ŚWIATŁO. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŚWIATŁO. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub"

Transkrypt

1 ŚWIATŁO 1. Pojęcia ogólne Światło rodzaj energii elektromagnetycznej promienistej, powstającej przy zmianie układu cząsteczek materii emitującej energię, wskutek silnego rozgrzania reakcji chemicznych lub innych przyczyn, przenoszonej bez pośrednictwa substancji. Oświetlenie zorganizowane działanie źródeł światła, mające na celu umożliwienie widzenia przedmiotów bez zbytniego natężenia wzroku. Natężenie oświetlenia określa gęstość powierzchniową strumienia świetlnego podającego na pewną powierzchnię i mierzy się stosunkiem wielkości tego strumienia do wielkości oświetleniowej powierzchni. W zależności od nierównomiernego lub równomiernego rozprzestrzeniania się strumienia świetlnego. d E lub E, jednostką natężenia oświetlenia jest luks odpowiadający df F natężeniu oświetlenia panującemu na powierzchni 1m 2, na której rozprzestrzenia się strumień świetlny 1 lumena. Luminacja określa intensywność wrażenia wzrokowego, jest to stosunek światłości danej powierzchni do pozornego pola tej powierzchni, tj. do rzutu jej na płaszczyznę prostopadłą do kierunku wzroku. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub df cos L I F cos Schemat do określenia pojęcia luminacji Jednostką luminacji jest nit odpowiadający luminacji powierzchni 1m 2, na której światłość w kierunku prostopadłym do tej powierzchni równa się 1 kandeli. Jeśli pole F powierzchni świecącej równomiernie oświetla część płaszczyzny znajdującej się od niej w odległości r przekraczającej wymiary pola F, to natężenie oświetlenia E w punkcie P oświetleniowej płaszczyzny określa się ze wzoru: 1

2 E I cos 2 r Schemat oświetlenia punktu na płaszczyźnie Prawo rzutu kąta przestrzennego - natężenie oświetlenia w danym punkcie płaszczyzny oświetlanej przez powierzchnię świecącą równomiernie jest równe iloczynowi luminacji powierzchni świecącej i rzutu na płaszczyznę oświetlaną kąta przestrzennego, obejmującego z danego punktu powierzchnię świecącą. E Lcos 2. Charakterystyka światła dziennego Światło dzienne, część promieniowania słońca, jest najzdrowszym dla oczu rodzajem światła. Towarzyszą mu najbliższe rodzaje promieniowania: promienie ultrafioletowe o większej częstotliwości drgań, mikroorganizmy szkodliwe dla zdrowia ludzkiego promieniowanie podczerwone Człowiek przebywający we wnętrzu budynku oświeconym światłem dziennym ma poczucie łączności ze światem zewnętrznym światło dzienne stwarza: dobry nastrój i dobre samopoczucie. Ujemną cechą światła dziennego jest jego zmienność w zależności od czasu i warunków atmosferycznych, która powoduje konieczność ustalania wielkości otworów oświetleniowych według warunków niekorzystnych, tj. przy gorszym oświetleniu, co jest znowu nieekonomiczne Czynniki wpływające na oświetlenie dzienne budynku Oświetlenie dzienne w budynku zależy od: pora roku i dnia oraz naturalny, wynikający z warunków przyrodniczych, stan atmosfery (zachmurzenie, mgła) 2

3 orientację budynku, rodzaj, położenie i wielkość otworów oświetleniowych w stosunku do kształtu i wymiarów pomieszczenia, ich przepuszczalność światła (w tym również przeszkody na drodze tego światła), otoczenie budynku oraz, ze względu na światło odbite, fakturę i barwę powierzchni wnętrza, głównie sufitu, ścian i podłogi. Światło słoneczne dociera do ziemi częściowo jako światło bezpośrednie, kierunkowe oraz jako światło rozproszone przez atmosferę, tzw. światło nieboskłonu. Natężenie oświetlenia dziennego we wnętrzu budynku zależne jest od natężenia na otwartej przestrzeni oraz od wielkości i położenia otworów oświetleniowych. Natężenie we wnętrzu jest proporcjonalne do wielkości wycinka nieboskłonu, który to wnętrze oświetla, czyli do wielkości kąta przestrzennego obejmującego ten wycinek. Im dalej znajduje się punkt oświetlany od otworu oświetleniowego, tym mniejszy jest ten kąt i mniejsze natężenie oświetlenia. Przy oświetleniu bocznym okno umieszczone nisko daje duże natężenie oświetlenia w jego pobliżu. Natężenie to w miarę oddalania się od okna gwałtownie maleje; im okno umieszczone jest wyżej, tym natężenie przy oknie jest mniejsze, natomiast wzrasta nieco w głębszej części pomieszczenia. Przy oświetleniu górnym świetlikami największą intensywnością oświetlenia, ale i największą nierównomiernością, odznacza się świetlik otwarty poziomy. Im wyżej umieszczony jest świetlik nad płaszczyzną oświetlaną, tym średnie natężenie oświetlenia maleje, lecz zwiększa się równocześnie równomierność oświetlenia. Wielkość otworów oświetleniowych powinna zapewniać właściwe oświetlenie wnętrza przy jednoczesnym uwzględnieniu wymagań izolacji cieplnej budynku. Przy projektowaniu oświetlenia należy uwzględniać przynajmniej dwa czynniki: wielkość otworów głębokość pomieszczenia 3. Określenie współczynnika oświetlenia dziennego Podstawowe pojęcia Szczegół przedmiotu - najmniejszy element oglądanego przedmiotu, którego kształt wymaga rozróżnienia Płaszczyzna pracy - płaszczyzna pozioma, pionowa lub pochyła, na której znajdują się najważniejsze szczegóły przedmiotów pracy wzrokowej i na której określa się i mierzy wskaźniki oświetlenia. 3

