IX Kongres Ekonomistów Polskich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IX Kongres Ekonomistów Polskich"

Transkrypt

1 IX Kongres Ekonomistów Polskich Prof. zw. dr hab. Danuta Rucińska Uniwersytet Gdański Wydział Ekonomiczny Katedra Rynku Transportowego STRATEGICZNE ASPEKTY KSZTAŁTOWANIA POLSKIEGO RYNKU USŁUG TRANSPORTOWO-SPEDYCYJNO- LOGISTYCZNYCH (TSL) Streszczenie: W opracowaniu podjęto rozważania dotyczące strategicznych problemów aktywnego elementu przestrzennej i ekonomicznej organizacji przestrzeni kraju tj. funkcjonowania polskiego rynku usług transportowo-spedycyjno-logistycznych (TSL). Dotyczą one kilku wybranych zagadnień, które są przedmiotem systematycznych badań i studiów naukowych w Katerdze Rynku Transportowego na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego. Należą do nich: aktualne czynniki i ograniczenua realizacji strategicznych założeń rozwoju polskiego rynku usług TSL, problemy kształtowania jakości usług jako czynnika konkurencyjności polskich przedsiębiorstw TSL na europejskim i globalnym rynku, kierunki rozwoju polskiego rynku usług TSL w warunkach globalizacji, integracji i konkurencji Słowa kluczowe: rynek usług TSL, kształtowanie, funkcjonowanie, rozwój, konkurencja THE STRATEGIC ASPECTS OF THE CREATION OF POLISH MARKET OF TRANSPORT-SPEDITION-LOGISTIC SERVICES Abstract: The problems concerning the strategic aspects of the activity of polish market of TSL services has been undertaken in this paper. They concern some chosen problems, which are the field of systematic research in the Department of Transport Market on the Economic Faculty of the Gdansk University. Belong to them: actual factors and limitations in the realization of strategic assmptions of the polish TSLmarket development, problems of the creation of the quality of sevices as the factor of competitiveness of polish TSL companies on european and global markets, the directions of the development of the polish TSLmarket in the terms of globalization, integration and competition. Keywords: TSL services market, creation, activity, development, competition Wprowadzenie w problematykę Pożądany rozwój współczesnych rynków wynika z umiejętności podejmowania strategicznych wyborów i elastycznego dostosowywania ich struktur do potrzeb dynamicznego otoczenia. Rynek usług transportowo-spedycyjno-logistycznych (TSL) jest złożoną, wielogałęziową strukturą, podlegającą w XXI wieku przełomowym procesom integracji, harmonizacji, liberalizacji 1

2 i deregulacji. Takie uwarunkowania jego funkcjonowania determinują przeobrażenia poszczególnych jego elementów i oddziałują na dynamikę mechanizmu rynkowego. Rynek usług TSL, funkcjonując w ujednoliconej strukturze funkcjonuje zgodnie z celami i założeniami wynikającymi z polityki transportowej UE, jak również z autonomicznej polityki transportowej państw członkowskich. Niektóre, gałęziowe rynki np. usług lotniczych i morskich, podlegają regulacjom o charakterze globalnym. W kontekście obu polityk podlegają przeobrażeniom dotychczasowe, podażowo-popytowe, mikroekonomiczne relacje, jak również makroekonomiczne uwarunkowania jego funkcjonowania i rozwoju. Strukturalizacja współczesnych struktur transportowych wymaga działań skoordynowanych i zharmonizowanych. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej opublikowało w dniu 22 stycznia 2013 r. średniookresowy dokument planistyczny - Strategię Rozwoju Transportu do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku) 1. Odnosi się on do poszczególnych gałęzi transportu i ich rynków ze wskazaniem na strategiczne aspekty ich rozwoju i funkcjonowania, w tym na problemy: kształtowania zintegrowanego systemu transportowego z uwzględnieniem gałęzi i systemów, tworzenia warunków sprzyjających sprawnemu funkcjonowaniu rynków transportowych i rozwoju efektywnych systemów przemieszczania w tym infrastruktury transportowej, organizacji i zarządzania systemem transportowym, bezpieczeństwa w transporcie, ograniczenia negatywnego oddziaływania transportu na środowisko w kontekście polityki zrównoważonego rozwoju. Wdrożenie tego dokumentu powinno sprzyjać systematycznemu usuwaniu istniejących barier rozwojowych transportu i tworzeniu nowej jakości w infrastrukturze, zarządzaniu sektorem i jego elementami i systemach przewozowych Priorytetowym wyzwaniem dla Polski będzie zatem usuwanie zaległości w rozbudowie, modernizacji i rewitalizacji infrastruktury transportowej oraz połączenie infrastrukturalne najważniejszych ośrodków wzrostu z obszarami o niższej dynamice rozwoju i ich włączenia w sieć europejskiego transportu TEN-T (ang. Trans-European Transport Network). W dalszej kolejności trzeba będzie koncentrować wysiłki nad zwiększaniem poziomu nasycenia obiektami infrastrukturalnymi, niezbędnymi składnikami zintegrowanego systemu transportowego warunkującymi wzrost konkurencyjności polskiego transportu. Pamiętać bowiem należy, że jedynie spójna i nowoczesna sieć obiektów różnych gałęzi i systemów obsługi potrzeb 1 Strategia Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku), Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Warszawa, 22 stycznia 2013, s

3 transportowych umożliwi właściwe wykorzystanie potencjału wszystkich gałęzi w procesie budowania przewagi konkurencyjnej polskich przedsiębiorstw na europejskim rynku. W Katedrze Rynku Transportowego na Uniwersytecie Gdańskim są prowadzone ciągłe badania nad przemianami, funkcjonowaniem i rozwojem rynku transportowego z uwzględnieniem wszystkich gałęzi. Ich odzwierciedleniem są m. in. liczne, obco- i polskojęzyczne publikacje z tego zakresu 2. Wyniki badań zostały również wykorzystane w przygotowaniu aktualnej strategii rozwoju polskiego transportu w tym w woj. pomorskim. W niniejszym opracowaniu zostaną zaprezentowane wyniki najnowszych studiów z uwzględnieniem: aktualnych ograniczeń realizacji strategicznych celów i założeń rozwoju rynku usług TSL, problemów kształtowania jakości usług TSL jako istotnego elementu konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na europejskim i globalnym rynku, najważniejszych kierunków rozwoju polskiego rynku usług TSL w warunkach globalizacji, integracji i konkurencji. Ponadto zostaną zaprezentowane postulowane kierunki strategicznych założeń rozwoju polskiego rynku usług TSL w kontekście dostosowania polskiego transportu do norm i standardów wypracowanych w UE. Rynek usług TSL jako aktywny element przestrzennej i ekonomicznej organizacji przestrzeni Transport jest jednym z najważniejszych czynników determinujących gospodarczy i społeczny rozwój regionów. Nowoczesną infrastrukturę transportu tworzą liniowe i punktowe obiekty różnych gałęzi transportu na trasach połączeń pomiędzy ważnymi miastami lub przejściami granicznymi. Efektywny system transportowy każdego kraju (regionu) wzmacniający terytorialną i komunikacyjną dostępność sprzyja wzrostowi oraz rozwojowi gospodarczemu obszaru. Dobrze rozwinięta infrastruktura potęguje społeczną, ekonomiczną, techniczną i przestrzenną spójność terytoriów stanowiąc istotny przyczynek do wzmocnienia i harmonijnego wzrostu gospodarek. Można zatem stwierdzić, iż system wraz z gałęziowymi rynkami transportu stanowi rozwojowe impulsy oraz podstawy rozwojowe gospodarek pod warunkiem wzrostu dostępności w czasie i przestrzeni oferowanych usług, redukcji kosztów czasu pokonywania przestrzeni przy jednoczesnej, systematycznej poprawie parametrów działalności wynikających z polityki zrównoważonego rozwoju, w tym rozwoju technologii multimodalnych oraz spełnianiu oczekiwań użytkowników 2 Polski rynek usług transportowych, funkcjonowanie-przemiany-rozwój, red. D. Rucińska, PWE, Warszawa 2012, s

