ŚWIATŁO. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŚWIATŁO. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub"

Transkrypt

1 ŚWIATŁO 1. Pojęcia ogólne Światło rodzaj energii elektromagnetycznej promienistej, powstającej przy zmianie układu cząsteczek materii emitującej energię, wskutek silnego rozgrzania reakcji chemicznych lub innych przyczyn, przenoszonej bez pośrednictwa substancji. Oświetlenie zorganizowane działanie źródeł światła, mające na celu umożliwienie widzenia przedmiotów bez zbytniego natężenia wzroku. Natężenie oświetlenia określa gęstość powierzchniową strumienia świetlnego podającego na pewną powierzchnię i mierzy się stosunkiem wielkości tego strumienia do wielkości oświetleniowej powierzchni. W zależności od nierównomiernego lub równomiernego rozprzestrzeniania się strumienia świetlnego. d E lub E, jednostką natężenia oświetlenia jest luks odpowiadający df F natężeniu oświetlenia panującemu na powierzchni 1m 2, na której rozprzestrzenia się strumień świetlny 1 lumena. Luminacja określa intensywność wrażenia wzrokowego, jest to stosunek światłości danej powierzchni do pozornego pola tej powierzchni, tj. do rzutu jej na płaszczyznę prostopadłą do kierunku wzroku. W zależności czy światłość jest nierównomierna, czy równomierna di L lub df cos L I F cos Schemat do określenia pojęcia luminacji Jednostką luminacji jest nit odpowiadający luminacji powierzchni 1m 2, na której światłość w kierunku prostopadłym do tej powierzchni równa się 1 kandeli. Jeśli pole F powierzchni świecącej równomiernie oświetla część płaszczyzny znajdującej się od niej w odległości r przekraczającej wymiary pola F, to natężenie oświetlenia E w punkcie P oświetleniowej płaszczyzny określa się ze wzoru: 1

2 E I cos 2 r Schemat oświetlenia punktu na płaszczyźnie Prawo rzutu kąta przestrzennego - natężenie oświetlenia w danym punkcie płaszczyzny oświetlanej przez powierzchnię świecącą równomiernie jest równe iloczynowi luminacji powierzchni świecącej i rzutu na płaszczyznę oświetlaną kąta przestrzennego, obejmującego z danego punktu powierzchnię świecącą. E Lcos 2. Charakterystyka światła dziennego Światło dzienne, część promieniowania słońca, jest najzdrowszym dla oczu rodzajem światła. Towarzyszą mu najbliższe rodzaje promieniowania: promienie ultrafioletowe o większej częstotliwości drgań, mikroorganizmy szkodliwe dla zdrowia ludzkiego promieniowanie podczerwone Człowiek przebywający we wnętrzu budynku oświeconym światłem dziennym ma poczucie łączności ze światem zewnętrznym światło dzienne stwarza: dobry nastrój i dobre samopoczucie. Ujemną cechą światła dziennego jest jego zmienność w zależności od czasu i warunków atmosferycznych, która powoduje konieczność ustalania wielkości otworów oświetleniowych według warunków niekorzystnych, tj. przy gorszym oświetleniu, co jest znowu nieekonomiczne Czynniki wpływające na oświetlenie dzienne budynku Oświetlenie dzienne w budynku zależy od: pora roku i dnia oraz naturalny, wynikający z warunków przyrodniczych, stan atmosfery (zachmurzenie, mgła) 2

3 orientację budynku, rodzaj, położenie i wielkość otworów oświetleniowych w stosunku do kształtu i wymiarów pomieszczenia, ich przepuszczalność światła (w tym również przeszkody na drodze tego światła), otoczenie budynku oraz, ze względu na światło odbite, fakturę i barwę powierzchni wnętrza, głównie sufitu, ścian i podłogi. Światło słoneczne dociera do ziemi częściowo jako światło bezpośrednie, kierunkowe oraz jako światło rozproszone przez atmosferę, tzw. światło nieboskłonu. Natężenie oświetlenia dziennego we wnętrzu budynku zależne jest od natężenia na otwartej przestrzeni oraz od wielkości i położenia otworów oświetleniowych. Natężenie we wnętrzu jest proporcjonalne do wielkości wycinka nieboskłonu, który to wnętrze oświetla, czyli do wielkości kąta przestrzennego obejmującego ten wycinek. Im dalej znajduje się punkt oświetlany od otworu oświetleniowego, tym mniejszy jest ten kąt i mniejsze natężenie oświetlenia. Przy oświetleniu bocznym okno umieszczone nisko daje duże natężenie oświetlenia w jego pobliżu. Natężenie to w miarę oddalania się od okna gwałtownie maleje; im okno umieszczone jest wyżej, tym natężenie przy oknie jest mniejsze, natomiast wzrasta nieco w głębszej części pomieszczenia. Przy oświetleniu górnym świetlikami największą intensywnością oświetlenia, ale i największą nierównomiernością, odznacza się świetlik otwarty poziomy. Im wyżej umieszczony jest świetlik nad płaszczyzną oświetlaną, tym średnie natężenie oświetlenia maleje, lecz zwiększa się równocześnie równomierność oświetlenia. Wielkość otworów oświetleniowych powinna zapewniać właściwe oświetlenie wnętrza przy jednoczesnym uwzględnieniu wymagań izolacji cieplnej budynku. Przy projektowaniu oświetlenia należy uwzględniać przynajmniej dwa czynniki: wielkość otworów głębokość pomieszczenia 3. Określenie współczynnika oświetlenia dziennego Podstawowe pojęcia Szczegół przedmiotu - najmniejszy element oglądanego przedmiotu, którego kształt wymaga rozróżnienia Płaszczyzna pracy - płaszczyzna pozioma, pionowa lub pochyła, na której znajdują się najważniejsze szczegóły przedmiotów pracy wzrokowej i na której określa się i mierzy wskaźniki oświetlenia. 3