4 Umowna płaszczyzna pracy - płaszczyzna pozioma, do której odnosi się wartość współczynnika oświetlenia dziennego i równomierności oświetlenia jeżeli płaszczyzna pracy nie jest wyraźnie określona. W zależności od sposobu wykonywania czynności w projektowanym pomieszczeniu za umowną płaszczyznę pracy należy przyjmować: płaszczyznę poziomą na wysokości 0,85 m nad podłogą - gdy prace są wykonywane na stołach, obrabiarkach itp. urządzeniach, płaszczyznę na poziomie podłogi - gdy nie przewiduje się stanowisk dla wykonywania stałych czynności (np. w magazynach) oraz w salach wypoczynkowych, korytarzach, przedsionkach, na klatkach schodowych. Strefa robocza - część pomieszczenia przeznaczona do wykonywania czynności, dla której określa się wartość wielkości charakteryzującej oświetlenie. Światło dzienne przyjmowane do obliczeń - światło dzienne rozproszone, promieniowane przez nieboskłon o założonym lub znanym rozkładzie luminancji. Światło dzienne bezpośrednie w danym punkcie pomieszczenia - światło dzienne padające bezpośrednio z wycinka nieboskłonu widocznego z danego punktu przez otwór świetlny. Światło dzienne odbite w danym punkcie pomieszczenia - światło padające na dany punkt po odbiciu jednokrotnym lub wielokrotnym od powierzchni wewnątrz lub z zewnątrz pomieszczenia. Oświetlenie górne światłem dziennym - oświetlenie wnętrza przez świetliki umieszczone w przekryciu pomieszczenia. Oświetlenie boczne światłem dziennym - oświetlenie wnętrza przez oszklone otwory świetlne (np. okna) umieszczone w ścianach zewnętrznych pomieszczenia. Oświetlenie dzienne mieszane - oświetlenie wnętrza przez świetliki i okna łącznie. Współczynnik oświetlenia dziennego, w % - miara względnego natężenia oświetlenia dziennego w danym punkcie danej płaszczyzny, wyrażona stosunkiem natężenia oświetlenia w tym punkcie wnętrza do równocześnie występującego natężenia oświetlenia w otwartej przestrzeni na płaszczyźnie poziomej, pochodzącego od całkowitego, nie zasłoniętego nieboskłonu o założonym lub znanym rozkładzie luminancji. Składowa nieboskłonu (e n ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła padającego bezpośrednio z nieboskłonu po przejściu przez oszklony otwór świetlny. 4

5 Składowa odbić wewnętrznych (c w ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła odbitego od wewnętrznych powierzchni pomieszczenia. Składowa odbić zewnętrznych (e z ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła odbitego od powierzchni zewnętrznych (np. przeciwległych budynków) i przechodzącego przez oszklony otwór świetlny. Współczynnik nieboskłonu (e n,o ), w %, w danym punkcie wnętrza - stosunek natężenia oświetlenia, pochodzącego od światła dziennego bezpośredniego przy nieboskłonie o stałej luminancji, bez uwzględnienia strat związanych z oszkleniem otworów świetlnych lub konstrukcją budynku, w danym punkcie wnętrza na płaszczyźnie poziomej do równoczesnego natężenia oświetlenia na zewnątrz budynku na płaszczyźnie poziomej, przy takiej samej luminancji nieboskłonu. Współczynnik nieboskłonu jest liczbowo równy składowej nieboskłonu o stałej luminancji przy przejściu światła przez niezabudowany otwór świetlny. Równomierność oświetlenia dziennego - stosunek wartości najmniejszej współczynnika oświetlenia dziennego do wartości największej współczynnika oświetlenia dziennego, występujących w strefie roboczej pomieszczenia. Najmniejsze dopuszczalne obliczeniowe natężenie oświetlenia w pomieszczeniu - obliczeniowe natężenie oświetlenia występujące w pomieszczeniu przy danym współczynniku oświetlenia dziennego, gdy natężenie oświetlenia na zewnątrz budynku na płaszczyźnie poziomej pochodzące od całej półkuli niebieskiej jest równe 5000 lx. 3.1 Punkty i linie pomiarowe Oświetlenie pomieszczeń światłem dziennym należy określać wartościami współczynnika oświetlenia dziennego w szeregu charakterystycznych punktów (co najmniej 5) położonych zazwyczaj na przecięciu dwóch płaszczyzn: pionowej płaszczyzny charakterystycznego przekroju pionowego pomieszczenia (np.: pośrodku pomieszczenia, w osi otworów świetlnych lub między mmi) i umownej, poziomej płaszczyzny pracy. W przypadkach uzasadnionych dopuszcza się dodatkowe wyznaczanie współczynnika oświetlenia dziennego na przecięciu umownej płaszczyzny pracy z innymi płaszczyznami pionowymi równoległymi do płaszczyzny charakterystycznego przekroju. W pomieszczeniach z wyraźnie określonymi płaszczyznami pracy (np.: w salach pokazów, w maszynowniach i in.) wartości współczynnika oświetlenia dziennego należy wyznaczać dodatkowo na tych płaszczyznach. 5