4 transportu. Te warunki w pełni zakłada się również w odniesieniu do polskiego rynku TSL. Rynek usług TSL jest kluczowym elementem współczesnej, gospodarczej i społecznej przestrzeni. Jest on gałęziowo, infrastrukturalnie, prawnie i organizacyjnie zróżnicowany, co powoduje zasadnicze trudności w strategicznym jego kształtowaniu oraz formułowaniu priorytetów, celów i zadań do realizacji. O zasadniczej roli rynku transportowego i jego gospodarczym znaczeniu stanowi możliwy do wykorzystania potencjał produkcyjny po stronie podaży usług. W gospodarce rynkowej znajduje on odzwierciedlenie w oczekiwaniach interesariuszy po stronie popytu w tym struktur produkcyjnych i ich rynków oraz sfery osadnictwa w zgłaszanych potrzebach komunikacyjnych ludności. O kierunkach rozwoju rynku TSL stanowią liczne uwarunkowania makro- i mikroekonomiczne m.in. polityka i strategie rozwoju transportu, wzrost międzynarodowej wymiany handlowej, struktura przestrzenna i asortymentowa przewozów, nowe trendy w gospodarce europejskiej i światowej, postęp techniczno-technologiczny, polityka innowacyjności, rynkowa siła i zachowania przedsiębiorstw oraz inne czynniki, najczęściej wynikające z gałęziowego układu rynkowego. W warunkach integracji ważnym czynnikiem rozwoju rynku TSL są uregulowania i fundusze Unii Europejskiej, które z założenia powinny sprzyjać m. in. przyśpieszonemu rozwojowi infrastruktury stanowiącej podstawę doskonalenia działalności oraz kształtowaniu rynkowych postaw producentów i nabywców oferowanych usług. Problem jednak w tym, że implementacja unijnych regulacji w europejskim w tym polskim systemie transportowym i jej wpływ na strukturalne przekształcenia gałęziowych rynków jest w znaczącym stopniu ograniczona i nie sprzyja pożądanym przeobrażeniom 3. Najnowsze badania i studia potwierdzają ograniczoną skuteczność unijnych regulacji w odniesieniu do systemów i rynków różnych gałęzi transportu 4. Natomiast fundusze unijne w ciągu ostatniego dwudziestolecia w znaczącym stopniu wpłynęły na tempo wzrostu produkcyjnego majątku większości gałęzi transportu, widoczną poprawę stanu ich infrastruktury i suprastruktury oraz jakości świadczonych usług. Istotny jest przy tym stan dotychczasowego rozwoju rynku i tempo jego dostosowywania się do norm i standardów UE. Ważnym czynnikiem społecznej i ekonomicznej aktywizacji jest też wspieranie technicznego wyposażenia podmiotów gospodarujących na rynku TSL. Dotyczy ono zarówno Czynnikiem determinującym rynkowe postawy jego uczestników są warunki konkurowania. Współczesne przedsiębiorstwa transportowe, spedycyjne i logistyczne dążą do osiągania konkurencyjnej pozycji poprzez budowanie, ochronę, utrzymanie i rozwijanie różnorodnych źródeł 3 4 Wpływ implementacji regulacji w europejskim systemie transportowym na zmiany strukturalne na rynku usług, red. E. Marciszewska, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2013, s Ibidem. 4

5 rynkowej przewagi w tym na rynkach zagranicznych. Jest to niezwykle odważne wyzwanie dla znakomitej większości podmiotów wynikające z oddziaływania cenowych i pozacenowych czynników ze szczególnym uwzględnieniem konieczności podnoszenia jakości świadczonych usług. Szacuje się, że przychody z tytułu świadczonych na rynku TSL usług kształtują się na poziomie ok. 100 mld PLN, z ok. 5 procentowym udziałem w pomnażaniu PKB i ok. 400 tysiącami zatrudnionymi w zróżnicowanych gałęziowo przedsiębiorstwach. Czynniki i bariery realizacji strategicznych założeń rozwoju polskiego rynku usług TSL Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku dynamicznie rozwija się polska gospodarka generując zwiększony popyt na usługi TSL. Inne czynniki dynamizacji rozwoju to: wzrost wartości międzynarodowej wymiany handlowej, wzrost inwestycji zagranicznych m.in. w ramach tzw. nearshoringu, wzrost znaczenia krajów Europy środkowo-wschodniej i rozwój łańcuchów dostaw, dalsze możliwości produkcji usług na otwartym, europejskim rynku. Polski rynek TSL od połowy ostatniej dekady XX wieku rośnie w tempie ok. 6,5 % w skali rocznej 5. Podstawowymi warunkami pożądanego rozwoju polskiego rynku TSL są: zwiększenie terytorialnej dostępności transportu, poprawa bezpieczeństwa ruchu i efektywności sektora transportowego poprzez stworzenie spójnego, zrównoważonego i przyjaznego użytkownikom systemu w skali lokalnej, krajowej, europejskiej i globalnej. Jednym z ważniejszych wyznaczników działań w tym zakresie jest wzmocnienie i modernizacja produkcyjnego potencjału polskiego systemu transportowego w konfrontacji z wielkością oraz strukturą potencjalnego popytu na usługi świadczone na rynkach przewozów pasażerskich i ładunków. Prognozy popytu na usługi polskich przewoźników do roku 2030 opracowano na podstawie znanych w 2011 r. ocen uwarunkowań makroekonomicznych, technologicznych, społecznych i europejskich. Polską gospodarkę w porównaniu z innymi krajami UE cechuje wysoka transportochłonność. Jej wskaźnik w 2010 r. wynosił 0,84 tkm/eur PKB wobec średniej dla UE 0.19 tkm/eur PKB z zakładaną tendencją spadkową. Niewielka jest też komunikacyjna ruchliwość mieszkańców Polski mierzoną w pas/km, co wynika m. in. z ekonomicznych ograniczeń, choć w związku ze wzrostem poziomu motoryzacji indywidualnej i kopiowania zachowań obywateli UE należy oczekiwać jej systematycznego wzrostu. Dotyczy on 5 Dane nie uwzględniają transportu morskiego, gałęzi i rynku, na którym działalność produkcyjna uległa załamaniu. 5