4 Umowna płaszczyzna pracy - płaszczyzna pozioma, do której odnosi się wartość współczynnika oświetlenia dziennego i równomierności oświetlenia jeżeli płaszczyzna pracy nie jest wyraźnie określona. W zależności od sposobu wykonywania czynności w projektowanym pomieszczeniu za umowną płaszczyznę pracy należy przyjmować: płaszczyznę poziomą na wysokości 0,85 m nad podłogą - gdy prace są wykonywane na stołach, obrabiarkach itp. urządzeniach, płaszczyznę na poziomie podłogi - gdy nie przewiduje się stanowisk dla wykonywania stałych czynności (np. w magazynach) oraz w salach wypoczynkowych, korytarzach, przedsionkach, na klatkach schodowych. Strefa robocza - część pomieszczenia przeznaczona do wykonywania czynności, dla której określa się wartość wielkości charakteryzującej oświetlenie. Światło dzienne przyjmowane do obliczeń - światło dzienne rozproszone, promieniowane przez nieboskłon o założonym lub znanym rozkładzie luminancji. Światło dzienne bezpośrednie w danym punkcie pomieszczenia - światło dzienne padające bezpośrednio z wycinka nieboskłonu widocznego z danego punktu przez otwór świetlny. Światło dzienne odbite w danym punkcie pomieszczenia - światło padające na dany punkt po odbiciu jednokrotnym lub wielokrotnym od powierzchni wewnątrz lub z zewnątrz pomieszczenia. Oświetlenie górne światłem dziennym - oświetlenie wnętrza przez świetliki umieszczone w przekryciu pomieszczenia. Oświetlenie boczne światłem dziennym - oświetlenie wnętrza przez oszklone otwory świetlne (np. okna) umieszczone w ścianach zewnętrznych pomieszczenia. Oświetlenie dzienne mieszane - oświetlenie wnętrza przez świetliki i okna łącznie. Współczynnik oświetlenia dziennego, w % - miara względnego natężenia oświetlenia dziennego w danym punkcie danej płaszczyzny, wyrażona stosunkiem natężenia oświetlenia w tym punkcie wnętrza do równocześnie występującego natężenia oświetlenia w otwartej przestrzeni na płaszczyźnie poziomej, pochodzącego od całkowitego, nie zasłoniętego nieboskłonu o założonym lub znanym rozkładzie luminancji. Składowa nieboskłonu (e n ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła padającego bezpośrednio z nieboskłonu po przejściu przez oszklony otwór świetlny. 4

5 Składowa odbić wewnętrznych (c w ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła odbitego od wewnętrznych powierzchni pomieszczenia. Składowa odbić zewnętrznych (e z ) - składowa część współczynnika oświetlenia dziennego pochodząca od światła odbitego od powierzchni zewnętrznych (np. przeciwległych budynków) i przechodzącego przez oszklony otwór świetlny. Współczynnik nieboskłonu (e n,o ), w %, w danym punkcie wnętrza - stosunek natężenia oświetlenia, pochodzącego od światła dziennego bezpośredniego przy nieboskłonie o stałej luminancji, bez uwzględnienia strat związanych z oszkleniem otworów świetlnych lub konstrukcją budynku, w danym punkcie wnętrza na płaszczyźnie poziomej do równoczesnego natężenia oświetlenia na zewnątrz budynku na płaszczyźnie poziomej, przy takiej samej luminancji nieboskłonu. Współczynnik nieboskłonu jest liczbowo równy składowej nieboskłonu o stałej luminancji przy przejściu światła przez niezabudowany otwór świetlny. Równomierność oświetlenia dziennego - stosunek wartości najmniejszej współczynnika oświetlenia dziennego do wartości największej współczynnika oświetlenia dziennego, występujących w strefie roboczej pomieszczenia. Najmniejsze dopuszczalne obliczeniowe natężenie oświetlenia w pomieszczeniu - obliczeniowe natężenie oświetlenia występujące w pomieszczeniu przy danym współczynniku oświetlenia dziennego, gdy natężenie oświetlenia na zewnątrz budynku na płaszczyźnie poziomej pochodzące od całej półkuli niebieskiej jest równe 5000 lx. 3.1 Punkty i linie pomiarowe Oświetlenie pomieszczeń światłem dziennym należy określać wartościami współczynnika oświetlenia dziennego w szeregu charakterystycznych punktów (co najmniej 5) położonych zazwyczaj na przecięciu dwóch płaszczyzn: pionowej płaszczyzny charakterystycznego przekroju pionowego pomieszczenia (np.: pośrodku pomieszczenia, w osi otworów świetlnych lub między mmi) i umownej, poziomej płaszczyzny pracy. W przypadkach uzasadnionych dopuszcza się dodatkowe wyznaczanie współczynnika oświetlenia dziennego na przecięciu umownej płaszczyzny pracy z innymi płaszczyznami pionowymi równoległymi do płaszczyzny charakterystycznego przekroju. W pomieszczeniach z wyraźnie określonymi płaszczyznami pracy (np.: w salach pokazów, w maszynowniach i in.) wartości współczynnika oświetlenia dziennego należy wyznaczać dodatkowo na tych płaszczyznach. 5

6 Najmniejszy i średni współczynnik oświetlenia dziennego. W pomieszczeniach z oświetleniem dziennym bocznym wartość najmniejszą współczynnika oświetlenia dziennego (emin) należy ustalać w strefie roboczej charakterystycznego przekroju pomieszczenia, pomijając pas przyokienny o szerokości 0,7 m licząc od wewnętrznej powierzchni ścian zewnętrznych budynku. W pomieszczeniach o oświetleniu dziennym górnym lub mieszanym wartość średnią współczynnika oświetlenia dziennego (eśr) należy ustalać w strefie roboczej charakterystycznego przekroju pomieszczenia. Wartości współczynnika należy ustalić wg wzoru: e lub e min e1 e 2 2 ek e k 1 w którym: e 1, e 2, e 3. e k - wartości współczynnika oświetlenia dziennego w poszczególnych punktach leżących na prostych równoległych, z których skrajne należy przyjmować na liniach granicznych strefy roboczej pomieszczenia, k - liczba punktów Składowe współczynnika oświetlenia dziennego Współczynnik oświetlenia dziennego, który obrazuje natężenie względne oświetlenia wnętrza (w stosunku do natężenia zewnętrznego), jest sumą trzech składowych: składowej nieboskłonu e n, pochodzącej od światła padającego bezpośrednio z nieboskłonu po przejściu przez oszklony otwór oświetleniowy, składowej odbić wewnętrznych e w pochodzącej od światła odbitego wielokrotnie od wewnętrznych powierzchni w pomieszczeniu, składowej odbić zewnętrznych e z, pochodzącej od światła odbitego od powierzchni zewnętrznych (np. od przeciwległych budynków) i przechodzącego przez oszklony otwór świetlny. e e n e Podstawą metod obliczania współczynnika oświetlenia dziennego jest określenie tzw. współczynnika nieboskłonu e n, wartości teoretycznej, którą można obliczyć lub określić graficznie z geometrycznych parametrów pomieszczenia. Odpowiadałby ona wartości składowej nieboskłonu przy świetle padającym przez pusty nieoszklony otwór oświetleniowy, tzn. bez uwzględniania strat światła powstałych przez zabudowę otworu oświetleniowego i bez światła odbitego. Czynniki te uwzględnia w e z 6