6 Najmniejszy i średni współczynnik oświetlenia dziennego. W pomieszczeniach z oświetleniem dziennym bocznym wartość najmniejszą współczynnika oświetlenia dziennego (emin) należy ustalać w strefie roboczej charakterystycznego przekroju pomieszczenia, pomijając pas przyokienny o szerokości 0,7 m licząc od wewnętrznej powierzchni ścian zewnętrznych budynku. W pomieszczeniach o oświetleniu dziennym górnym lub mieszanym wartość średnią współczynnika oświetlenia dziennego (eśr) należy ustalać w strefie roboczej charakterystycznego przekroju pomieszczenia. Wartości współczynnika należy ustalić wg wzoru: e lub e min e1 e 2 2 ek e k 1 w którym: e 1, e 2, e 3. e k - wartości współczynnika oświetlenia dziennego w poszczególnych punktach leżących na prostych równoległych, z których skrajne należy przyjmować na liniach granicznych strefy roboczej pomieszczenia, k - liczba punktów Składowe współczynnika oświetlenia dziennego Współczynnik oświetlenia dziennego, który obrazuje natężenie względne oświetlenia wnętrza (w stosunku do natężenia zewnętrznego), jest sumą trzech składowych: składowej nieboskłonu e n, pochodzącej od światła padającego bezpośrednio z nieboskłonu po przejściu przez oszklony otwór oświetleniowy, składowej odbić wewnętrznych e w pochodzącej od światła odbitego wielokrotnie od wewnętrznych powierzchni w pomieszczeniu, składowej odbić zewnętrznych e z, pochodzącej od światła odbitego od powierzchni zewnętrznych (np. od przeciwległych budynków) i przechodzącego przez oszklony otwór świetlny. e e n e Podstawą metod obliczania współczynnika oświetlenia dziennego jest określenie tzw. współczynnika nieboskłonu e n, wartości teoretycznej, którą można obliczyć lub określić graficznie z geometrycznych parametrów pomieszczenia. Odpowiadałby ona wartości składowej nieboskłonu przy świetle padającym przez pusty nieoszklony otwór oświetleniowy, tzn. bez uwzględniania strat światła powstałych przez zabudowę otworu oświetleniowego i bez światła odbitego. Czynniki te uwzględnia w e z 6

7 się w dalszym toku obliczania, stosując do wartości e n,o odpowiednie współczynniki obliczeniowe. w którym: e n e n, o x xq e n,o - współczynnik nieboskłonu obliczany jedną z powszechnie stosowanych metod np. Daniluka, Wienera itp., 3 q (1 2sin) - współczynnik uwzględniający nierównomierny rozkład luminancji 7 wzdłuż południka, związany z wysokością kątową (φ) środka pionowego przekroju otworu świetlnego obserwowanego z punktu pomiarowego o 1x 2 x 3x 4 o - ogólny współczynnik przepuszczania światła przez oszklony otwór świetlny z uwzględnieniem zaciemnienia konstrukcjami nośnymi (kratownice, belki, łuki), stanowiący iloczyn współczynników przepuszczania τ 1 - współczynnik przepuszczania światła przez oszklenie bez zanieczyszczeń τ 2 - współczynnik przepuszczania światła przez oprawy bez oszklenia, τ 3 - współczynnik przepuszczania światła przez warstwę brudu na szkle, τ 4 współczynnik przepuszczania światła uwzględniający zaciemnienie konstrukcjami nośnymi (przy oświetleniu górnym). Składowa odbić wewnętrznych i zewnętrznych Światło odbite zwiększa ogólne natężenie oświetlenia i umożliwia oświetlenie tych części pomieszczeń, do których nie dociera bezpośrednie światło nieboskłonu. Należy starać się możliwie zwiększyć odbicie światła przez stosowanie odpowiedniej faktury i barwy, przede wszystkim ścian i sufitów, a nawet podłóg i sprzętów. Dokładne określenie wpływu światła odbitego od wewnętrznych powierzchni pomieszczenia jest bardzo trudne z powodu wielokrotności tego odbicia, toteż przy projektowaniu stosuje się sposoby przybliżone, ustalane najczęściej empirycznie. Ogólnie można przyjąć, że składowa współczynnika oświetlenia dziennego od światła odbitego od powierzchni wewnętrznych wynosi: przy oświetleniu bocznym e w ( en, l ) min xk b przy oświetleniu górnym przy oświetleniu mieszanym e ) śrxk w ( en, g g 7

8 e ) śrxk, w (( en, l )min xkb *( en, g g w którym ( en,l )min - najmniejsza wartość składowej nieboskłonu pochodzącej od światła bocznego, w przekroju charakterystycznym (, śr - -średnia wartość składowej nieboskłonu e n g ) K b i K g - współczynniki (tabl. 4 i 5 PN-71/B-02380) uwzględniające wpływ odbić wewnętrznych, zależne od średniego ważonego współczynnika gśr odbicia ścian, sufitu i podłogi. Oblicza się według wzoru (7) PN-71/B Składowa odbić zewnętrznych w dowolnym punkcie pomieszczenia jest wyznaczana ze wzoru: e z 0,1 e n, b x o e n, b - wartość współczynnika nieboskłonu, jaką zapewniałoby w danym punkcie promieniowanie wycinka nieboskłonu zasłoniętego budynkami przeciwległymi, o - współczynnik przepuszczania światła, przyjmuje się według tabl.2 PN-71/B Oświetlenie dzienne mieszane. Przy oświetleniu dziennym mieszanym obliczeniową wartość współczynnika oświetlenia dziennego należy obliczać dodając wartości współczynników obliczonych dla oświetlenia bocznego i górnego. 4. Podsumowanie Zasadnicze wymagania normy, tj. przestrzeganie wymaganych wartości e min dla oświetlenia bocznego oraz wartości e śr i określonej równomierności dla oświetlenia górnego lub mieszanego, powinny być spełnione zawsze. Warunki te nie zawsze jednak są wystarczające i w zależności od przeznaczenia pomieszczenia powinny być nieraz uzupełniane rozpoznaniem bardziej szczegółowym. (opracownie D.Przybył na podstawie Fizyki Budowli) O wrażeniu kolorystycznym oglądanego otoczenia decyduje między innymi rodzaj bieli, które wysyła źródło światła. Jest to tak zwana temperatura barwowa. Światło dzienne, w zależności od położenia słońca, stopnia zachmurzenia posiada barwę od niebieskiej do pomarańczowej. Źródła światła, oprawy oświetleniowe charakteryzują się pewnymi wartościami, na podstawie których dokonuje się pomiarów światła. Wartości te określają także efekty związane z oświetlaniem, które związane są z zastosowaniem określonych opraw czy źródeł światła. 8

