Statystycznego, oceniono relacje między zadłużeniem a rentownością kapitału własnego firmy, by stwierdzić, czy decyzje dotyczące sposobu finansowania, w wyniku których powstaje określona struktura kapitału, są podejmowane racjonalnie i zgodnie z obowiązującą teorią. Autorzy składają podziękowania Paniom Profesor Aurelii Bielawskiej oraz Profesor Gabrieli Łukasik, recenzentkom niniejszego opracowania, za cenne uwagi i sugestie, które wpłynęły na ostateczny kształt pracy.

11

12 1 Elementy składowe strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa Andrzej Tokarski Pojęcie strategii finansowania Strategia firmy określa, w jaki sposób realizowane są jej podstawowe cele. Wszystkie organizacje gospodarcze działające na rynku, niezależnie od ich wielkości, rodzaju działalności, zasięgu i pozycji konkurencyjnej, dążą do przetrwania, czyli utrzymania się na rynku, oraz jeśli to możliwe rozwijania swojej działalności. Działania firmy na rynku określające sposób jej reakcji na otoczenie są jednocześnie wyznacznikiem jej strategii. Każda firma zatem ma strategię, niezależnie od tego, czy to sobie uświadamia, czy też nie, jak również bez względu na to, czy jej działania są przemyślane, zaplanowane, zapisane na piśmie czy oparte na spontanicznych decyzjach menedżera(ów). Strategia jest podstawą sukcesu firmy, którą należy wypracować, wdrożyć i stale udoskonalać, by była adekwatna do zmieniających się warunków otoczenia. W licznych publikacjach odnajdujemy bardzo różne podejścia do definiowania pojęcia strategii finansowania. Jest ona ściśle związana z terminem strategii finansowej, dlatego w pierwszej kolejności, ze względu na wzajemne zależności występujące między tymi pojęciami, zostaną zaprezentowane różne ujęcia występujące w literaturze przedmiotu. Strategię finansową można określić jako zbiór kryteriów i reguł postępowania, podporządkowanych realizacji strategia finansowa strategicznego celu rozwoju przedsiębiorstwa, którymi kierują się zarządzający przy podejmowaniu decyzji dotyczących pozyskiwania środków na działalność bieżącą i rozwojową oraz określaniu kierunków i sposobów wykorzystania tych środków z uwzględnieniem istniejących szans, ograniczeń i związków z otoczeniem. Strategia finansowa to rodzaj strategii funkcjonalnej, wtórnej wobec strategii ogólnego rozwoju przedsiębiorstwa, zgodnej z podjętymi decyzjami strategicznymi w zakresie rozwoju. Składają się na nią zasady, kryteria i reguły postępowania dotyczące podejmowania decyzji o źródłach i sposobach finansowania działalności. Strategia finansowa odgrywa w przedsiębiorstwie szczególną rolę, łącząc wszystkie obszary funkcjonalne przedsiębiorstwa, każda