7 się w dalszym toku obliczania, stosując do wartości e n,o odpowiednie współczynniki obliczeniowe. w którym: e n e n, o x xq e n,o - współczynnik nieboskłonu obliczany jedną z powszechnie stosowanych metod np. Daniluka, Wienera itp., 3 q (1 2sin) - współczynnik uwzględniający nierównomierny rozkład luminancji 7 wzdłuż południka, związany z wysokością kątową (φ) środka pionowego przekroju otworu świetlnego obserwowanego z punktu pomiarowego o 1x 2 x 3x 4 o - ogólny współczynnik przepuszczania światła przez oszklony otwór świetlny z uwzględnieniem zaciemnienia konstrukcjami nośnymi (kratownice, belki, łuki), stanowiący iloczyn współczynników przepuszczania τ 1 - współczynnik przepuszczania światła przez oszklenie bez zanieczyszczeń τ 2 - współczynnik przepuszczania światła przez oprawy bez oszklenia, τ 3 - współczynnik przepuszczania światła przez warstwę brudu na szkle, τ 4 współczynnik przepuszczania światła uwzględniający zaciemnienie konstrukcjami nośnymi (przy oświetleniu górnym). Składowa odbić wewnętrznych i zewnętrznych Światło odbite zwiększa ogólne natężenie oświetlenia i umożliwia oświetlenie tych części pomieszczeń, do których nie dociera bezpośrednie światło nieboskłonu. Należy starać się możliwie zwiększyć odbicie światła przez stosowanie odpowiedniej faktury i barwy, przede wszystkim ścian i sufitów, a nawet podłóg i sprzętów. Dokładne określenie wpływu światła odbitego od wewnętrznych powierzchni pomieszczenia jest bardzo trudne z powodu wielokrotności tego odbicia, toteż przy projektowaniu stosuje się sposoby przybliżone, ustalane najczęściej empirycznie. Ogólnie można przyjąć, że składowa współczynnika oświetlenia dziennego od światła odbitego od powierzchni wewnętrznych wynosi: przy oświetleniu bocznym e w ( en, l ) min xk b przy oświetleniu górnym przy oświetleniu mieszanym e ) śrxk w ( en, g g 7

8 e ) śrxk, w (( en, l )min xkb *( en, g g w którym ( en,l )min - najmniejsza wartość składowej nieboskłonu pochodzącej od światła bocznego, w przekroju charakterystycznym (, śr - -średnia wartość składowej nieboskłonu e n g ) K b i K g - współczynniki (tabl. 4 i 5 PN-71/B-02380) uwzględniające wpływ odbić wewnętrznych, zależne od średniego ważonego współczynnika gśr odbicia ścian, sufitu i podłogi. Oblicza się według wzoru (7) PN-71/B Składowa odbić zewnętrznych w dowolnym punkcie pomieszczenia jest wyznaczana ze wzoru: e z 0,1 e n, b x o e n, b - wartość współczynnika nieboskłonu, jaką zapewniałoby w danym punkcie promieniowanie wycinka nieboskłonu zasłoniętego budynkami przeciwległymi, o - współczynnik przepuszczania światła, przyjmuje się według tabl.2 PN-71/B Oświetlenie dzienne mieszane. Przy oświetleniu dziennym mieszanym obliczeniową wartość współczynnika oświetlenia dziennego należy obliczać dodając wartości współczynników obliczonych dla oświetlenia bocznego i górnego. 4. Podsumowanie Zasadnicze wymagania normy, tj. przestrzeganie wymaganych wartości e min dla oświetlenia bocznego oraz wartości e śr i określonej równomierności dla oświetlenia górnego lub mieszanego, powinny być spełnione zawsze. Warunki te nie zawsze jednak są wystarczające i w zależności od przeznaczenia pomieszczenia powinny być nieraz uzupełniane rozpoznaniem bardziej szczegółowym. (opracownie D.Przybył na podstawie Fizyki Budowli) O wrażeniu kolorystycznym oglądanego otoczenia decyduje między innymi rodzaj bieli, które wysyła źródło światła. Jest to tak zwana temperatura barwowa. Światło dzienne, w zależności od położenia słońca, stopnia zachmurzenia posiada barwę od niebieskiej do pomarańczowej. Źródła światła, oprawy oświetleniowe charakteryzują się pewnymi wartościami, na podstawie których dokonuje się pomiarów światła. Wartości te określają także efekty związane z oświetlaniem, które związane są z zastosowaniem określonych opraw czy źródeł światła. 8

9 Podstawowe wielkości oświetleniowe strumień świetlny wyrażany w lumenach [lm] - określa całkowitą moc światła emitowanego z danego źródła; światłość I wyrażana jest w kandelach [cd] - ilość światła wysyłana w konkretnym kierunku; natężenie oświetlenia E wyrażane w luksach [lx] - ilość światła, które wysłane z oprawy dociera do powierzchni pracy; luminacja L wyrażana jest w [cd/m2] - ilość światła wysyłana z określonej powierzchni. temperatura barwowa O wrażeniu kolorystycznym oglądanego otoczenia decyduje między innymi rodzaj bieli, jaki wysyłany jest ze źródła światła. Parametr ten nazywany jest temperaturą barwową. Światło, które dociera do nas w zależności od położenia słońca, stopnia zachmurzenia posiada różną barwę - od niebieskiego przy pełnym zachmurzeniu do pomarańczowego przy zachodzie słońca. Temperaturę barową określa się w stopniach Kelwina (K). Przy zachmurzonym niebie temperatura barwowa światła wynosi od 3800 K o wschodzie i zachodzie słońca do K w południe. temperatura barwowa [K] 2500 rodzaj światła światło bardzo ciepłe, podobne do żarówkowego 3000 światło podobne do halogenowego 4000 światło białe, stymulujące 5000 światło białe, chłodne 6500 światło dzienne Minimalne natężenie oświetlenia w zależności od rodzaju czynności lub pomieszczenia Najmniejsze dopuszczalne średnie natężenie oświetlenia (lx) Rodzaj czynności lub pomieszczenia 10 Ogólna orientacja w pomieszczeniach Orientacja w pomieszczeniach z rozpoznaniem cech średniej wielkości - piwnice, strychy Krótkotrwałe przebywanie połączone z wykonywaniem prostych czynności - korytarze schody Praca nieciągła i czynności dorywcze przy bardzo ograniczonych wymaganiach wzrokowych - hole wejściowe, pomieszczenia sanitarne Praca przy ograniczonych wymaganiach wzrokowych - jadalnie, bufety, sale gimnastyczne, portiernie Praca przy przeciętnych wymaganiach wzrokowych - średnio dokładne prace manualne, łatwe prace biurowe 500 Praca przy dużych wymaganiach wzrokowych 750 Długotrwała i wytężona praca wzrokowa Długotrwała i wyjątkowo wytężona praca wzrokowa Widmo fal elektromagnetycznych 9