9 Podstawowe wielkości oświetleniowe strumień świetlny wyrażany w lumenach [lm] - określa całkowitą moc światła emitowanego z danego źródła; światłość I wyrażana jest w kandelach [cd] - ilość światła wysyłana w konkretnym kierunku; natężenie oświetlenia E wyrażane w luksach [lx] - ilość światła, które wysłane z oprawy dociera do powierzchni pracy; luminacja L wyrażana jest w [cd/m2] - ilość światła wysyłana z określonej powierzchni. temperatura barwowa O wrażeniu kolorystycznym oglądanego otoczenia decyduje między innymi rodzaj bieli, jaki wysyłany jest ze źródła światła. Parametr ten nazywany jest temperaturą barwową. Światło, które dociera do nas w zależności od położenia słońca, stopnia zachmurzenia posiada różną barwę - od niebieskiego przy pełnym zachmurzeniu do pomarańczowego przy zachodzie słońca. Temperaturę barową określa się w stopniach Kelwina (K). Przy zachmurzonym niebie temperatura barwowa światła wynosi od 3800 K o wschodzie i zachodzie słońca do K w południe. temperatura barwowa [K] 2500 rodzaj światła światło bardzo ciepłe, podobne do żarówkowego 3000 światło podobne do halogenowego 4000 światło białe, stymulujące 5000 światło białe, chłodne 6500 światło dzienne Minimalne natężenie oświetlenia w zależności od rodzaju czynności lub pomieszczenia Najmniejsze dopuszczalne średnie natężenie oświetlenia (lx) Rodzaj czynności lub pomieszczenia 10 Ogólna orientacja w pomieszczeniach Orientacja w pomieszczeniach z rozpoznaniem cech średniej wielkości - piwnice, strychy Krótkotrwałe przebywanie połączone z wykonywaniem prostych czynności - korytarze schody Praca nieciągła i czynności dorywcze przy bardzo ograniczonych wymaganiach wzrokowych - hole wejściowe, pomieszczenia sanitarne Praca przy ograniczonych wymaganiach wzrokowych - jadalnie, bufety, sale gimnastyczne, portiernie Praca przy przeciętnych wymaganiach wzrokowych - średnio dokładne prace manualne, łatwe prace biurowe 500 Praca przy dużych wymaganiach wzrokowych 750 Długotrwała i wytężona praca wzrokowa Długotrwała i wyjątkowo wytężona praca wzrokowa Widmo fal elektromagnetycznych 9

10 Wszystkie fale można uszeregować wg częstotliwości. Taką klasyfikację fal nazywamy widmem fal elektromagnetycznych. Widmo fal elektromagnetycznych nie ma granicy ani górnej ani dolnej. Fale elektromagnetyczne poruszają się z prędkością światła i zależnie od długości fali przejawiają się jako (od fal najdłuższych do najkrótszych): fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło widzialne, ultrafiolet, promieniowanie X, promieniowanie gamma. 10

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem.

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. I. Oświetlenie. 1. Przedmiot. Pomiar parametrów technicznych pracy wzrokowej na stanowiskach wyposażonych w monitory

Bardziej szczegółowo

OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY.

OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY. 1 OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY. I. WPROWADZENIE Oświetlenie dzienne i sztuczne stanowi jeden z podstawowych składników środowiska pracy, jest czynnikiem mającym znaczący wpływ na bezpieczeństwo i

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI Instrukcja do ćwiczenia O1 Temat ćwiczenia POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Ćwiczenie O1 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary oświetlenia Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru natęŝenia oświetlenia oraz wyznaczania poŝądanej wartości

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ STUDIA STACJONARN II STOPNIA, sem. 1 15.04.2016 KIRUNK LKTROTCHNIKA Laboratorium TCHNIKI ŚWITLNJ wersja z dn. TMAT: OCNA JAKOŚCI OŚWITLNIA WNĘTRZ Opracowanie wykonano na podstawie: 1. PN-N 12464-1:2012:

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej

Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej Oznaczenia: OAE - oświetleniowy audyt energetyczny, Φ - strumień świetlny, Iα - światłość w określonym kierunku, E - natężenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY

INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY LABORATORIUM OCHRONY ŚRODOWISKA - SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ - INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY 1. Cel instrukcji Celem instrukcji jest określenie

Bardziej szczegółowo

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji 7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji Wyznaczanie poziomu ekspozycji w przypadku promieniowania nielaserowego jest bardziej złożone niż w przypadku promieniowania laserowego. Wynika to z faktu, że pracownik

Bardziej szczegółowo

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Technika świetlna Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Wykonał: Borek Łukasz Tablica rejestracyjna tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr),

Bardziej szczegółowo

Pomiar natężenia oświetlenia

Pomiar natężenia oświetlenia Pomiary natężenia oświetlenia jako jedyne w technice świetlnej nie wymagają stosowania wzorców. Pomiary natężenia oświetlenia dokonuje się za pomocą miernika zwanego luksomierzem. Powody dla których nie

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie 1. Zakres wykładu. Podstawy techniki świetlnej Źródła światła Oprawy oświetleniowe Technika oświetlania. dr inż.