13 14 1. Elementy składowe strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa decyzja bowiem wiąże się ściśle z finansami. Podstawowe obszary strategii finansowej przedstawia ilustracja 1.1. Zalicza się do nich (Wilimowska i Wilimowski 2001, s. 712): strategię inwestowania w majątek (strategia zarządzania majątkiem), strategię pozyskiwania kapitałów (struktura kapitału, polityka zadłużenia), strategię redystrybucji zysku (podział zysku, polityka dywidendy). Dokonując przeglądu podstawowej literatury odnoszącej się do strategii finansowej przedsiębiorstwa, powinniśmy zwrócić uwagę na te podręczniki, w których szeroko ujmuje się strategię obejmującą z jednej strony sposób pozyskiwania źródeł finansowania, a z drugiej proces inwestowania w składniki majątkowe. Tak przedstawia pojęcie strategii Beata Filipiak, która definiując pojęcie strategii finansowej dotyczącej jednostek samorządu terytorialnego, zwraca uwagę, że jest to proces odnoszący się do pozyskiwania źródeł finansowania w działalności bieżącej i inwestycyjnej jednostki samorządu terytorialnego. Autorka podejmuje także kwestię inwestowania w składniki majątkowe o charakterze krótkoterminowym i długoterminowym w sposób pozwalający na realizację celu oraz kierunków rozwojowych zgodnych ze specyfiką tych jednostek (Filipiak 2008, s. 73). Podchodzi do problemu kompleksowo, dostrzegając również narzędzia zarządzania strategicznego, strategiczną politykę inwestycyjną, politykę kształtowania długu, w tym politykę finansowania, politykę kształtowania relacji z otoczeniem, w tym z otoczeniem finansowym. Strategia finansowa traktowana jest często jako jedna z funkcjonalnych strategii przedsiębiorstwa. To menedżerowie finansowi tworzą plan finansowy i dobierają środki finansujące planowane działania (Brealey i Myers 1999, s. 419). W ten sposób strategia finansowa może być sprowadzona do ustalania planów finansowych, dbania o płynność finansową i poszukiwania najtańszych źródeł finansowania. Mieści się to w działaniach dotyczących: zarządzania strukturą kapitału, polityki zadłużenia, polityki dywidend, polityki finansowania aktywów obrotowych i inwestycji (Wrońska 2004, s. 43). strategia finansowa a strategia finansowania W teorii i praktyce bardzo często pojęcie strategii finansowej utożsamia się ze strategią finansowania, sprowadzając ten pierwszy termin do problemu racjonalnego pozyskiwania kapitału. Tymczasem jest oczywiste, że strategia finansowania polega na doborze źródeł finansowania, co jest istotnym elementem i składnikiem strategii finansowej. W konsekwencji strategia finansowa jest pojęciem szerszym od pojęcia strategii finansowania. Strategia finansowania jest zatem strategią cząstkową strategii finansowej, czyli jej uszczegółowieniem. Zakłada przyjęcie określonej kompozycji źródeł finansowania majątku w sposób stwarzający podstawę realizacji strategicznego celu przedsiębiorstwa. W tym momencie należy zauważyć, że w praktyce decyzje

14 Pojęcie strategii finansowania 15 finansowe koncentrują się wokół kwestii odnoszących się do pozyskiwania środków finansowych, a takie ograniczenie odpowiada funkcjonalnemu ujęciu strategii finansowej (Wrońska 2004, s. 31). Ilustracja 1.1. Obszary decyzyjne strategii finansowej przedsiębiorstwa Otoczenie Strategie finansowe Wykorzystanie majątku Zarządzanie ryzykiem Pozyskiwanie kapitału Inwestowanie w aktywa trwałe w aktywa obrotowe Finansowanie długookresowe krótkookresowe Działalność rozwojowa Określanie kierunków i form inwestowania, ocena i wybór projektów inwestycyjnych Kształtowanie struktury aktywów podział zysku polityka dywidendy Kształtowanie struktury kapitału Działalność bieżąca Aktywa aktywa trwałe aktywa obrotowe Pasywa kapitał własny zobowiązania Źródło: Z. Wilimowska, M. Wilimowski, Sztuka zarządzania finansami, Oficyna Wydawnicza Ośrodka Postępu Organizacyjnego, Bydgoszcz 2001, s. 711.

15

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Księgowania na przełomie roku i gospodarka finansowa w jednostkach budżetowych

Księgowania na przełomie roku i gospodarka finansowa w jednostkach budżetowych BIBLIOTEKA RACHUNKOWOŚCI BUDŻETOWEJ PODATKÓW FINANSÓW PUBLICZNYCH Księgowania na przełomie roku i gospodarka finansowa w jednostkach budżetowych Zamów książkę w księgarni internetowej Warszawa 2015 1 Tekst