6 wykonanej pracy przewozowej w relacjach międzynarodowych, dalekobieżnych wewnątrzkrajowych, miejskich i wiejskich. Prognozuje się też wzrost przewozów ładunków handlu zagranicznego, wewnątrzkrajowych i obcych. Ponadto zakłada się, że polski system transportowy w 2030 r. będzie spełniał kryteria stawiane strukturom nowoczesnym z uwzględnieniem wykorzystania inteligentnych technologii, zwiększonej, technologicznej sprawności, eliminacji marnotrawstwa i obniżki kosztów oraz wymogów zrównoważonego rozwoju 6. Poprawa terytorialnej dostępności transportu w Polsce wymaga integracji działalności kilku gałęzi transportu (drogowego, kolejowego, lotniczego, morskiego i żeglugi śródlądowej). Zakłada się, że gałęziową spójność systemu osiągnie się poprzez tworzenie węzłów integrujących procesy obsługi przewozów, upowszechnienie zastosowania inteligentnych systemów sterowania i zarządzania, wykorzystanie środków transporty opartych na nowych materiałach i technologiach wysoką elastyczność i adaptacyjną zdolność operatorów TSL. Zastosowanie tych rozwiązań powinno usprawnić działania przewoźników i organizatorów transportu na różnych rynkach., a przezwyciężenie przestrzennych, technicznych i organizacyjnych barier byłoby istotnym czynnikiem rozwoju: pożądanych interakcji pomiędzy użytkownikami transportu a świadczeniodawcami, całymi gospodarkami generującymi potrzeby i popyt na usługi, lepszego wykorzystania gospodarczego potencjału regionów, konkurencyjności na rynkach. Należy przy tym uwzględnić trendy i kierunki zmian, zwiększania efektywności transportu oraz jego zmian zgodnych z unijnymi, sektorowymi i horyzontalnymi postanowieniami w polityce transportowej UE. Kolejnym ograniczeniem o zasadniczym znaczeniu dla sprawnego i efektywnego funkcjonowania transportu i gałęziowych rynków jest stan infrastruktury poszczególnych gałęzi. Nowoczesna infrastruktura jest podstawowym elementem realizacji i intensyfikacji procesów rozwojowych, co nieustannie podkreśla się w merytorycznych opracowaniach i dokumentach 7. W Polsce nadal nadrabia się wieloletnie zaniedbania wynikające z niedoinwestowania punktowych i liniowych obiektów wszystkich gałęzi transportu. Najsłabszym podsystemem polskiej gospodarki jest infrastruktura drogowa. Niewiele bardziej korzystnie prezentuje się infrastruktura kolejowa, chociaż w ostatnim okresie jej stan ulega poprawie. Niezadowalający, choć zróżnicowany 6 J. Burnewicz, Strategia rozwoju transportu Polski do roku 2020 (z perspektywą do roku Mteriały z Europejskiego Kongresu Finansowego, Sopot, maja Rozwój infrastruktury transportu, red. K. Wojewódzka-Król, Wyd. Uniwersyetu Gdańskiego, Gdańsk 2002 i inne. 6

7 technicznie jest stan dróg i portów żeglugi wodnej śródlądowej, a techniczne parametry portów morskich odbiegają od europejskich, nie wspominając o światowych standardach potrzebom nowoczesnego taboru i technologiom przeładunków. Do tego dochodzą wysokie koszty działalności przedsiębiorstw TSL, głównie zatrudnienia i paliw. Pewnym zwiastunem przeobrażeń jest dynamiczny rozwój infrastruktury logistycznej w tym w portach morskich. Procesy dostosowawcze i integracyjne w Europie przyśpieszyły rozwój infrastruktury transportowej, poprawiając jej stan ilościowy i jakościowy. Przykładem są polskie portów lotniczych, których przepustowość w ostatniej dekadzie uległa wyraźnemu zwiększeniu, a nawet udało się wygenerować w niektórych portach jej rezerwy. Poprawił się też techniczny stan liniowej infrastruktury lotniskowej, powstały nowoczesne terminale i komunikacyjne ich połączenia z centrami miast, a procesy deregulacji i liberalizacji oraz realizacja polityki otwartego nieba zdynamizowały rozwój polskiego rynku usług lotniczych 8. W strategicznych założeniach wskazuje się na potrzebę tworzenia tzw. sieci priorytetowych infrastruktury transportu, zdolnych do węzłowej integracji i interoperacyjności, o pożądanej przepustowości. Całkowicie nowym elementem w polityce rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T z uwzględnieniem Polski jest kryterium logistyczne. Odnosi się ono do wyspecjalizowanej, logistycznej obsługi transportu ładunków, a problem sprowadza się do inwestycji w niezbędną bazę infrastrukturalną w postaci nowoczesnych magazynów, terminali, parkingów dla ciężkiego taboru, inteligentnych systemów monitorowania ruchu pojazdów, statusu przesyłek itp. Systematyzując tę szeroką problematykę należy wyodrębnić kilka ważnych zagadnień dotyczących utrzymania i racjonalizacji infrastruktury transportowej na miarę potrzeb XXI wieku, mianowicie: innowacyjności w sferze planowania, projektowania i integrowania infrastruktury z otoczeniem, innowacyjności w sferze materiałowej, koncepcji dodatkowych elementów wyposażenia obiektów, systemów usprawniających i zwiększających bezpieczeństwo ruchu pojazdów, operacyjnych rozwiązań międzygałęziowych (intermodalnych). Koncentrując rozważania na problematyce rynkowej należy podkreślić, iż stanowi ona integralną część drugiego, szczegółowego celu strategicznego analizowanego dokumentu. Wskazuje on na konieczność stworzenia do roku 2030 warunków dla sprawnego funkcjonowania gałęziowych rynków transportowych i rozwoju efektywnych systemów przewozowych. Cel strategiczny 2 w praktyce jest zbiorem skonkretyzowanych celów i zadań sektorowych oraz 8 D. Rucińska, A. Ruciński, D. Tłoczyński, Transport lotniczy, ekonomika i organizacja, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk

8 gałęziowych wynikających z ich specyfiki. W ostateczności powinny one doprowadzić do wykształcenia się nowych, technologiczno-organizacyjnych rozwiązań integracyjnych i intermodalnych. Na zakończenie tej części opracowania warto raz jeszcze wskazać na problem niedoskonałości unijnych oraz administracyjnych regulacji dotyczących transportu i jego gałęziowych rynków. Wiele z nich, zarówno na unijnym, jak i narodowym poziomie nie zapewnia realizacji harmonijnej, wspólnotowej realizacji celów generujących koszty implementacji bez widocznych efektów. Dotyczy to praktycznie wszystkich gałęzi transportu i ich rynków. Niedoskonałe regulacje są poważnym ograniczeniem pożądanych przekształceń europejskiego w tym polskiego systemu transportowego i jego gałęziowych, rynkowych struktur. Można tu wskazać na dotychczasowe pakiety i dyrektywy kolejowe, unijne rozporządzenia dotyczące transportu miejskiego, a także polska Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym z 2010 r., niektóre rozporządzenia dla transportu lotniczego w zakresie przydzielania slotów i inne dla transportu drogowego i żeglugi śródlądowej. Regulacje te nie są zgodne z oczekiwaniami interesariuszy, ograniczają niezbędne przekształcenia na rynkach i wymagają dopracowania z uwzględnieniem realiów danej gałęzi i rynku 9. Wynikają z nich również trudności w zakresie kształtowania zrównoważonego rozwoju transportu w ekonomicznym, społecznym i ekologicznym wymiarze. Jakość usług jako czynnik konkurencyjności polskich przedsiębiorstw TSL na europejskim i globalnym rynku Kształtowanie jakości usług transportowych jest realizacją funkcji cech odzwierciedlających określone ich wartości użytkowe. Użytkownicy transportu oceniają i szybko doceniają stopień dostosowania ofert do ich oczekiwań z uwzględnieniem określonych postulatów m. in. dostępności usługi, czasu trwania podróży lub przemieszczenia ładunku, nowoczesności taboru, wygody, bezpieczeństwa, terminowości realizacji usług, cen, przepływu informacji itp. Ich realizacja ma kompleksowy charakter i jest uwarunkowana spełnieniem różnych cząstkowych i szczegółowych oczekiwań i wymagań. Wśród mierników oceniających bezpieczeństwo można wymienić: liczbę i częstotliwość wypadków i innych zdarzeń, np. przypadających na 100 mln pojazdokilometrów, na dany przebieg pojazdów lub rok, wskaźnik ryzyka, stopnia ciężkości wypadków, czyli np. stosunek liczby ofiar śmiertelnych i ciężko rannych do liczby lekko rannych. W ostatnich latach coraz istotniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa w środkach transportu zbiorowego w kontekście występujących zagrożeń. Doskonalenie jakości usług jest długofalowym i złożonym i zmiennym 9 Wpływ implementacji regulacji w europejskim systemie transportowym na zmiany strukturalne na rynku usług, op. cit., s

9 procesem. Oprócz parametrów usług postrzeganych przez użytkowników transportu, obejmuje również proces zarządzania i organizacji przedsiębiorstwa transportowego. Jakość świadczonych usług TSL została wkomponowana do większości strategii rozwojowych struktur gospodarczych i zagospodarowania przestrzeni. W XXI wieku ukształtował się wysoki poziom oczekiwań użytkowników transportu i logistyki odnośnie do jakości świadczonych usług. Na poszczególnych, gałęziowych rynkach zgłaszane są różne wymagania, oczekiwania i aspiracje użytkowników transportu w tym zakresie. Najczęściej są to postulaty bezpieczeństwa, kosztów, czasu, dostępności, wygody, terminowości, punktualności i troski o pasażera lub ładunek oraz względy ekologiczne działalności transportowej. Względem przedsiębiorstw logistycznych dodatkowo zgłaszane są postulaty związane z doradztwem logistycznym, obsługą dystrybucyjną i dostawczą,, digitalizacją informacji itp. Po podażowej stronie tego rynku pojawiło się wiele zagranicznych podmiotów, które od samego początku funkcjonowania wyraźnie podniosły poziom jakości oferty i poziomu innowacyjnych usług. Oferują one coraz więcej tzw. wartości dodanej po relatywnie niskiej cenie. Szeroki wachlarz usług z jednej strony szybko pomnaża wysokości ich przychodów, z drugiej natomiast jest istotnym czynnikiem konkurowania. Popyt na określone usługi wynika z atrakcyjności oferty przewoźnika lub organizatora transportu i dotyczy usługi podstawowej oraz wartości do niej dodanej. Te wartość tworzą usługi jej towarzyszące. Stąd przedsiębiorstwa TSL powinny szczególną uwagę koncentrować na monitorowaniu dynamicznych potrzeb na obsługiwanych rynkach i poprzez systematyczne badania satysfakcji nabywców oraz pomiary wykonania usług strukturyzować rynkowe oferty. Np. charakter działania przewoźników lotniczych i ich konkurencyjność budowana jest w kontekście zmieniającego się rynku, a elastyczność operacyjna, dostępność oferty, innowacje oraz budowanie własnej marki stały się kluczowymi czynnikami rozwojowymi. Zakres strategii rozwojowych operatorów lotniczych decydujących o ich konkurencyjności rynkowej, często w globalnej skali, znajduje odzwierciedlenie w postaci działań koncentrujących się na trzech zasadniczych kierunkach: pozyskaniu klientów, utrzymaniu klientów już istniejących (szczególnie ponawiających korzystanie z usług lotniczych) dzięki doskonaleniu rynkowej oferty świadczonych usług., działaniach sprzyjających rozpoznawalności, wyróżnieniu, pozycjonowaniu i poprawie wizerunku marki. Szczególnie w tym ostatnim przypadku ma znaczenie nawet styl działania, osobowość właścicieli linii lotniczych czy marki wybranych firm. Konkurencyjność przewoźników lotniczych budowania jest również poprzez alianse strategiczne. Zasadniczym celem funkcjonowania aliansów strategicznych jest wykorzystanie 9