Oświetlenie 1. Zakres wykładu. Podstawy techniki świetlnej Źródła światła Oprawy oświetleniowe Technika oświetlania. dr inż. Politechnika Warszawska Oświetlenie 1 dr inż. Piotr Pracki Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Zakład Techniki Świetlnej Politechnika Warszawska Zakres wykładu Podstawy techniki świetlnej Źródła

Bardziej szczegółowo

Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić.

Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić. Biura Elektrobudowy 1 Klient Elektrobudowa Projektował Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić. Gwarancja na oprawy oświetleniowe

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna

Bardziej szczegółowo

Schemat przejść optycznych (przypomnienie!!!)

Schemat przejść optycznych (przypomnienie!!!) ' Podstawowe pojęcia Klasyfikacja elementów i układów optoelektronicznych. Generacja światła w półprzewodnikach dr hab. inż. Ryszard Korbutowicz Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechnika

Bardziej szczegółowo

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 9/1999, str. 18 20 dr inż. JAN GRZONKOWSKI Instytut Elektroenergetyki Politechnika Warszawska Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz Typowy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań...

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań... Spis treści Rozdział I Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy 1. Podział czynników szkodliwych i uciążliwych.................................. 11 2. Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii:

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii: Ergonomia (1) stanowisk wyposa onych w monitory ekranowe ergonomia ERGONOMIA to interdyscyplinarna nauka, zajmuj¹ca siê przystosowaniem, narzêdzi, maszyn, œrodowiska i warunków pracy do anatomicznych i

Bardziej szczegółowo

Zasady oświetlania przejść dla pieszych

Zasady oświetlania przejść dla pieszych Zasady oświetlania przejść dla pieszych dr hab. inż. Piotr Tomczuk Politechnika Warszawska Wydział Transportu 1 Plan wystąpienia 1. Wstęp. 2. Wymagania oświetleniowe. 3. Propozycja zaleceń dotyczących

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie obiektów 3D

Oświetlenie obiektów 3D Synteza i obróbka obrazu Oświetlenie obiektów 3D Opracowanie: dr inż. Grzegorz Szwoch Politechnika Gdańska Katedra Systemów Multimedialnych Rasteryzacja Spłaszczony po rzutowaniu obraz siatek wielokątowych

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: ISO 0123, INO 0123 Ćwiczenie Nr 18 POMIAR NATĘŻENIA

Bardziej szczegółowo

plwaaj 1 1 Pom. biurowe 1.1 Skrót wyników, 1 Pom. biurowe 1.1.1 Podgląd wyników, Płaszczyzna robocza 1 7.25 7.00 6.75 6.50 6.25 6.00 5.75 5.50 5.25 5.00 N 19.75 20.25 20.75 21.25 21.75 22.25 300 500 750

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO ZADANIA NA ETAP SZKOLNY KONKURSU PRZYRODNICZEGO W ROKU SZKOLNYM 2009/2010 Instrukcja dla uczestników Konkursu 1. Test musi być rozwiązywany samodzielnie. 2. Test

Bardziej szczegółowo

2. Klatka schodowa / Podsumowanie

2. Klatka schodowa / Podsumowanie 2. Klatka schodowa / Podsumowanie 3.83 m 10 3.33 10 10 1.96 10 0.00 0.54 1.13 6.19 7.08 0.50 0.00 7.76 m Wysokość pomieszczenia: 8.300 m, Współczynnik konserwacji: 0.80 Wartości Lux, Skala 1:56 Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 3.12.2009 KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 3. Laboratorium PODSTAW TECHNIKI ŚWIETLNEJ TEMAT: OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH

Bardziej szczegółowo

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach,

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach, PN-B-02025:2001 Uproszczony sposób obliczania wskaźnika sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynków ZAŁOŻENIA: - cała ogrzewana przestrzeń budynku stanowi jedną strefę o eksploatacyjnej

Bardziej szczegółowo

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W]

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W] ZADANIA (PRZYKŁADY OBLICZENIOWE) z komentarzem 1. Oblicz wartość oporu cieplnego R warstwy jednorodnej wykonanej z materiału o współczynniku przewodzenia ciepła = 0,04 W/mK i grubości d = 20 cm (bez współczynników

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI SPIS TREŚCI WSTĘP.................................................................. 8 1. LICZBY RZECZYWISTE Teoria............................................................ 11 Rozgrzewka 1.....................................................

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Jak poznać Wszechświat, jeśli nie mamy bezpośredniego dostępu do każdej jego części? Ta trudność jest codziennością dla astronomii. Obiekty astronomiczne

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW

WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW Instytut Budownictwa WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW dr hab. inż. Henryk Nowak, prof. PWr Wrocław, 05.11.2008r. Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 października 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 października 2003 r. Dz.U.2003.192.1883 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych

Bardziej szczegółowo

Lekcja 81. Temat: Widma fal.