Bardziej szczegółowo

W SERII UKAZAŁY SIĘ: O 2. J G VAT T B VAT. P K Z K. W A G, A S, A C D D S G,, E Ś O M J, S K

W SERII UKAZAŁY SIĘ: O 2. J G VAT T B VAT. P K Z K. W A G, A S, A C D D S G,, E Ś O M J, S K W SERII UKAZAŁY SIĘ: O 2. J G VAT T B VAT. P K Z K. W A G, A S, A C D D S G,, E Ś O M J, S K Rafał Styczyński NAJEM NIERUCHOMOŚCI A PODATKI Warszawa 2015 Stan prawny na 1 stycznia 2015 r. Wydawca Grzegorz

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów przedsiębiorstwa

Podstawy finansów przedsiębiorstwa 1 Prof. dr hab. Aurelia Bielawska prof. zw. Program przedmiotu Podstawy finansów przedsiębiorstwa 1. Wprowadzenie do gospodarki finansowej przedsiębiorstwa Cel ogólny: znajomość podstawowych pojęć z zakresu

Bardziej szczegółowo

W SERII ABC PRAKTYKI PRAWA OŚWIATOWEGO UKAZAŁY SIĘ:

W SERII ABC PRAKTYKI PRAWA OŚWIATOWEGO UKAZAŁY SIĘ: W SERII ABC PRAKTYKI PRAWA OŚWIATOWEGO UKAZAŁY SIĘ: REKRUTACJA DO PRZEDSZKOLI KONTROLA ZARZĄDCZA W OŚWIACIE RUCH KADROWY W SZKOŁACH I PRZEDSZKOLACH REKRUTACJA DO SZKÓŁ URLOPY WYPOCZYNKOWE NAUCZYCIELI PRZEDSZKOLI

Bardziej szczegółowo

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia wiążą się ze złożonymi decyzjami inwestycyjnymi i finansowymi. Obejmują: kluczowe elementy biznesu, zarządzanie i analizy strategiczne,

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45.

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Kamila Potasiak Justyna Frys Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Słowa kluczowe: analiza finansowa, planowanie finansowe, prognoza

Bardziej szczegółowo

Adam Bartosiewicz Marek Jurek Artur Kowalski Radosław Kowalski Tomasz Krywan Sławomir Liżewski Łukasz Matusiakiewicz

Adam Bartosiewicz Marek Jurek Artur Kowalski Radosław Kowalski Tomasz Krywan Sławomir Liżewski Łukasz Matusiakiewicz Adam Bartosiewicz Marek Jurek Artur Kowalski Radosław Kowalski Tomasz Krywan Sławomir Liżewski Łukasz Matusiakiewicz Jacek Matarewicz VADEMECUM KSIĘGOWEGO KOREKTA DEKLARACJI PODATKOWYCH PO ZMIANACH OD

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Minimalna stawka godzinowa dla umowy zlecenia

Minimalna stawka godzinowa dla umowy zlecenia PORADNIKI KADROWE Minimalna stawka godzinowa dla umowy zlecenia Paula Dąbrowska Kamila Milczarek Katarzyna Pietruszyńska Joanna Stępniak Barbara Tomaszewska Paulina Zawadzka-Filipczyk Paweł Ziółkowski

Bardziej szczegółowo

Księgowość i kalkulacja

Księgowość i kalkulacja REFORMA 2012 Księgowość i kalkulacja Grażyna Borowska, Irena Frymark 2 Kwalifikacja A.36.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej Magdalena Mordasewicz (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Katarzyna Madej (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Milena Wierzyk (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Zarządzanie wartością przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Uwzględniono zmiany w ustawie o rachunkowości wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Uwzględniono zmiany w ustawie o rachunkowości wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Uwzględniono zmiany w ustawie o rachunkowości wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Janina Burek Wprowadzenie zmian do wydania VII www.wydawnictwojak.pl

Bardziej szczegółowo

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem Wyzwania strategiczne w zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa redakcja naukowa Elżbieta Wrońska-Bukalska Celem podręcznika jest przekazanie wiedzy z zakresu finansów przedsiębiorstwa z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie. działalności gospodarczej

Prowadzenie. działalności gospodarczej Prowadzenie działalności gospodarczej REFORMA 2012 Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej Teresa Gorzelany Kompetencje personalne i społeczne Wiesława Aue Organizacja pracy małych zespołów

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Sprzedaż imprez i usług turystycznych REFORMA 2012 MARKETING 2 część Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Kwalifikacja T.14.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Ważną umiejętnością jest zdolność inwestora do przewidywania i szacowania skutków ryzyka.