10 efektu synergii związanego z możliwościami przewozu i zapewnieniu wygodnej siatki połączeń, w powiązaniu z kształtowaniem atrakcyjnych cen i budowaniu lojalności klientów. Według badań The Boston Consulting Group wzmacniają one zarówno ich pozycję rynkową, jak i sprzyjają obniżaniu cen połączeń lotniczych, co w kontekście postulatów przewozowych użytkowników transportu lotniczego wpływa na postrzeganie jakości świadczonych usług. Ten kierunek rozwoju jest jednym z istotnych elementów poprawy skuteczności rynkowego działania, szczególnie w przypadku wykorzystywania synergii oferty marketingowej, prezentowanej na zróżnicowanych rynkach. Działania te dotyczą głównie tzw. narodowych, flagowych lub tradycyjnych przewoźników i operatorów lotniczych. Drugim obszarem konkurowania linii pasażerskich są przewoźnicy niskokosztowi typu low cost, które w USA rozwinęły się dzięki modelowi biznesowemu przewoźnika Southwest Airlines, powstałego w 1971r. W Europie w 1990r. z usług niskokosztowych przewoźników korzystało nie więcej niż 3 mln pasażerów. W 1999r. było to już 17 mln pasażerów. Średnia europejska w zakresie krótkich tras przelotu wzrosła do 25-33% do roku Dynamiczny rozwój rynku, szczególnie biznesowego modelu low cost stworzył dodatkowe przesłanki do ukierunkowanego działania i planowania strategii marketingowej. Modele konkurowania firm działających w formule aliansu i linii niskosztowych są zasadniczo różne. Elementem wspólnym jest polityka i standardy bezpieczeństwa, które nie podlegają żadnej dyskusji każdy z przewoźników realizuje pod tym względem jednoznaczne działania. Z punktu widzenia marketingowego, przewoźnicy skupieni w aliansach lotniczych, wydaje się, działają w sposób standardowy. Natomiast linie niskobudżetowe poszukują wyróżników, najpierw na efektowne wejście na rynek, a następnie podtrzymania zainteresowania. Rekompensatą dla pasażerów tych linii są modyfikacje rynkowych propozycji związane z jakością świadczonych usług. Oferowane są szybkie połączenia i częste odloty w dogodnych godzinach oraz atrakcyjne ceny dla masowego.klienta. Inne skupiają się na strategii niskich kosztów, realizując ją poprzez bezwzględnie efektywne zarządzanie całym łańcuchem wartości 11. W jego ramach wyeliminowano lub zredukowano wybrane czynniki konkurencyjności (np. posiłki na pokładzie, wybór klasy przelotu itp.) wzmacniając inne (uprzejma obsługa, szybkość działania, częste odloty itp.) 12. Podobną strategię wejścia na rynek próbowały stosować linie OLT Express w Polsce. W 2012 r. liczba podróżnych na wszystkich, obsługiwanych przez przewoźnika trasach 10 Shrager J., The Success of easyjet and Other Low Cost Airlines is Due to Their Focus on Pursuing A Pure Low Cost Strategy and the Subsequent Ruthless and Effective Management of their Value Chain, University of Nottingham, 2007, s Ibidem. 12 C. W. Kim, R. Mauborgne, Strategia błękitnego oceanu, MT Biznes, 2005, s

11 wzrosła o 14%, ruch krajowy zwiększył się o 55%, głównie dzięki wejściu na rynek tej linii 13. Jednak strategiczne aspekty konkurowania jakością świadczonych przez przewoźnika usług nie zasługują na ich prezentację. Innym przykładem jest transport miejski, który jest charakterystycznym elementem podaży transportu publicznego dla mieszkańców obszarów zurbanizowanych. Rozwój transportu miejskiego jest zjawiskiem jakościowym, którego sprawność funkcjonowania, przy nadaniu odpowiedniej roli środkom transportu zbiorowego jest najistotniejszym czynnikiem konkurowania z transportem indywidualnym, zgodnym z polityką zrównoważonego rozwoju 14. W celu pozyskiwania informacji o jakości obsługi komunikacyjnej mieszkańców Gdyni od ponad 10 lat są prowadzone systematyczne, strukturyzowane badania marketingowe preferencji i zachowań komunikacyjnych użytkowników komunikacji miejskiej oraz poziomu ich satysfakcji z usług świadczonych na rynku zorganizowanym przez Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni. Badania te są afiliowane na rzecz Uniwersytetu Gdańskiego, Urzędu Miasta Gdynia i ZKM w tym mieście. Doskonalenie jakości obsługi komunikacyjnej jest działaniem wynikającym z polityki transportowej państwa, w analizowanym przypadku również ze Zintegrowanego Planu Rozwoju Transportu Publicznego w Gdyni w latach i innych dokumentów o strategicznym charakterze dla województwa pomorskiego w tym stanowionych na poziomie samorządów terytorialnych. Z badań wynika, iż pomimo modelowo zorganizowanej obsługi komunikacyjnej mieszkańców Gdyni i znakomitej większości pozytywnych opinii mieszkańców dotyczących jej funkcjonowania oraz realizacji zgłaszanych postulatów przewozowych, konkurencyjność zbiorowego transportu miejskiego względem przewozów indywidualnych maleje. Zasadniczą przyczyną tego zjawiska jest dynamiczny wzrost poziomu motoryzacji indywidualnej - trend charakterystyczny dla niemal wszystkich miast Europy Środkowo-Wschodniej. Oznacza to, że gałęziowe i ekonomiczne czynniki konkurowania straciły na znaczeniu wobec równoległych zjawisk rynkowych i społecznych korzyści, Rynek nieuchronnie wymusza zmiany reakcji producentów w stosunku do nabywców. Najczęściej wiążą się one z koniecznością wypracowywania lub aktualizowania procedur, które pozwalają na skuteczne konkurowanie na gałęziowych rynkach. Podstawowym czynnikiem sukcesów na konkretnym rynku jest bezprecedensowa, wysoka jakość i ceny nowoczesnych usług, które wobec procesu dynamicznej digitalizacji i możliwych do zastosowania rozwiązań powinny 13 Stefańska A., Polacy pokochali krajowe loty, Rzeczpospolita , info. z dnia O. Wyszomirski, Rynek usług transportu miejskiego w Polsce (w) Polski rynek usług transportowych, Funkcjonowanie- przemiany- rozwój, red. D. Rucińska, PWE, Warszawa 2013, s Zintegrowany Plan Rozwoju Transportu Publicznego w Gdyni w latach , info. z dnia

12 być przedmiotem sukcesywnego doskonalenia i elementem konkurencyjnej, rynkowej oferty. Ważnym elementem skutecznego konkurowania na rynku TSL staje się szybkie i elastyczne reagowanie na zgłaszane potrzeby, dostosowywanie usług do preferencji nabywców i wdrażanie niestandardowych form współpracy. Istotną rolę należy również przypisać oferowanym klientom narzędziom informatycznym w tym możliwości elektronicznej wymiany danych, dostępu do informacji i statusie przesyłek. Kierunki rozwoju polskiego rynku usług TSL w warunkach globalizacji, integracji i konkurencji Kierunki i trendy rozwoju polskiego rynku TSL w warunkach globalizacji, integracji i konkurencji wynikają z przyjętych strategii rozwojowych UE, krajów, ich regionów (landów, prowincji, województw), poszczególnych przedsiębiorstw. Niektóre z nich np. dla transportu lotniczego i morskiego wynikają ze światowych uwarunkowań i regulacji. Są one odzwierciedleniem aktualnych i potencjalnych uwarunkowań rozwoju gałęzi w globalnej skali. Inne natomiast będą podporządkowane procesom europejskiej integracji i narodowych celów gospodarczych. Kierunki rozwoju polskiego rynku usług TSL wynikają ze strategicznych założeń i postanowień ogłoszonych w wielu dokumentach odnoszących się do wszystkich gałęzi transportu i następujących, makro- i mikroekonomicznych zdarzeń: wzrostu popytu na usługi TSL, potrzeb klientów i współpracy z usługodawcami, perspektywy dynamicznego rozwoju polskiego rynku w następnych latach, strategii polskich przedsiębiorstw TSL. Zasadniczym czynnikiem umożliwiającym realizację założonych, strategicznych celów rozwoju transportu i rynku TSL oraz ich przeobrażeń będą dostępne źródła finansowania niezbędnych inwestycji infrastrukturalnych w tym 16 : krajowe środki publiczne pochodzące z budżetu Państwa, Krajowego Funduszu Drogowego, Krajowego Funduszu Kolejowego, państwowych funduszy celowych, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, środków jednostek samorządu terytorialnego i innych, dostępnych funduszy wsparcia publicznego, środki unijne (fundusze pomocowe, programy rozwojowe i inne środki zagraniczne, środki pozyskane w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego z zasobów prywatnych inwestorów, 16 Dokument implementacyjny Strategii Rozwoju Transportu do 2020 r. ( z perspektywą do roku 2030), Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Warszawa, czerwiec