Lekcja 81. Temat: Widma fal. Temat: Widma fal. Lekcja 81 WIDMO FAL ELEKTROMAGNETCZNYCH Fale elektromagnetyczne można podzielić ze względu na częstotliwość lub długość, taki podział nazywa się widmem fal elektromagnetycznych. Obejmuje

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Przygotował: Jakub Kosiński DIODA ELEKTROLUMINESCENCYJNA (LED - light-emitting diode) Dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów

Bardziej szczegółowo

Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831. Mgr inż. Zenon Spik

Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831. Mgr inż. Zenon Spik Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831 Mgr inż. Zenon Spik Oznaczenia Nowością, która pojawia się w normie PN-EN ISO 12831 są nowe oznaczenia podstawowych wielkości fizycznych:

Bardziej szczegółowo

Mapa usłonecznienia w Polsce

Mapa usłonecznienia w Polsce Akademia Pomorska w Słupsku Paulina Śmierzchalska, Maciej Chmielowiec Mapa usłonecznienia w Polsce Projekt CZYSTA ENERGIA 2015 1 Promieniowanie słoneczne To strumień fal elektromagnetycznych i cząstek

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA. Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu

SZKOŁA. Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu SZKOŁA Kompleksowe rozwiązania w oświetleniu Wymagania odnośnie projektowania oświetlenia w szkole Głównym zadaniem wzrokowym ucznia jest czytanie i pisanie, które zwykle wymagają skupienia. W celu zapewnienia

Bardziej szczegółowo

LUKSOMIERZ CYFROWY NI L204

LUKSOMIERZ CYFROWY NI L204 LUKSOMIERZ CYFROWY NI L204 INSTRUKCJA OBSŁUGI SPIS TREŚCI 1. WSTĘPNY OPIS... 4 2. BEZPIECZEŃSTWO OBSŁUGI... 4 3. WPROWADZENIE... 5 4. DANE OGÓLNE... 6 5. SPECYFIKACJA... 7 6. PROCEDURA POMIAROWA... 8 7.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM. Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

LABORATORIUM. Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych LABORATORIUM Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Kraków 2010 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Wprowadzenie teoretyczne...4 2.1. Definicje terminów...4 2.2.

Bardziej szczegółowo

Projektory oświetleniowe

Projektory oświetleniowe Projektory oświetleniowe Do podstawowego sprzętu oświetleniowego o małym kącie rozwarcia wiązki świetlnej należą projektory. Wykorzystywane są w halach zdjęciowych, wnętrzach naturalnych i w plenerze jako

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE Korzyści z modernizacji oświetlenia MNIEJSZE ZUŻYCIE ENERGII Stosowanie radiowych czujników ruchu oraz diod LED pozwala zaoszczędzić 90% energii. ZABEZPIECZENIE

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności:

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności: 1. Fale elektromagnetyczne. Światło. Fala elektromagnetyczna to zaburzenie pola elektromagnetycznego rozprzestrzeniające się w przestrzeni ze skończoną prędkością i unoszące energię. Fale elektromagnetyczne

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

HALA SPORTOWA WARSZAWA-BEMOWO

HALA SPORTOWA WARSZAWA-BEMOWO Obliczenia fotometryczne Partner kontaktowy: - Numer zlecenia: - Firma: Numer klienta: - Data: Edytor: mgr inż. Paweł Ożga Spis treści HALA SPORTOWA WARSZAWA-BEMOWO Strona tytułowa projektu 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie barwą w fotografii

Zarządzanie barwą w fotografii 1 z 6 2010-10-12 19:45 14 czerwca 2010, 07:00 Autor: Szymon Aksienionek czytano: 2689 razy Zarządzanie barwą w fotografii Mamy możliwość używania cyfrowych aparatów fotograficznych, skanerów, monitorów,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTER OŚWIETLENIA

CHARAKTER OŚWIETLENIA CHARAKTER OŚWIETLENIA W studiu możemy dowolnie kształtować oświetlenie i naświetlenie, osiągając dzięki pełnemu panowaniu nad światłem rezultaty zbliżone do efektów osiąganych w warunkach plenerowych przy

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych Optymalizacja energetyczna budynków Świadectwo energetycznej Fizyka budowli dla z BuildDesk. domu jednorodzinnego. Instrukcja krok po kroku Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego

Bardziej szczegółowo

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor Fotoelementy Wstęp W wielu dziedzinach techniki zachodzi potrzeba rejestracji, wykrywania i pomiaru natężenia promieniowania elektromagnetycznego o różnych długościach fal, w tym i promieniowania widzialnego,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń u Przedmowa 15 Wprowadzenie 17 1. Ruch falowy w ośrodku płynnym 23 1.1. Dźwięk jako drgania ośrodka sprężystego 1.2. Fale i liczba falowa 1.3. Przestrzeń liczb falowych

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Projekt 229 - Hala produkcyjna - parter

Projekt 229 - Hala produkcyjna - parter Edytor: Jacek Masłowski Data: 2014-08-21 Konsorcjum Lafoge Aleja Karkonoska 45a 53-015 Wrocław 882080056 Projekt 229 - Hala produkcyjna - parter Zastosowane w projekcie lampy: - Luna Max 600 - w pomieszczeniach

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych Optymalizacja energetyczna budynków Świadectwo energetycznej Fizyka budowli dla z BuildDesk. domu jednorodzinnego. Instrukcja krok po kroku Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

Projekt techniczny. Inwestor : Wydział Mechaniczny Politechniki Gdańskiej Gdańsk Wrzeszcz ul. Narutowicza 11/12

Projekt techniczny. Inwestor : Wydział Mechaniczny Politechniki Gdańskiej Gdańsk Wrzeszcz ul. Narutowicza 11/12 Projekt techniczny Nazwa inwestycji: Montaż sufitów podwieszanych wraz z montażem lamp oświetlenia, lamp oświetlenia nocnego w korytarzach na poziomie 100, 200, 300, 400 w budynku Wydziału Mechanicznego

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

L E D. Energooszczędna przyszłość Twojej firmy. w w w. piniu.pl

L E D. Energooszczędna przyszłość Twojej firmy. w w w. piniu.pl T w o j a F i r m a w ś w i e t l e p r z y s z ł o ś c i Oświetlenie przemysłowe L E D Energooszczędna przyszłość Twojej firmy w w w. piniu.pl Rozświetlimy Twój biznes światłem przyszłości Spodziewaj

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania.