Ważną umiejętnością jest zdolność inwestora do przewidywania i szacowania skutków ryzyka. Podstawowe składniki sprawozdania finansowego jako element procesu identyfikowania ryzyka związane Ważną umiejętnością jest zdolność inwestora do przewidywania i szacowania skutków ryzyka. Zjawisko czy

Bardziej szczegółowo

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa.

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa. KAPITAŁ W PRZEDSIĘBIORSTWIE I JEGO STRUKTURA Autor: Jacek Grzywacz, Wstęp W opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnienia dotyczące możliwości pozyskiwania przez przedsiębiorstwo kapitału oraz zasad kształtowania

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń

Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń Analiza finansowa dla zakładów ubezpieczeń Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska 191 (Hotel COLIBRA) Termin: 5-6.07; 4-5.09; 26-27.10; 30.11-01.12.2017 r. Wykładowca: Trener biznesu, posiadający międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

URLOP RODZICIELSKI, MACIERZYŃSKI, WYCHOWAWCZY... REWOLUCJA W PRZEPISACH!

URLOP RODZICIELSKI, MACIERZYŃSKI, WYCHOWAWCZY... REWOLUCJA W PRZEPISACH! E-PORADNIK URLOP RODZICIELSKI, MACIERZYŃSKI, WYCHOWAWCZY... REWOLUCJA W PRZEPISACH! Stan prawny na 17 czerwca 2013 Autorzy Cz. I: Monika Latos-Miłkowska, Agnieszka Rosa, Maria Sobieska Cz. II: Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Podręcznik obejmuje wykład finansów i rachunkowości dla inżynierów. Zostały w nim omówione m.in. rachunkowość jako system informacyjny

Bardziej szczegółowo

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich.

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Iwona Reszetar Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Dokument roboczy Working paper Wrocław 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

USTAWA O SYSTEMIE INFORMACJI W OCHRONIE ZDROWIA

USTAWA O SYSTEMIE INFORMACJI W OCHRONIE ZDROWIA USTAWA O SYSTEMIE INFORMACJI W OCHRONIE ZDROWIA KOMENTARZ Damian Wąsik Warszawa 2015 Stan prawny na 2 stycznia 2015 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Kinga Puton Opracowanie redakcyjne Dagmara

Bardziej szczegółowo

E-PORADNIK RÓŻNICE KURSOWE

E-PORADNIK RÓŻNICE KURSOWE E-PORADNIK RÓŻNICE KURSOWE Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy Część I: Stanisław Koc, Tadeusz Waślicki Część II: Tomasz Krywan, Marcin Michalak, Małgorzata Niedźwiedzka, Karol Różycki Redaktor merytoryczny

Bardziej szczegółowo

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców.

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Jak założyć i prowadzić własną firmę? Autor: red. Hanna Godlewska-Majkowska, Wstęp W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie firmy, tworzone przez indywidualnych

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw

Funkcjonowanie przedsiębiorstw REFORMA 2012 Funkcjonowanie przedsiębiorstw Podstawy prawa 1 Joanna Ablewicz Kwalifikacja A.35.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE FINANSOWE D R K A R O L I N A D A S Z Y Ń S K A - Ż Y G A D Ł O I N S T Y T U T Z A R Z Ą D Z A N I A F I N A N S A M I