13 kredyty komercyjne i pożyczki, Kontrakty Terytorialne wynikające z Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego , środki pozyskane ze stopniowego wdrażania zasad: zanieczyszczający płaci, użytkownik płaci. W tabeli 1 przedstawiono dane dotyczące stanu rynku TSL ze szczególnym uwzględnieniem jego wybranych charakterystyk w dziesięcioletnim okresie tj. w latach 2004 i Polski rynek transportowo-spedycyjno-logistyczny w 2004 i 2013 r. Tabela 1 Wyszczególnienie 2004 (10 lat temu) 2013 (aktualnie) Przewozy transportem samochodowym (w mln ton) Przewozy transportem kolejowym (w mln ton) Liczba przedsiębiorstw w transporcie drogowym (w tys.) Liczba pojazdów ciężarowych przekraczających granice RP (obcych i polskich w mln) ,6 6,2 17,0 Podaż nowoczesnych 1,57 7,09 powierzchni magazynowych (w mln m2) Źródło: Puls Biznesu 2013, na podstawie danych uzyskanych od Związku Międzynarodowych Przewoźników Drogowych, Głównego Urzędu Statystycznego i Jones LangLaSalle Polska (JLL). Z tabeli 1 wynika, że w porównaniu z rokiem 2013 polski rynek TSL znajdował się w fazie tworzenia. Cechowały go niskie bariery wejścia i mniejsza niż altualnie konkurencyjność. Przełomowym wydarzeniem w jego rozwoju było wstąpienie Polski w struktury UE. Pojawiły się nowe, nieistniejące przed 2004 rokiem perspektywy i szanse dynamicznego rozwoju wielu sfer rodzimej gospodarki, nowe, geograficzne kierunki działania operatorów, nowe idee transportowe np. rozwoju transportu intermodalnego, nasiliły się procesy konsolidacji generujące wzrost udziału silnych finansowo i stabilnych przedsiębiorstw, nastąpił rozkwit centrów logistycznych. Polska szybko skorzystała na silniejszej, międzynarodowej pozycji w analizowanym zakresie, a początek światowego kryzysu przyspieszył strukturalne przemiany w transporcie, 17 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego, -info. z dnia

14 spedycji i logistyce. Zmusił on przedsiębiorstwa do weryfikacji dotychczasowych strategii i planów stwarzając warunki polskim przedsiębiorstwom do wdrażania nowych tendencji, rozwiązań i rynkowych ofert, eliminując z rynku firmy nieefektywne lub źle zarządzane. Pomimo dynamicznego rozwoju w roku 2013 ujawniły się nowe problemy na rynku TSL w tym: brak realizacji hasła Tiry na tory tj. transportowej odpowiedzi na unijną politykę zrównoważonego rozwoju i realnego rozwoju technologii transportu intermodalnego, osłabiona konkurencyjność i rozwój transportu kolejowego wynikająca z restrykcyjnej polityki Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta, rozchwianie popytu na świadczone usługi, brak pożądanych efektów z działalności outsourcingowej, coraz silniejsza pozycja zagranicznych operatorów na polskim rynku. W okresie wysokość tych środków osiągnie wartość ok mld PLN, a w dziesięcioleciu mld PLN. Oczekiwać również należy, że korzystna koniunktura gospodarcza i doskonalenie oferty będą otwierały nowe możliwości przed operatorami transportu i logistyki, a wspierane świadomą i spójną polityką w zakresie rozwoju transportu, jego infrastruktury, zastosowaniem nowoczesnych technologii i rozwiązań przyczynią się do dynamicznego rozwoju polskiego rynku TSL w przyszłości. Istotnym czynnikiem rozwoju nasyconego konkurencją rynku TSL będą stany gospodarek krajów europejskich tych, z którymi polskie przedsiębiorstwa współpracują bądź będą współpracowały. Dotyczy to rynków zachodnich w tym Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Beneluxu oraz Europy Centralnej i Południowej m.in. Czech, Słowacji, Węgier Rumunii, Bułgarii. Z badań wynika, że w 2012 r. że w imporcie do Polski odnotowano znacznie mniej przesyłek niż w latach poprzednich, natomiast nastąpił wyraźny wzrost liczby przesyłek eksportowych. Taka tendencja może zachować się w następnym okresie. Kolejnymi czynnikami tempa rozwoju polskiego rynku będą wskaźniki kursów europejskich walut, głównie EUR i ceny paliw. Natomiast ograniczeniami tego rozwoju w bieżącym dziesięcioleciu będą tzw. trudne gospodarki np. Włoch, Hiszpanii, Portugalii i Grecji ujawniającymi się zatorami płatniczymi, spadkiem zaufania, zmianami dostawców itp. Problematycznym dla polskich podmiotów branży TSL jest też rynek rosyjski, od dawna eksplorowanych przez rodzimych przewoźników i organizatorów. Pomimo wejścia Federacji Rosyjskiej w 2012 r. do Światowej Organizacji Handlu (ang. World Trade Organization -WTO) nie dostrzega się podporządkowania i respektowania regulacji ustanowionych przez tę organizację. Dotyczy to wymaganych ułatwień wejścia na rosyjski rynek, przepisów celnych itd. Na rynku będą postępowały procesy dalszych jego przekształceń strukturalnych w efekcie przejęć, konsolidacji, akwizycji mniejszych firm przez kapitałowo silniejsze podmioty oraz walka cenowa w niektórych, ważnych jego segmentach np. drobnicy w imporcie i eksporcie w skali 14