10 Wszystkie fale można uszeregować wg częstotliwości. Taką klasyfikację fal nazywamy widmem fal elektromagnetycznych. Widmo fal elektromagnetycznych nie ma granicy ani górnej ani dolnej. Fale elektromagnetyczne poruszają się z prędkością światła i zależnie od długości fali przejawiają się jako (od fal najdłuższych do najkrótszych): fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło widzialne, ultrafiolet, promieniowanie X, promieniowanie gamma. 10

SPOSÓB POMIARU PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW OŚWIETLENIA

SPOSÓB POMIARU PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW OŚWIETLENIA SPOSÓB POMIARU PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW OŚWIETLENIA Z punktu widzenia oceny oświetlenia we wnętrzu bądź na stanowisku pracy, istotny jest pomiar natężenia oświetlenia, określenie równomierności oświetlenia

Bardziej szczegółowo

OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY.

OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY. 1 OCENA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY. I. WPROWADZENIE Oświetlenie dzienne i sztuczne stanowi jeden z podstawowych składników środowiska pracy, jest czynnikiem mającym znaczący wpływ na bezpieczeństwo i

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem.

Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. Oświetlenie oraz pole elektryczne i magnetyczne na stanowisku do pracy z komputerem. I. Oświetlenie. 1. Przedmiot. Pomiar parametrów technicznych pracy wzrokowej na stanowiskach wyposażonych w monitory

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI Instrukcja do ćwiczenia O1 Temat ćwiczenia POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA Ćwiczenie O1 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z

Bardziej szczegółowo

OCENA OŚWIETLENIA WNĘTRZ SZKOŁY/PLACÓWKI ŚWIATŁEM ELEKTRYCZNYM

OCENA OŚWIETLENIA WNĘTRZ SZKOŁY/PLACÓWKI ŚWIATŁEM ELEKTRYCZNYM INSTRUKCJA KONTROLNA STRONA/STRON 1/6 OCENA OŚWIETLENIA WNĘTRZ SZKOŁY/PLACÓWKI ŚWIATŁEM Stanowisko Podpis, pieczęć Data Opracował: Starszy Asystent mgr Agnieszka Figmąka 05.05.2014r. Sprawdził: Kierownik

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 1. Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ 60-965 Poznań STUDIA STACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 20.03.2011 Ćwiczenie nr 4 TEMAT: OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA MIEJSC PRACY WE WNĘTRZACH

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia

Temat ćwiczenia. Pomiary oświetlenia POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary oświetlenia Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami pomiaru natęŝenia oświetlenia oraz wyznaczania poŝądanej wartości

Bardziej szczegółowo

Definicje podstawowych pojęć występujących w normie PN-EN : 2004

Definicje podstawowych pojęć występujących w normie PN-EN : 2004 Definicje podstawowych pojęć występujących w normie PN-EN 12464-1: 2004 DEFINICJA OŚWIETLENIA Stosowanie światła w celu uwidocznienia miejsc, obiektów lub ich otoczenia. PODSTAWOWE WIELKOŚCI ŚWIETLNE I

Bardziej szczegółowo

Grupa: Elektrotechnika, Studia stacjonarne, II stopień, sem. 1. wersja z dn Laboratorium Techniki Świetlnej

Grupa: Elektrotechnika, Studia stacjonarne, II stopień, sem. 1. wersja z dn Laboratorium Techniki Świetlnej Grupa: Elektrotechnika, Studia stacjonarne, II stopień, sem. 1. wersja z dn. 29.03.2016 aboratorium Techniki Świetlnej Ćwiczenie nr 5. TEMAT: POMIAR UMIACJI MATERIAŁÓW O RÓŻYCH WŁASOŚCIACH FOTOMETRYCZYCH

Bardziej szczegółowo

Środowisko pracy Oświetlenie

Środowisko pracy Oświetlenie Środowisko pracy Oświetlenie Budowa narządu wzroku dr inż. Katarzyna Jach 1 2 Budowa oka Pręciki rozdzielczość światłoczułe odpowiedzialne za wykrywanie kształtu i ruchu Nie rozróżniają kolorów Czopki

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ

STUDIA STACJONARNE II STOPNIA, sem KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ OCENA JAKOŚCI OŚWIETLENIA WNĘTRZ STUDIA STACJONARN II STOPNIA, sem. 1 15.04.2016 KIRUNK LKTROTCHNIKA Laboratorium TCHNIKI ŚWITLNJ wersja z dn. TMAT: OCNA JAKOŚCI OŚWITLNIA WNĘTRZ Opracowanie wykonano na podstawie: 1. PN-N 12464-1:2012:

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA, sem. 3 wersja z dn KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ

STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA, sem. 3 wersja z dn KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ STUDIA NISTACJONARN II STOPNIA, sem. 3 wersja z dn. 28.11.2016. KIRUNK LKTROTCHNIKA Laboratorium TCHNIKI ŚWITLNJ TMAT: OCNA JAKOŚCI I FKTYWNOŚCI NRGTYCZNJ OŚWITLNIA WNĘTRZ Opracowanie wykonano na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej

Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej Oświetleniowy audyt energetyczny (OAE) w budynkach użyteczności publicznej Oznaczenia: OAE - oświetleniowy audyt energetyczny, Φ - strumień świetlny, Iα - światłość w określonym kierunku, E - natężenie

Bardziej szczegółowo

1.3. Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi w tabeli 1, przy uwzględnieniu:

1.3. Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi w tabeli 1, przy uwzględnieniu: Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. Wyznaczanie poziomu ekspozycji na promieniowanie optyczne 1. Promieniowanie nielaserowe 1.1. Skutki oddziaływania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY

INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY LABORATORIUM OCHRONY ŚRODOWISKA - SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ - INSTRUKCJA NR 05 POMIARY NATĘŻENIA OŚWIETLENIA ELEKTRYCZNEGO POMIESZCZEŃ I STANOWISK PRACY 1. Cel instrukcji Celem instrukcji jest określenie

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 3 Temat: Efekt magnetooptyczny 5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą modulowania zmiany polaryzacji światła oraz

Bardziej szczegółowo

Środowisko pracy Oświetlenie

Środowisko pracy Oświetlenie Środowisko pracy Oświetlenie Oświetlenie podstawowe pojęcia Światło - Energia promieniowania o długości fali 380-760 nm, zdolna pobudzić siatkówkę i wywołać wrażenie wzrokowe. dr inż. Katarzyna Jach 1

Bardziej szczegółowo

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji 7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji Wyznaczanie poziomu ekspozycji w przypadku promieniowania nielaserowego jest bardziej złożone niż w przypadku promieniowania laserowego. Wynika to z faktu, że pracownik

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie 1. Zakres wykładu. Podstawy techniki świetlnej Źródła światła Oprawy oświetleniowe Technika oświetlania. dr inż.