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Chcąc osiągnąć realizm renderowanego obrazu, należy rozwiązać problem świetlenia. Barwy, faktury i inne właściwości przedmiotów postrzegamy

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych. Wprowadzenie teoretyczne. Elementy fotometrii

Ćwiczenie 3. Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych. Wprowadzenie teoretyczne. Elementy fotometrii Ćwiczenie 3 Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych Wprowadzenie teoretyczne Elementy fotometrii W ogólności pomiarem ilościowym promieniowania fal elektromagnetycznych zajmuje

Bardziej szczegółowo

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ Skrajnia jest to przestrzeń nad drogą o określonych wymiarach, przeznaczona dla uczestników ruchu, w której nie wolno

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 503

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 503 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 503 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12 Data wydania: 1 grudnia 2014 r. Nazwa i adres AB 503 INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Program szkoła. Uśmiech kosztuje mniej od elektryczności i daje więcej światła. Archibald Joseph Cronin

Program szkoła. Uśmiech kosztuje mniej od elektryczności i daje więcej światła. Archibald Joseph Cronin Program szkoła Uśmiech kosztuje mniej od elektryczności i daje więcej światła. Archibald Joseph Cronin LUXIONA Poland jest firmą, która stawia sobie za cel poprawę oświetlenia w szkołach. Program szkoła

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED Oświetlenie LED Zalety oświetlenia LED Kompaktowa konstrukcja diody LED, wysoka wydajność i optymalne możliwości projektowania systemów oświetlenowych / This is Why /Właśnie dlatego firma Sharp oferuje

Bardziej szczegółowo

BGK Aleje Jerozolimskie - zaplecze restauracji

BGK Aleje Jerozolimskie - zaplecze restauracji Partner kontaktowy: Numer zlecenia: Firma: Numer klienta: Data: Edytor: Andrzej Kwinta Spis treści BGK Aleje Jerozolimskie - zaplecze restauracji tytułowa projektu 1 Spis treści 2 Lista opraw 3 3 ZMYWALNIA

Bardziej szczegółowo

st. kpt. mgr inż. Maciej Chilicki Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. 612/2014

st. kpt. mgr inż. Maciej Chilicki Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. 612/2014 st. kpt. mgr inż. Maciej Chilicki Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych nr upr. 612/2014 12 ust. 1 punkt 2) WT: Jeżeli z przepisów 13, 60 i 271 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

Dane ergonomiczne do projektowania stanowisk pracy. Strefa pracy kończyn górnych. Wymiary. PN-N 08018: 1991

Dane ergonomiczne do projektowania stanowisk pracy. Strefa pracy kończyn górnych. Wymiary. PN-N 08018: 1991 Dane ergonomiczne do projektowania stanowisk pracy. Strefa pracy kończyn górnych. Wymiary. PN-N 08018: 1991 Strefy pracy kończyn górnych [PN-91/N 08018] Normalizacja PN-91/N-08018 strefy pracy kończyn

Bardziej szczegółowo

Projekt 225 - Hala magazynowa

Projekt 225 - Hala magazynowa Edytor: Jacek Masłowski Data: 2014-08-13 Konsorcjum Lafoge Aleja Karkonoska 45a 53-015 Wrocław 882080056 Projekt 225 - Hala magazynowa Projekt 225 - Hala magazynowa / Spis treści Spis treści Projekt 225

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE. Wrocław 2014 WSTĘP

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE. Wrocław 2014 WSTĘP Wydział Elektroniki, Katedra K4 OŚWIETLENIE ULICZNE Wrocław 2014 WSTĘP Zapewnienie prawidłowego oświetlenia dróg i ulic to stworzenie najlepszych warunków obserwacji, przy zapewnieniu maksymalnej rozpoznawalności

Bardziej szczegółowo

Nowe Miszewo pietro. Data: Edytor: Łukasz Anikiej

Nowe Miszewo pietro. Data: Edytor: Łukasz Anikiej Data: Edytor: Łukasz Anikiej Spis treści Nowe Miszewo pietro tytułowa projektu 1 Spis treści 2 Lista opraw 3 ELGO ER-WO0029-54 RASTRA / RASTRA 204PPE Karta danych oprawy 4 ELGO ER-WO0029-43 RASTRA / RASTRA

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

PORADNIA REMONTOWA 2010-08-02 Strona:

PORADNIA REMONTOWA 2010-08-02 Strona: Data wydruku: PORADNIA REMONTOWA 2010-08-02 Strona: Koncepcja modernizacji instalacji elektrycznej 1 z 12 1 Obciążenie instalacji oświetleniowej W całym budynku przyjęto oświetlenie żarowe. Do obliczeń

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2014/C 22/02)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2014/C 22/02) 24.1.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 22/17 Komunikat Komisji w ramach wykonania rozporządzenia Komisji (WE) nr 244/2009 z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wykonania dyrektywy 2005/32/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

Sala konferencyjna. Data: 2014-03-07. Edytor: Dorian sp.j. 05-119 Legionowo, Michałów Reginów ul.warszawska 10b

Sala konferencyjna. Data: 2014-03-07. Edytor: Dorian sp.j. 05-119 Legionowo, Michałów Reginów ul.warszawska 10b Edytor: Dorian sp.j. Data: 2014-03-07 05-119 Legionowo, Michałów Reginów ul.warszawska 10b 609-234-012 adam.jaworski@dorian.com.pl Sala konferencyjna Sala konferencyjna / Spis treści Spis treści Sala konferencyjna