PLANOWANIE FINANSOWE D R K A R O L I N A D A S Z Y Ń S K A - Ż Y G A D Ł O I N S T Y T U T Z A R Z Ą D Z A N I A F I N A N S A M I PLANOWANIE FINANSOWE D R K A R O L I N A D A S Z Y Ń S K A - Ż Y G A D Ł O I N S T Y T U T Z A R Z Ą D Z A N I A F I N A N S A M I INFORMACJE ORGANIZACYJNE 15 h wykładów 5 spotkań po 3h Konsultacje: pok.313a

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU Pracownia rachunkowości Część 1. Dokumenty NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA A.36 Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Publikacja Pracownia rachunkowości. Część 1. Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr hab. Jan L. Bednarczyk. kierunkowy. obowiązkowy polski

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr hab. Jan L. Bednarczyk. kierunkowy. obowiązkowy polski KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-533 Nazwa modułu Planowanie finansowe Nazwa modułu w języku angielskim Financial Planning Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

Zasadniczą część książki stanowi szczegółowa analiza treści MSR 14. Kolejno omawiane są w nich podstawowe zagadnienia standardu, między innymi:

Zasadniczą część książki stanowi szczegółowa analiza treści MSR 14. Kolejno omawiane są w nich podstawowe zagadnienia standardu, między innymi: MSR 14. Sprawozdawczość segmentów działalności. W sprawie sporządzania sprawozdań według segmentów działalności, standard wyraźnie odwołuje się do sprawozdawczości wewnętrznej przygotowanej dla najwyższego

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Planowanie Finansowe Financial Planning

Planowanie Finansowe Financial Planning KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014 Planowanie Finansowe Financial Planning A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

Księgowość i kalkulacja

Księgowość i kalkulacja REFORMA 2012 Księgowość i kalkulacja Grażyna Borowska, Irena Frymark 1 Kwalifikacja A.36.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

E-PORADNIK PODRÓŻE SŁUŻBOWE 2013

E-PORADNIK PODRÓŻE SŁUŻBOWE 2013 E-PORADNIK PODRÓŻE SŁUŻBOWE 2013 Stan prawny na 1 marca 2013 r. Autorzy Część I: Jarosław Masłowski Część II: Paweł Ziółkowski Redaktor merytoryczny Sylwia Gołaś-Olszak Ta książka jest wspólnym dziełem

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne po zmianach od 1 stycznia 2016

Świadczenia rodzinne po zmianach od 1 stycznia 2016 Anna Kawecka Krzysztof Świtała Krystyna Tymorek BIBLIOTEKA POMOCY SPOŁECZNEJ Świadczenia rodzinne po zmianach od 1 stycznia 2016 Zamów książkę w księgarni internetowej Warszawa 2015 7 Tekst pochodzi z

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną

ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Finanse i Rachunkowość Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Maria Sierpińska Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA EKONOMICZNA

STATYSTYKA EKONOMICZNA STATYSTYKA EKONOMICZNA Analiza statystyczna w ocenie działalności przedsiębiorstwa Opracowano na podstawie : E. Nowak, Metody statystyczne w analizie działalności przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa 2001 Dr

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Odpowiedzialność za długi spadkowe Odpowiedzialność za długi spadkowe Komentarz do zmian 2015 Elżbieta Skowrońska-Bocian KOMENTARZE PRAKTYCZNE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 30 października 2015 r. Wydawca Klaudia Szawłowska-Milczarek Redaktor

Bardziej szczegółowo

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o Załącznik nr 2 do ustawy z dnia Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ

Bardziej szczegółowo

Nadzór pedagogiczny w szkole i przedszkolu

Nadzór pedagogiczny w szkole i przedszkolu Nadzór pedagogiczny w szkole i przedszkolu ZESZYT 8 Zamów książkę w księgarni internetowej Warszawa 2015 Stan prawny na 1 października 2015 r. Redakcja merytoryczna Lidia Marciniak Elżbieta Piotrowska-Albin

Bardziej szczegółowo

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego Nowe zmienione i uzupełnione wydanie podręcznika składa się z dwóch części: teoretycznej, (przewodnika po sprawozdaniu finansowym) i części drugiej - zbioru zadań, który ułatwi sprawdzenie przyswojonej