Oświetlenie 1. Zakres wykładu. Podstawy techniki świetlnej Źródła światła Oprawy oświetleniowe Technika oświetlania. dr inż. Politechnika Warszawska Oświetlenie 1 dr inż. Piotr Pracki Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Zakład Techniki Świetlnej Politechnika Warszawska Zakres wykładu Podstawy techniki świetlnej Źródła

Bardziej szczegółowo

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa

Technika świetlna. Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Technika świetlna Przegląd rozwiązań i wymagań dla tablic rejestracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa Wykonał: Borek Łukasz Tablica rejestracyjna tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr),

Bardziej szczegółowo

Pomiar natężenia oświetlenia

Pomiar natężenia oświetlenia Pomiary natężenia oświetlenia jako jedyne w technice świetlnej nie wymagają stosowania wzorców. Pomiary natężenia oświetlenia dokonuje się za pomocą miernika zwanego luksomierzem. Powody dla których nie

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE BRYŁY FOTOMETRYCZNEJ LAMP I OPRAW OŚWIETLENIOWYCH

WYZNACZANIE BRYŁY FOTOMETRYCZNEJ LAMP I OPRAW OŚWIETLENIOWYCH 6-965 Poznań tel. (-61) 6652688 fax (-61) 6652389 STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 2.11.212 KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 3. Laboratorium TECHNIKI ŚWIETLNEJ TEMAT: WYZNACZANIE BRYŁY FOTOMETRYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE

PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE PODSTAWY BARWY, PIGMENTY CERAMICZNE Barwa Barwą nazywamy rodzaj określonego ilościowo i jakościowo (długość fali, energia) promieniowania świetlnego. Głównym i podstawowym źródłem doznań barwnych jest

Bardziej szczegółowo

Optyka stanowi dział fizyki, który zajmuje się światłem (także promieniowaniem niewidzialnym dla ludzkiego oka).

Optyka stanowi dział fizyki, który zajmuje się światłem (także promieniowaniem niewidzialnym dla ludzkiego oka). Optyka geometryczna Optyka stanowi dział fizyki, który zajmuje się światłem (także promieniowaniem niewidzialnym dla ludzkiego oka). Założeniem optyki geometrycznej jest, że światło rozchodzi się jako

Bardziej szczegółowo

Obliczenia natężenia oświetlenia komunikacji dookoła nie

Obliczenia natężenia oświetlenia komunikacji dookoła nie Obliczenia natężenia oświetlenia komunikacji dookoła nie Klient : Projektował: : inż. Jan Macewicz Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna

Bardziej szczegółowo

Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić.

Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić. Biura Elektrobudowy 1 Klient Elektrobudowa Projektował Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła oświetlenia. W rzeczywistości mogą się one nieznacznie zmienić. Gwarancja na oprawy oświetleniowe

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii słonecznej

Wykorzystanie energii słonecznej Wykorzystanie energii słonecznej Podaż energii promieniowania słonecznego na płaszczyznę poziomą i nachyloną Część 1 Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska Stała Stała słoneczna: 0 = 0 1353 1353 W // m 2

Bardziej szczegółowo

TEMAT: POMIAR LUMINANCJI MATERIAŁÓW O RÓśNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FOTOMETRYCZNYCH

TEMAT: POMIAR LUMINANCJI MATERIAŁÓW O RÓśNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FOTOMETRYCZNYCH Grupa: Elektrotechnika, Studia stacjonarne, II stopień, sem. 1. wersja z dn. 18.03.2011 aboratorium Techniki Świetlnej Ćwiczenie nr 2. TEMAT: POMIAR UMIACJI MATERIAŁÓW O RÓśYCH WŁAŚCIWOŚCIACH FOTOMETRYCZYCH

Bardziej szczegółowo

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 9/1999, str. 18 20 dr inż. JAN GRZONKOWSKI Instytut Elektroenergetyki Politechnika Warszawska Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz Typowy

Bardziej szczegółowo

BARWA. Barwa postrzegana opisanie cech charakteryzujących wrażenie, jakie powstaje w umyśle;

BARWA. Barwa postrzegana opisanie cech charakteryzujących wrażenie, jakie powstaje w umyśle; BARWA Barwa postrzegana opisanie cech charakteryzujących wrażenie, jakie powstaje w umyśle; Barwa psychofizyczna scharakteryzowanie bodźców świetlnych, wywołujących wrażenie barwy; ODRÓŻNIENIE BARW KOLORYMETR

Bardziej szczegółowo

Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne.

Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne. Kwantowe własności promieniowania, ciało doskonale czarne, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne. DUALIZM ŚWIATŁA fala interferencja, dyfrakcja, polaryzacja,... kwant, foton promieniowanie ciała doskonale

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie przejścia dla pieszych

Oświetlenie przejścia dla pieszych Oświetlenie przejścia dla pieszych Wersje dla jezdni o szerokości 7 m. Klient Projektował E.S.O."LUKSus 5.10.2009 Wyniki obliczeń uzyskane są w oparciu o wzorcowe źródła światła. W rzeczywistości mogą

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Kościanie - PIĘTRO

Spis treści. Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Kościanie - PIĘTRO Spis treści Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Kościanie - PIĘTRO Strona tytułowa projektu 1 Spis treści 2 1.1 pom. bibliotekarzy Podsumowanie 4 1.2 czytelnia, 1.3 wypożyczalnia Podsumowanie 5 1.4 korytarz

Bardziej szczegółowo

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE

I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE I. PROMIENIOWANIE CIEPLNE - lata '90 XIX wieku WSTĘP Widmo promieniowania elektromagnetycznego zakres "pokrycia" różnymi rodzajami fal elektromagnetycznych promieniowania zawartego w danej wiązce. rys.i.1.

Bardziej szczegółowo

Schemat przejść optycznych (przypomnienie!!!)