15 międzynarodowej. Kierunki rozwoju polskiego rynku TSL będą wynikały również z rynkowych zachowań przedsiębiorstw i nabywców usług. W biznesowych zachowaniach podmiotów podstawową determinantą będą wymagania klientów, a w szczególności partnerskie relacje. Usługodawcy będą zmierzali w kierunku doskonalenia procesów transportowych, spedycyjnych i logistycznych w oparciu o nowe technologie i Internet, tworzenie ofert tzw. pierwszego wyboru, doskonalenie serwisów w tym: dostaw Just In Time, elektronicznego monitorowania przesyłek, rozliczeń gotówkowych, inwestycje w technologie o techniki obsługi umożliwiające szybki, bezprzewodowy przepływ informacji, projektowanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań IT (technologii informacyjnej, komunikacyjnej i bezpieczeństwa przesyłek w sieci, optymalnych i wydajnych metod składowania, kompletacji, obsługi produktów), - wzrost jakości świadczonych usług i obsługi klientów poprzez zapewnienie pewności, dostaw, ich terminowości, kompletności, interaktywnego kontaktu, - optymalizacji zakresu usług w tym komplementarnych (transportu, magazynowania, usług dodanych). Podsumowanie W opracowaniu zaprezentowano wieloaspektowe determinanty funkcjonowania, przemian i doskonalenia polskiego rynku TSL. Nie ulega wątpliwości, iż jest to młody, niewielki jeszcze rynek i pomimo braku regulacyjnych spójności, dynamicznie rozwijająca się struktura z uwzględnieniem istniejących możliwości i najnowszych tendencji. Prognozy dalszego rozwoju rynku TSL wyznacza wiele czynników zależnych i najczęściej niezależnych od rynkowych interesariuszy determinując jego dalsze, niekiedy spektakularne przeobrażenia. Określono w nich zakresy niezbędnych inwestycji i innowatorskich rozwiązań determinujących harmonijny i pożądany rozwój analizowanego rynku. Praktyka jednak wskazuje na decydujący wpływ nabywców na przebieg procesów dostosowawczych do oczekiwanych potrzeb w najbliższej i dalszej przyszłości. Nabywcy usług TSL jednoznacznie formułują postulaty względem operatorów oczekując zindywidualizowanych, elastycznych ofert popartych wysokimi standardami świadczenia usług. W tym celu świadczeniodawcy powinni dysponować doskonałymi systemami zarządzania flotą 15

16 pojazdów, personelem, powierzchniami i wyposażeniem magazynów, systemów CRM (ang. Customer Relations Management), instrumentami zarządzania informacją, posługiwać się nowoczesnymi metodami ilościowymi w planowaniu, kompetencji kadry menedżerskiej i pracowników obsługujących nabywców usług TSL. Literatura Burnewicz J., Strategia rozwoju transportu Polski do roku 2020 (z perspektywą do roku 2030). Materiały z Europejskiego Kongresu Finansowego, Sopot, maja Dokument implementacyjny Strategii Rozwoju Transportu do 2020 r. ( z perspektywą do roku 2030), Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Warszawa, czerwiec Stefańska A., Polacy pokochali krajowe loty, Rzeczpospolita , info. z dnia Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego, -info. z dnia Puls Biznesu 2013, Polski rynek usług transportowych, funkcjonowanie-przemiany-rozwój, PWE, Warszawa Rozwój infrastruktury transportu, red. K. Wojewódzka-Król, Wyd. Uniwersyetu Gdańskiego, Gdańsk Rucińska D., Ruciński A., Tłoczyński D., Transport lotniczy, ekonomika i organizacja, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk Shrager J., The Success of easyjet and Other Low Cost Airlines is Due to Their Focus on Pursuing A Pure Low Cost Strategy and the Subsequent Ruthless and Effective Management of their Value Chain, University of Nottingham, Strategia Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku), Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Warszawa, 22 stycznia Wpływ implementacji regulacji w europejskim systemie transportowym na zmiany strukturalne na rynku usług, red. E. Marciszewska, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa Wyszomirski O., Rynek usług transportu miejskiego w Polsce (w) Polski rynek usług transportowych, Funkcjonowanie-przemiany-rozwój, red. D. Rucińska, PWE, Warszawa Zintegrowany Plan Rozwoju Transportu Publicznego w Gdyni w latach , info. z dnia

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG dr inż. Stanisław Krzyżaniak Logistyka w Polsce 2 Cel główny Cel horyzontalny dla gospodarki wynikający z realizacji programu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU POLSKI DO 2020 ROKU (z perspektywą do 2030 roku)

STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU POLSKI DO 2020 ROKU (z perspektywą do 2030 roku) Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23-25 maja 2012 roku STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU POLSKI DO 2020 ROKU (z perspektywą do 2030 roku) Prof. dr hab. Jan Burnewicz, Uniwersytet Gdański MIEJSCE SRT W STRATEGII

Bardziej szczegółowo

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów ZAKRESY TEMATYCZNE PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH I MAGISTERSKICH DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I i II STOPNIA rok akademicki 2015/2016 prof. dr hab. Janusz Soboń Zakład Polityki

Bardziej szczegółowo

1.4. Uwarunkowania komodalności transportu... 33 Bibliografia... 43

1.4. Uwarunkowania komodalności transportu... 33 Bibliografia... 43 SPIS TREŚCI Przedmowa................................................................... 11 1. Wprowadzenie............................................................. 17 1.1. Pojęcie systemu logistycznego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA 1. System źródeł prawa i wykładnia prawa. 2. Pojęcie państwa. Cechy państwa i jego formy. Demokracja. Państwo prawa. 3. Zdolność prawna i zdolność do

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Jaki jest stan polskiej logistyki? Grzegorz Szyszka Gdynia, 11 grudzień, 2014 r.

Jaki jest stan polskiej logistyki? Grzegorz Szyszka Gdynia, 11 grudzień, 2014 r. Jaki jest stan polskiej logistyki? Grzegorz Szyszka Gdynia, 11 grudzień, 2014 r. Plan referatu Rozwój gospodarki. Główne problemy logistyki. Wielkość krajowego rynku usług logistycznych. Rozwój infrastruktury

Bardziej szczegółowo

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański Instytut Morski, Gdańsk, 16.05.2007 Główna teza prezentacji PPP choć atrakcyjne

Bardziej szczegółowo

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH SŁOWO WSTĘPNE WSTĘP 1.PROCESY ZMIAN W LOKALIZACJI CENTRÓW GOSPODARCZYCH, KIERUNKÓW WYMIANY TOWAROWEJ I PRZEWOZÓW NA ŚWIECIE 1.1.Przewidywane kierunki zmian centrów gospodarki światowej 1.2.Kierunki i tendencje

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 Tematyka seminariów Logistyka Studia stacjonarne, I stopnia Rok II ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Pastuszak tel. 537 53 61, e-mail: z.pastuszak@umcs.lublin.pl 1. Rola

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH

Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH Białystok 2006 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 ROZDZIAŁ I WZROST GOSPODARCZY I JEGO ZWIĄZKI Z TRANSPORTEM W

Bardziej szczegółowo

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji 28 lutego 2012 1 Podstawa prawna Traktat o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r., Nr. 90, poz. 864/30) Art. 3 cel UE to wspieranie spójności

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Badania i innowacje

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie systemu infrastruktury transportowej

Funkcjonowanie systemu infrastruktury transportowej Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23-25 maja 2012 roku Funkcjonowanie systemu infrastruktury transportowej Marek SITARZ Komitet Transportu PAN Politechnika Śląska Podstawowe cele transportu wg Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni

dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni 1. Wprowadzenie 2. Zrównoważony rozwój transportu i spójność terytorialna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw.