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie...9. Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11

Spis treści: Wprowadzenie...9. Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11 Spis treści: Wprowadzenie...9 Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11 1. Zarys historii rachunkowości oraz podstawy prawne jej prowadzenia w Polsce...11 1.1. Historia rachunkowości...11

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Celem każdego przedsiębiorstwa działającego na rynku jest osiągniecie zysku. Konieczność wypracowania zysku zmusza przedsiębiorstwa do starań o wzrost efektywności

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK GRUPA KAPITAŁOWA ABAK Sprawozdanie Zarządu Jednostki dominującej Abak S.A. z działalności Grupy kapitałowej za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 1 Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej

Bardziej szczegółowo

Jak rozliczyć. księgi rachunkowe za rok obrotowy. Agnieszka Pokojska. BiBlioteka

Jak rozliczyć. księgi rachunkowe za rok obrotowy. Agnieszka Pokojska. BiBlioteka BiBlioteka Jak rozliczyć księgi rachunkowe za rok obrotowy Obowiązki sprawozdawcze Ujmowanie aktywów i pasywów w pozycjach bilansu Elementy tworzenia rachunku zysków i strat Inwentaryzacja Ustawa o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH Milena Ratajczak-Mrozek SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU POZNAŃ 2010 SIECI

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Prof. nadzw. dr hab. Gabriela Idzikowska. Redaktor prowadzący. Renata Włodek. Copyright by Wolters Kluwer Polska SA 2013 All rights reserved.

Prof. nadzw. dr hab. Gabriela Idzikowska. Redaktor prowadzący. Renata Włodek. Copyright by Wolters Kluwer Polska SA 2013 All rights reserved. Recenzent Prof. nadzw. dr hab. Gabriela Idzikowska Wydawca Recenzent Grzegorz Prof. zw. dr Jarecki hab. Leokadia Oręziak Redaktor Wydawca prowadzący Janina Kamila Burek Dołęgowska-Narloch Redaktor prowadzący

Bardziej szczegółowo

Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy rozdziałów: Kazimiera Winiarska rozdz. 5 9, 11 13 Monika Kaczurak-Kozak rozdz. 1 4, 10

Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy rozdziałów: Kazimiera Winiarska rozdz. 5 9, 11 13 Monika Kaczurak-Kozak rozdz. 1 4, 10 Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy rozdziałów: Kazimiera Winiarska rozdz. 5 9, 11 13 Monika Kaczurak-Kozak rozdz. 1 4, 10 Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Janina Burek Redakcja, korekta

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska Wroclaw University of Economics Słowa kluczowe: Zarządzanie wartością i ryzykiem przedsiębiorstwa, płynność, EVA JEL Classification A 10 Streszczenie: Poniższy raport prezentuje wpływ stosowanej

Bardziej szczegółowo

E-PORADNIK NOWE ZASADY STOSOWANIA ULGI NA ZŁE DŁUGI

E-PORADNIK NOWE ZASADY STOSOWANIA ULGI NA ZŁE DŁUGI E-PORADNIK NOWE ZASADY STOSOWANIA ULGI NA ZŁE DŁUGI Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy Część I: Karol Różycki Część II: Tomasz Krywan Część III: Adam Bartosiewicz, Mariusz Jabłoński, Tomasz Krywan,

Bardziej szczegółowo

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 Wstęp Książka przedstawia wybrane kluczowe zagadnienia dotyczące finansowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa w obecnych, złożonych warunkach gospodarczych. Są to problemy

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH Praktyczne zestawienie polskich i międzynarodowych regulacji z przykładami księgowań BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Instrumenty finansowe w spółkach Praktyczne zestawienie

Bardziej szczegółowo

Joanna Polańska-Solarz. Promocja kancelarii doradztwa podatkowego i biura rachunkowego