Schemat przejść optycznych (przypomnienie!!!) ' Podstawowe pojęcia Klasyfikacja elementów i układów optoelektronicznych. Generacja światła w półprzewodnikach dr hab. inż. Ryszard Korbutowicz Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechnika

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań...

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań... Spis treści Rozdział I Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy 1. Podział czynników szkodliwych i uciążliwych.................................. 11 2. Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej. Laboratorium: Technika oświetlania

Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej. Laboratorium: Technika oświetlania Rok Sem. Prowadzący: Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej Specjalność: Sem. Laboratorium: Technika oświetlania Ćw. Nr 1 Ocena jakości i efektywności

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie LED nie wszystko jasne

Oświetlenie LED nie wszystko jasne Oświetlenie LED nie wszystko jasne ("Energia Elektryczna" - 5/2017) W projektowaniu oświetlenia drogowego coraz większą rolę odgrywają zarówno aspekty ekonomiczne, związane z poprawą efektywności energetycznej

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób badania oświetlenia wnętrz budynków oraz urządzenie do badania oświetlenia wnętrz budynków. Kowalewicz Wiesław,Białystok,PL

PL B1. Sposób badania oświetlenia wnętrz budynków oraz urządzenie do badania oświetlenia wnętrz budynków. Kowalewicz Wiesław,Białystok,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203924 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 364583 (51) Int.Cl. G01J 1/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 26.01.2004

Bardziej szczegółowo

Polecenie ŚWIATPUNKT - ŚWIATŁO PUNKTOWE

Polecenie ŚWIATPUNKT - ŚWIATŁO PUNKTOWE Polecenie ŚWIATPUNKT - ŚWIATŁO PUNKTOWE Tworzy światło punktowe emitujące światło we wszystkich kierunkach. Lista monitów Wyświetlane są następujące monity. Określ położenie źródłowe : Podaj wartości

Bardziej szczegółowo

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy:

Fala elektromagnetyczna o określonej częstotliwości ma inną długość fali w ośrodku niż w próżni. Jako przykłady policzmy: Rozważania rozpoczniemy od ośrodków jednorodnych. W takich ośrodkach zależność między indukcją pola elektrycznego a natężeniem pola oraz między indukcją pola magnetycznego a natężeniem pola opisana jest

Bardziej szczegółowo

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii:

Ergonomia (1) VIII. SZKOLENIE PRACOWNIKÓW ADMINISTRACYJNO-BIUROWYCH. Cel przystosowania stanowisk do zasad ergonomii: Ergonomia (1) stanowisk wyposa onych w monitory ekranowe ergonomia ERGONOMIA to interdyscyplinarna nauka, zajmuj¹ca siê przystosowaniem, narzêdzi, maszyn, œrodowiska i warunków pracy do anatomicznych i

Bardziej szczegółowo

Fala jest zaburzeniem, rozchodzącym się w ośrodku, przy czym żadna część ośrodka nie wykonuje zbyt dużego ruchu

Fala jest zaburzeniem, rozchodzącym się w ośrodku, przy czym żadna część ośrodka nie wykonuje zbyt dużego ruchu Ruch falowy Fala jest zaburzeniem, rozchodzącym się w ośrodku, przy czym żadna część ośrodka nie wykonuje zbyt dużego ruchu Fala rozchodzi się w przestrzeni niosąc ze sobą energię, ale niekoniecznie musi

Bardziej szczegółowo

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące:

Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni. Dla próżni równania Maxwella w tzw. postaci różniczkowej są następujące: Rozważania rozpoczniemy od fal elektromagnetycznych w próżni Dla próżni równania Maxwella w tzw postaci różniczkowej są następujące:, gdzie E oznacza pole elektryczne, B indukcję pola magnetycznego a i

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej

Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej Ćwiczenie 12 (44) Wyznaczanie długości fali świetlnej przy pomocy siatki dyfrakcyjnej Wprowadzenie Światło widzialne jest to promieniowanie elektromagnetyczne (zaburzenie poła elektromagnetycznego rozchodzące

Bardziej szczegółowo

Fizyka elektryczność i magnetyzm

Fizyka elektryczność i magnetyzm Fizyka elektryczność i magnetyzm W5 5. Wybrane zagadnienia z optyki 5.1. Światło jako część widma fal elektromagnetycznych. Fale elektromagnetyczne, które współczesny człowiek potrafi wytwarzać, i wykorzystywać

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE W MEDYCYNIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE W MEDYCYNIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE W MEDYCYNIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Temat: Modulacja światła laserowego: efekt magnetooptyczny 5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą

Bardziej szczegółowo

Zasady oświetlania przejść dla pieszych

Zasady oświetlania przejść dla pieszych Zasady oświetlania przejść dla pieszych dr hab. inż. Piotr Tomczuk Politechnika Warszawska Wydział Transportu 1 Plan wystąpienia 1. Wstęp. 2. Wymagania oświetleniowe. 3. Propozycja zaleceń dotyczących

Bardziej szczegółowo

Lampy Desk Light System

Lampy Desk Light System Lampy Desk Light System Dynamiczny rozwój filmu barwnego i telewizji pociągnął za sobą konieczność opracowania nowego źródła światła ciągłego. Podstawowymi wymaganiami były: wysoka sprawność świetlna,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk

Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk Bezpieczne przejście Bogdan Mężyk Wypadki na drogach dane KG Policji Ogólna ilość wypadków w latach 2012-2014 maleje Liczba ilość wypadków z udziałem pieszych w latach 2012-2014 rośnie Wypadki na drogach

Bardziej szczegółowo

Oświetlnie ogólne SALA 4/6

Oświetlnie ogólne SALA 4/6 Inwestor: Zspół Profilaktyki i Rehabilitacji Adres: Janowice Wielkie ul. Świerczewskiego 12 Firma: Zspół Profilaktyki i Rehabilitacji Data: Edytor: Zdzisław Kasperowicz KARTA PRODUKTU STANOWI JEDYNIE MATERIAL

Bardziej szczegółowo

!!!DEL są źródłami światła niespójnego.

!!!DEL są źródłami światła niespójnego. Dioda elektroluminescencyjna DEL Element czynny DEL to złącze p-n. Gdy zostanie ono spolaryzowane w kierunku przewodzenia, to w obszarze typu p, w warstwie o grubości rzędu 1µm, wytwarza się stan inwersji

Bardziej szczegółowo

III Międzynarodowa Konferencja PROBLEMY EKSPLOATACJI I ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAŻONYM TRANSPORTEM 4 6 lipca 2011 r.