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Opis Zapotrzebowanie na wykwalifikowanych menedżerów łańcuchów dostaw i pracowników integrujących zarządzanie rozproszonymi komórkami organizacyjnymi

Bardziej szczegółowo

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy Seminarium Jakośd powietrza a ochrona klimatu synergia działao W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy dr inż. Andrzej Brzeziński 9 czerwca 2015 r Ministerstwo Środowiska WSTĘP 1) WSTĘP- STRATEGIE

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Gdańsku i Gdyni na sytuację społeczno. RAPORT KOŃCOWY Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Seminarium, 19 grudnia 2011 r.

Gdańsku i Gdyni na sytuację społeczno. RAPORT KOŃCOWY Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Seminarium, 19 grudnia 2011 r. Ocena oddziaływania portów morskich w Gdańsku i Gdyni na sytuację społeczno gospodarczą w województwie pomorskim RAPORT KOŃCOWY Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego Seminarium, 19 grudnia 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast

Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast dr Aneta Pluta-Zaremba Konferencja Plany Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (ang. SUMP) kluczem do pozyskiwania środków europejskich Płock, 11 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Technik eksploatacji portów i terminali 333106

Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU DO 2020 (z perspektywą do 2030 roku) Warszawa, dnia 14 kwietnia 2011 r.

STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU DO 2020 (z perspektywą do 2030 roku) Warszawa, dnia 14 kwietnia 2011 r. STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU DO 2020 (z perspektywą do 2030 roku) Warszawa, dnia 14 kwietnia 2011 r. AGENDA MIEJSCE STRATEGII ROZWOJU TRANSPORTU (SRT) W SYSTEMIE ZINTEGROWANYCH STRATEGII ROZWOJU KRAJU

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Anna Fornalczyk Gdańsk 2010 Treść prezentacji System prawny ochrony konkurencji w Polsce Konkurencja i jej znaczenie w gospodarce Polityka

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Masa krytyczna przyszłej Doliny Logistycznej subregionu gdyńskiego

Masa krytyczna przyszłej Doliny Logistycznej subregionu gdyńskiego Inicjatywa Pomorski Klaster Logistyczny Gdynia, 28 lutego 2013 roku Masa krytyczna przyszłej Doliny Logistycznej subregionu gdyńskiego Transport jest jednym z najważniejszych czynników determinujących

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Wspólne polityki w sferze transportu i przemysłu Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Cele polityki transportowej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Czy logistyka może pomóc zbudować konkurencyjność

Czy logistyka może pomóc zbudować konkurencyjność A leading automotive logistics company A leading automotive logistics company Czy logistyka może pomóc zbudować konkurencyjność Prezentacja CAT Cargo Logistics Polska Michał Sierański 2014-05-28 Agenda

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU

Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU Priorytety i działania transportowe w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 MINISTERSTWO TRANSPORTU ŚRODKI UNIJNE PRZEZNACZONE NA GAŁĘZIE TRANSPORTU W RAMACH PO IiŚ Gałęzie

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management

Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management Professor Remigiusz Kozłowski, Ph.D. University of Łódź Faculty of Management, Department of Logistics,

Bardziej szczegółowo

2.5. Potrzeby spedycyjne, dokumenty spedycyjne, mierniki działalności spedycyjnej

2.5. Potrzeby spedycyjne, dokumenty spedycyjne, mierniki działalności spedycyjnej Wstęp Rozdział 1. Geneza spedycji 1.1. Zarys historyczny działalności spedycyjnej 1.2. Rozwój spedycji i usług spedycyjnych w XIX i XX w. 1.3. Usługi spedycyjne w łańcuchu dostaw 1.4. Spedytor jako sprzedawca

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

C40 UrbanLife. Warszawa. Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2. 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński

C40 UrbanLife. Warszawa. Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2. 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński C40 UrbanLife Warszawa Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński Porozumienie Burmistrzów inicjatywa pod patronatem Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Środki unijne szansą dla rynku kolejowego

Środki unijne szansą dla rynku kolejowego Środki unijne szansą dla rynku kolejowego Sławomir Nalewajka Prezes Bombardier ZWUS Maciej Radziwiłł Prezes Trakcja Polska Kongres Transportu Polskiego 27 marca 2006 1 Infrastruktura kolejowa Nawierzchnia,

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki

Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r.

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Strategia KDPW na lata 2010 2013. 2013 dr Iwona Sroka Prezes Zarządu KDPW Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Horyzont czasowy Strategia KDPW na lata 2010 2013 2013 została przyjęta przez Radę Nadzorczą Spółki

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Regietów, 20 stycznia 2010

Regietów, 20 stycznia 2010 OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU TRANSPORTU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO NA LATA 2010-2030 2030 Regietów, 20 stycznia 2010 PLAN PREZENTACJI Część I: Rola Strategii Rozwoju Transportu w planowaniu systemu transportowego

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Czesław Witkowski Magdalena Kachniewska Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Warszawa 2005 Czesław Witkowski: wstęp, rozdział I pkt. 5, rozdział II, rozdział III, rozdział IV, rozdział

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Polski sektor lotniczy w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020

Polski sektor lotniczy w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 Polski sektor lotniczy w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 Perspektywa 2014-2020 nowa edycja Programu Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) W perspektywie 2014-2020 w zakresie transportu lotniczego

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013 BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007 2013 Szymon Puczyński Centrum Unijnych Projektów Transportowych październik 2014 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

POLITYKA TRANSPORTOWA W KSZTAŁTOWANIU SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

POLITYKA TRANSPORTOWA W KSZTAŁTOWANIU SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Alina Lipińska-Słota Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach POLITYKA TRANSPORTOWA W KSZTAŁTOWANIU SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Wprowadzenie Jedną z podstawowych form regulacji systemów transportowych jest polityka

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Grupa PEKAES zwiększa zyski i przychody

Grupa PEKAES zwiększa zyski i przychody Grupa PEKAES zwiększa zyski i przychody Wyniki Grupy PEKAES po 3Q2011 r. Warszawa, 9 listopada 2011 r. Podsumowanie 3Q2011 Grupa zwiększa rentowność biznesu w 3Q 2011 r. wzrosła zarówno rentowność netto

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Program Bałtyk 2015-2020

Program Bałtyk 2015-2020 Program Bałtyk 2015-2020 Realizowany w ramach Inicjatywy Odpowiedzialny Transport 2014-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszamy do przystąpienia do Programu Bałtyk. Program stanowi platformę wymiany

Bardziej szczegółowo

Rozwój metropolitalnego układu transportowego

Rozwój metropolitalnego układu transportowego Rozwój metropolitalnego układu transportowego Wnioski z analiz diagnostycznych do Strategii Transportu i Mobilności Lech Michalski Politechnika Gdańska Horyzont 2020 Plany transportowe (Gdańsk, Gdynia,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu 1 Cel oraz agenda Cel Zaprezentowanie rzeczywistych korzyści wynikających ze współpracy firm w grupowej konsolidacji usług transportowych

Bardziej szczegółowo