Joanna Polańska-Solarz. Promocja kancelarii doradztwa podatkowego i biura rachunkowego Joanna Polańska-Solarz Promocja kancelarii doradztwa podatkowego i biura rachunkowego Joanna Polańska-Solarz Promocja kancelarii doradztwa podatkowego i biura rachunkowego Zamów książkę w księgarni internetowej

Bardziej szczegółowo

STUDIA i MONOGRAFIE Nr 27. Zarządzanie. współczesnym przedsiębiorstwem. wybrane zagadnienia. Redakcja naukowa Jerzy Różański, Jarosław Sokołowski

STUDIA i MONOGRAFIE Nr 27. Zarządzanie. współczesnym przedsiębiorstwem. wybrane zagadnienia. Redakcja naukowa Jerzy Różański, Jarosław Sokołowski STUDIA i MONOGRAFIE Nr 27 Zarządzanie współczesnym przedsiębiorstwem wybrane zagadnienia Redakcja naukowa Jerzy Różański, Jarosław Sokołowski Łódź 2010 Z e s p ó ł a u t o r s k i: W S T Ę P Jerzy Różański,

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ ZAŁOŻENIA programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ 1 I. Cele przedsięwzięcia: Podniesienie ogólnych kwalifikacji osób zajmujących się oraz zamierzających profesjonalnie zająć się rachunkowością

Bardziej szczegółowo

5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART

5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ZWOLNIENIE Z OBOWIĄZKU STOSOWANIA KAS REJESTRUJĄCYCH PO ZMIANACH

ZWOLNIENIE Z OBOWIĄZKU STOSOWANIA KAS REJESTRUJĄCYCH PO ZMIANACH E-PORADNIK ZWOLNIENIE Z OBOWIĄZKU STOSOWANIA KAS REJESTRUJĄCYCH PO ZMIANACH Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy Część I: Adam Bartosiewicz Część II: Małgorzata Niedźwiedzka Część III: Daniel Gawlas,

Bardziej szczegółowo

Karta Dużej Rodziny Świadczenia rodzinne

Karta Dużej Rodziny Świadczenia rodzinne Magdalena Januszewska Anna Kawecka Barbara Matysik Bartłomiej Mazurkiewicz Iwona Sierpowska BIBLIOTEKA POMOCY SPOŁECZNEJ Karta Dużej Rodziny Świadczenia rodzinne Wybrane problemy Zamów książkę w księgarni

Bardziej szczegółowo

TRZYNASTKI PO WYROKU TK

TRZYNASTKI PO WYROKU TK E-PORADNIK TRZYNASTKI PO WYROKU TK Stan prawny na 1 stycznia 2013 r. Autorzy Cz. I: Jarosław Marciniak, Joanna Lesińska Cz. II: Michał Culepa, Małgorzata Skibińska, Paulina Zawadzka-Filipczyk Redaktor

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

Badanie skuteczności reklamy

Badanie skuteczności reklamy REFORMA 2012 Badanie skuteczności reklamy Dorota Błaszczyk, Julita Machowska A.27.5 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK ORGANIZACJI REKLAMY Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

Finanse dla menedżerów i niefinansistów

Finanse dla menedżerów i niefinansistów Finanse dla menedżerów i niefinansistów Miejsce: BODiE PKU Warszawa, ul. Wolska 191 (Hotel COLIBRA) Termin: 21-22.09; 27-28.11.2017r. Wykładowca: Trener biznesu, posiadający międzynarodowy dyplom ACCA

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

FINANSE DLA NIEFINANSISTÓW CZYLI CO KAŻDY MENADŻER POWINIEN WIEDZIEĆ O FINANSACH

FINANSE DLA NIEFINANSISTÓW CZYLI CO KAŻDY MENADŻER POWINIEN WIEDZIEĆ O FINANSACH 22-23 września Warszawa Centrum Konferencyjne Golden Floor Al. Jerozolimskie 123A Finanse na styku produkcji, sprzedaży, i logistyki Jak powstaje i czym jest sprawozdanie finansowe Problematyka współpracy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Zarządzanie Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Piotr Szczepankowski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb

Bardziej szczegółowo

MERITUM Rachunkowość. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa

MERITUM Rachunkowość. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa MERITUM Rachunkowość. Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa stanowi swoisty i wyjątkowy przewodnik metodyczny po codziennych problemach z dziedziny rachunkowości. Większość prezentowanych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej

Opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej BIBLIOTEKA POMOCY SPOŁECZNEJ Żanetta Gawarkiewicz Magdalena Januszewska Barbara Matysik Bożena Tyra Opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej Komentarze praktyczne Odpowiedzi na pytania Wzory dokumentów

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FINANSOWA metody efektywnej oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw

ANALIZA FINANSOWA metody efektywnej oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw SZKOLENIE ANALIZA FINANSOWA metody efektywnej oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw 15 16 września 2016 r., Warszawa Szkolenie z zakresu analizy finansowej odpowiada na potrzeby rynku, który wymaga

Bardziej szczegółowo

Jacek Folga. Controlling w firmie. Praktyczne narzędzia, jak poprawić płynność finansową w przedsiębiorstwie BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA

Jacek Folga. Controlling w firmie. Praktyczne narzędzia, jak poprawić płynność finansową w przedsiębiorstwie BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Jacek Folga Controlling w firmie Praktyczne narzędzia, jak poprawić płynność finansową w przedsiębiorstwie BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Jacek Folga Controlling w firmie Praktyczne narzędzia, jak poprawić

Bardziej szczegółowo

Zamów książkę w księgarni internetowej

Zamów książkę w księgarni internetowej Zamów książkę w księgarni internetowej Stan prawny na 1 stycznia 2017 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Ewa Fonkowicz Opracowanie redakcyjne Izabela Baranowska Łamanie Sławomir Sobczyk

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: ANALIZA EKONOMICZNO-FINANSOWA

PRZEDMIOT: ANALIZA EKONOMICZNO-FINANSOWA ĆWICZENIA 4. [2] Rozdz.2. Wstępna ocena sprawozdania finansowego; [5]. Rozdz.3. Analiza sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa, Rozdz.4. Analiza sytuacji kapitałowej Wstępna analiza bilansu- zagadnienia

Bardziej szczegółowo

sprawozdawczego oraz dostarczenie informacji o funkcjonowaniu spółki. Natomiast wadą jest wymóg wyważonego doboru wskaźników, których podstawą jest

sprawozdawczego oraz dostarczenie informacji o funkcjonowaniu spółki. Natomiast wadą jest wymóg wyważonego doboru wskaźników, których podstawą jest ANALIZA WSKAŹNIKOWA Analiza danych finansowych za pomocą analizy wskaźnikowej wykorzystuje różne techniki badawcze, podkreślając porównawczą oraz względną wagę prezentowanych danych, które mają ocenić

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie "drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie "drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Europejski Certyfikat Kompetencji Biznesowych Przewodnik po ekonomii

Europejski Certyfikat Kompetencji Biznesowych Przewodnik po ekonomii Teresa Nowicka Ewa Janiszewska-Świderska Jarosław Czaja Europejski Certyfikat Kompetencji Biznesowych Przewodnik po ekonomii inmedia Polska Wrocław 2008 Redakcja Dominika Markiewicz-Rudnicka Antoni Chalamus

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA

SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii Nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2015/2016

Bardziej szczegółowo

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH Jerzy T. Skrzypek poprzedniej prezentacji: Plan marketingowy 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu marketingowego wraz z przykładem 2 Źródło: książka Biznesplan

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015/ /2018 (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015/ /2018 (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015/2016-2017/2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Finanse przedsiębiorstw i instytucji finansowych Kod przedmiotu/

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstwa

Analiza i ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstwa Rozdział 6 Analiza i ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstwa Celem niniejszego rozdziału jest przedstawienie podstawowych narzędzi analizy finansowej. Po jego lekturze Czytelnik zdobędzie informacje

Bardziej szczegółowo