III Międzynarodowa Konferencja PROBLEMY EKSPLOATACJI I ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAŻONYM TRANSPORTEM 4 6 lipca 2011 r. III Międzynarodowa Konferencja PROBLEMY EKSPLOATACJI I ZARZĄDZANIA ZRÓWNOWAŻONYM TRANSPORTEM 4 6 lipca 2011 r. Wymagania formalne dotyczące oświetlenia przejść dla pieszych dr inż. Piotr Tomczuk Wydział

Bardziej szczegółowo

plwaaj 1 1 Pom. biurowe 1.1 Skrót wyników, 1 Pom. biurowe 1.1.1 Podgląd wyników, Płaszczyzna robocza 1 7.25 7.00 6.75 6.50 6.25 6.00 5.75 5.50 5.25 5.00 N 19.75 20.25 20.75 21.25 21.75 22.25 300 500 750

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie obiektów 3D

Oświetlenie obiektów 3D Synteza i obróbka obrazu Oświetlenie obiektów 3D Opracowanie: dr inż. Grzegorz Szwoch Politechnika Gdańska Katedra Systemów Multimedialnych Rasteryzacja Spłaszczony po rzutowaniu obraz siatek wielokątowych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ 60-965 Poznań Grupa: Elektrotechnika, sem 3., Podstawy Techniki Świetlnej Laboratorium wersja z dn. 03.11.2015 Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ Opracowanie wykonano na podstawie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla użytkownika Ver

Instrukcja dla użytkownika Ver Instrukcja użytkownika Ver. 01.08 Instrukcja Badawcza Promieniowanie optyczne nielaserowe. EKOHIGIENA APARATURA Ryszard Putyra Sp.j. Ul. Strzelecka 19 55300 Środa Śląska Tel.: 0713176850 Fax: 0713176851

Bardziej szczegółowo

Procedura orientacyjna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura orientacyjna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura orientacyjna wyznaczania poziomu mocy źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub metodą omiatania na powierzchni pomiarowej prostopadłościennej

Bardziej szczegółowo

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach,

PN-B-02025:2001. temperaturze powietrza wewnętrznego =20 o C, mnożnikach stałych we wzorach, PN-B-02025:2001 Uproszczony sposób obliczania wskaźnika sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynków ZAŁOŻENIA: - cała ogrzewana przestrzeń budynku stanowi jedną strefę o eksploatacyjnej

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory gdzie: vi prędkość fali w ośrodku i, n1- współczynnik załamania światła ośrodka 1, n2- współczynnik załamania światła ośrodka 2. Załamanie (połączone z częściowym odbiciem) promienia światła na płaskiej

Bardziej szczegółowo

2. Klatka schodowa / Podsumowanie

2. Klatka schodowa / Podsumowanie 2. Klatka schodowa / Podsumowanie 3.83 m 10 3.33 10 10 1.96 10 0.00 0.54 1.13 6.19 7.08 0.50 0.00 7.76 m Wysokość pomieszczenia: 8.300 m, Współczynnik konserwacji: 0.80 Wartości Lux, Skala 1:56 Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE 2. DEFINICJE

WARUNKI TECHNICZNE 2. DEFINICJE WARUNKI TECHNICZNE 1. ZAKRES WARUNKÓW TECHNICZNYCH W niniejszych WT określono wymiary i minimalne wymagania dotyczące jakości (w odniesieniu do wad optycznych i widocznych) szkła float stosowanego w budownictwie,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI SPIS TREŚCI WSTĘP.................................................................. 8 1. LICZBY RZECZYWISTE Teoria............................................................ 11 Rozgrzewka 1.....................................................

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY

POMIAR NATĘŻENIA OŚWIETLENIA STANOWISKA PRACY POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: ISO 0123, INO 0123 Ćwiczenie Nr 18 POMIAR NATĘŻENIA

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŚWIATŁA. Piotr Szymczyk. Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej, AGH

JAKOŚĆ ŚWIATŁA. Piotr Szymczyk. Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej, AGH JAKOŚĆ ŚWIATŁA Piotr Szymczyk Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej, AGH Kraków, 2017 Źródła światła -podział Żarowe źródła światła Żarówki tradycyjne Żarówki halogenowe Wyładowcze źródła światła

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W]

R = 0,2 / 0,04 = 5 [m 2 K/W] ZADANIA (PRZYKŁADY OBLICZENIOWE) z komentarzem 1. Oblicz wartość oporu cieplnego R warstwy jednorodnej wykonanej z materiału o współczynniku przewodzenia ciepła = 0,04 W/mK i grubości d = 20 cm (bez współczynników

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Animowana grafika 3D. Opracowanie: J. Kęsik.

Animowana grafika 3D. Opracowanie: J. Kęsik. Animowana grafika 3D Opracowanie: J. Kęsik kesik@cs.pollub.pl Powierzchnia obiektu 3D jest renderowana jako czarna jeżeli nie jest oświetlana żadnym światłem (wyjątkiem są obiekty samoświecące) Oświetlenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Temat: BADANIE OSTROŚCI WIDZENIA W RÓŻNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH

Ćwiczenie nr 1. Temat: BADANIE OSTROŚCI WIDZENIA W RÓŻNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH Grupa: Elektrotechnika, sem 3., wersja z dn. 03.10.2011 Podstawy Techniki Świetlnej Laboratorium Ćwiczenie nr 1. Temat: BADANIE OSTROŚCI WIDZENIA W RÓŻNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH Opracowanie wykonano

Bardziej szczegółowo

AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA

AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA ZESPOŁU BUDYNKÓW DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W GÓRZE KALWARII PRZY UL. SZPITALNEJ 1 BUDYNEK NR 20 WYKONAŁ : mgr inż. Marek Popielewski nr uprawnień budowlanych MAZ/0270/POOE/14

Bardziej szczegółowo

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera.

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera. MGR 10 10. Optyka fizyczna. Dyfrakcja i interferencja światła. Siatka dyfrakcyjna. Wyznaczanie długości fali świetlnej za pomocą siatki dyfrakcyjnej. Elektromagnetyczna teoria światła. Polaryzacja światła.