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie na placach budowy

Oświetlenie na placach budowy BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 10/1999, str. 6 10 prof. dr hab. inż. WŁADYSŁAW DYBCZYŃSKI Politechnika Białostocka mgr inż. ANDRZEJ PAWLAK dr inż. AGNIESZKA WOLSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

S8, węzeł Sękocin. Data: 21.07.2014 Edytor:

S8, węzeł Sękocin. Data: 21.07.2014 Edytor: Data: : Spis treści S8, węzeł Sękocin Strona tytułowa projektu 1 Spis treści 2 Rondo 1 Dane planowania 3 Powierzchnie zewnętrzne Jezdnia Izolinie (E, prostopadle) 4 Rondo 2 Dane planowania 5 Powierzchnie

Bardziej szczegółowo

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych.

5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. 5. Fale mechaniczne 5.1. Powstawanie i rozchodzenie się fal mechanicznych. Ruch falowy jest zjawiskiem bardzo rozpowszechnionym w przyrodzie. Spotkałeś się z pewnością w życiu codziennym z takimi pojęciami

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD SPOSOBÓW OKREŚLANIA WŁAŚCIWOŚCI ŚWIATŁOTECHNICZNYCH MATERIAŁÓW ODBŁYŚNIKOWYCH

PRZEGLĄD SPOSOBÓW OKREŚLANIA WŁAŚCIWOŚCI ŚWIATŁOTECHNICZNYCH MATERIAŁÓW ODBŁYŚNIKOWYCH PRZEGLĄD SPOSOBÓW OKREŚLANIA WŁAŚCIWOŚCI ŚWIATŁOTECHNICZNYCH MATERIAŁÓW ODBŁYŚNIKOWYCH Przemysław Tabaka Instytut Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej Streszczenie: W artykule przedstawiono wielkości

Bardziej szczegółowo

Promienniki podczerwieni Frico

Promienniki podczerwieni Frico Promienniki podczerwieni Frico Ogrzewanie za pomocą promienników zainstalowanych do sufitu należy do grupy ogrzewania pośredniego. Promienie cieplne ogrzewają podłogę, ściany itp., a następnie powierzchnie

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1.1 Narysowanie toru ruchu ciała w rzucie ukośnym. Narysowanie wektora siły działającej na ciało w

Bardziej szczegółowo

Budowa reflektora/lampy. Elementy składowe: Źródło światła. Odbłyśnik. Dodatkowe elementy kształtujące strumień światła (ewent.)

Budowa reflektora/lampy. Elementy składowe: Źródło światła. Odbłyśnik. Dodatkowe elementy kształtujące strumień światła (ewent.) Budowa reflektora/lampy Elementy składowe: Źródło światła Odbłyśnik Dodatkowe elementy kształtujące strumień światła (ewent.) Elektrotechnika w środkach transportu 39 Podstawowe wielkości fizyczne Jednostka

Bardziej szczegółowo

Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania. Pole elektryczne. Copyright by pleciuga@ o2.pl

Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania. Pole elektryczne. Copyright by pleciuga@ o2.pl Ładunki elektryczne i siły ich wzajemnego oddziaływania Pole elektryczne Copyright by pleciuga@ o2.pl Ładunek punktowy Ładunek punktowy (q) jest to wyidealizowany model, który zastępuje rzeczywiste naelektryzowane

Bardziej szczegółowo

OŚWIETLENIE AWARYJNE. Obliczenia fotometryczne HALA SPOTROWA WARSZAWA-BEMOWO

OŚWIETLENIE AWARYJNE. Obliczenia fotometryczne HALA SPOTROWA WARSZAWA-BEMOWO Obliczenia fotometryczne HALA SPOTROWA WARSZAWA-BEMOWO Partner kontaktowy: - Numer zlecenia: - Firma: Numer klienta: Data: Edytor: mgr inż. Paweł Ożga Spis treści OŚWIETLENIE AWARYJNE Strona tytułowa projektu

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia fluorescencyjna

Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskop fluorescencyjny to mikroskop świetlny, wykorzystujący zjawisko fluorescencji większość z nich to mikroskopy tzw. epi-fluorescencyjne zjawisko fotoluminescencji: fluorescencja

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna na przykładzie szkoły pasywnej w Budzowie dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska ZADANIA PRZEGRÓD PRZEŹROCZYSTYCH Przegrody przeźroczyste

Bardziej szczegółowo

www.swiatlo.optec.pl Taśmy LED i akcesoria

www.swiatlo.optec.pl Taśmy LED i akcesoria www.swiatlo.optec.pl Taśmy LED i akcesoria 1 Taśmy LED to innowacyjne rozwiązanie oświetlenia dekoracyjnego, akcentującego jak również użytkowego. Elastyczność daje duże możliwości w kreowaniu światła,

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach nowa norma oświetleniowa

Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach nowa norma oświetleniowa mgr inż. ANDRZEJ PAWLAK Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach nowa norma oświetleniowa W artykule omówiono zakres nowej polskiej normy oświetleniowej,

Bardziej szczegółowo

Hala sportowa. Data: 15.11.2011 Edytor:

Hala sportowa. Data: 15.11.2011 Edytor: Data: : Spis treści Hala sportowa Strona tytułowa projektu 1 Spis treści 2 Lista opraw 3 Sala sportowa Protokół wprowadzenia 4 3D Rendering 5 Przedstawienie nieprawidłowych kolorów 6 Powierzchnie pomieszczenia

Bardziej szczegółowo