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁT POMIESZCZENIA

KSZTAŁT POMIESZCZENIA KSZTAŁT POMIESZCZENIA Rys. 2.10. Sala Altes Gewandhaus w Lipsku o niepraktykowanym już układzie widowni. Sala istniejąca w latach 1781-1894, znana z pierwszych wykonań wielu znaczących dzieł muzycznych.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej

LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE. ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej LABORATORIUM POMIARY W AKUSTYCE ĆWICZENIE NR 4 Pomiar współczynników pochłaniania i odbicia dźwięku oraz impedancji akustycznej metodą fali stojącej 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie metody

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca

Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Wyznaczanie stałej słonecznej i mocy promieniowania Słońca Jak poznać Wszechświat, jeśli nie mamy bezpośredniego dostępu do każdej jego części? Ta trudność jest codziennością dla astronomii. Obiekty astronomiczne

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO

WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO WOJEWÓDZKA KOMISJA KONKURSU PRZYRODNICZEGO ZADANIA NA ETAP SZKOLNY KONKURSU PRZYRODNICZEGO W ROKU SZKOLNYM 2009/2010 Instrukcja dla uczestników Konkursu 1. Test musi być rozwiązywany samodzielnie. 2. Test

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie przejść dla pieszych

Oświetlenie przejść dla pieszych Oświetlenie przejść dla pieszych mgr inż. Jan Jakiel Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie współpraca: dr hab. inż. Piotr Tomczuk Politechnika Warszawska, Wydział Transportu Raport o stanie brd 2016 sytuacja

Bardziej szczegółowo

Projektory oświetleniowe

Projektory oświetleniowe Projektory oświetleniowe Do podstawowego sprzętu oświetleniowego o małym kącie rozwarcia wiązki świetlnej należą projektory. Wykorzystywane są w halach zdjęciowych, wnętrzach naturalnych i w plenerze jako

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p)

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1 Nazwisko... Data... Wydział... Imię... Dzień tyg.... Godzina... Ćwiczenie 375 Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury = U [V] I [ma] [] / T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1.. 3. 4. 5.

Bardziej szczegółowo

Fotometria i kolorymetria

Fotometria i kolorymetria 6. Specjalne pomiary świetlne (pomiary w kuli Ulbrichta; pomiar współczynnika luminancji; pomiary przepuszczalności; pomiary świetlne projektorów). Fotometria fotograficzna. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/

Bardziej szczegółowo

Obliczenie objętości przepływu na podstawie wyników punktowych pomiarów prędkości

Obliczenie objętości przepływu na podstawie wyników punktowych pomiarów prędkości Obliczenie objętości przepływu na podstawie wyników punktowych pomiarów prędkości a) metoda rachunkowa Po wykreśleniu przekroju poprzecznego z zaznaczeniem pionów hydrometrycznych, w których dokonano punktowego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW

WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW Instytut Budownictwa WPŁYW ROZWIĄZAŃ FASADOWYCH NA OŚWIETLENIE POMIESZCZEŃ ŚWIATŁEM DZIENNYM I ROCZNY BILANS ENERGETYCZNY BUDYNKÓW dr hab. inż. Henryk Nowak, prof. PWr Wrocław, 05.11.2008r. Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Lekcja 81. Temat: Widma fal.

Lekcja 81. Temat: Widma fal. Temat: Widma fal. Lekcja 81 WIDMO FAL ELEKTROMAGNETCZNYCH Fale elektromagnetyczne można podzielić ze względu na częstotliwość lub długość, taki podział nazywa się widmem fal elektromagnetycznych. Obejmuje

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Przygotował: Jakub Kosiński DIODA ELEKTROLUMINESCENCYJNA (LED - light-emitting diode) Dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów

Bardziej szczegółowo

Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831. Mgr inż. Zenon Spik

Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831. Mgr inż. Zenon Spik Obliczanie zapotrzebowania na ciepło zgodnie z normą PN-EN ISO 12831 Mgr inż. Zenon Spik Oznaczenia Nowością, która pojawia się w normie PN-EN ISO 12831 są nowe oznaczenia podstawowych wielkości fizycznych:

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Krótka historia odkrycia

Bardziej szczegółowo

Techniki świetlne. Wykład 6

Techniki świetlne. Wykład 6 Techniki świetlne Wykład 6 Kształtowanie przestrzennego rozsyłu strumienia świetlnego przez oprawy oświetleniowe Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Katedra Optyki i Fotoniki Wydział Podstawowych Problemów

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Wyznaczenie masy optycznej atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Czas trwania: 30 minut Czas obserwacji: dowolny w ciągu dnia Wymagane warunki meteorologiczne:

Bardziej szczegółowo

AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA

AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA AUDYT WYDAJNOŚCI ENERGETYCZNEJ OŚWIETLENIA ZESPOŁU BUDYNKÓW DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W GÓRZE KALWARII PRZY UL. SZPITALNEJ 1 BUDYNEK NR 15 WYKONAŁ : mgr inż. Marek Popielewski nr uprawnień budowlanych MAZ/0270/POOE/14

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO I KONSTRUKCJE INŻYNIERSKIE. dr inż. Monika Siewczyńska

BUDOWNICTWO I KONSTRUKCJE INŻYNIERSKIE. dr inż. Monika Siewczyńska BUDOWNICTWO I KONSTRUKCJE INŻYNIERSKIE dr inż. Monika Siewczyńska Wymagania Warunków Technicznych Obliczanie współczynników przenikania ciepła - projekt ściana dach drewniany podłoga na gruncie Plan wykładów

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH

OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH OŚWIETLENIOWYCH STUDIA NIESTACJONARNE II STOPNIA wersja z dnia 3.12.2009 KIERUNEK ELEKTROTECHNIKA SEM 3. Laboratorium PODSTAW TECHNIKI ŚWIETLNEJ TEMAT: OCENA PRACY WZROKOWEJ NA STANOWISKACH KOMPUTEROWYCH W RÓśNYCH WARUNKACH

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM. Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

LABORATORIUM. Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych LABORATORIUM Pomiar poziomu mocy akustycznej w komorze pogłosowej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Kraków 2010 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Wprowadzenie teoretyczne...4 2.1. Definicje terminów...4 2.2.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z mikroskopii optycznej

Ćwiczenia z mikroskopii optycznej Ćwiczenia z mikroskopii optycznej Anna Gorczyca Rok akademicki 2013/2014 Literatura D. Halliday, R. Resnick, Fizyka t. 2, PWN 1999 r. J.R.Meyer-Arendt, Wstęp do optyki, PWN Warszawa 1979 M. Pluta, Mikroskopia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE

SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE SPÓŁDZIELNIE, DEVELOPERZY, WSPÓLNOTY MIESZKANIOWE Korzyści z modernizacji oświetlenia MNIEJSZE ZUŻYCIE ENERGII Stosowanie radiowych czujników ruchu oraz diod LED pozwala zaoszczędzić 90% energii. ZABEZPIECZENIE

Bardziej szczegółowo